Tibetan
་བྱུག་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །སྲོག་ཆགས་སྲིན་བུས་ཟོས་པའི་རྣ་ནད་ལ་ནི་བ་ལང་གི་ལྕི་བའི་དུགས་མང་དུ་བྱས་ལ། བྱི་དང་གའི་སྙིང་པོ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བེའུ་མང་དུ་བཙས་པའི་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྐུ་བྱུག་མང་དུ་བྱའོ། །ཡང་ན་དུག་མོ་ཡུངས་དང༌། ཤིང་ཨིང་ཀུ་ཏ་དང༌། ཀ་རཉྫའི་ས་བོན་དང༌། དོང་གའི་ཤུན་པ་དང༌། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བ་གཅིན་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་ཏེ་བྱུག་གོ །ཡང་ན་སྨན་གོང་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ནིམ་པའི་ལོ་མ་དང༌། ན་ལེ་ཤམ་དང༌། སྦྲང་རྩིའི་ཚིགས་མ་དང༌། དེ་རྣམས་ཡུངས་མར་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བས་རྨ་བྱུང་བ་ལ་བསྐུ་བྱུག་བྱའོ། །རྣ་བ་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་ཏེ་འོལ་བ་ལ་ནི་ཐོག་མར་ལུས་དག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་ཐབས་སུ་མཚམས་སྦྱར་རོ། །རྣ་བ་འོལ་མ་ཐག་པ་ལ་ནི་ཁྲག་དག་པ་དེས་དེ་མ་ཐག་སྦྱར་ལ་དེ་ནས་སློན་ཁྲུས་ཀྱིས་ལུས་དག་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣ་དྲུང་གི་སྐྲ་ ཚོམས་ནས་བཅིངས་ཏེ། དེ་ནས་མཚོན་གྱིས་རྣ་ཤལ་བཅད་པ་དང༌། བཞར་ལ་ཅི་རིགས་པར་མཐོན་དམན་མེད་པར་ལེགས་པར་སྦྱར་ལ། ཞུན་མར་དང་སྦྲང་རྩིས་བྱུགས་ལ་རས་བལ་གྱིས་གླན་ཏེ། སྐུད་པས་མི་དམ་མི་ལྷོད་པར་བཅིང་ངོ༌། །དེ་ནས་གཏར་གའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཁྲག་དབྱུང་སྟེ། རྨ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་ཡང་གདབ་པར་བྱའོ། །གསོ་བ་གཞན་དག་ནི་རྨ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ལྟར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཞག་བདུན་ལོན་པ་དང༌། འབྲུ་མར་མ་ཆོས་པས་བསྐུས་ལ་རས་བལ་གྱིས་གླན་པ་དལ་བུས་བཀྲོལ་ལོ། །དེ་ནས་རྨ་འདྲུབས་ཏེ་མཐོན་དམན་མེད་ཅིང་བརྟན་ལ་སྔ་མ་ལྟར་སོར་ཆུད་ཅིང་ནད་མེད་པ་ལྟ་ན་བུ་ག་ཡང་རིམ་གྱིས་བརྒྱང་ངོ༌། །ཉ་ལྕིབས་དང༌། ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་དང༌། སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་དང༌། བྲི་ཧ་ཏིའི་འབྲས་བུ་དང༌། ཨ་ཤྭ་གན་དྷ་དང༌། བ་ལ་དང༌། ཧསྟི་པི་པི་ལིང་དང༌། ཡུངས་ཀར་སེར་པོ་དང༌། ཀ་ཤ་ཏ་ཀི་དང༌། ཨ་ཤྭ་མ་ར་དང༌། རུ་ཤི་དང༌། ཤིང་ལོ་མ་བདུན་པ་དང༌། འདི་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་དང༌། ཚུད་ཙུན་དྷ་རི་ཞེས་བྱ་བ་ན་ད་མུ་ཤི་དང༌། ས་ནག་པོ་དང༌། སྦྲང་མའི་མཁར་དང༌། བྱེའུ་དང༌། ཆུ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲིན་བུ་པདྨའི་ཤ་དང༌། སེང་ཕྲོམ་དཀར་པོའི་རྩ་བ་དང༌། འདི་རྣམས་ཆམ་ཆོམ་དུ་བརྡུངས་ཏེ། ཏིལ་མར་དང༌། མ་ཧེའི་མར་དང༌། རྟ་དང༌། གླང་པོ་ཆེའི་གཅིན་དང་ཆེས་རབ་ཏུ་བསྐོལ་ཏེ་མར་ལུས་པ་ལས་རྣ་བར་བསྐུས་ན། རྣ་བའི་བུ་ག་སྐྱེད་ཅིང་འབྱོར་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་ན་ཚོད་ལ་གནས་པ་གང་ཞིག་གི་རྣ་བ་ཆད་པར་གྱུར་ན་ཐོག་མར་ལུས་དག་པར་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། རྣ་བའི་རྨ་ཅི་ཙམ་པའི་བདག་ཉིད་མཁུར་ཚོས་ཀྱི་པགས་པ་ཤིང་ཤུན་བཤུས་པ་བཞིན་དུ་བཤུས་ལ་ཤ་མ་སྣད་པར་བྱ་སྟེ། རྣ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་པགས་པའི་ཟུར་མི་བཅད་པར་རྣ་བའི་རྨ་ལ་བསྐུས་ཏེ། དེ་ནས་རྣ་བའི་རྨ་ལེགས་པར་བཞར་ལ་མཁུར་ཚོས་ཀྱི་པགས་པ་བཤུས་མ་ཐག་པ་གསར་པས་གླན་ཏེ། རས་སྐུད་ཕྲ་མོས་ལེགས་པར་བཙེམས་ལ་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ལ་གཞག་གོ །དབུགས་བདེ་བར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤིང་བུ་སྦུ་གུ་ཅན་གཉིས་ཀྱི་ཐམ་བུ་བཅུག་ལ་ གཞུག་གོ །དེའི་འོག་ཏུ་ཏིལ་མར་ཚོས་པས་བསྐུས་ལ། དེ་ནས་རྨ་ཤིང་དང༌། ཤིང་མངར་དང༌། སྟང་ཟིལ་དང༌། གཞན་ཡང་གཏར་གའི་གསོ་བའི་སྨན་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མས་གདབ་པོ། །བཅིངས་པའི་སྟེང་ནས་སྦྲང་རྩི་དང་མར་སྦྱར་བས་བསྐུའོ། །ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆུ་དྲོན་པོས་བྱའོ། །གསོ་བ་གཞན་རྣམས་ནད་གཞིའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དང་མཐུན་པར་རྨ་གསར་པ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་འདིར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྨ་ལེགས་པར་འདྲུབས་ནས་རྣ་བའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཤ་འཕྱང་བ་དང༌། ལྷག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་ལེགས་པར་བཅད་དེ་ཡང་མཚམས་ཞིབ་ཏུ་བཙེམ་མོ། །གང་དུ་དམའ་འམ་བཤོར་བ་ལྟར་སྣང་ན་ནི་སྐྱེད་དེ། རྣ་བའི་དབྱིབས་ཅི་རིགས་པར་ལེགས་པར་སྦྱར་རོ། །རྣ་བ་དེ་མ་ཐག་གསར་དུ་ཆད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཆོ་ག་དེ་ལྟར་བྱའོ། །རྣ་བའི་ཐམ་བུའི་ཤིང་གཉིས་ཀྱང་མཆུའི་དྲང་ཐད་ནས་རྣ་བའི་དབྱིབས་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དྲང་པོར་ལེགས་པར་གཞག་གོ །རྣ་བའི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་སྣ་ནད་ཀྱི་དམིགས་བརྟགས་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྣ་ནད་ཆམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཁ་སྦུབ་ཏུ་ཉལ་བ་དང༌། སྣའི་ནང་དུ་རྡུལ་ཞུགས་པ་དང༌། དྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང༌། ཉིན་པར་གཉིད་ལོག་པ་དང༌། ནུབ་མོ་གཉིད་མ་ལོག་པ་དང༌། གོས་ངན་པ་དང༌། ཡང་ན་གོས་ལྕི་བ་གྱོན་པ་དང༌། དྲོ་བའི་རྗེས་ལ་ཆུ་གྲང་འཐུང་བ་དང༌། ཉལ་པོ་དང༌། ལམ་གྱིས་དུབ་པའི་འོག་ཏུ་ཆུ་མང་དུ་འཐུང་བ་དང༌། སྐྱུག་པ་དང༌། མཆི་མ་འབྱུང་བ་བཀག་པའི་རྒྱུས་རླུང་ནད་ཤས་ཆེར་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྣ་ཆུ་འཛག་ཅིང་ཆམ་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གསོ་བར་མ་བྱས་ན་ཀླད་པ་ཟད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་སྣ་ནད་ཆམ་པའི་མཚན་མ་ནི་གདོང་སྐེམ་པ་དང༌། སྦྲིད་པ་དྲག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང༌། སྣ་སུབས་ཤིང་ན་བ་དང༌། སོ་དང་མུར་འགྲམ་དང༌། ཀླད་པ་ན་བ་དང༌། སྨིན་མའི་སྟེར་དུ་གྲོག་མ
Chinese
若敷涂则有益。若耳病为虫类所食，则多次施以牛粪之热敷，并多次敷涂以鼠粪与嘎树髓捣碎之粉末，与犊牛尿液混合之物。又或以毒芹、树英古达、卡兰扎之种子、栋嘎之树皮，以及这些药物之粉末与牛尿混合制成糊状敷涂。又或在上述药物之上加入楝树叶、纳列夏姆、蜂蜜之残渣，并将这些与芥子油一同煎煮，用于敷涂伤口。若因用力拉扯导致耳朵撕裂，则首先应清洁身体，并参照如何调配之方法进行缝合。若耳朵刚被撕裂，则立即用干净之血进行缝合，然后用温水沐浴清洁身体。之后，将耳旁的头发束起，然后用刀切割耳垂，进行修剪，并尽可能使其平整无高低之分地良好缝合，涂上蜂蜡和蜂蜜，用棉布包裹，用线适度松紧地系紧。之后，按照放血之仪轨进行放血，并撒上对伤口有益之药粉。其他治疗方法则按照治疗伤口之仪轨进行。之后，待七日后，用未煮熟之麻油涂抹，并轻轻解开用棉布包裹之物。之后，若伤口愈合，平整无高低之分且稳固，恢复如初且无病痛，则耳洞也会逐渐增大。鱼胆、卡萨拉弗雷乌、两种黄色药物、布里哈蒂之果实、阿什瓦甘达、巴拉、哈斯蒂皮皮灵、黄色芥末、卡沙塔基、阿什瓦马拉、鲁西、七叶树，以及这些药物之根，以及名为楚尊达里之物，那达木西、黑土、蜂巢、鸟类、水中生长之虫类，莲花之肉，白色森弗罗姆之根，将这些捣碎成粉末，用芝麻油、水牛油、马和象之尿液充分煎煮，待油冷却后涂于耳部，可使耳洞增大，是财富之极佳来源。若有男子正值壮年而耳朵被切断，则首先应清洁身体。
English
If applied, it is beneficial. If the ear disease is caused by insects eating it, then apply hot compresses of cow dung many times, and apply the powder of crushed rat droppings and ga tree marrow mixed with calf urine many times. Or mix the powder of poison hemlock, tree Ingkuta, Karanja seeds, Donga bark, and these medicines with cow urine to make a paste and apply it. Or add neem leaves, Nalesham, and honey residue to the above medicines, and boil them together with mustard oil, and use it to apply to wounds. If the ear is torn due to forceful pulling, then the body should be cleaned first, and refer to how to prepare it for suturing. If the ear is just torn, then suture it immediately with clean blood, and then cleanse the body with warm water. Afterwards, tie up the hair next to the ear, then cut the earlobe with a knife, trim it, and suture it well as evenly as possible, apply beeswax and honey, wrap it with cotton cloth, and tie it with thread moderately tightly. Afterwards, draw blood according to the bloodletting ritual, and sprinkle medicinal powder that is beneficial to the wound. Other treatments should be performed according to the wound healing ritual. Afterwards, after seven days, apply uncooked sesame oil and gently unwrap the cotton cloth. Afterwards, if the wound heals, is even and firm, restores to its original state and is free from pain, then the ear hole will gradually enlarge. Fish bile, Kasala Freu, two kinds of yellow medicine, Brihati fruit, Ashwagandha, Bala, Hastipippili, yellow mustard, Kashataki, Ashwamara, Rushi, seven-leaf tree, and the roots of these medicines, as well as the thing called Chuzundari, Nadamushi, black soil, honeycomb, birds, insects growing in water, lotus meat, white Senfrom root, grind these into powder, and fully boil them with sesame oil, buffalo butter, horse and elephant urine, and after the oil cools, apply it to the ear, which can enlarge the ear hole and is an excellent source of wealth. If a man in his prime has his ear cut off, then he should first cleanse his body.
Chinese
之后应当治疗。耳朵的伤口有多大，就取面颊的皮肤，像剥树皮一样剥下来，不要伤到肉。不要切断耳朵一侧的皮肤的角，敷在耳朵的伤口上。然后好好地削平耳朵的伤口，用刚剥下来的新鲜面颊皮肤贴上。用细线好好地缝合，用布包扎固定。为了使呼吸顺畅，插入两个带孔的小木管作为塞子。之后涂上煮过的麻油。然后用伤木、甜木、蔷薇露，以及其他止血的治疗药物研磨成粉末敷上。在包扎的上面涂上蜂蜜和黄油的混合物。所有使用的东西都要用温水。其他的治疗方法要了解病情的具体情况，然后按照与此相符的新的伤口治疗方法进行。这样好好地缝合伤口后，耳朵周围下垂的肉，以及看起来多余的部分也要好好地切掉，然后仔细地缝合切口。如果哪里看起来低或者凹陷，就把它抬起来，按照耳朵的形状好好地调整。如果是刚割下来的耳朵，也要按照这个方法处理。两个耳朵的塞子木头也要从嘴的正前方，为了不破坏耳朵的形状，正直地好好地放置。耳朵疾病治疗的第十八章结束。 之后要讲述鼻部疾病的诊断章节。其中，鼻部疾病叫做感冒，其原因是脸朝下睡觉，灰尘进入鼻孔，大声说话，白天睡觉，晚上不睡觉，穿不好的衣服，或者穿厚重的衣服，热了之后喝冷水，懒惰，在道路疲劳之后大量喝水，呕吐，抑制眼泪的产生，这些原因会导致风病大大地被扰乱，导致流鼻涕并引起感冒。如果不治疗，会导致脑部衰竭。其中，由风引起的鼻部疾病感冒的症状是面部干燥，剧烈地打喷嚏，鼻孔阻塞疼痛，牙齿和面颊，头部疼痛，眉毛之间有蚂蚁
English
Then it should be treated. How big the ear wound is, take the skin of the cheek, peel it off like peeling bark, without hurting the flesh. Do not cut off the corner of the skin on the ear side, apply it to the ear wound. Then carefully shave the ear wound, and apply the freshly peeled cheek skin. Sew it up carefully with fine thread, wrap it with cloth and fix it. In order to make breathing smooth, insert two small wooden tubes with holes as plugs. Then apply cooked sesame oil. Then apply powdered wound wood, sweet wood, rose dew, and other hemostatic healing medicines. Apply a mixture of honey and butter on top of the bandage. All things used should be done with warm water. Other treatments should understand the specific situation of the disease, and then follow the new wound treatment method that corresponds to it. After sewing the wound well in this way, the drooping flesh around the ear, and the parts that seem redundant, should also be cut off well, and then carefully sew the incision. If any part looks low or sunken, raise it up and adjust it well according to the shape of the ear. If it is a newly cut ear, it should also be treated in this way. The two ear plug woods should also be placed straight from the front of the mouth, in order not to damage the shape of the ear. The eighteenth chapter on the treatment of ear diseases is completed. Then we will explain the chapter on the diagnosis of nasal diseases. Among them, nasal disease is called a cold, and the reasons are sleeping face down, dust entering the nostrils, speaking loudly, sleeping during the day, not sleeping at night, wearing bad clothes, or wearing heavy clothes, drinking cold water after being hot, laziness, drinking a lot of water after being tired from the road, vomiting, suppressing the production of tears, these reasons will cause the wind disease to be greatly disturbed, leading to runny nose and causing a cold. If it is not treated, it will lead to brain exhaustion. Among them, the symptoms of a cold caused by wind are dry face, severe sneezing, blocked and painful nostrils, teeth and cheeks, headache, and ants between the eyebrows.