Tibetan
གས་ལ་རྟ་གཡུང་བརྟན་གྱི་རྐང་ལག་དང་མཐུན་ནས་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ། གཞུ་རྒྱུད་དེ་སྲབ་ཀྱི་ཡང་མིག་ལ་བཏགས་ལ་རྟ་ལྕག་གིས་གཞུས་ཏེ་མགོ་དྲག་ཏུ་བཏེག་ན་ཕྱིན་ཏོ། །ཡང་ན་ཤིང་ཆེན་པོའི་ཡལ་ག་ཐུར་དུ་བཀུག་པ་ལ་གཞུ་རྒྱུད་ཐོགས་ལ་ཤིང་གི་ཡལ་ག་བཏང་ན་ཕྱིན་ཏོ། །གཞུ་རྒྱུད་ངན་ཏེ་ཆད་དུ་དོགས་ན་སྣོན་ཐག་པ་བཟང་པོ་ཐོགས་ཤིག །རྨ་ཁ་སྐྲངས་མདེའུ་མི་སྣང་ན་སྦུ་གུ་དོང་བུ་ལྟར་འདུག་པས་རྨ་ཁ་ནས་མར་བཙིར་ལ་མཐེའུས་ཅུང་ ཟད་རྡོབས་ལ་མདེའུ་རྩ་བ་སྣང་ན་རྩ་བ་ནས་ཟུང་ལ་དེ་བཞིན་དྲོངས་ཤིག །སྦུ་གུ་ཅན་གྱིས་བཙིར་ཞིང་མདེའུའི་རྩ་བ་བཏགས་ལ་མདེའུའི་ཁར་སྣང་དུ་མི་རུང་ན་ཡང་སྦུ་གུ་རྨའི་བུ་གར་མདེའུ་རྩ་གཏད་ཅིང་སྣང་བར་བྱས་ན་མདེའུ་ཟུར་ཁ་ཚོན་ཆེ་སྟེ། དྲུང་དུ་མི་བདེ་ན་མདེའུ་ཟུར་གྱི་རྣ་བ་གཡས་གཡོན་སྐམ་པས་གཏམས་ལ་ཆུང་དུར་བྱས་ཏེ་ཕྱུང་ཤིག །མདེའུ་རྣ་བ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཁབ་ལོང་ཐོགས་ཏེ་རྨ་ཁ་ཕྱེ་ལ་མདེའུ་དང་ཁབ་ལོང་གཏུག་ཅིང་བསྟན་ན་རང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ལོང་ཀ་དང་རྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ནང་དུ་མཚོན་ལུས་ན་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་ཁོང་དུ་ཁྲུས་ལ་ཕྱུང་ཤིག །མཚོན་གྱིས་རྨས་པའི་རྨ་འམ། སྣད་དེ་རྨ་བྱུང་བ་ལ་རླུང་གིས་ཕོག་གམ། དུག་རེག་གམ། ནུ་མ་ལ་འབྲས་ལྟ་བུ་བྱུང་སྟེ་གནག་ཅིང་ཆུ་སེར་ཟག་པ་དང༌། རྨ་ཁ་ན་རྣག་དང་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་ཡོད་པ་དང༌། ཆུ་ཤོར་བ་རྣམས་ལ་རྡབས་རུས་གཞིབ་ཅིང་བསལ་ལོ། །གྲེ་བའི་ནང་དུ་མདེའུ་འམ་གྲ་མ་འམ་ཉ་རུས་ལྟ་བུ་ཟུག་ན་པདྨའི་རྩ་བ་ཕྲེའུ་དང༌། ཁ་ཟས་ལྷན་ཅིག་ལ་བལྡད་དེ། པདྨའི་རྩ་བའི་ཐོར་ཏོ་ལ་ལག་གིས་བཟུང་ལ་ཐུར་དུ་མིད་པ་དང་མདེའུ་ལ་འཁྲིས་ཏེ་ཐོགས་པ་ལ་ཕྱིར་དྲངས་ན་མདེའུ་ཕྱིན་ཏོ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཤིང་གི་ཚིགས་མཁར་བཅུག་པ་ལས་གྲེ་བར་སོང་སྟེ་ཐོགས་ན་ལྕགས་ཐུར་བསྲེགས་ཏེ། སྨྱིག་གུའི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་གྲེ་བའི་ནང་དུ་བཏང་ལ་ལྕགས་ཐུར་ཚན་པོས་རྒྱ་སྐྱེགས་ལ་ཟུག་སྟེ་དམ་པོར་གྱུར་པ་དང༌། ཆུ་གྲང་འཐུངས་པའི་ཕྱིར་དྲངས་ན་ཕྱིན་ནོ། །གྲེ་བར་རྒྱ་སྐྱེགས་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཞིག་ཐོགས་ན། རྒྱ་སྐྱེགས་བཞུས་པ་སྦུ་གུ་ནས་བཏང་སྟེ་རྒྱ་སྐྱེགས་དང་འབྱར་བར་བྱོས་ལ་དྲོངས་ཤིག །གྲེ་བར་སྐྲ་ཤད་ལྟ་བུ་དང༌། གྲ་མ་དང༌། ཚེར་མ་དང༌། ཉ་རུས་ལ་སོགས་པ་གྲེ་བར་ཐོགས་ན་འཕྲལ་ལ་སྲང་བུ་འཇམ་པོ་དང༌། ཟས་སུ་བསྲེས་ལ་མིད་ལ་སླར་དྲངས་ན་ཕྱིན་ནོ། །ཁ་སྣར་དྲང་དུ་མི་རུང་ན་སོག་དབྲག་ཏུ་བརྡེག་ཅིང་ཆུ་བཏུང་ངམ་ཁ་ཟས་
Chinese
如果与马缰绳的脚和手相符，就好好检查。把弓弦系在马嚼子的环上，用马鞭抽打，如果猛地抬起头就能走了。或者把大树的树枝向下弯曲，拿着弓弦，放开树枝就能走了。如果弓弦不好，担心会断裂，就拿一根好的绳子来加固。如果伤口肿胀，看不到箭头，因为像管子的孔一样，就从伤口向下挤压，用拇指稍微按压，如果看到箭头的根部，就从根部抓住，就这样拔出来。用管子挤压，固定箭头的根部，如果箭头的尖端看不见，就把管子对准伤口的孔，让箭头的根部对准，使其显现出来，如果箭头的边缘很大，靠近时不舒服，就用干燥的东西填塞箭头的左右耳部，使其变小，然后拔出来。如果箭头上没有可以抓住的耳部，就像没有东西可抓一样，就拿一根探针，切开伤口，使箭头和探针接触并对准，就会自然而然地出来。如果在肠子之类的内部有武器刺入，就用清洗药清洗内部，然后拔出来。被武器伤害的伤口，或者被击打而产生的伤口，如果被风吹到，或者接触到毒物，或者乳房上出现像疖子一样的东西，变黑并流出脓水，或者伤口处有脓、血和脓水，以及流出水的情况，都要磨碎骨头并清除。如果在喉咙里刺入了箭头、鱼刺或鱼骨之类的东西，就把莲藕的根茎切成小块，和食物一起咀嚼。用手抓住莲藕根茎的末端，向下吞咽，使莲藕根茎靠近箭头，抓住后向外拉，箭头就能出来。如果把一种叫“嘉杰”的树的节插入到容器中，然后进入喉咙里卡住，就把铁钩烧红，插入到竹筒里，然后放入喉咙里，用热铁钩刺入嘉杰，使其牢固，然后喝冷水拉出来就能出来。如果在喉咙里卡住的不是嘉杰，而是其他东西，就把融化的嘉杰从管子里滴下去，使其与卡住的东西粘在一起，然后拔出来。如果在喉咙里卡住了像发梳一样的东西，或者鱼刺，或者荆棘，或者鱼骨等等，就立刻把柔软的糖块和食物混合在一起吞咽，然后再拉出来就能出来。如果嘴巴和鼻子不能伸直，就拍打脸颊，喝水或吃东西
English
If it matches the feet and hands of the horse's reins, examine it well. Tie the bowstring to the ring of the horse's bit, whip it with a horse whip, and if you raise your head sharply, it will go. Or bend the branch of a large tree downwards, hold the bowstring, and release the branch of the tree, it will go. If the bowstring is bad and you are worried that it will break, take a good rope to reinforce it. If the wound is swollen and the arrowhead is not visible, because it is like a hole in a pipe, squeeze it down from the wound and press it slightly with your thumb. If you see the root of the arrowhead, grab it from the root and pull it out like that. Squeeze with a tube and fix the root of the arrowhead. If the tip of the arrowhead is not visible, aim the root of the arrowhead at the hole in the wound with the tube and make it visible. If the edge of the arrowhead is large and uncomfortable to get close to, stuff the left and right ears of the arrowhead with dry things to make it smaller, and then pull it out. If the arrowhead does not have ears to hold, like there is nothing to grab, take a probe, cut open the wound, and make the arrowhead and probe touch and align, and it will come out naturally. If a weapon is stuck inside the intestines or something like that, wash the inside with cleansing medicine and then pull it out. For wounds caused by weapons, or wounds caused by being hit, if they are touched by the wind, or come into contact with poison, or if something like a boil appears on the breast, turns black and oozes pus, or if there is pus, blood, and pus in the wound, and if water is flowing out, grind the bones and remove them. If an arrowhead, fish bone, or fish bone is stuck in the throat, cut the lotus root rhizome into small pieces and chew it together with food. Hold the end of the lotus root rhizome with your hand, swallow it downwards, bring the lotus root rhizome close to the arrowhead, grab it and pull it outwards, and the arrowhead will come out. If a joint of a tree called "Gyajeg" is inserted into a container and then gets stuck in the throat, heat the iron hook, insert it into the bamboo tube, and then put it into the throat. Pierce the Gyajeg with the hot iron hook to make it firm, and then drink cold water and pull it out, it will come out. If it is not Gyajeg that is stuck in the throat, but something else, drip the melted Gyajeg from the tube to make it stick to the stuck thing, and then pull it out. If something like a hair comb, or a fish bone, or a thorn, or a fish bone, etc. is stuck in the throat, immediately mix a soft sugar cube with food and swallow it, and then pull it out, it will come out. If the mouth and nose cannot be straightened, slap the cheeks and drink water or eat food