Tibetan
བ་དང༌། ཁྲ་བོའི་རིགས་དང་གསུམ་སྟེ་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་དུ་མ་གྲངས་མེད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ། །སྦྲུལ་གྱི་དུག་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ནི་ཁྱད་པར་དུ་རྩུབ་པ་དང༌། ཚ་བ་དང༌། སྐྱུར་བ་དང༌། དྲོད་ཆེ་བ་དང༌། མངར་བ་དང༌། བསིལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་རིགས་གདེངས་ཀ་ཅན་དང༌། ལུས་འཁྱིལ་བ་དང༌། ཁྲ་བོའི་རིགས་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་རླུང་གི་རང་བཞིན་དང༌། མཁྲིས་པ་དང༌། བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སོ་སོ་ནས་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་སྦྲུལ་གཞོན་ནུའི་དུག་ནི་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་འཕེལ་ལ་སྦྲུལ་བར་མའི་དུག་ནི་དགུན་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་ངོ༌། །སྦྲུལ་རྒན་པོའི་དུག་ནི་སོས་ཀ་ཚ་བའི་དུས་སུ་ལྡང་ངོ༌། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྦྲུལ་གྱི་དུག་ནི་དུས་ཚིགས་རྣམས་ཀྱི་མཚམས་སུ་འབྱུང་ངོ༌། །འཁོར་ལོ་དང༌། གཤོལ་དང༌། གདུགས་དང༌། གཡུང་དྲུང་དང༌། ལྕགས་ཀྱུ་དང༌། དེ་རྣམས་ཀྱི་རི་མོའི་མཚན་དང་ལྡན་ཞིང་འགྲོས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སྦྲུལ་གདེངས་ཀ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་མོ་འཁྱིལ་བའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་སུ་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྲུལ་གྱི་རིགས་ཁྲ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མདངས་གསལ་བའི་རི་མོ་དང་ལྡན་ཞིང་སྣུམ་པ་དང༌། ཆུ་ཞེང་ཀུན་ཏུ་མདོག་སྣ་ཚོགས་སུ་རི་མོ་དེ་ལྟར་སྣང་བའོ། །གཞན་ཡང་སྦྲུལ་གྱི་རིགས་སྲོག་ཆགས་གོ་ཏའི་བུ་གོ་ད་ར་ཞེས་བྱ་བའི་དུག་ནི་སྦྲུལ་གདེངས་ཀ་ཅན་དང་འདྲའོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་སྦྲུལ་གྱི་རིགས་རྐང་པ་བཞི་པ་ནི་རིགས་འདྲེས་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་རི་མོ་ཡང་འདྲེས་པར་སྣང་སྟེ་དེས་ཟིན་པ་ནི་འདུས་པའི་ནད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྲུལ་གྱི་དུག་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་བཟའོ་སྙམ་པ་དང༌། འཇིགས་པ་དང༌། ལྷུང་བ་དང༌། གཞན་གྱིས་རེག་པ་དང༌། ཁྲོས་པ་དང༌། སྡིག་པའི་ལས་དང༌། ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་སྦྲུལ་མི་ལ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཡམས་ཀྱི་རིམས་བཞིན་དུ་ཚ་བས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པའི་རྒྱུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གསོ་བར་བྱའོ། །སྦྲུལ་གྱི་རིགས་དེ་ལས་གཞན་པ་སྡིག་པ་བྱེད་པས་ལམ་བཅད་དེ་གནས་ནས་གང་དུ་སྐྱེས་བུ་རྒྱུ་བའི་ལུས་ཁ་ཆུ་དང༌། དྲི་མ་དང༌། རྣག་ཙམ་གྱིས་རེག་ཅིང་གནོད་པར་བྱས་ཏེ་མཆེ་བའི་རྨ་ནི་སྣང་བ་དེ་ནི་མཆུས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ལུས་ལ་མཆེ་བ་གཅིག་གམ། གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སྣང་ཞིང་
Chinese
蛇类有眼镜蛇、花蛇等三种，虽然种类繁多，数不胜数，但总的来说，可以概括地叙述。这些蛇毒的特性尤其表现为粗糙、灼热、酸涩、高热、甜味和清凉。其中，眼镜蛇、盘身蛇和花蛇这三种蛇类的毒性，分别与风、胆、涎的性质相对应，应按顺序分别施治。幼蛇的毒液在夏季增强，而中年蛇的毒液在冬季产生。老蛇的毒液在温暖的春季发作。其他蛇类的毒液则在季节交替时出现。具有轮、犁、伞、卍、铁钩等图案，且行动极为迅速的蛇，被称为眼镜蛇。盘身蛇指的是身上有各种盘绕图案的蛇。花蛇则具有非常鲜艳光亮的图案，油滑，且在全身各处都呈现出各种颜色的图案。此外，蛇类中，形似蜥蜴的戈达拉蛇的毒性与眼镜蛇相似。除此以外，四脚蛇属于杂交品种，其特征和图案也混杂不清，被其咬伤会引发混合性疾病。导致蛇毒发作的原因有：想吃东西、恐惧、跌倒、被他人触碰、愤怒、罪恶的行为以及受到神灵和仙人的驱使，这些都会导致蛇攻击人，其症状如同瘟疫一般，以发热为主。因此，要了解被蛇咬伤的原因，并据此进行治疗。还有一种蛇，因作恶而阻断道路，停留在人经过的地方，仅以唾液、污垢或脓液触碰或伤害人，并留下牙齿的伤痕，这被称为口器伤。在身体上留下一个或两个牙齿痕迹的
English
Snakes are of three types: cobras, checkered snakes, and others. Although there are numerous and countless varieties, they can be summarized and described briefly. The qualities of these snake venoms are particularly characterized by roughness, heat, sourness, high temperature, sweetness, and coolness. Among these, the venom of the three types of snakes—cobras, coiled snakes, and checkered snakes—corresponds to the nature of wind, bile, and phlegm, respectively, and should be treated accordingly in sequence. The venom of young snakes increases in summer, while the venom of middle-aged snakes appears in winter. The venom of old snakes rises in the warm spring season. The venom of other snakes appears during the transitions between seasons. Snakes with patterns of wheels, plows, umbrellas, swastikas, iron hooks, and that are extremely fast are called cobras. Coiled snakes are those with various coiled patterns on their bodies. Checkered snakes have very bright and shiny patterns, are oily, and display various colors throughout their bodies. Additionally, among snakes, the venom of the Godara snake, which resembles a lizard, is similar to that of cobras. Apart from these, four-legged snakes are hybrid species, and their characteristics and patterns are also mixed, and being bitten by them can cause mixed diseases. The causes that lead to snake venom attacks include: wanting to eat, fear, falling, being touched by others, anger, sinful actions, and being driven by gods and sages. These can cause snakes to attack people, and the symptoms are like a plague, mainly with fever. Therefore, it is important to understand the cause of the snake bite and treat it accordingly. There is also a type of snake that, due to evil deeds, blocks roads and stays where people pass, harming people by merely touching them with saliva, dirt, or pus, and leaving tooth marks. This is called a mouth-part injury. Leaving one or two tooth marks on the body
Tibetan
ཁྲག་མེད་པ་དེ་ནི་བྱ་དི་ད་ཞེས་བྱའོ། །མཆེ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སྣང་ཞིང་ཁྲག་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་བྱ་ལུཔྟ་ཞེས་བྱའོ། །མཆེ་བ་གསུམ་གྱིས་བཟུང་སྟེ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཕུག་ཅིང་ཁྲག་རྒྱུ་བའི་གནས་རྣམས་སུ་མཆེ་བས་ཕོག་པ་དེ་ནི་བི་ཚི་ན་ཞེས་བྱའོ། །མཆེ་བ་བཞིས་ཁྲག་གི་གནས་ཕུག་སྟེ་ཁྲག་འཛག་པ་དེ་ནི་བི་ཏི་ཏ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་ནི་དུག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་གཉིས་གསོ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ མཆེ་བའི་དུག་གིས་ཟིན་མ་ཐག་ནི་ཐོག་མར་སྐྲང་བ་དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲག་ལ་ཞུགས་པས་ན་ཁྲག་མ་རུངས་པས་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་མཁྲིས་པ་ལ་ཁྱབ་ཅིང་དེས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་འགྲོ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བའི་མི་ལ་སྦྲུལ་གྱི་ལུས་ཀྱིས་རེག་པ་ལས་སྡངས་ཏེ་རླུང་འཁྲུགས་ནས་བརྒྱལ་བར་བྱེད་སྐྲངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྦྲུལ་གྱི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་པར་རེག་པའི་དུག་ཅེས་བྱའོ། །དྲི་མི་ཞིམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཡོད་དེ། དེས་བཟུང་བ་འམ་ཡང་ན་སྲོག་ཆགས་གང་ཡང་རུང་བ་ནུབ་མོ་མ་ཚོར་བར་ཟིན་པ་ལས་བདག་ནི་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་ནོ་སྙམ་ནས་དུག་གིས་རྟོག་པར་རིམས་དང༌། སྐྱུགས་པ་དང༌། བརྒྱལ་བ་དང༌། ལུས་ཚ་བ་སྐྱེ་བ་འམ། ཡང་ན་མི་བདེ་བ་འམ། རྨོངས་བག་ཏུ་འདུག་པ་དང༌། ཚད་པར་འཁྲུ་བ་དེ་ནི་རྟོག་པ་ལས་གྱུར་པའི་དུག་ནད་ཅེས་བྱའོ། །སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པའི་རྨ་ནད་དང་བཅས་པ་ལས་སྐྲང་བ་དང༌། གཡའ་བ་དང༌། ཟུག་གཟེར་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་འདུག་པ་དང༌། རྨེན་བུ་བུ་ག་མདུད་པ་ལྟར་སྣང་ན་ནི་དུག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པར་ནི་དུག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གདེངས་ཀ་ཆེན་པོའི་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པའི་དུག་གི་ཤུགས་རྣམ་པ་བདུན་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དང་པོ་ནི་ཁྲག་སྐྱོན་དང་བཅས་ཤིང་ནག་པོར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྨ་ཁ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མདོག་གནག་ཅིང་ལུས་ལ་གྲོག་མ་མང་པོ་རྒྱུ་བ་སྙམ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་སྐབས་གཉིས་པ་ལ་ཐོར་བུར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་མགོ་ལྕི་ཞིང་དུད་པ་དང༌། གློ་སྙིང་མི་བདེ་བ་དང༌། རྨ་རྣགས་པའོ། །བཞི་པ་ལ་ནི་མཆིལ་མ་མང་བ་དང༌། སྐྱུགས་པ་དང༌། ཚིགས་རྣམས་འབྱེ་བ་དང༌། སྒྱིད་སྐྱུར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ལ་ནི་ཚིགས་རྣམས་འཇིག་པ་དང༌། ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་འདུག་པ་དང༌། སྐྱིགས་བུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་ལ་ནི་གློ་སྙིང་ན་བ་དང༌། ཁོང་ལྕི་བ་དང༌། བརྒྱ
Chinese
没有血的那个叫做བྱ་དི་ད་。 两个牙齿的痕迹明显且带有血的那个叫做བྱ་ལུཔྟ་。 被三个牙齿咬住，肉等被刺穿，在血流的地方被牙齿咬到，那个叫做བི་ཚི་ན་。 四个牙齿刺穿血脉的地方，血流出来，那个叫做བི་ཏི་ཏ་。 其中，前两个是没有毒的。 后面两个是无法医治的。 其中， 刚被牙齿的毒液侵袭时，最初肿胀，之后进入血液，因为血液不佳，所以遍布全身。 然后遍布胆，由此遍布全身。 就像油滴在水上一样。 对于天生胆小的人，蛇身接触会引起恐惧，导致风紊乱而昏厥，肿胀，这被称为蛇身明显接触的毒。 有一种叫做“气味不好”的生物。 被它抓住，或者任何生物在晚上没察觉时被抓住，心想“我被蛇抓住了”，因为对毒的臆想而发冷、呕吐、昏厥、身体发热，或者不适、迷茫、发热腹泻，这被称为由臆想引起的毒病。 被蛇咬伤的伤口肿胀、发痒、疼痛，发热，淋巴结像疙瘩一样，那就是有毒的，反之则无毒。 其中，被大毒蛇咬伤的毒性有七种表现。 也就是，第一个是血液有问题，变成黑色，同样伤口等所有地方都变成黑色，感觉身上有很多蚂蚁在爬。 第二个阶段会出现皮疹。 第三个阶段是头重、昏厥、胸闷、伤口溃烂。 第四个阶段是唾液增多、呕吐、关节脱落、腰部酸痛。 第五个阶段是关节断裂、发热、打嗝。 第六个阶段是胸痛、腹部沉重、昏
English
That which is without blood is called bya di da. That which shows the marks of two fangs and is accompanied by blood is called bya lupta. That which is seized by three fangs, piercing the flesh and so forth, and struck by the fangs in the places where blood flows, that is called bi tsi na. That which has four fangs piercing the places of blood, causing blood to flow, that is called bi ti ta. Of these, the first two are without poison. The latter two are incurable. Of these, As soon as one is seized by the poison of the fangs, first there is swelling, and then it enters the blood, so because the blood is bad, it spreads throughout the body. Then it spreads to the bile, and from there it spreads throughout the entire body, just as sesame oil spreads on water. For a person who is naturally fearful, being touched by the body of a snake causes terror, which causes the wind to be disturbed, causing fainting and swelling, that is called the poison of being manifestly touched by the body of a snake. There is a creature called 'unpleasant smell'. Being seized by it, or any creature being seized unnoticed at night, thinking 'I have been seized by a snake', because of imagining poison, there is fever, vomiting, fainting, or the body becomes hot, or there is discomfort, or being in a daze, or diarrhea with fever, that is called a poisonous disease arising from imagination. From a wound caused by a snake bite, there is swelling, itching, pain, feverishness, and if the lymph nodes appear like knotted lumps, then it is poisonous, and the opposite is non-poisonous. Of these, the force of the poison from being bitten by a large venomous snake has seven aspects. That is, the first is that the blood is defective and turns black, and likewise all places such as the wound turn black, and one feels as if many ants are crawling on the body. In the second stage, rashes will appear. In the third stage, there is heaviness of the head, fainting, discomfort in the chest and heart, and the wound festers. In the fourth stage, there is excessive saliva, vomiting, separation of the joints, and soreness of the waist. In the fifth stage, there is destruction of the joints, feverishness, and hiccuping. In the sixth stage, there is pain in the chest and heart, heaviness in the abdomen, and faint