Tibetan
།ཁྲག་གི་ཤས་ཆེ་བའི་སྨིན་ཅིང་རྣགས་པ་ནི་སྐྲང་པ་བསིལ་བར་གྱུར་ཅིང༌། པགས་པའི་མདོག་སྔ་མ་བཞིན་མ་གྱུར་ལ། རེག་ན་རྡོ་བ་བཞིན་སྲ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཁྲག་གིས་སྨིན་པ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་མཁས་པས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །མི་སྙིང་སྟོབས་ཆུང་སྟེ་ཕོག་སྙ་མེད་པ་དང༌། ཉམ་ཆུང་བ་དང༌། བྱིས་པ་ལྟ་བུལ་ནི་ཐོར་བུ་སྨིན་ཏེ་རྣག་འཕྱོ་བའི་ཚེ་ན་ཚབས་ལྷག་པར་ཆེའོ། །ནད་དང་རུས་པའི་ཚིགས་བོག་རེ་ལ་སོགས་པའི་མཚམས་སུ་ཐོར་བུ་བྱུང་བ་ནི་ཉེན་ཆེ་སྟེ་མཚོན་གྱིས་བརྟོལ་དུ་མི་རུང༌། དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་རྡོལ་བར་འགྱུར་བའི་རྩི་སྨན་གྱིས་བསྐུའོ། །ནད་ཀྱིས་ཉེན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་ནི་མཚོན་གྱིས་བརྟོལ་ཞིང་དྲལ་དུ་རུང་ངོ༌། །ཐོར་བུ་མ་སྨིན་པར་དྲལ་བ་དང༌། རྩ་ཆད་པ་དང༌། ཆུ་བ་ཆད་པ་ལས་ཁྲག་ཧ་ཅང་མང་དུ་འབྱུང་བ་ནི་འཆི་བའི་ཉེན་དུ་འགྱུར་བ་འམ། ཡང་ན་ནད་ཚབས་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་མཚོན་གྱིས་དྲལ་བའི་རྨའི་འཁོར་དུ་ཐོར་དུ་སྐྲངས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཐོར་བུ་མ་སྨིན་པར་རྡོལ་ན་རྨའི་ཐ་མ་དང༌། རྩ་དང༌། རྒྱུས་པ་དང༌། ཤ་ལ་རྣག་དང་ཁྲག་གིས་བཀང་སྟེ། རྩ་ལ་མེ་མཆེད་པ་བཞིན་རྣག་གི་དཀྱེལ་སྐྱེས་ནས་ཚ་བས་སྲེག་གོ །མི་བླུན་པོ་མི་ཤེས་པ་ཐོར་བུ་མ་སྨིན་པ་རྡོལ་བ་དང༌། ཐོར་བུ་སྨིན་ཏེ་རྣགས་པར་གྱུར་ན་ཡང་མ་རྡོལ་བ་ནི་ཕན་གནོད་ཀྱི་དམིགས་མི་ཕྱེད་པའི་མི་རིགས་ངན་ཁྱི་ཤ་ཟ་བ་དང་འདྲ་བར་བལྟའོ། །རྨ་བརྟོལ་བའི་དཔྱད་ནི། སྔར་ཁ་ཟས་ཡི་གར་མི་འོང་བ་ཟོས་ལ་འཚལ་ནན་ནི་ཕོག་སྙ་ལ་ཕན་པར་ཆང་བླུད་དོ། །དེ་ལྟར་སྔར་ཐོས་པས་ནི་མི་བརྒྱལ་མི་འབོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆང་འཐུང་བས་ནི་བཟི་སྟེ་ཕོག་སྙ་ཆེ་བ་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་བུ་བརྟོལ་བ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་བུད་མེད་ཀྱི་རུམ་དུ་བུ་ཤི་བ་དང༌། མདེའུ་དབྱུང་བ་དང༌། ཁ་ལྕེ་སྐྲངས་པ་བརྟོལ་བ་དང༌། དམུ་རྫིང་བརྟོལ་བ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་སྔར་ནད་པ་ལ་ཟས་སྐོམ་མི་སྦྱིན་ཞིང་མི་བླུད་པར་བརྟོལ་ལོ། །རྣག་བརྟོལ་ན་སྨན་པས་ཆ་སྤྱད་སྟ་གོན་བྱས་ལ་ནད་པ་ཁ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་ཏེ། མི་སྟོབས་པོ་ཆེས་ནད་པའི་ལུས་དང་རྐང་ལག་མི་འགུལ་བར་ བསྡམ་སྟེ། སྨན་པ་མདུན་དུ་འདུག་ལ་གནད་ལ་སོགས་པ་ཉེན་རྣམས་བཞག་སྟེ་བརྟོལ་པའི་སར་ཤའི་ཤུགས་བཞིན་དུ་གཙགས་བུ་རྣོན་པོས་རྣགས་པའི་དཀྱེལ་ཆེ་ཡང་རུང༌། རྣག་ཀུན་ཕྱིན་པར་ཅིག་ཅར་ལྷན་ཅིག་ཐོབ་ཤིག །གདབ་པའི་ཚད་ནི་རྨ་ཁ་སོར་གཉིས་དྲལ་ལ། ཟབས་སུ་ནི་སོར་གསུམ་བཏབ་ལ་དེ་ན
Chinese
血液成分较多的成熟且化脓的肿胀会消退，皮肤颜色不会像以前一样，触摸时像石头一样坚硬。像这样的情况毫无疑问是因血液而成熟的，智者应该知晓。对于心脏虚弱、没有忍耐力、身体虚弱和像孩子一样的人来说，当疖子成熟并化脓时，情况会更加严重。在疾病和骨骼关节等部位出现疖子是很危险的，不能用刀刺破。对于这种情况，应该涂抹能使其破裂的草药。对于没有疾病危险的其他情况，可以用刀刺破和切开。在疖子未成熟时切开，或者切断血管、切断水脉，导致大量出血，可能会有死亡的危险，或者会变成严重的疾病。或者，在刀切开的伤口周围可能会出现疖子肿胀。如果疖子未成熟就破裂，伤口末端、血管、肌腱和肌肉会被脓和血填满，像血管着火一样，脓液蔓延并被热灼烧。愚蠢无知的人，疖子未成熟就使其破裂，或者疖子成熟化脓却不使其破裂，这种人就像不能区分利弊的恶劣民族，吃狗肉一样看待。关于切开伤口的处理：首先吃一些不喜欢的食物，然后灌入浓烈的酒，这对忍耐力有好处。像这样事先听说过，就不会昏厥或呕吐。喝酒会使人麻醉，对增强忍耐力有好处。除了这种情况之外，像妇女腹中胎儿死亡、取出箭镞、切开肿胀的口舌、切开腹水等情况，事先不要给病人提供食物和饮料就切开。切开脓肿时，医生要准备好器械，让病人面朝东方。让强壮的人固定住病人的身体和四肢，使其不能动弹。医生坐在前面，将探针等危险物品放在旁边，然后根据肉的纹理在要切开的地方，用锋利的柳叶刀一次性切开，即使脓肿的范围很大，也要一次性彻底清除脓液。切开的尺寸是伤口裂开两指宽，深度是三指深，然后
English
A mature and suppurated swelling with a large proportion of blood will subside, and the skin color will not be the same as before, and it will be as hard as a stone to the touch. There is no doubt that such a situation is matured by blood, and the wise should know it. For people who are weak in heart, have no endurance, are weak, and are like children, the situation will be even more serious when the boils mature and suppurate. It is dangerous for boils to appear in the joints of diseases and bones, etc., and they cannot be pierced with a knife. For such cases, herbal medicines that will cause them to rupture should be applied. For other cases where there is no danger of disease, they can be pierced and cut with a knife. Cutting open a boil before it is ripe, or cutting off a blood vessel, or cutting off a water vein, resulting in a lot of bleeding, may be life-threatening, or it may turn into a serious illness. Or, a boil swelling may appear around the wound cut by the knife. If a boil ruptures before it is ripe, the end of the wound, blood vessels, tendons, and muscles will be filled with pus and blood, and like a fire spreading in the blood vessels, the pus will spread and be burned by the heat. A foolish and ignorant person who breaks a boil before it is ripe, or does not break a boil even when it is ripe and suppurated, is like an evil race that cannot distinguish between good and bad, and treats eating dog meat the same. Regarding the treatment of cutting open a wound: first eat some food that you don't like, and then pour in strong alcohol, which is good for endurance. Having heard this beforehand will prevent fainting or vomiting. Drinking alcohol will make you drunk, which is good for increasing endurance. Apart from this situation, in cases such as the death of a fetus in a woman's womb, removing an arrowhead, cutting open a swollen mouth and tongue, and cutting open ascites, do not give the patient food and drink beforehand, and then cut it open. When cutting open an abscess, the doctor should prepare the instruments and turn the patient's face to the east. Have a strong person hold the patient's body and limbs so that they cannot move. The doctor sits in front, puts dangerous items such as probes aside, and then, according to the texture of the flesh at the place to be cut open, cuts open with a sharp lancet at once, even if the extent of the abscess is large, the pus must be completely removed at once. The size of the cut is two fingers wide for the wound to split, and the depth is three fingers deep, and then
Tibetan
ས་ཕག་ཅི་ཡོད་པ་ཡང་མཛུབ་མོ་འམ། པད་མའི་ཆུབ་འམ། ཕག་ཟེའམ་རྟ་རྔ་ཡང་རུང་ཐོག་ཐག་ཏུ་ཕག་གི་ཡང་ཅི་ཡོད་པ་ཚོལ་ཅིག །ཕག་བཙལ་ཏེ་གང་དུ་ཕག་བྱུང་བའི་དམིགས་སུ་ཡང་བཏབ་ལ་རྣག་གི་དཀྱེལ་ཆེ་བ་དང༌། རིང་དུ་མ་མཆེད་ཅིང་ནད་དམིགས་སུ་མ་གྱུར་པར་རྣག་གི་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་བརྟོལ་ཞིང་དབྲལ་བའི་སྨན་པ་ནི་ལ་གོར་མྱུར་ཞིང་མཚོན་རྣོ་བ་མི་གཏར་མི་རྡུལ་ལ་མ་རྨོངས་པ་འདི་ལྟ་ནུ་ནི་སྨན་པ་གཙགས་ཀྱིས་འདེབས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔྲལ་རྩ་དང༌། སྨིན་མཚམས་དང། སྙིང་ག་དང༌། སྐེ་རྩ་དང༌། ལྟོ་བ་དང༌། མཆན་ཁུང་དང༌། མིག་རྩ་དང༌། མིག་ཕུགས་དང༌། མཆུ་དང༌། མཁུར་ཚོས་དང༌། བརླ་དྲུང་དང་ཆུ་སོའི་བར་འདི་རྣམས་སུ་གདབ་པ་ནི་འདྲ་སྟེ། དྲང་པོར་མ་བཏབ་ན་རྩ་དང་ཆུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆད་དེ་མ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཙགས་ཀྱིས་བཏབ་ནས་གལ་ཏེ་འབོག་གམ་བརྒྱལ་ན། ཆུ་གྲང་མོས་ནད་པ་ལ་གདབ་ཅིང་དབུགས་དབྱུང་བ་དང༌། ངག་སྙན་པས་ཡིད་བཞོའོ། །གཙགས་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ་རྣག་ཁྲག་ཟག་ནས་རྨའི་མཐའ་ཐོག་ཐག་ཏུ་ལག་སོར་གྱིས་རྣག་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་བཙིར་ལ། ཆུ་སེར་ཡན་ཆད་མ་ལུས་པར་བཙིར་ཏེ། དེ་ནས་ཤིང་མངར་གྱི་ཆུས་བཀྲུ་ཞིང་རྭ་དང་འཇམ་པོའི་ཤིང་ཆུའི་ནང་དུ་བཅུག་པས་ཀྱང་ཕྱིས་ཤིག །དེ་ནས་གདོན་ལ་སོགས་པས་མི་ཚུགས་ཤིང་བསྲུང་བའི་བདུག་པ་དང༌། གུ་གུལ་དང༌། ཨ་ཀ་རུ་དང༌། ཡུངས་ཀར་དང༌། ཤིང་ཀུན་དང༌། ས་ཅི་རས་འདི་རྣམས་སྦྱར་བས་རྨ་ཁར་བདུག་གོ །དེ་ནས་རྨ་ཁར་སྨན་གདབ་ཅིང་གཡོགས་པ་ནི་ལྕེ་མྱང་ཚ་དང༌། ཤུ་དག་དང༌། ཤིང་ནིམ་པའི་ལོ་མ་དང༌། ཏིལ་བཏགས་པ་དང༌། ཤིང་མངར་ཕྱེ་དང༌། རླུང་ངམ། བད་ཀན་ནམ། མཁྲིས་པ་ཅི་ལས་གྱུར་པའི་སྨན་དང་ཡང་སྦྱར་ལ། མར་དང་བརྫིས་ཏེ་ཆང་བུ་བྱས་པ་རྨའི་ནང་དུ་བཅུག་ ཅིང་རྨ་ཁར་སྨན་འདི་བསྐུ། རྨ་ཁ་དང་བཙན་ཀུན་གྱི་སྟེང་དུ་ཡང་སྨན་འདི་ཉིད་ཀྱི་ལྡེ་གུ་མར་དང་ཕྱེར་སྦྱར་བས་བསྐུ་བར་བྱ་སྟེ། སྟུག་ཏུ་གཡོགས་པ་དེའི་ཐོག་ཏུ་གློད་འཇམ་པོས་གཡོག །དེའི་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཤིང་བུ་ཕྲ་མོས་གཏམས་ཏེ་གཤིབས་ལ། སྲད་བུ་འམ་རས་ཀྱིས་རན་པར་ལེགས་པར་ཆིངས་ཤིག །བཅིངས་པ་དེ་ཡང་གློ་དང་གཡས་གཡོན་དུ་མ་ཡོ། །སྟེང་འོག་ཏུ་མ་སོང་བར་བཅིང་བ་དང༌། སྟེང་ཐུར་མ་སྲ་མོས་མནན་པ་ཡང་ཕྲ་ཞིང་སྲབ་བརྟན་པ་འཇམ་པ་མཉེན་པ་མ་འཁུམས་པར་རྨ་ལ་ཕན་པར་གྱིས་ཏེ་ཆིངས་ཤིག །ཞག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ནི་རྨ་དེ་བག་བྱ་ཞིང་མཚན་མོ་བསྲུང་ངོ༌། །གཏོར་མ་ཡང་གཏོར་ཅིག
Chinese
无论何处有猪，用手指或莲花茎，或猪鬃或马尾也可，在伤口附近寻找猪的所在。找到猪后，在猪出现的地方做标记，使脓液的范围扩大，不要使其蔓延太长，不要使其成为疾病的目标，要彻底清除脓液。像这样刺破和切开的医生，应该动作迅速，器械锋利，不迷惑于放血和碎屑，像这样的医生才具备用刀疗法的优点。在前额的血管、眉间、心口、颈部的血管、腹部、腋窝、眼部的血管、眼窝、嘴唇、脸颊、大腿根部和尿道之间等处进行针刺的方法是相同的。如果不正直地进行针刺，血管和尿道等会被切断，导致不良后果。针刺后，如果出现昏厥或晕倒，用冷水泼洒病人，进行呼吸，并用甜言蜜语安慰。针刺后，脓血流出，用手指在伤口边缘挤压脓血和血清，将所有血清挤出。然后用甘草水清洗，也可以用角或柔软的木头蘸水擦拭。之后，用能防止邪魔入侵和保护的熏香，如古古、沉香、芥子、松脂和土砂脂等混合后熏伤口。然后在伤口上敷药和覆盖，可以使用舌藓、白菖蒲、印度楝树叶、芝麻粉、甘草粉，以及由风、胆或黄疸引起的药物混合，用酥油揉捏成药丸放入伤口内，并在伤口上涂抹此药。在伤口和所有脓肿的上方，也用此药与酥油和面粉混合涂抹。厚厚地覆盖后，在其上覆盖柔软的棉布。在上面也用细小的木片填塞并压平，用线或布适度地包扎好。包扎时不要使之滑动或左右移动，不要上下移动地包扎，上面用不硬的物体按压，要细薄、牢固、柔软、有弹性、不收缩，对伤口有益地包扎。在两天之内，要保护伤口，晚上要守护。也要供奉食子。
English
Wherever there is a pig, whether with a finger or a lotus stalk, or pig bristles or a horse's tail, look for the location of the pig near the wound. After finding the pig, mark the spot where the pig appeared, allowing the pus to expand in scope, not allowing it to spread too long, not allowing it to become the target of disease, and thoroughly clear the pus. A doctor who pierces and cuts like this should be swift in action, with sharp instruments, not confused by bloodletting and debris. Only a doctor like this possesses the merits of using knife therapy. The method of acupuncture in the blood vessels of the forehead, between the eyebrows, the heart, the blood vessels of the neck, the abdomen, the armpits, the blood vessels of the eyes, the eye sockets, the lips, the cheeks, the roots of the thighs, and between the urethra, etc., is the same. If acupuncture is not performed upright, blood vessels and urethras, etc., will be cut off, leading to adverse consequences. After acupuncture, if fainting or syncope occurs, sprinkle cold water on the patient, provide respiration, and comfort with sweet words. After acupuncture, when pus and blood flow out, use your fingers to squeeze the pus and serum from the edge of the wound, squeezing out all the serum. Then wash with licorice water, or wipe with a horn or soft wood dipped in water. Afterward, use incense that prevents evil spirits from invading and protects, such as guggul, agarwood, mustard seeds, pine resin, and red sandalwood, etc., mixed together to fumigate the wound. Then apply medicine and cover the wound, you can use tongue moss, sweet flag, neem leaves, sesame powder, licorice powder, and medicines caused by wind, bile, or jaundice mixed together, knead with butter into pills and put them into the wound, and apply this medicine on the wound. Above the wound and all abscesses, also apply this medicine mixed with butter and flour. After covering thickly, cover with soft cotton cloth on top of it. On top of that, also fill and flatten with small wooden pieces, and bandage appropriately with thread or cloth. When bandaging, do not let it slide or move left and right, do not bandage moving up and down, press on top with a non-hard object, bandage thinly, firmly, softly, elastically, without shrinking, and beneficially to the wound. Within two days, protect the wound and guard it at night. Also offer torma.