Tibetan
་པའི་ཕྱེ་མ་ཁ་ལུང་གི་ཁུ་བས་བསྒོས་ཏེ། མིག་སྨན་དུ་གཏང་ངོ༌། །སྲི་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་ཁ་མ་བྱེ་བ་དང༌། རྒྱམ་ཚ་དང༌། ཐང་ཤིང་དང༌། བཅའ་སྒ་དང༌། འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཆང་གི་དངས་མ་དང་མིག་སྨན་དུ་སྦྱར་ན་སྐྲང་པ་དང༌། གཡའ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །མིག་ནད་རྩ་འགྱུར་བ་དང༌། བརྩེ་བ་དང་རྩ་འདྲ་བས་གཡོགས་པ་དང༌། ལིང་ཏོག་དམར་པོ་དང༌། དྲ་བའི་དྲ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཁྲག་འཛག་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྩ་འགྱུར་བའི་མིག་ནད་ལ་ནི་མར་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བས་བསྐུའོ། །རྩ་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ལ་ནི་སྐྱེར་ཁཎྜ་ཞིབ་ཏུ་བདར་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བས་མིག་ལ་བསྐུའོ། །ལིང་ཏོག་དམར་པོ་ལ་ནི་སྦྲང་རྩི་དང༌། ཁ་ར་དང་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྦྱར་བ་བླུགས་ན་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལིང་ཏོག་དམར་པོ་ལ་ནི། ཤེལ་དང༌། དུང་དང༌། ཤིང་མངར་དང༌། གུར་ཀུམ་དང༌། འདི་རྣམས་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་གཏང་ངོ༌། །ཡང་ན་ལིང་ཏོག་དམར་པོ་ལ་ནི། དུང་དང༌། སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བ་འམ། ཡང་ན་ཁ་ར་དང་རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་སྦྱར་བ་བླུགས་ན་ཕན་ནོ། །གོང་དུ་མིག་མཛེར་གྱི་ནད་རྣམ་པ་ལྔ་བཤད་པ་ལས། དུད་ཀ་ལྟ་བུ་དང༌། དམར་བ་དང༌། ཞོ་འདྲ་བའི་ ནད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ལིང་ཏོག་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱའོ། །མིག་མཛེར་ལྔ་པོ་གང་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཐོག་མར་ནད་པ་གན་རྐྱལ་དུ་བཞག་ལ་དུགས་བྱ་སྟེ། ཁ་ལུང་དང༌། རྒྱམ་ཚྭ་སྦྱར་བས་མིག་བསྐུས་ལ་ལག་པས་མཉེ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མིག་མཛེར་ཤས་ཆེར་བྱུང་སྟེ། རང་གི་གནས་ནས་བསྐྱོད་པ་དང༌། ནད་གཡོག་གིས་འདིར་ཁྱད་པར་དུ་མགོ་བོ་མི་འགུལ་བར་དམ་དུ་བཟུང་ལ་མིག་མཛེར་གང་ཕྱོགས་ན་ཆེར་ཡོད་པ་བརྟགས་ཏེ། མཐོང་བའི་མིག་བསྲུང་ཞིང་གང་དུ་ཆེར་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དེར་མཚོན་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གུག་པ་འམ། མཚོན་མུ་ཙ་ཏྱ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། མཚོན་སེའུ་ཙི་ཙི་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ལེགས་པར་བཟུང་ནས་རྨ་ཆེར་མི་གདོད་ཅིང་མཚོན་རྩེ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུས་བཅད་དེ། དེ་ཡང་སྣ་གོང་གཡས་ཀྱི་མིག་ཕུགས་ཀྱི་འགྲམ་ནས་ཆ་བཞིར་བགོས་ཏེ། ཆ་གཅིག་ལུས་པ་ཙམ་ནས་བཅད་དེ་སྣ་གོང་ཕྱོགས་ཀྱི་མིག་ཟུར་ནས་མཆི་མ་བྱུང་བའི་སྦུ་བུ་ཡོད་དེ། དེ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་ནི་རྟག་ཏུ་མཆི་མ་འཛག་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མིག་གི་འགྲམ་ཕྱོགས་སུ་མིག་མཛེར་ཡོད་ན་ནི་ནད་པ་སྣ་གོང་ཕྱོགས་སུ་བལྟར་བཅུག་ནས་ཡང་ཆ་བཞིར་བགོས་ཏེ། ཆ་གཅིག་ལུས་པ་ཙམ་ནས་གཅད་པར་བྱ་སྟེ། དེར་ཡང་མཆི་མ་འཛག་པ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚོན་གྱིས་ལེགས་པར་བཅད་པའི་འོག་ཏུ་ཚ་བ་གསུམ་དང༌། རྒྱམ་ཚྭ་དང༌། སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བས་བསྐུའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞུན་མར་དྲོན་པོས་བླུགས་སོ། །དེ་ནས་ཞུན་མར་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བས་བསྐུའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རས་ཀྱིས་གོང་མ་ལྟར་ཆིངས་ཤིག །དེ་ནས་ཞག་གསུམ་པ་ལ་རས་བཀྲོལ་ནས་ཀ་རཉྫའོ་མ་དང་བསྒྲུབས་པ་བསྐོལ་ཏེ་བླུགས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སེར་པོ་རྣམ་གཉིས་དང༌། པ་ཏོ་ལ་དང༌། ཤིང་མངར་དང༌། རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་དང་འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཀ་རཉྫའི་མེ་ཏོག་ཁ་མ་བྱེ་བ་དང༌། སྦྲང་རྩི་བཏབ་པས་བླུགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཞག་ལྔ་འམ་བདུན་ནམ་མིག་གི་ནད་རུང་བ་འདྲ་ན་རས་དགྲོལ་བར་བྱའོ། །དེ་མཚོན་གྱིས་ལེགས་པར་ བཅད་ན་ནི་ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅད་མ་ལེགས་ན་ནི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ནི་སྨན་གྱིས་བླུགས་པ་དང༌། བསྐུ་བ་དང༌། བཞར་བ་དང་མིག་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་རྣམས་ལེགས་པར་གྱིས་ཤིག །ཁ་ར་དཀར་པོ་དང༌། ལྡོང་རོས་དང༌། ཨེ་ལ་བ་ལུ་ཀ་དང༌། ཚ་མཆོག་རྒྱམ་ཚྭ་དང༌། བཅའ་སྒ་དང༌། དེ་རྣམས་ཞོ་རེ་རེ་དང༌། སྐྱེར་ཁཎྜ་སྲང་ཕྱེད་དང༌། འདི་རྣམས་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་མིག་ཏུ་བསྐུས་ན། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རབ་རིབ་དང༌། མིག་ཆུ་སེར་གྱིས་གང་བ་དང༌། ལིང་ཏོག་དང༌། མིག་མཛེར་བཅས་པའི་ལྷག་མ་ལུས་པ་ལ་ཕན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་ཤུན་པ་རེ་རེ་ནས་ཆུ་ཐགས་སུ་བྱས་ཏེ། ལྡེ་གུ་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དང༌། རྫེའུ་ཁ་སྦྱར་གྱིས་བསྲེགས་པ་རང་གི་ཁུ་བ་དང་སྦྲུས་ཏེ་སྐམ། དེ་ནས་བཏགས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་བྱས་ན་སྣག་ཚ་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དང༌། རྒྱམ་ཚྭ་ཉིས་འགྱུར་དང་སོ་སོར་བསྲེས་ལ་ཡང་བཏགས་ཏེ། ཕྱེ་མ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་བཞར་ཞིང་ཕྱི་བའི་འོག་ཏུ་བསྐུ་བའི་སྨན་གྱི་མཆོག་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བཤད་དོ། །རྩའི་དྲ་བས་གཡོགས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་རྩ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྲ་བར་འདུག་པ་ཡང་སྨན་གོང་མས་བསྐུའོ། །དེས་ཞིར་མ་འདོད་ན་ནི་མིག་མཛེར་དང་འབྲུམ་བུའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་གསོ་བར་བྱའོ། །ལིང་ཏོག་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཐོག་མར་ནད་གཞི་གང་ཡིན་པ་བརྟགས་ཏེ། སྣུམ་པ་འམ་རྩུབ་པ་གང་དང་སྦྱོར་བ་དང༌། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་ཡང་བླུད་དེ་གཏར་ག་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་དང་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལིང་ཏོག་ཟད་བྱེད་ལ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཏིག་ཏ་ཆེན་པོའི་སྨན་མར་ཡང་བླུད་དེ་གཏར་ག་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་དང་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ན་དུར་བྱིད་དང་ལན་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་མར་དང་ཡང་བསྐོལ་ཏེ། མར་ལུས་པ་ལས་རན་པར་བླུད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྲིན་བུ་པད་པ་འམ། གཏར་གས་ཁྲག་དབྱུང་ངོ༌། །ཨུཏྤ་ལ་དང༌། རམ་ཉེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་དང༌། རྒུན་འབྲུ་དང༌། ཤིང་མངར་དང༌། བི་ད་རི་དང༌། འདི་ རྣམས་ཆུ་དང་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ། ཡང་ན་རའི་འོ་མ་དང་བསྐོལ་ཏེ། འོ་མ་ལུས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་ནང་དུ་ཁ་ར་དཀར་པོ་བཏབ་སྟེ་མིག་ཏུ་བླུགས་ན་ལིང་ཏོག་ཟད་བྱེད་སེལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་མིག་དམར་ཞིང་མཆི་མ་འཛག་སྟེ་ནད་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་དྲང་སྲོང་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་མིག་སྨན་གྱིས་ཞི་བར་བྱའོ། །སྲིང་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་དང༌། རྒྱ་སྐྱེགས་དང༌། བཙག་ཡུག་སྣམ་དང༌། ཙནྡན་དཀར་པོ་རྣམས་རི་ལུར་བྱས་ཏེ་བསྐུས་ན་ཁྲག་དང༌། མཁྲིས་པ་དག་པར་བྱེད་ཅིང་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལིང་ཏོག་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གླང་པོ་ཆེ་དང༌། ཕག་དང༌། རྔ་མོ་དང༌། པ་ལང་དང༌། རྟ་དང༌། ར་དང༌། བོང་བུ་དང༌། འདི་རྣམས་ཀྱི་སོ་དང༌། དུང་དང༌། མུ་ཏིག་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་དང༌། དེ་རྣམས་ཆ་སྙོམས་ཏེ་སྨན་སྣ་གཅིག་གི་བཞི་ཆའི་ན་ལེ་ཤམ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་རི་ལུར་བྱས་ཏེ་བསྐུས་ན། ལིང་ཏོག་ཟད་བྱེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཏ་མ་ལའི་ལོ་མ་དང༌། བ་ལང་གི་སོ་དང༌། དུང་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་དང༌། བོང་བུའི་རུས་པ་དང༌། ཟང་མ་དེ་རྣམས་པ་གཅིན་དང་རི་ལུར་བྱས་ཏེ། མིག་ལ་བསྐུས་ན་ལིང་ཏོག་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ། །ཡང་ན་མརྒད་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་སོ་དང༌། ཕྱུགས་ཀྱི་སོ་རྣམས་དང༌། གསེར་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ནོར་བུ་དང༌། ཚ་བ་གསུམ་དང༌། སུག་སྨེལ་དང༌། ཀ་རཉྫའི་ས་བོན་དང༌། སྒོག་སྐྱ་དང༌། གང་ཡང་རྨ་འཚོ་བའི་སྨན་གྱི་རིགས་དང་འདི་རྣམས་རི་ལུར་བྱས་ཏེ་མིག་ལ་བསྐུས་ན་ལིང་ཏོག་རྨ་དང་བཅས་པ་དང༌། རྨ་ཟབ་པ་དང༌། མིག་སྤྲིན་གྱི་སྟེང་གི་ལིང་ཏོག་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ལིང་ཏོག་པགས་པ་ཕུག་ནས་ཟབས་སུ་སོང་ཞིང་ནད་དང་བཅས་པ་ལ་སྣུམ་གྱི་བཏུང་བ་དང༌། སྣར་བླུགས་པ་དང༌། ཟས་བཅུད་ཅན་ཟོས་ཀྱང་བརྟ་སྟེ་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །ནད་མེད་པ་ལ་སྨན་གྱི་ཕུར་མ་བསྲེག་ཅིང་བཙོས་པའི་ཁུ་བའི་ཐིགས་པ་མིག་ཏུ་བླུགས་ཤིང་ཚིམ་པར་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །ལིང་ཏོག་ཉི་ཚེ་ལ་ནི་སྐྱེར
Chinese
将白檀的粉末用藏红花的汁液浸湿，做成眼药。未开放的紫丁香花，以及盐、梣木、菖蒲，将这些捣成粉末，与酒糟混合制成眼药，可以消除肿胀和瘙痒。对于眼病，如血管变形、被血管状物覆盖、红色翼状胬肉、以及网状物，这四种情况都应按照放血的程序进行治疗。特别是对于血管变形的眼病，可以用黄油和蜂蜜混合涂抹。对于名为“血管增生”的眼病，应将鼠李细磨成粉，与蜂蜜混合后涂抹于眼部。对于红色翼状胬肉，滴入蜂蜜、砂糖和石灰水混合物会有帮助。同样，对于红色翼状胬肉，可以使用玻璃、海螺、甘草、藏红花，这些与蜂蜜混合制成的眼药。或者，对于红色翼状胬肉，滴入海螺和蜂蜜的混合物，或者砂糖和海泡沫的混合物会有帮助。前面已经描述了五种眼睑疾病，像烟雾一样的、红色的、以及像酸奶一样的疾病，都应按照治疗翼状胬肉的程序进行治疗。无论出现哪种眼睑疾病，首先让病人仰卧，进行熏蒸，用毛巾和盐混合物敷在眼睛上，并用手揉搓。如果眼睑疾病严重，已经偏离了原来的位置，护理人员应特别注意固定头部，不要让其移动，并检查眼睑疾病主要位于哪个方向。保护好能看见东西的眼睛，然后用弯曲的钩状器械，或者称为“穆扎提亚”的器械，或者称为“塞乌孜孜提扎”的器械，无论哪种都可以，小心地不要造成太大的创伤，用尖端呈圆形（像圆规一样）的器械切割。具体操作是，从右侧鼻孔上方的眼窝边缘开始，将其分成四份，切割到只剩一份的程度，从鼻孔方向的眼角处有泪管，注意保护它。如果器械碰到那里，就会导致总是流泪的毛病。如果眼睑疾病位于眼睛的侧面，应让病人看向鼻孔方向，然后也分成四份。
English
Moisten the powder of white sandalwood with the juice of saffron and use it as an eye medicine. Unopened lilac flowers, as well as salt, ash wood, and calamus, grind these into powder, mix with the clear part of wine and use as an eye medicine to eliminate swelling and itching. For eye diseases such as vascular transformation, being covered with vascular-like growths, red pterygium, and web-like formations, these four conditions should be treated according to the procedure for bloodletting. In particular, for vascular transformation eye disease, apply a mixture of butter and honey. For the eye disease called "vascular proliferation," finely grind buckthorn into powder, mix with honey, and apply to the eye. For red pterygium, instilling a mixture of honey, sugar, and lime water will help. Similarly, for red pterygium, use glass, conch, licorice, and saffron, these mixed with honey to make an eye medicine. Alternatively, for red pterygium, instilling a mixture of conch and honey, or a mixture of sugar and sea foam will help. Previously, five types of eyelid diseases have been described, those that are like smoke, red, and like yogurt should be treated according to the procedure for treating pterygium. Regardless of which of the five eyelid diseases occurs, first have the patient lie on their back and steam the eye, applying a mixture of towel and salt to the eye and rubbing it with the hand. If the eyelid disease is severe and has moved from its original location, the caregiver should pay special attention to holding the head firmly without allowing it to move, and examine which direction the eyelid disease is mainly located. Protect the seeing eye, and then use a sharply curved hook-like instrument, or an instrument called "Mutatya," or an instrument called "Seuzizitza," whichever is suitable, carefully without causing too much trauma, and cut with an instrument with a circular tip (like a compass). Specifically, starting from the edge of the eye socket above the right nostril, divide it into four parts, cutting to the extent that only one part remains, from the corner of the eye towards the nostril there is a tear duct, be careful to protect it. If the instrument touches there, it will cause the problem of always tearing. If the eyelid disease is located on the side of the eye, have the patient look towards the nostril and then also divide it into four parts.
Chinese
也就是说，只留一部分进行切割，并且要保护眼泪不要流出来。这样，用刀很好地切割之后，涂上三种热性的药物、岩盐和蜂蜜的混合物。之后，倒入温热的蜂蜡。然后，涂上混合了蜂蜜的蜂蜡。之后，像之前一样用布包扎。然后，三天后解开布，用与卡让扎油混合的药煮沸后倒入。或者，将两种黄色的药物、栝楼、甘草和印度月桂树一起煮沸，在煮沸的汁液中加入未开放的卡让扎花和蜂蜜后倒入。然后，五天或七天，或者像眼睛的疾病痊愈一样，解开布。如果用刀很好地切割，那么就会无病且舒适。如果切割不好，那么就会生病。对于这种情况，要好好地进行药物的倒入、涂抹、刮擦和眼睛点药的仪式。白檀香、秦艽、小豆蔻、肉桂、岩盐、姜黄，这些各一勺，加上半两的石蜜，将这些与蜂蜜混合后涂在眼睛上，对由黏液引起的眼翳、充满黄色眼泪、翼状胬肉和眼睑炎等残留物有益。将三种果实的皮各取一份，做成水线，使其变得像黏土一样，用两头合拢的方式烧制，与自己的汁液混合后晒干。然后研磨，这样反复多次，使其变得像墨水一样，与两倍的岩盐分别混合后再次研磨。这三种粉末是刮擦和擦拭后涂抹的最好的药物，伟大的仙人穆秋所说。对于像被根网覆盖一样的疾病，如果血管非常坚硬，也可以涂抹上述药物。如果这样还不能缓解，那么就按照治疗眼睑炎和痘疹的方法进行治疗。对于所有的翼状胬肉，首先要检查是什么疾病的基础，与油性或粗糙的物质混合，或者与三种果实混合。同样，也可以灌入大的苦味药油并进行放血。也需要泻药和灌肠等。
English
That is, cut off only a part, and protect the tears from flowing out. In this way, after cutting well with a knife, apply a mixture of three hot medicines, rock salt, and honey. After that, pour in warm beeswax. Then, apply beeswax mixed with honey. After that, wrap it with cloth as before. Then, after three days, untie the cloth, boil it with medicine mixed with Karanja oil, and pour it in. Or, boil the two yellow medicines, Trichosanthes, licorice, and Indian bay leaf together, add unopened Karanja flowers and honey to the boiled juice, and pour it in. Then, after five or seven days, or when the eye disease seems to be cured, untie the cloth. If cut well with a knife, then there will be no disease and it will be comfortable. If the cut is not good, then illness will occur. For this situation, perform well the rituals of pouring in medicine, applying, scraping, and applying eye medicine. White sandalwood, gentian, cardamom, cinnamon, rock salt, turmeric, these each one spoonful, plus half a tael of rock candy, mix these with honey and apply to the eyes, which is beneficial for residues such as cataracts caused by mucus, filled with yellow tears, pterygium, and blepharitis. Take one part each of the skins of the three fruits, make them into water lines, make them like clay, burn them in a way that the two ends are joined together, mix them with their own juice, and dry them in the sun. Then grind, repeat this many times, make it like ink, mix it separately with twice the amount of rock salt, and grind again. These three powders are the best medicines to apply after scraping and wiping, as said by the great sage Muchu. For diseases like being covered by a root net, if the blood vessels are very hard, you can also apply the above medicine. If this does not relieve it, then treat it according to the treatment of blepharitis and smallpox. For all pterygium, first check what the basis of the disease is, mix it with oily or rough substances, or mix it with three fruits. Similarly, you can also infuse large bitter medicinal oil and perform bloodletting. Laxatives and enemas are also needed.