Tibetan
དང༌། མགུལ་པ་དང༌། ལྟོ་བ་དང༌། འདི་རྣམས་ལ་རན་ཙམ་དུ་ཆིངས་ཤིག །ཕོ་མཚན་དང༌། རླིག་པ་དང༌། མིག་དང༌། ཚིགས་རྣམས་སྣད་པ་ལ་ནི་ལྷོད་པར་ཆིངས་ ཤིག །ཤ་སྣག་ཆེ་ཞིང་ལྷོད་པ་རླུང་དང་བད་ཀན་དུ་གྱུར་པའི་སར་ནི་རན་པར་ཆིངས་ཤིག །ཤ་ཆུད་མེད་དེ་མཉམ་པར་འདུག་པའི་ལྟ་བུར་ནི་དམ་པོར་ཆིངས་ཤིག །ཁ་མཁྲེགས་པ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་དམ་པོར་ཆིངས་ཤིག །དགུན་ལྷགས་པ་ཆེ་བ་དང་དཔྱིད་ཀ་ས་ཆུ་དྲོས་པའི་རྨ་ལྟ་བུ་ནི་རྨ་ཞག་གསུམ་གསུམ་ཞིང་ཁྲོལ་ལ་ཆིངས་ཤིག །ཤ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའི་སར་རྨ་བྱུང་བ་ལ་དམ་དུ་བཅིང་བར་གོང་དུ་བཤད་མོད་ཀྱི། མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་གཉིས་རྒྱས་པ་ལས་རྨར་གྱུར་པ་ལ་ལྷོད་པར་ཆིངས་ཤིག །གོང་དུ་རན་པར་ཆིངས་ཤིག་པ་དེ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་རྒྱས་པའི་རྨར་གྱུར་ན་དེ་བཞིན་དུ་ལྷོད་པར་བྱའོ། །སོ་ག་དང་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་མཁྲིས་པ་དང༌། ཁྲག་རྒྱས་པ་ལས་ཐོར་བུ་འམ་རྨར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ཡང་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་འཕྲེད་གཉིས་ཀའི་དུས་ས་ཡང་དགྲོལ་ཞིང་ཆོས་ཤིག །ཤ་སྦྲང་དང་སྦྲང་བུས་ཟོས་ཏེ་རྨ་བྱུང་བ་སེར་བུ་དང་ལྷགས་པ་ཕོག་སྟེ། སྐྲངས་པ་རྨ་མ་གཡོགས་མ་བཅིངས་པ་ལས་རྨ་རེད་ཅིང་རིང་དུ་སྨན་དང་སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་ཀྱང་མ་ཕན་ཏེ། རྨ་ཁའི་ཆུ་སེར་དང་རྣག་དང༌། ཤ་ནག་པོ་འམ་སྔོན་པོར་གྱུར་པ་འབྱང་ཡང་དཀའ། རྨ་འཚོ་ཡང་དཀའོ། །རྨ་ཁ་འཚོ་བ་ལྟར་བྱེད་ན་ཡང་མདོག་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་རོ། །རུས་པ་ཆག་སྟེ་ཕྱེ་མར་གྱུར་ཏམ། འཕྲེས་སམ། ཚིགས་འབུར་རམ། གཙགས་བུས་བཏབ་སྟེ་རྒྱུས་པ་དང་ཆུ་བ་ཆད་དམ། རྩ་ཆད་ཀྱང་རུང༌། དེ་ལྟ་བུའི་བག་གང་ཆད་ཀྱང་རུང་གླན་ཅིང་བཅིངས་ན་རྨ་བདེ་བླག་ཏུ་མྱུར་དུ་འཚོའོ། །དེ་ལྟར་བཅིང་ལེགས་པར་བྱས་པ་ནི་ལྡང་བ་དང་འདུག་པ་ཀུན་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྨ་འཚོ་དཀའ་བ་ནི་རྨ་ཁ་ཆེར་སྐྱེས་ཏེ། སྐྲངས་པ་མི་མཉམ་པའི་འབར་འབུར་དང་སྲ་ལ་རབ་ཏུ་ན་ན་ནི་འཚོ་དཀའོ། །རྨ་འཚོ་སླ་བ་ནི་སྐྲངས་པའི་འབར་འབུར་མེད་ཅིང་འཇམ་ལ་ན་བ་མེད་པ་ནི་མྱུར་དུ་འཚོའོ། །རྨ་ཡུན་རིང་དུ་ཐོགས་པ་དང༌། ཤ་ཆུང་བ་ལྟ་བུའི་བག་ལ་རྨ་ཁར་རླུང་ཤོར་ཏེ་རྩུབ་བོར་གྱུར་ན་མྱུར་དུ་འཚོ་དཀའོ། །བྱི་བའི་སོས་ཟིན་པ་དང་སྡིག་སྦྲུལ་ཁ་གདུག་པས་ཟིན་པ་དང༌། ཐལ་སྨན་རྣོན་ པོ་ཀྵ་རས་རྨ་བྱུང་བ་དང༌། མེས་ཚིག་པ་དང༌། དུག་གིས་རེག་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་རྨ་མི་བཅིང་མི་གླན་ནོ། །ཤ་རུལ་པ་དང་གཞང་ཁ་རྣགས་ཏེ་མི་བཟོད་པར་ན་བ་དང༌། མེ་དབལ་བྱུང་སྟེ་ཚ་ཞིང་སྐྲ
Chinese
以及，颈部以及，腹部以及，这些地方要适度地包扎。对于阴茎以及，睾丸以及，眼睛以及，关节等容易受伤的部位，要宽松地包扎。肉色发黑且松弛，变成风和黏液的地方，要适度地包扎。没有肌肉，像平坦地坐着一样的地方，要紧紧地包扎。像嘴唇一样坚硬的地方，要非常紧地包扎。像冬天寒风凛冽和春天土地解冻的伤口，每隔三天就要松开包扎。在肉薄而细嫩的地方受伤，前面已经说过要紧紧包扎。但是，如果是因为胆汁和血液过多而变成的伤口，就要宽松地包扎。前面说过的要适度包扎，如果是因为胆汁和血液过多而变成的伤口，也要同样宽松地包扎。在初秋和秋天，因为胆汁和血液过多而引起的皮疹或伤口，早晚都要松开包扎和清洗。如果肉被苍蝇和蚊虫叮咬而受伤，又被冰雹和寒风袭击，肿胀，伤口没有遮盖和包扎，导致伤口溃烂，长期用药物和油膏涂抹也没有效果。伤口流出脓水和脓液，肉变成黑色或青色，难以清除，伤口也很难愈合。即使伤口看起来好像要愈合，颜色也会变得难看。如果骨头断裂成粉末，或者错位，或者关节突出，或者被尖锐的东西刺伤导致肌腱和液体断裂，或者血管断裂也可以。无论哪种情况，只要进行缝合和包扎，伤口就能轻松快速地愈合。这样良好地包扎，无论站立还是坐卧，都不会造成损害。难以愈合的伤口是伤口面积大，肿胀不均匀，有硬块且非常疼痛的伤口，难以愈合。容易愈合的伤口是没有肿胀硬块，柔软且没有疼痛的伤口，会迅速愈合。对于长期未愈合的伤口和肉少的地方，如果伤口暴露在空气中变得粗糙，就很难迅速愈合。被老鼠咬伤，被毒蛇咬伤，被锋利的碱性药物（藏文：ཀྵ་རས་，梵文天城体：क्षार，梵文罗马拟音：kṣāra，汉语字面意思：碱）弄伤，被火烧伤，被毒物接触等情况，不要包扎和缝合伤口。肉腐烂，肛门溃烂疼痛难忍，出现热疮，发热且肿
English
And, the neck and, the abdomen and, these places should be bandaged moderately. For the penis and, testicles and, eyes and, joints that are prone to injury, bandage loosely. Where the flesh is dark and loose, and has become wind and phlegm, bandage moderately. Where there is no muscle, like sitting flat, bandage tightly. Where it is as hard as the lips, bandage very tightly. For wounds like those caused by the severe winter wind and the thawing of the earth in spring, loosen the bandage every three days. It has been said before that wounds occurring in thin and delicate flesh should be bandaged tightly. However, if the wound is caused by an excess of bile and blood, bandage it loosely. As mentioned earlier, bandage moderately, but if the wound is caused by an excess of bile and blood, bandage it loosely as well. In early autumn and autumn, for rashes or wounds caused by an excess of bile and blood, loosen the bandage and wash the area both in the morning and evening. If the flesh is eaten by flies and mosquitoes, and then struck by hail and wind, causing swelling, and the wound is not covered or bandaged, leading to ulceration, and long-term application of medicine and ointment is ineffective, and pus and fluid flow from the wound, and the flesh turns black or blue, making it difficult to remove, and the wound is difficult to heal. Even if the wound seems to be healing, the color will become unsightly. If the bone is broken into powder, or dislocated, or the joint is protruding, or stabbed by a sharp object causing the tendons and fluids to break, or the blood vessels break, it doesn't matter which is broken, if it is sutured and bandaged, the wound will heal easily and quickly. Bandaging well in this way will not cause harm whether standing or sitting. Difficult-to-heal wounds are those with a large area, uneven swelling, hard lumps, and severe pain. Easy-to-heal wounds are those without swelling or lumps, soft, and without pain, which will heal quickly. For long-term unhealed wounds and areas with little flesh, if the wound is exposed to air and becomes rough, it will be difficult to heal quickly. Do not bandage or suture wounds caused by rat bites, poisonous snake bites, sharp alkaline medicine (藏文：ཀྵ་རས་，梵文天城体：क्षार，梵文罗马拟音：kṣāra，汉语字面意思：alkali), burns, or contact with poison. Flesh rotting, anus ulcerating with unbearable pain, heat sores appearing, hot and swolle
Tibetan
ངས་པ་དང༌། རུལ་བ་འདི་ལྟ་བུའི་བག་འདྲ་སྟེ། རྨ་ཁ་མི་བཅིང་མི་གླན་པར་བཞག་ལ་རྨ་ཁར་སྲིན་བུ་དང་སྦྲང་བུ་མ་སོང་མ་ཞུགས་པར་སྲུངས་ཤིག །སྲིན་བུ་དང་སྦྲང་བུ་ཞུགས་ནས་སྣད་པ་དང་སྐྲངས་པ་དང་རྣག་མང་དུ་ཟག་པར་འགྱུར་རོ། །འབུ་ཞུགས་ན་སྨན་བྱིའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་ཏེ། དེས་བཀྲུ་ཞིང་རྨ་ཁའི་ནང་དུ་ཁོང་ཤིག །སྨན་ལོ་མ་བདུན་སཔྟ་པརྞི་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཀ་རཉྫ་དང༌། ཤིང་ནི་མ་པའི་ལོ་མ་དང༌། ཤིང་ཛ་ཏ་ན་དང༌། ཤིང་ཚ་དང༌། འདི་རྣམས་བཏགས་ལ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུས་བྱུགས་པ་དང༌། འདི་དག་གི་ཆུས་གདབ། ཐལ་སྨན་ཀྵ་ར་ཤ་རིའི་ཆུས་བཏབ་ན་ཡང་ཕན། ཤ་རྗེན་ལེབ་ལེབ་པོས་གླན་ལ་འབུ་ཆགས་པ་མྱུར་དུ་དྲང་ན་ཕྱིན་ནོ། །རྨ་གསོ་བ་སྨྱུར་བ་སླ་ཆོས་སུ་བྱས་པ་ནི་ནང་གི་རྨ་ཆུ་སེར་དང༌། རྣག་ཕྱིས་ཀྱང་མི་ཕྱིན་ལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསྐྱོད་དམ་བྱས་ན་རྨ་ཕྱིར་འགྲམས་ཏེ་ན་བར་འགྱུར་རོ། །རྨ་གསོ་མ་ལེགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སོས་པ་འདྲ་ཡང༌། ཟས་མ་ཞུ་འམ། དྲག་ཤུལ་ཞིག་བྱས་སམ། བུད་མེད་དང་ཕྲད་ན་ཡང་རྨ་རེད་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མི་བྱའོ། །རྨ་སོས་ཀྱང་ཟླ་བ་བདུན་ནམ། དྲུག་གི་བར་དུ་ཆོ་ག་བྱ་ཞིང་ལེགས་པར་སྲུངས་ཤིག་རྨ་རེད་ཅིང་ན་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང༌། རླུང་ནད་དང་མཁྲིས་པ་དང༌། བད་ཀན་གྱི་མཐུ་ལས་རྨ་རེད་ཅིང་ན་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དུ་མི་འབྱུང་ཞིང་རྨ་མི་རེད་པའི་དཔྱད་ལེགས་པར་གྱིས་ཤིག །ཞིབ་ཏུ་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ། །ཐོར་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྲངས་པ་དང༌། རྣགས་པ་དང་སྨིན་པ་ལས་གཏར་ག་གདབ་པའི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོར་བྱུག་པ་དང༌། མེ་བཙའ་གདབ་པའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་གཏོང་བ་ནི། གཙགས་བུ་དང༌། གཙའ་གབ་དང༌། གཙགས་བུའི་གོར་རུང་དང༌། མེ་ཤེལ་དང་རས་བལ་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང༌། མེ་བཙའ་འདེབས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་ཀྵ་ར་གཏོང་བ་ལས་བཟང་བ་མེད་དེ་གཅད་པ་དང༌། དྲང་ཞིང་དབུག་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དཀའ་བ་མང་པོ་ཀུན་ཀྱང་བྱར་རུང་ངོ༌། །གཙགས་བུ་ལ་སོགས་པ་གདབ་པའི་ལས་ནི་དཀའ་སྟེ་ལེགས་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཐལ་སྨན་གྱི་ནི་ནད་ཡང་བ་ལྟ་བུ་ཐལ་སྨན་སྐོམ་བཏུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་གཏད་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་དང༌། ཕོ་བ་གྲང་སྟེ་ཁོང་པ་དྲོད་ཆུང་བ་དང༌། ཆུ་སོན་རྡེའུ་ཡོད་པ་དང༌། སྐྲ
Chinese
就像腐烂的脓疮一样，不要包扎或覆盖伤口，保护伤口免受昆虫和苍蝇的侵扰。昆虫和苍蝇侵入会导致伤口发炎、肿胀和大量脓液流出。如果昆虫侵入，可以敷用药用小鸟粪等药物，用其清洗并清洁伤口内部。药用七叶树（藏文：སཔྟ་པརྞི་，梵文天城体：सप्तपर्ण，梵文罗马拟音：saptaparṇa，汉语字面意思：七叶）的叶子、卡兰贾树、印度楝树的叶子、爪哇楝树、肉桂等，将这些捣碎与牛尿混合制成药膏涂抹，或用这些药材的水清洗。用碱性药物ཀྵ་ར་（藏文：ཀྵ་ར་，梵文天城体：क्षार，梵文罗马拟音：kṣāra，汉语字面意思：碱）的水清洗也有益处。用新鲜的薄肉片覆盖伤口，可以迅速清除昆虫。如果草率地治疗伤口，内部的伤口液体和脓液无法清除，稍微移动或活动就会导致伤口扩散并疼痛。像这样治疗不好的伤口，即使看起来痊愈了，如果消化不良、剧烈运动或与女性接触，伤口也会复发。所以不要这样做。即使伤口痊愈了，也要在七个月或六个月内进行治疗并好好保护。如果伤口复发并疼痛，那是因为风病、胆汁和痰液的力量导致伤口复发和疼痛。因此，要好好治疗，避免患上风病和胆汁等疾病，防止伤口复发。详细内容将在后面解释。第二十九章 治疗疖子等肿胀、化脓和成熟的疾病的放血章节结束。接下来，第三十章将讲述涂抹大麦灰碱性药物和施灸的程序。使用大麦灰碱性药物：用柳叶刀、放血器、柳叶刀的圆头、放大镜和棉花等来放血，在所有施灸方法中，没有比使用碱性药物ཀྵ་ར་（藏文：ཀྵ་ར་，梵文天城体：क्षार，梵文罗马拟音：kṣāra，汉语字面意思：碱）更好的方法了，它可以完成切割、引流和清洗等许多困难的工作。使用柳叶刀等进行治疗很困难，不容易成功。对于轻微的疾病，不能将碱性药物与药酒混合服用。对于肛门脓肿、胃寒导致腹部温度低、患有精索静脉曲张和肿瘤
English
It's like a festering sore, do not bandage or cover the wound, protect the wound from insects and flies. Insects and flies entering will cause the wound to become inflamed, swollen, and produce a lot of pus. If insects enter, apply medicine such as medicinal bird droppings, use it to wash and clean the inside of the wound. Leaves of the medicinal seven-leaf tree (Saptaparni), Karanja tree, Neem tree leaves, Java Neem, Cinnamon, etc., crush these and mix with cow urine to make a paste and apply, or wash with water from these herbs. Washing with water of alkaline medicine Kshara is also beneficial. Covering the wound with fresh, thin slices of meat can quickly remove insects. If the wound is treated carelessly, the internal wound fluid and pus cannot be removed, and slight movement or activity will cause the wound to spread and become painful. Such poorly treated wounds, even if they appear healed, will recur if there is indigestion, strenuous exercise, or contact with women. So do not do this. Even if the wound has healed, treatment and protection should be continued for seven or six months. If the wound recurs and becomes painful, it is because the power of wind disease, bile, and phlegm causes the wound to recur and become painful. Therefore, treat well to avoid suffering from wind disease and bile, etc., and prevent the wound from recurring. Detailed content will be explained later. The twenty-ninth chapter on treating boils and other swellings, suppuration, and maturation by bloodletting is complete. Next, the thirtieth chapter will discuss the procedure of applying barley ash alkaline medicine and moxibustion. Using barley ash alkaline medicine: Using lancets, phlebotomies, lancet rounds, magnifying glasses, and cotton, etc., to draw blood, among all moxibustion methods, there is nothing better than using alkaline medicine Kshara, which can accomplish many difficult tasks such as cutting, draining, and cleaning. Treatment with lancets, etc., is difficult and not easy to succeed. For minor illnesses, alkaline medicine cannot be mixed with medicinal wine for oral administration. For anal abscesses, cold stomach causing low abdominal temperature, having varicocele, and tumors