Tibetan
་ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ་བཙེམས་ལ་བཅིངས་ཏེ་རའི་མར་གྱིས་བསྐུས་ན་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ། །ནད་པ་དེས་ཁ་ཟས་བཟའ་བ་ཡང་གན་རྐྱལ་བཞག་པ་འམ། མགོ་ཕྱིར་བསྐྱེད་པས་བཟའོ། །མལ་ཆ་ཡང་མི་འགུལ་བ་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་བཞག་གོ །རྐང་ལག་འཕྲེད་དུ་སྨས་ཏེ་རྨ་བྱུང་བ་ནི་རྨ་ཁ་ལེགས་པར་བསྡུས་ཏེ་བཅུག་ལ་རས་བལ་ལྷན་པར་བཙེམས་པར་བྱའོ། །བཙེམས་ལ་དབང་བུ་དང་བཅས་པ་བཅིངས་ཏེ་རས་མཐུག་པོས་དཀྲི་བར་བྱའོ། །ཕྲག་གོང་སྣད་ཅིང་རྨ་བྱུང་བ་ལ་ནི་བ་ལང་གི་པགས་པས་ མཆན་ཁུང་ནས་ཡར་ཕྲག་པར་བཅིང་ངོ༌། །རླིག་པ་མཚོན་གྱིས་སྨས་ཏེ་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་ནས་མར་འཕྱང་བ་ལ་ནི་ལྒང་པའི་ནང་དུ་ཆུ་བླུགས་པ་ལ་མས་གཏོང་པའི་སྦུ་བུ་ནས་དྲངས་པའི་ཆུ་དྲག་པོའི་རྒྱུན་གྱིས་བཀྲུ་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་རླིག་པ་རང་གི་གནས་སུ་བསྡུས་ཏེ་བཅུག་ལ་རས་བལ་དང་ལྡན་པར་བཙེམ་པར་བྱའོ། །དཔྱི་སྨས་ཤིང་སྣད་པ་ལ་ནི་སྨས་པའི་རྨ་ཁ་རང་གི་ནང་དུ་བསྡུས་ཏེ་བཅུག་ལ། བ་ལང་གི་པགས་པས་བརླ་ཕྲག་ནས་ཡར་བཅིངས་ཏེ། རས་ཀྱི་སྟེང་ན་ས་དཀྲི་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྣུམ་གྱི་བླུགས་པ་ཡང་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྨ་རྣགས་ན་ནི་པྲི་ཡང་ཀུ་དང༌། ཨ་ག་རུ་དང༌། སུག་སྨེལ་དང༌། སྣ་མའི་མེ་ཏོག་དང༌། ཙནྡན་དང༌། པར་པ་ཏ་དང༌། ལྡོང་རོས་དང༌། སྐྱེར་པ་དང༌། སླེ་ཏྲེས་དང༌། སྤངས་མ་དང༌། དེ་རྣམས་ཏིལ་མར་དང་སྦྱར་པའི་མར་གྱིས་བསྐུས་ན་རྨ་འཆོ་པར་འགྱུར་རོ། །རྐང་ལག་འུད་པོར་ཆད་ན་ནི་ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་བཅུག་ཅིང་བསྲེགས་ལ་པགས་པའི་ཤུབས་སུ་བཅུག་སྟེ་བཅིང་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་རྣམས་སྤྱད་དོ། །རྡུ་བ་ཟུག་པའི་རྨ་ལ་ནི་ཐོག་མར་ཟུག་རྔུ་བྱུང་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་རྨ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་བྱའོ། །གྲུགས་པའི་རྨ་ལ་ནི་རྐང་ལག་ཆག་གྲུགས་ཀྱི་གསོ་བ་རྣམས་སྦྱར་རོ། །མགོ་བོ་ལ་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་ཟུག་རྔུས་ཟུག་པ་ལ་ནི་ཐོག་མར་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ལ་སྐྲ་ཚོམས་བསྙིལ་བས་གཞུག་ཅིང་བཙགས་ལ་བཞག་གོ །གལ་ཏེ་ཀླད་རྒྱས་འཛག་ན་ནི་རླུང་འཁྲུགས་ནས་ན་སྟེ། དེ་ནི་རླུང་གི་གསོ་བ་རྣམས་བྱའོ། །གཞན་དུ་བྱས་ན་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །མགོ་བོའི་རྨ་ལྤགས་ཀྱིས་རུབ་ན་ནི་སྐྲ་ཉག་རེ་རེས་རིམ་གྱིས་དབྱུང་ངོ༌། །གང་གི་ཀླད་རྒྱས་མང་དུ་འཛག་སྟེ་བྲི་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྲོག་ཆགས་གཞན་འཕྲལ་བསད་མ་ཐག་པའི་ཀླད་རྒྱས་ཟར་གཞུག་གོ །ཡན་ལག་གཞན་དུ་ཟུག་རྡུ་ཟུག་པ་ལ་ནི། ཐོག་མར་ཟུག་རྡུ་ཕྱུང་ལ་སྣུམ་དང་ལྡན་པའི་རེང་བུ་བཅུག་ལ་བཙང་ངོ༌། །
Chinese
妥善调配后缝合包扎，再涂上蜂蜡，最为赞赏。病人进食时，也要仰卧，或将头抬起进食。床铺也要整理平整，使其不能移动。手脚被横向砍伤而出现伤口，要将伤口好好地合拢，然后用棉布一起缝合。缝合后用带子的东西包扎，再用厚布缠绕。肩部上方受伤，则用牛皮从腋下向上绑到肩部。睾丸被刀砍伤，从两腿之间向下悬垂，则将水倒入膀胱，用从下方放水的管子里引出的强劲水流冲洗。之后将睾丸收拢到原来的位置，放入并用棉布一起缝合。臀部被砍伤，则将砍伤的伤口合拢放入，用牛皮从大腿向上绑到肩部，然后在布的上面缠绕泥土。也可以涂抹油脂。如果伤口化脓，则用priyaṅku（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思），阿伽茹，豆蔻，韶纳花，檀香，Parpaṭa（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思），Lodh tree（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思），刺柏，小豆蔻，Spangsma（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）等，将这些与芝麻油混合的油涂抹，伤口就会愈合。手脚被完全砍断，则放入煮沸的芝麻油中烧烤，放入皮套中包扎。之后使用治疗伤口的仪式。刺入异物的伤口，首先取出异物，之后按照治疗伤口的仪式进行。骨折的伤口，则采用治疗手脚骨折的方法。头部被刀等刺伤，首先取出异物，然后将头发梳拢，进行缝合包扎。如果脑髓流出，则是风紊乱引起的疾病，则进行治疗风的措施。否则就会死亡。头部伤口被皮肤覆盖，则一根一根地逐渐拔出头发。如果脑髓大量流出而减少，则将刚刚宰杀的动物的脑髓涂抹上去。其他肢体刺入异物，首先取出异物，放入浸油的纱布进行清洁。
English
After proper preparation, suture and bandage it, then apply beeswax, which is highly praised. When the patient eats, he should also lie on his back or raise his head to eat. The bedding should also be arranged smoothly so that it cannot be moved. If the hands and feet are cut horizontally and wounds appear, the wounds should be properly closed, and then sutured together with cotton cloth. After suturing, bandage it with something with straps, and then wrap it with thick cloth. If the upper part of the shoulder is injured, use cowhide to tie it from the armpit up to the shoulder. If the testicles are cut by a knife and hang down from between the legs, pour water into the bladder and wash it with a strong stream of water drawn from the tube that releases water from below. After that, gather the testicles back to their original position, put them in, and suture them together with cotton cloth. If the buttocks are cut, close the cut wound and put it in, and tie cowhide from the thigh up to the shoulder, and then wrap mud on top of the cloth. You can also apply grease. If the wound festers, then use priyaṅku, agaru, cardamom, Shauna flower, sandalwood, Parpaṭa, Lodh tree, juniper, cardamom, Spangsma, etc., and apply these mixed with sesame oil, and the wound will heal. If the hands and feet are completely cut off, put them in boiling sesame oil and roast them, put them in a leather case and bandage them. After that, use the rituals to heal the wound. For wounds pierced by foreign objects, first remove the foreign object, and then proceed according to the ritual for healing wounds. For fractured wounds, use the methods for treating fractures of the hands and feet. If the head is stabbed by a knife, etc., first remove the foreign object, then comb the hair and suture it. If the brain fluid flows out, it is a disease caused by wind disorder, then take measures to treat wind. Otherwise, it will die. If the head wound is covered by skin, gradually pull out the hair one by one. If a large amount of brain fluid flows out and decreases, apply the brain fluid of an animal that has just been slaughtered. If foreign objects pierce other limbs, first remove the foreign object, put in oil-soaked gauze and clean it.
Tibetan
གང་གི་རྨ་ཁ་ཆུང་ཞིང་ཕུགས་སུ་སོང་སྟེ། ཁྲག་མང་དུ་འཛག་པ་ལ་ནི་ཙཀྲ་མར་དྷའི་མར་གྱིས་རྐང་པ་བཀང་ སྟེ་མས་གཏོང་བའི་སྦུ་བུ་ཆུང་དུ་དང་རྨའི་ནང་དུ་ཕུལ་ཞིང་གཏང་ངོ༌། །དེ་ལ་རྨ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་རྨ་ལས་ཁོང་པའི་ནང་དུ་བསྣན་པའི་རྟགས་ནི། ལྟོ་བ་ཁྲག་གིས་གང་བ་དང༌། བརྒྱལ་བ་དང༌། གློ་སྙིང་དང༌། རྩིབ་ལོགས་སུ་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང༌། རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང༌། ལུས་ཚ་བ་དང༌། སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང༌། སྦོ་བ་དང༌། ཁ་ཟས་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང༌། བཤད་གཅི་དང༌། རླུང་འགགས་པ་དང༌། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང༌། མིག་དམར་བ་དང༌། རྡུལ་བ་དང༌། ཁ་ནས་ཁྲག་གི་དྲི་བྲོ་བ་དང༌། ལུས་ལས་དྲི་ང་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་དེ་ཕོ་བའི་གནས་སུ་བྱུང་ན་ནི་ཁྲག་གིས་སྐྱུགས་པ་དང༌། ལྟོ་སྦོ་བ་དང༌། ཤས་ཆེར་ན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞུ་བའི་གནས་སུ་ལོང་ཀར་ཁྲག་དེ་བྱུང་ན་ནི། ཤིན་ཏུ་ཁོང་ལྕི་ཞིང་ཟུག་གཟེར་དང་བཅས་པ་དང༌། ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་གྲང་བ་དང༌། གདོང་གི་བུ་གནས་ཁྲག་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་མ་ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་ཁྲག་སྟེང་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མེད་ན། གང་ནས་འབྱུང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྩ་རྒྱུན་ཕྲ་མོ་ལས་སྟེང་དུ་འཛག་པ་ཡོད་དེ། ཅི་ལྟར་ལྒང་པ་ཁ་ཐུར་དུ་བལྟས་ཀྱང་རྩ་རྒྱུན་ཕྲ་མོ་ལས་གཅིན་གྱི་ཐིགས་པ་ནང་དུ་འབབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁོང་པའི་ནང་དུ་ཁྲག་ཡོད་པ་དང༌། ལྒང་པ་སྐྲངས་པ་དང༌། དབུགས་མི་བདེ་བ་འཐོན་པ་དང༌། མིག་དམར་བ་དང༌། གདོང་སྐྱ་བ་དང༌། ལྟོ་བ་སྦོ་བའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་ན་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་མ་ཞུ་བའི་མཚན་མའི་གནས་སུ་ཁྲག་བྱུང་བ་ལ་ནི། སློན་སྨན་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །ཤུ་བའི་གནས་ལོང་ཀར་ཁྲག་བྱུང་བ་ལ་ནི། བཀྲུ་སྨན་དང་ནི་ཧ་རུ་གཉིས་སྣུམ་མེད་ཅིང་དྲོ་བས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཁ་ཟས་ནི་ནས་དང༌། རྒྱ་ཤུག་དང༌། རྒྱ་སྲན་གྱི་ཁུ་བ་སྣུམ་མེད་ཅིང་ནས་ཐུག་རྒྱམ་ཚྭ་དང་བཅས་པ་བཟའོ། །ཁོང་པའི་ནང་དུ་མཚོན་གྱིས་ཕོག་སྟེ་ཁྲག་མང་དུ་འཛག་པ་ལ་ནི་ཁྲག་གི་བཏུང་བ་བླུད་དོ། །ལྟོ་བར་བསྣུན་པའི་རྨ་ལས་ནི་རྒྱུ་མ་ཆད་རྡོལ་དུ་གྱུར་ཏམ། མ་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མ་ རྡོལ་བ་ནི་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཚོར་བ་ཤས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྡོལ་ན་ནི་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤས་ཆེར་མི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་མ་མ་རྡོལ་བ་ནི་འཚོ་བ་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་རྡོ་ལ་བ་ནི་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁོང་པ་མཚོན་གྱིས་སྨས་ཏེ་བཤང་
Chinese
如果伤口小而深，血流不止，就用匝格拉玛尔德的酥油灌满脚，然后将灌满酥油的小管子插入伤口中。如果伤口刺伤要害，伤及腹腔，其症状是：腹部充满血液，昏厥，胸口和肋骨刺痛，发烧，身体发热，极度口渴，腹胀，厌食，便秘，气滞，呼吸困难，眼睛发红，眼球浑浊，口中有血腥味，身体发出难闻的气味。如果血在胃部，就会呕吐带血，腹胀，病情严重且非常恶劣。如果血在消化道，就会感到腹部非常沉重，伴有刺痛，肚脐下方发冷，面部出现血点。如果未消化的血没有向上流动的途径，那么从哪里来呢？它来自细小的血管，向上渗漏。就像膀胱口朝下，尿液从细小的血管中滴落一样。如果腹腔内有血，膀胱肿胀，呼吸困难，眼睛发红，面色苍白，腹胀等症状，就应该放弃治疗。如果未消化部位出现出血，服用斯隆药有益。如果在消化道出现出血，应使用泻药和尼哈如，两者都无油且温热。食物应为大麦、中国杉木和中国大豆的汤，无油，以及加盐的大麦粥。如果腹部被武器刺伤，大量出血，应灌入血饮。对于刺伤腹部的伤口，要区分肠道是否断裂或穿孔。如果未穿孔，昏厥等症状的感觉较轻。如果穿孔，昏厥等症状会非常不适。如果肠道未穿孔，生存希望渺茫。如果肠道穿孔，则无法生存。腹部被武器所伤，排泄物
English
If the wound is small and deep, and there is profuse bleeding, fill a small tube with clarified butter of Tsakra Marde and insert it into the wound. The signs of a wound that has penetrated the vital point and entered the abdominal cavity are: the abdomen is filled with blood, fainting, stabbing pain in the chest and ribs, fever, body heat, extreme thirst, bloating, loss of appetite, constipation, gas retention, difficulty breathing, red eyes, cloudy eyes, a bloody taste in the mouth, and a foul odor emanating from the body. If the blood is in the stomach, there will be vomiting of blood, abdominal bloating, and the condition will be severe and very bad. If the blood is in the digestive tract, there will be a feeling of heaviness in the abdomen, accompanied by stinging pain, coldness below the navel, and blood spots on the face. If the undigested blood has no way to go upward, where does it come from? It comes from the tiny blood vessels, leaking upward. It is like a bladder facing downward, with drops of urine falling from the tiny blood vessels. If there is blood in the abdominal cavity, a swollen bladder, difficulty breathing, red eyes, a pale face, and abdominal bloating, then treatment should be abandoned. If bleeding occurs in the area of undigested signs, taking Slon medicine is beneficial. If bleeding occurs in the digestive tract, use a laxative and Ni-ha-ru, both without oil and warm. Food should be barley, Chinese fir, and Chinese soybean soup, without oil, and barley porridge with salt. If the abdomen is stabbed with a weapon and there is profuse bleeding, infuse a blood drink. For wounds that penetrate the abdomen, it is important to distinguish whether the intestines have ruptured or not. If they have not ruptured, the sensation of fainting and other symptoms will be less severe. If they have ruptured, fainting and other symptoms will be very uncomfortable. If the intestines have not ruptured, survival is doubtful. If the intestines have ruptured, survival is impossible. The abdomen is injured by a weapon, and excrement