Tibetan
ནད་ལོ་དུ་མ་ལོན་པ་ཡང་ཞི་བར་ བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་ནད་གཡོགས་པ་སྙམ་བྱེད་པ་དང༌། ཚ་བ་དང༌། མཆི་མ་འཛག་པ་དང༌། གཡའ་བ་དང༌། སྐྲངས་པ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཀ་རཉྫའི་ས་བོན་དང༌། བྱེའུ་རུག་པ་དང༌། སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ཁ་མ་བྱེ་བ་འདི་རྣམས་ཆམ་ཆོམ་བརྡུངས་ཏེ་བསྐོལ་བའི་ཚིགས་མ་བོར་ཏེ་ཡང་བསྐོལ་ལ་སྟང་ཟིལ་དང་ལྷན་ཅིག་མིག་སྨན་དུ་བླུགས་ན། མིག་ཚག་པའི་ནད་ལ་ཕན་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་མིག་གཡའ་བ་དང༌། རྣག་འཛག་པ་དང་གཡའ་བ་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྐྱེར་ཁཎྜ་དང༌། སྲ་རྩི་ཕོག་དང༌། ར་གན་གྱི་དུད་པ་དང༌། ལྡོང་རོས་དང། རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་དང༌། རྒྱམ་ཚ་དང༌། བཙག་ཡུག་སྣམ་དང༌། ན་ལེ་ཤམ་དང༌། འདི་རྣམས་སྦྲང་རྩི་ལས་བཏགས་པ་མིག་སྨན་དུ་བསྐུས་ན། རྣག་འཛག་པ་དང་གཡའ་བ་འཇོམས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྒྱ་སྤོས་ཨ་རུ་རའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་བཏགས་པས་མིག་ཚག་པ་ལ་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །ཐང་ཤིང་ར་གཅིན་གྱི་ནང་དུ་སྣུམ་དང་བཅས་པས་བསྐུས་ན་མིག་ནད་འཛག་པ་ཚག་པ་འཇོམས་སོ། །ཡང་ན་རྒྱམ་ཚ་དང༌། འབྲས་བུ་གསུམ་དང༌། པི་པི་ལིང་དང༌། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང༌། དུག་གི་སྙིང་པོ་དང༌། ཟངས་མའི་ཕྱེ་མ་དང། དེ་རྣམས་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་གྱིས་བསྐུས་ན་མིག་ཚག་པ་དང་ལིང་ཏོག་རྣམས་འཇོམས་སོ། །ནག་ཚུར་བྱ་བལ་མའི་ཕྱེ་མ་བྱེའུ་རུག་པའི་ཁུ་བས་བསྐོལ་ཏེ། ཟངས་མའི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཞག་བཅུ་བཞིའི་བར་དུ་བཞག་ལ་མིག་ཏུ་བསྐུས་ན་མིག་ཆུ་སེར་གྱིས་གང་བ་དང། རྫི་མ་བྱི་བའི་ནད་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །བ་བླ་དང༌། སོ་བའི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟང་ཟིལ་དང་མཉམ་པའི་ཟངས་མའི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པས་མིག་སྨན་དུ་སྦྱར་ན། ཐུར་མ་གཅིག་གིས་ཀྱང་རྫི་མ་སྐྱེད་ཅིང་མིག་ཚག་པའི་ནད་སེལ་ཏོ། །ཡང་ན་རྒྱ་སྐྱེགས་དང༌། ནིར་གུན་ཐི་དང༌། བྲེང་ག་ར་ཛ་དང༌། སྐྱེར་པ་དང་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་རས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྦངས་ཏེ། དེ་ནས་ཕྱུང་ལ་རས་དེ་སྡོང་བུར་བྱས་ལ་མར་མེར་བསྲེགས་ཏེ། དུད་པ་ཆགས་པའི་སྣག་ཚས་བསྐུས་ན་ཕན་ནོ། །མིག་ཆུ་སེར་གྱིས་གང་བའི་ནད་པ་ལ་ དུས་རྟག་ཏུ་མིག་མཆུ་མཚོན་གྱིས་བཞར་བ་དང༌། ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་ཡང་དང་ཡང་བཀྲུ་སྨན་བསྟེན་པར་བྱའོ། །མིག་ཚག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ཆུ་སེར་རྣག་ཏུ་འཛག་པ་སྦྱོར་བ་དེ་དག་གིས་ཞི་བར་མ་འདོད་ན་ནི་མིག་ཐུར་ཕྲ་མོ་མེ་ལ་བསྲེགས་པས་བསྲུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་མིག་ནད་དགུ་བཅུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དང་གསོ
Chinese
也能平息多年宿疾。 同樣地，能止息眼病蒙蔽之感、發熱、流淚、發癢及腫脹等症狀。將卡蘭扎的種子、麻雀糞、未開的蓮花花蕾等搗碎後熬煮，不丟棄藥渣再次熬煮，與蜂蜜一同點眼，能治療眼澀病，特別是止癢、止膿和止癢效果極佳。將刺山柑、硬脂、犅牛的煙、白芨、海浮石、芒硝、粗布、甘松等用蜂蜜調製成眼藥膏塗抹，能有效止膿止癢。或者將印度乳香在阿如拉的汁液中調製，塗抹於眼澀處也有益。將余甘子浸泡在牛尿中，加入油後塗抹，能止息眼病流膿及眼澀。或者將芒硝、三果、蓽茇、毛茛花、毒藥精華、銅粉等混合製成眼藥膏塗抹，能止息眼澀和白內障。將黑礬、鳥糞的粉末用麻雀糞的汁液熬煮，放入銅器中靜置十四天，塗抹於眼中，能治癒眼溢黃水和睫毛脫落之症。將合歡皮和名為「索瓦拉」的樹皮，與蜂蜜混合，加入細磨的銅粉製成眼藥，用一根探針也能使睫毛生長，並消除眼澀病。或者將青木香、印度藍、旱蓮草、刺山柑等的汁液中浸泡布條七天，取出後將布條做成燈芯點燃，用收集的煙灰塗抹，也有益處。對於眼溢黃水的患者，應當時常用刀刃刮眼瞼，放血，並反覆使用洗眼藥。 若眼澀這種眼病，流出黃水和膿液，用上述方法仍無法平息，則可用燒紅的細眼探針來燒灼治療。如是，九十四種眼病的病因、症狀和治療
English
It can also pacify chronic diseases of many years. Similarly, it can stop the feeling of being blinded by eye diseases, fever, tearing, itching, and swelling. Grind the seeds of karanja, sparrow droppings, and unopened lotus buds, etc., and boil them. Do not discard the dregs and boil them again. If you put them in the eyes with honey, it will help treat eye astringency, especially to relieve itching, stop pus, and relieve itching. It is very effective. Mix Capparis spinosa, stearin, yak smoke, Bletilla striata, pumice, mirabilite, coarse cloth, and nard with honey to make an eye ointment and apply it, which can effectively stop pus and relieve itching. Or mix frankincense in arura juice and apply it to the astringent eyes. It is also beneficial. Soak Terminalia chebula in cow urine, add oil and apply it to stop eye diseases, pus discharge and eye astringency. Or mix mirabilite, three fruits, long pepper, buttercup, poison essence, copper powder, etc. to make an eye ointment and apply it to stop eye astringency and cataracts. Boil black alum and bird dung powder with sparrow dung juice, put it in a copper container and let it stand for fourteen days, apply it to the eyes, it can cure yellow water overflowing from the eyes and eyelash loss. Mix the bark of Albizia julibrissin and the bark called "Sowala" with honey, add finely ground copper powder to make an eye medicine, and even one probe can make eyelashes grow and eliminate eye astringency. Or soak strips of cloth in the juice of Aristolochia debilis, Indigofera tinctoria, Eclipta prostrata, and Capparis spinosa for seven days. Then take it out and make the cloth strip into a wick and light it. It is also beneficial to apply the collected soot. For patients with yellow water overflowing from the eyes, the eyelids should be scraped with a blade frequently, bloodletting, and eye wash should be used repeatedly. If the eye disease called eye astringency, which flows out yellow water and pus, cannot be calmed by the above methods, then a thin eye probe burned red can be used for cauterization. Thus, the causes, symptoms and treatments of the ninety-four eye diseases
Tibetan
་བ་གཅིག་ལ་གཅིག་མ་འདྲེས་པར་ཐམས་ཅད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ལ་ནད་མེད་ཅིང་ཐ་མལ་པར་འདུག་པ་ཡིན་ན་ཡང་མིག་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནས་དང༌། གྲོ་དང། འབྲས་དྲུག་ཅུ་པ་དང༌། ཁྲེ་རྒོད་དང༌། མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྙིང་པ་དང་གང་ཡང་བད་ཀན་དང༌། མཁྲིས་པ་འཇོམས་པའི་སྨན་ཞུན་མར་མང་དུ་བཏབ་པའི་ཟས་དང༌། ཚོད་མ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱའོ། །བྱ་ན་ཡང་སྲོག་ཆགས་ཐང་ལ་གནས་པའི་ཤ་དང༌། སེའུ་འབྲུ་དང༌། ཁ་ར་དཀར་པོ་དང༌། རྒྱམ་ཚ་དང༌། འབྲས་བུ་གསུམ་དང༌། སྦྲང་རྩི་རྣམས་བསྟེན་ནོ། །བཏུང་བར་ནི་ཆར་པའི་ཆུ་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གདུགས་དང༌། ལྷམ་དང་བཅས་ཤིང་འགྲོ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལུས་སྦྱང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་མེད་པ་ཐ་མལ་པར་འདུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་དག་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤུགས་མི་དགག་པ་དང༌། མ་ཞུ་བའི་ཟས་ཆེར་མི་བཟའ་བ་དང༌། གང་ཡང་ཟས་ཚ་བ་དང༌། སྨན་ཚ་བ་དང༌། ཕྱི་ས་འགག་པར་འགྱུར་བའི་ཟས་དང༌། སྨན་དང་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱའོ། །རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ན་རྩ་ཆེ་ཞིང་སྦོམ་པོའི་རྩ་གནས་ཏེ། དེ་ལས་མིག་ཏུ་གྱེས་པའི་རྩ་དུ་མ་ཡོད་པས་ལྷག་པར་ཡང་རྐང་པ་ལ་ཡང་བསྐུ་བ་དང་བྱུག་པ་དང༌། དྲིལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་མིག་ལ་ཕན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྐང་པ་ལ་དྲི་མ་དང༌། ཚ་བ་དང༌། སྣད་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་གྱུར་ན་ནི་མིག་ཀྱང་མ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མིག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྐང་པ་བསྐུ་བ་དང༌། དྲིལ་བ་དང༌། བྱུག་པ་དང༌། ལྷམ་གྱོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །མིག་ནད་སྣ་ཚོགས་གསོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་ དྲུག་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་རྣ་བའི་ནད་གཞི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྣ་བའི་ནད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་ཆམ་པས་བཏབ་པ་སྟེ་གསོ་བ་མ་བྱས་པ་དང༌། ཆུ་ལ་རྐྱལ་ནས་རྣ་བའི་ནང་དུ་ཆུ་ཞུགས་ཏེ་ལེགས་པར་མ་ཕྱིན་པ་དང༌། རྣ་བ་གཡའ་སྟེ་བྲུད་པ་ལས་བྲུད་ཉེས་ཏེ། རླུང་འཁྲུགས་ནས་ནད་དུ་གྱུར་པ་དང༌། གཞན་ཡང་རྣ་བ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་བཟའ་བ་དང༌། སྤྱོད་ལམ་ལོག་པར་བསྟེན་པ་དང༌། སྒྲ་མི་སྙན་པས་རྣ་བའི་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་ནང་དུ་རླུང་ཞུགས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཟུག་ཅིང་ཤུགས་དྲག་པར་ན་བ་དང༌། ཀླད་པའི་ཕྱེད་ན་ཞིང་རེངས་པར་བྱེད་པ་དང༌། གྲང་ཞིང་བསིལ་བ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ད
Chinese
所有这些都是分别讲述，互不混淆的。如果人们的眼睛没有疾病并且处于正常状态，那么珍视眼睛的人应该始终食用大麦、小麦、六十日稻、稗子、豇豆等食物，这些食物都是陈旧的，或者添加了大量可以消除黏液和胆汁的药物炼制的酥油的食物，蔬菜也应该同样按照仪式进行。如果可以的话，食用生活在旱地的动物的肉、苹果、白糖、岩盐、三种果实和蜂蜜。饮用雨水。同样，应该带着伞和鞋子行走，并按照仪式锻炼身体。同样，没有疾病且处于正常状态的人也应该避免这些，不要阻止元素的能量，不要吃太多未消化的食物，以及任何辛辣的食物、辛辣的药物和会导致便秘的食物和药物。在两只脚的中间，有一个粗大而重要的脉搏位置，从那里有许多脉搏分支到眼睛，因此特别是在脚上进行按摩、涂抹和裹敷等，对眼睛有益。如果脚受到污垢、热和损伤等的损害，那么眼睛也会变得不好。因此，想要对眼睛有益的人应该始终坚持按摩脚、裹敷、涂抹和穿鞋等。治疗各种眼疾的章节，第十六章节结束。接下来，将要讲述了解耳朵疾病基础的章节。其中，由风引起的耳朵疾病的症状是感冒引起的，但没有得到治疗，或者在水中游泳后，水进入耳朵但没有完全排出，或者耳朵发痒，抓挠过度，导致风紊乱并变成疾病，或者其他导致耳朵紊乱的原因，如饮食和行为不当，以及不悦耳的声音导致风进入耳朵听觉的脉管中，引起剧烈而强烈的疼痛，导致半边头部疼痛和僵硬，并且明显不喜欢寒冷和凉爽。
English
All of these are explained separately, without mixing them up. If people's eyes are free from disease and in a normal state, then those who cherish their eyes should always consume barley, wheat, sixty-day rice, barnyard millet, cowpeas, and other such foods that are old, or foods made with a lot of medicinal ghee that can eliminate phlegm and bile, and vegetables should also be prepared in the same way according to the ritual. If possible, consume the meat of animals living in drylands, apples, white sugar, rock salt, three fruits, and honey. Drink rainwater. Similarly, one should walk with an umbrella and shoes, and exercise the body according to the ritual. Similarly, those who are free from disease and in a normal state should also avoid these, do not resist the energy of the elements, do not eat too much undigested food, and any spicy food, spicy medicine, and foods and medicines that can cause constipation should all be avoided. In the middle of the two feet, there is a large and important pulse location, from which there are many pulses branching to the eyes, so especially massaging, applying, and wrapping the feet, etc., is beneficial for the eyes. If the feet are damaged by dirt, heat, and injury, etc., then the eyes will also become bad. Therefore, those who want to benefit their eyes should always adhere to massaging the feet, wrapping, applying, and wearing shoes, etc. The chapter on treating various eye diseases, the sixteenth chapter, is completed. Next, the chapter on understanding the basis of ear diseases will be explained. Among them, the symptoms of ear diseases caused by wind are caused by colds but have not been treated, or after swimming in water, water enters the ear but is not completely drained, or the ear itches and is scratched excessively, causing the wind to be disturbed and turn into a disease, or other causes that disturb the ear, such as improper diet and behavior, and unpleasant sounds cause wind to enter the pulse vessels of hearing in the ear, causing severe and intense pain, causing half of the head to ache and stiffen, and clearly disliking cold and coolness.