Tibetan
མར་ལྟ་བུར་འཛག་པ་དང༌། གཡའ་བ་དང་བཅས་ཤིང་རེག་ན་འཇམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྣད་པ་ལས་མཆུ་ནད་དུ་གྱུར་པ་ནི་མཆུ་ཡང་དང་ཡང་གཤགས་ཤིང་བསྡུས་པ་སྙམ་སེམས་པ་དང༌། གཡའ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པའི་མཆུའི་ནད་ནི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུའི་འབྲུམ་ནད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མཁུར་བའི་མེ་དབལ་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲང་པ་བརྟན་ཞིང་མཁུར་བ་ཉིད་ཚ་འུར་འུར་པོར་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སོ་ ནད་ནི་དྲོ་བས་རེག་ན་བདེ་བ་དང༌། གྲང་བས་རེག་ན་ལྷག་པར་ན་བ་དང༌། སོ་ཟུག་གཟེར་ཆེ་ཞིང་ཆག་པ་སྙམ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སོ་ནད་གྲང་ཞིང་ཆག་པ་ལྟ་བུའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །རླུང་གིས་ཕོག་པ་དང་སྐྱུར་བའི་ཟས་ཀྱིས་སོ་བརྩེ་སྟེ། ཁ་ཟས་གྲང་མོ་ཟོས་ན་སོས་མི་བཟོད་པ་དང༌། སྐྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཟོས་ན་ནད་དང་བཅས་ཤིང་བྱུང་བ་སྙམ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སོ་བརྩེ་བའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །སོ་ན་ཞིང་ཟུག་ལ་བྱེ་ཞིང་ཆག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དེ་དེ་ནི་སོ་བྱེ་བའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །སོ་འགུལ་ཞིང་ཁ་ཟས་ཟོས་ན་ཆེར་ན་བ་ནི་སོ་འགུལ་བའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །གང་གི་སོ་བརྩེགས་མར་སྐྱེས་པ་ནི་སོ་ལྷག་གི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །གང་གི་སོ་ལྷག་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་ལྷག་པར་ན་ཞིང་སྐྱེས་ཕན་ཆད་ཞི་བ་དེ་ནི་སོ་སྐྱེས་པའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །རླུང་དང་བད་ཀན་གྱིས་སོ་སྐམས་པ་འམ། སོའི་དྲི་མ་མ་བཀྲུས་པས་དྲི་མི་ཞིམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཡལ་བར་བོར་ན་སོ་ནད་ཁ་ར་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ༌། །ཡང་གང་གི་སོ་དུམ་བུ་དུམ་བུར་ཡང་དང་ཡང་གོགས་པ་དེ་ནི་སོ་དུམ་བུར་གོགས་པའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང༌། རླུང་གིས་སོ་སྔོ་བསངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་སོ་ནད་སྔོ་བསངས་ཞེས་བྱའོ། །སོའི་རྩ་བར་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་འཁྲུགས་ཏེ། སོའི་ནང་སྐམས་ཤིང་སྟོང་པར་བྱས་ནས་དྲི་མས་གང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སོ་རྩའི་ནད་ཁོང་སྟོང་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་སོའི་རྩ་བ་རྣམས་སུ་སྲིན་བུ་ཕྲ་མོ་སྐྱེས་ནས་ལྡང་དུབ་ཏུ་དྲག་ཏུ་ན་བ་དང་འགུལ་པ་དེ་ནི་སྲིན་བུའི་ནད་རྣག་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་སོ་ཕྱུང་བ་ལས་རྣག་དང་ཁྲག་འཛག་སྟེ། དེའི་ནང་དུ་སྲིན་བུ་སྐྱེ་བ་ནི་སོ་ནད་སྲིན་བུ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པར་བད་ཀན་དང་ཁྲག་གཉིས་ཀྱིས་རྣག་དང་ཁྲག་འཛག་ལ། སོའི་རྙིལ་རང་འབབ་པ་དང༌། རེག་ན་འཇམ་པ་དང༌། རུལ་བ་དང༌། མདོག་དཀར་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སོ་ནད་ཁྲག་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གྲང་ཞིང་བསིལ་བའི་ཉེས་པས་མཁྲིས་པ་ད
Chinese
像酥油一样滴落，带有瘙痒感且触摸时柔软。因刺激而引起的唇病，会让人觉得嘴唇反复开裂又收缩，并且伴有瘙痒。风和黏液混合的唇病，被称为水泡状的痘疹。其中，被称为脸颊的微小火星，是指肿胀坚硬，脸颊本身感到灼热。由风引起的牙齿疾病，用温暖的东西触摸时会感到舒适，用寒冷的东西触摸时会更加疼痛，牙齿剧烈刺痛，感觉好像要断裂。这被称为牙齿寒冷且像断裂一样的疾病。因风侵袭和酸性食物导致牙齿敏感，吃了冷的食物无法忍受，吃了酸的食物会觉得疾病复发，这被称为牙齿敏感的疾病。牙齿疼痛、刺痛、开裂，有时还会断裂，这被称为牙齿开裂的疾病。牙齿松动，吃东西时更加疼痛，这被称为牙齿松动的疾病。如果牙齿重叠生长，这被称为多生牙的疾病。多生牙生长时特别疼痛，生长后疼痛会减轻，这被称为牙齿生长的疾病。风和黏液使牙齿干燥，或者因为不清洁牙齿，导致口气难闻，如果忽略不清洁，就会出现被称为牙齿疾病口臭的情况。如果牙齿一块一块地反复脱落，这被称为牙齿一块块脱落的疾病。血液和胆汁以及风导致牙齿变成青蓝色，这被称为牙齿疾病青蓝色。牙齿的根部，风等病因紊乱，导致牙齿内部干燥空虚，并被污垢填满，这被称为牙根疾病空洞。牙齿的根部生长细小的虫子，导致站立和弯腰时剧烈疼痛和松动，这被称为虫病化脓。拔牙后流脓和出血，并且在其中滋生虫子，这被称为牙齿疾病有虫。在没有其他原因的情况下，仅由黏液和血液导致流脓和出血，牙龈自然脱落，触摸时柔软，腐烂，颜色变白，这被称为牙齿疾病出血。寒冷和凉性的因素导致胆汁
English
It drips like butter, is itchy, and feels soft to the touch. A lip disease caused by irritation makes one feel that the lips are repeatedly cracking and contracting, and it is accompanied by itching. A lip disease mixed with wind and phlegm is called a blister-like rash. Among them, what is called a small cheek spark refers to a swelling that is firm and the cheek itself feels hot. A tooth disease caused by wind feels comfortable when touched with something warm, is more painful when touched with something cold, has severe toothache and throbbing pain, and feels as if it is about to break. This is called a tooth disease that is cold and like a fracture. Wind attack and sour food cause tooth sensitivity, eating cold food is unbearable, and eating the same sour food makes one feel that the disease has recurred, which is called tooth sensitivity disease. There are also cases where teeth ache, throb, crack, and even break, which is called tooth cracking disease. Teeth are loose and eating is more painful, which is called tooth loosening disease. If teeth grow overlapping, this is called supernumerary tooth disease. When supernumerary teeth grow, they are particularly painful, and the pain subsides after they grow, which is called tooth growth disease. Wind and phlegm dry the teeth, or because the teeth are not cleaned, the breath becomes unpleasant. If cleaning is neglected, a condition called tooth disease halitosis will occur. If teeth repeatedly chip off piece by piece, this is called tooth chipping disease. Furthermore, blood, bile, and wind cause the teeth to turn bluish-green, which is called tooth disease bluish-green. At the root of the teeth, wind and other causes are disturbed, causing the inside of the teeth to become dry and empty, and filled with dirt, which is called tooth root disease empty cavity. Also, small worms grow in the roots of the teeth, causing severe pain and loosening when standing and bending, which is called worm disease with pus. Furthermore, pus and blood flow from a tooth extraction, and worms grow inside it, which is called tooth disease with worms. Without other causes, only phlegm and blood cause pus and blood to flow, the gums naturally fall off, are soft to the touch, rot, and turn white, which is called tooth disease bleeding. Cold and cooling factors cause bile
Tibetan
ང་ཁྲག་སྐྱེས་ཏེ་སྨིན་པ་དང༌། སོའི་རྙིལ་ཚོས་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཤ་གློ་ཞིང་ཁྲག་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཨུ་པ་ཀོ་ཤ་ཞེས་བྱ་བའི་སོ་ནད་ཅེས་བྱའོ། །སོ་རྩི་གཡའ་སྟེ་ཁྲག་གིས་གང་ཞིང་ཁྲག་འཛག་པ་དེ་ནི་ཁྲག་ འཛག་པའི་རྙིལ་ནད་ཅེས་བྱའོ། །སོ་འགུལ་ཞིང་ཟུག་གཟེར་ཆུང་ལ་ཁ་རུལ་བྲོ་བ་དེ་ནི་རུལ་བའི་རྙིལ་ནད་ཅེས་བྱའོ། །བད་ཀན་དང་ཁྲག་གི་རྒྱུས་སོ་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚི་གུ་ཙམ་སྐྲངས་པ་དེ་ནི་སོའི་ནད་ཤ་འབུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ནད་གཞི་གསུམ་ཁྲག་དང་བཅས་པས་རྙིལ་ཕྱི་ནང་དུ་སྐྲང་ཞིང་ལྕི་བ་དང༌། ན་བ་དང༌། ཚ་བ་དང༌། བརྟོལ་ན་རྣག་དང་ཁྲག་འཛག་པ་དེ་ནི་སོ་རྙིལ་གྱི་འབྲས་ནད་ཅེས་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་གིས་སོའི་རྩ་བར་སྐྲངས་པ་དང༌། ན་བ་དང༌། ཁ་ཆུ་འཛག་པ་དང༌། རྙིལ་རང་ཉིད་འདྲུལ་ཞིང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཁོང་སྟོང་ཞེས་བྱའོ། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སོ་རྩའི་ནད་ནི་ཚ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་རྣག་ཁྲག་འཛག་པ་དང༌། སོ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུས་པ་རྙིད་ཅིང་སྟོང་པ་དེ་ནི་སོ་རྩའི་ནད་ཁོང་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་གྱིས་སོའི་བར་དུ་ཤའི་གཟེར་བུ་ལྟ་བུར་སྐྲངས་པ་དང། འགྲམ་པ་དང་རྣ་བ་རབ་ཏུ་ན་བ་དང༌། གསོ་བ་བྱས་ཀྱང་མི་རུང་བ་དེ་ནི་སོའི་ཤ་ལྷག་ཅེས་བྱའོ། །གློ་བུར་དུ་སོ་ཤིང་ལ་སོགས་པས་སྣད་ཅིང་རེག་པ་ལས་རྙིལ་གྱི་ནད་དྲག་ཅིང་ཆེ་བ་འབྱུང་སྟེ། གོང་དུ་སོ་འགུལ་བ་དེ་ནི་བི་ད་རི་ཞེས་བྱ་བའི་སོ་རྩའི་ནད་ཡིན་ནོ། །རྙིལ་གྱི་ནད་དེ་གསོ་བ་མ་བྱས་ན་ནི་གསོར་མི་རུང་བའི་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁའི་ནང་དུ་ནད་གཞི་རྣམས་ཀྱིས་པགས་པ་དང༌། ཤ་དང་རུས་པ་རྣམས་རུལ་བར་བྱས་ཏེ། ཉེས་པ་རྣག་དང་བཅས་པར་རྩ་སྦུབས་ཕྲ་མོ་ནས་ཡང་དང་ཡང་འཛག་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ནད་གཞི་རྣམ་པ་ལྔ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལྕེའི་ནད་ནི་ལྕེ་རྩུབ་པ་ཤ་ཁའི་ལོ་མ་འདྲ་བ་དང༌། རོ་མི་ཚོར་བ་དང༌། ལྕེ་གས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལྕེའི་ནད་ནི་ཚ་བ་དང༌། ཤའི་འབྲུམ་བུ་མདོག་དམར་པོས་ཁེབས་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལྕེའི་ནད་ནི་ཤིང་ཤལ་མ་ལའི་ཚེར་མས་ཁེབས་པ་ལྟ་བུར་འདུག་པ་དང་ལྕི་ཞིང་མཐུག་པ་དག་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པར་ལྡན་པའི་ལྕེའི་ནད་ནི་ལྕེའི་འོག་ཏུ་སྐྲང་ཞིང་མཐོ་བ་དང༌། ལྕེ་གྱོང་བ་དང༌། སྨིན་པ་དང༌། ཉའི་དྲི་བྲོ་བ་ དང། ལྕེའི་ཤ་འདྲུལ་བ་དེ་ནི་ལྕེ་ནད་ཨ་ལ་ས་ཞེས་བྱའོ། །ལྕེ
Chinese
我血生而熟，使牙龈变色，生肉肿块并出血，此乃名为乌巴郭夏之牙病。牙垢堆积，充满血液并出血，此乃出血之牙龈病。牙齿松动，有轻微刺痛，且有腐烂气味，此乃腐烂之牙龈病。因黏液和血液之故，在两三颗牙齿之间肿胀如圆柏子，此乃牙肉增生之牙病。由三种病因与血液共同作用，导致牙龈内外肿胀沉重，疼痛发热，若溃破则流脓出血，此乃牙龈之瘿瘤病。胆汁和血液导致牙根肿胀，疼痛，流口水，牙龈自身腐烂脱落，此乃空虚病。由诸病因聚合而成的牙根病，伴有发热，流脓血，与牙齿相连的脉络萎缩空虚，此乃牙根之大空虚病。因黏液之故，牙齿之间肿胀如肉疖，脸颊和耳朵剧烈疼痛，即使治疗也无效，此乃牙肉赘生。突然因木棍等物 আঘাত并接触，导致牙龈疾病剧烈而严重，如前所述的牙齿松动，此乃名为毗陀梨之牙根病。若不治疗牙龈疾病，则会变成无法治愈的疾病。口中诸病因使皮肤、肌肉和骨骼腐烂，诸病症伴随脓液从细小脉管中反复流出，应根据五种病因各自的特征加以了解。其中，因风引起的舌病是舌头粗糙，如肉片叶子，味觉丧失，舌头开裂等。因胆汁引起的舌病是发热，布满红色肉芽。因黏液引起的舌病是如同覆盖着红毛山楂的刺，沉重而厚重。兼有黏液和胆汁的舌病是舌下肿胀隆起，舌头僵硬，肿胀，有鱼腥味，舌肉腐烂，此乃舌病阿ala萨。
English
I, born of blood, mature and cause the gums to change color, producing fleshy lumps and bleeding. This is known as the tooth disease called Upakosha. Tartar accumulates, filled with blood and bleeding, this is the bleeding gum disease. Teeth become loose, with slight pricking pain and a rotten odor, this is the rotten gum disease. Due to mucus and blood, swelling occurs between two or three teeth, like a juniper seed, this is the tooth disease of fleshy growth. The three disease causes, together with blood, cause the gums to swell and become heavy inside and out, with pain and fever, and if it ruptures, pus and blood flow out. This is the gum goiter disease. Bile and blood cause the root of the tooth to swell, with pain, drooling, and the gum itself to rot and fall out. This is known as emptiness. The tooth root disease caused by the combination of all factors is accompanied by fever, pus and blood flow, and the veins connected to the tooth wither and become empty. This is known as the great emptiness disease of the tooth root. Due to mucus, swelling occurs between the teeth like a fleshy boil, with severe pain in the cheeks and ears, and even if treated, it is incurable. This is known as excess flesh of the tooth. Suddenly, being struck and touched by wooden sticks, etc., causes the gum disease to become severe and serious, such as the aforementioned loosening of teeth. This is the tooth root disease called Vidari. If the gum disease is not treated, it will become an incurable disease. In the mouth, all the disease causes cause the skin, flesh, and bones to rot, and the ailments, along with pus, repeatedly flow out from the small capillaries. These should be understood according to the characteristics of each of the five disease causes. Among them, the tongue disease caused by wind is a rough tongue, like a piece of meat, loss of taste, and cracks in the tongue. The tongue disease caused by bile is fever and being covered with red fleshy pimples. The tongue disease caused by mucus is like being covered with the thorns of a red hawthorn, heavy and thick. The tongue disease with both mucus and bile is swelling and elevation under the tongue, stiffness of the tongue, swelling, a fishy smell, and rotting of the tongue flesh. This is the tongue disease Ala-sa.