Tibetan
ཟེར་དང་བཅས་ཤིང་མཆི་མ་འབྱུང་བ་དང༌། ན་བ་དང༌། དམར་བ་ཡིན་ཏེ། དེའང་འཛམ་བུའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ཞིང་ཅུང་དམར་བར་འདུག་པ་དེ་ནི་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལིང་ཏོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ལིང་ཏོག་གི་ནད་དེ་ཆེར་སྐྱེས་ནས་ནི་ཆེར་ཟབས་སུ་པགས་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ཕུག་ནས་འདུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚན་མ་ནི་ན་པ་དང༌། གཟེར་བ་དང༌། མཆི་མ་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་དང༌། ཁབ་ཀྱིས་ཕུག་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མི་ལ་བ་ཙམ་དུ་གསོར་རུང་ངོ༌། །ལིང་ཏོག་དེ་ཡང་སྔ་མ་བས་ཤས་ཆེར་སྐྱེས་ཏེ། པགས་པའི་རིམ་པ་གསུམ་ཕུག་ནས་རྨས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པར་སྣང་བ་ནི། གསོ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་མིག་གི་འབྲས་བུ་ནག་པོ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ལིང་ཏོག་ཧ་ཅང་མི་དཀར་བར་དུང་གི་མདོག་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ནི། ལིང་ཏོག་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གསོ་བར་སླ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མིག་གི་འབྲས་བུ་ནག་པོ་ལ་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་ལིང་ཏོག་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་ཟངས་མའི་མདོག་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་དང༌། མཆི་མའི་མདོག་ཀྱང་ཟངས་མའི་མདོག་ལྟར་དམར་ཞིང་འབྱར་བག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་ན་བ་དང༌། རའི་རིལ་མ་དང་འདྲ་བའི་འབྲུམ་བུ་ཕྱིར་འབུར་བར་བྱུང་ལ་ཅུང་ཟད་ནག་པ་དེ་ནི་རིལ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ལིང་ཏོག་ཡིན་ཏེ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ནད་གཞི་གསུམ་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་ལིང་ཏོག་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་ཚ་བ་དང༌། ན་བ་དང༌། ཟངས་མའི་མདོག་འདྲ་བའི་རྩས་གཡོགས་པར་འདུག་པ་དང༌། རྒྱུ་མེད་པར་མཆི་མ་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་རེས་ཀྱིས་འཛག་པ་དང༌། ཡང་ན་སྐ་བ་དང་སླ་བ་རེས་ཀྱིས་འཛག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མིང་ནི་ལིང་ཏོག་རྩས་གཡོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ནད་གཞི་གསུམ་དང༌། ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་ལིང་ཏོག་མཐོང་བའི་མིག་སྟེང་དུ་འབྱུང་སྟེ། འབྲས་བུ་ནག་པོ་ཐམས་ཅད་དཀར་པོར་བསྒྱུར་ཏེ། མདོག་དཀར་པོ་སྤྲིན་ལྟ་བུས་ཡོགས་པ་འམ་ཡང་ན་འབྲས་ནིས་པ་བའི་ལོ་མ་ལྟ་བུས་ཡོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པར་ན་ཞིང་རྩ་དམར་བ་དང༌། ཚ་ཞིང་སྐྲང་པས་ཉེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མིང་ནི་ལིང་ ཏོག་ཚོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གང་གི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཉམས་ཤིང་མིག་གི་མཐའ་སྔོ་བསངས་སུ་འདུག་པ་དང༌། ཡང་ན་དམར་བ་འམ། ཡང་ན་ཕྱིར་འབུར་བར་འདུག་པ་འམ། ཡང་ན་ཟབས་སུ་ཞུགས་པ་འམ། ཡང་ན་མཆི་མ་འཛག་ཅིང་རྨ་འཁྱིམས་པ་འམ། ཡང་ན་རྙིངས་པ་འམ། ཡང་ན་མཐོན་དམན་དུ་འདུག་སྟེ་མི་མཉམ་པ་དང༌། ཡང་ན་དབུས་སུ་ཆད་པ་ལྟར་སྣང་བ་འམ། མཚན་མ་དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ལིང་ཏོག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མིག་གི་འབྲས་བུ་ནག་པོའི་ནང་དུ་ནད་གསོར་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་རྣམ་པ་ལྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་མཆུའི་ནད་དང༌། མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོ་དང༌། མིག་གི་འབྲས་བུ་ནག་པོའི་ནད་དམིགས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་མིག་ཟུར་གཉིས་དང༌། མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་རྣམས་ཀྱི་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མུན་པ་ན་ཧ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ལ་ནི་ཐོག་མར་སྨན་པས་དུགས་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་གཙགས་བུ་འབྲས་ཀྱི་རྩེ་མོ་འདྲ་བས་ཕུག་ལ། དེ་ནས་རྩེ་མོ་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བའི་མཚོན་གྱིས་བཞར་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་པི་པི་ལིང་དང༌། རྒྱམ་ཚྭ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བས་བསྐུས་ལ། མིག་མཆུའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་རས་ཀྱིས་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །དེ་ནས་པ་ཏོ་ལའི་ལོ་མ་དང༌། སྐྱུ་རུ་རའི་ལེ་མ་བསྐོལ་བས་བླུགས་སོ། །པར་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ཀྱི་ཐུར་བུ་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་གུག་པོས་ཆ་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། འཕེལ་གཙགས་ཀྱིས་ཕྱེད་དུ་བཅད་དོ། །གཞན་ལྟར་བྱས་ན་ནི་མཆི་མ་རྒྱུ་བའི་སྦུ་གུ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སྦྲང་རྩི་དང་རྒྱམ་ཚྭ་སྦྱར་བས་གདབ་བོ། །གསོ་བ་ལྷག་མ་ནི་མིག་མཛེར་གྱི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱའོ། །མཆི་མ་རྣག་གར་པོར་འཛག་པའི་ནད་ལ་ནི་ཐོག་མར་རྩ་གཏར་ཏེ་ཁྲག་ཕྱུང་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་གྱི་བྱུག་པས་བྱུག་གོ །དེའི་གསོ་བ་ནི་མིག་སྨིན་པའི་ཆོ་ག་མ་ནོར་བར་འདིར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱམ་ཚ་དང༌། སྒེའུ་གཤེར་དང༌། ནག་ཚུར་དང༌། ལྕགས་དང་ཟངས་མ་ལེགས་པར་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མས་བཏབ་པ་འམ་ཡང་ན་སྨན་དེ་རྣམས་སྦྲང་རྩི་དང་མིག་སྨན་དུ་སྦྱར་བས་གཏང་ངོ༌། །མིག་མཛེར་གྱི་ནད་སྲིན་བུ་ཅན་ལ་ཐོག་མར་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པས་དུགས་བྱས་ལ། མཚོན་འབྲས་ཀྱི་རྩེ་མོ་འདྲ་བས་དབུག་ལ་མཚོན་རྩེ་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་བས་ཕྱི་བར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང༌། ནག་ཚུར་དང༌། རྒྱམ་ཚ་རྣམས་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བས་གདབ་བོ། །ཉ་ཕྱིས་ལྟ་བུའི་མིག་ནད་ལ་ནི་བད་ཀན་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་འདིར་བྱའོ། །བད་ཀན་བསྒོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་དང༌། འབྲས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་གཉིས་ནི་གཏར་ག་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་བད་ཀན་འཛག་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པོ་དེ་ལ་ནི་ཚ་བ་གསུམ་དང༌། ཀད་ཕ་ལ་དང་འདི་རྣམས་བཏགས
Chinese
伴随着刺痛和流泪，疼痛和发红。它看起来像成熟的阎浮果，略微发红，被称为耗竭性翼状胬肉，难以治疗。翼状胬肉的疾病长大后，会更深地穿透两层皮肤。其症状是疼痛、刺痛和大量流泪等，看起来像针刺一样。只有在像小米粒那么大时才能治愈。如果翼状胬肉比以前长得更大，穿透三层皮肤，伤口遍布各处，就无法治愈了。此外，由黑眼珠中的黏液引起的翼状胬肉，看起来不像白色，而是像海螺的颜色，被称为未混合的翼状胬肉，容易治疗。此外，由黑眼珠中的血液引起的翼状胬肉，出现像小铜色丘疹，眼泪的颜色也像铜色一样发红且粘稠，非常疼痛，出现像山羊粪球一样向外突出的丘疹，略微发黑，这种像粪球一样的翼状胬肉应该避免。或者，由三种病因和血液引起的翼状胬肉会发生，伴有发烧、疼痛，看起来被铜色的血管覆盖，无缘无故地交替流出冷热眼泪，或者交替流出浓稠和稀薄的眼泪，它的名字叫做血管覆盖的翼状胬肉，应该避免。或者，由三种病因和血液引起的翼状胬肉发生在可见的眼睛上，将所有的黑眼珠变成白色，白色的颜色像云一样覆盖，或者像豌豆叶一样覆盖，非常难忍地疼痛，血管发红，伴有发热和肿胀的危险，它的名字叫做着色的翼状胬肉，应该完全避免。任何人的视力下降，眼睛边缘呈现青蓝色，或者发红，或者向外突出，或者向内凹陷，或者流泪并结痂，或者陈旧，或者高低不平，不均匀，或者像中间断裂一样。
English
Accompanied by stinging and tearing, pain and redness. It appears like a ripe jambu fruit, slightly reddish, and is called the depleting pterygium, which is difficult to treat. When the pterygium disease grows larger, it penetrates deeper, piercing through two layers of skin. Its symptoms are pain, stinging, and excessive tearing, etc., appearing like needle pricks. It can only be cured when it is as small as a millet grain. If the pterygium grows even larger than before, piercing through three layers of skin, with wounds spreading everywhere, it cannot be cured. Furthermore, a pterygium caused by phlegm in the black pupil, appearing not very white but like the color of a conch shell, is called unmixed pterygium, which is easy to treat. Furthermore, a pterygium caused by blood in the black pupil, with small copper-colored pimples appearing, and the color of the tears also reddish and sticky like copper, with extreme pain, and pimples protruding outwards like goat droppings, slightly blackish, this pterygium resembling droppings should be avoided. Alternatively, a pterygium caused by the three humors and blood may occur, accompanied by fever, pain, and appearing covered with copper-colored vessels, with cold and hot tears alternately flowing out for no reason, or thick and thin tears alternately flowing out, its name is vessel-covered pterygium, which should be avoided. Alternatively, a pterygium caused by the three humors and blood occurs on the visible eye, turning all the black pupils white, with the white color covered like a cloud, or covered like pea leaves, causing unbearable pain, with red vessels, and the danger of fever and swelling, its name is colored pterygium, which should be completely avoided. Anyone whose eyesight deteriorates, with the edge of the eye appearing bluish, or red, or protruding outwards, or sunken inwards, or tearing and scabbing, or chronic, or uneven, not uniform, or like a break in the middle.
Chinese
任何显现或征兆，凡是具有这些的翳障都应完全舍弃。就这样，眼球黑色部分中，对疾病可治与不可治的五种情况已作了阐述。眼睑疾病、眼球白色部分以及眼球黑色部分的疾病，为了能够明确辨识，第十章结束。然后，将要讲述眼角两个部位以及眼球白色和黑色部分的治疗方法。其中，对于名为“黑暗那哈”的疾病，首先医生应进行热敷，之后用形似扁豆尖端的工具进行穿刺，然后用顶端呈圆形的回旋刀进行刮削。之后，将荜茇和岩盐两种药材的粉末与蜂蜜混合后涂抹，并像治疗眼睑疾病一样用布包扎等。然后，用煮沸的栝楼叶和余甘子叶进行冲洗。对于名为“帕帕尼”的疾病，其治疗用具应是从第一部分开始用弯曲的铁钩，用扩创器将其切成两半。如果按照其他方法，则会损害泪液流动的管道。之后，用蜂蜜和岩盐混合后敷上。剩余的治疗方法应像治疗眼睑炎一样进行。对于脓液浓稠流出的疾病，首先应进行放血，然后涂抹药物。其治疗方法应毫不偏差地按照治疗眼睑肿胀的方法进行。同样，岩盐、青稞酒糟、黑云母以及精细研磨的铁和铜的粉末进行涂抹，或者将这些药物与蜂蜜和眼药混合后使用。对于患有寄生虫的眼睑炎，首先用牛粪等进行热敷，用形似扁豆尖端的工具进行穿刺，然后用顶端呈圆形的回旋刀进行刮削。将诃子、毗诃子、余甘子三种果实、黑云母和岩盐与蜂蜜混合后敷上。对于形似鱼鳞的眼病，应采用治疗粘液渗漏的所有方法。对于名为“粘液凝结”的眼病和名为“扁豆斑点”的眼病这两种，除了放血之外，剩余的都应按照治疗粘液渗漏的方法进行。同样，对于这两种疾病，应加入三果汤和诃子等。
English
Any appearance or sign, any cataract that possesses these should be completely abandoned. Thus, within the black part of the eye, the five types of curable and incurable diseases have been explained. Diseases of the eyelids, the white part of the eye, and the black part of the eye, in order to be able to clearly identify them, the tenth chapter is completed. Then, the treatment methods for the two corners of the eye and the white and black parts of the eye will be explained. Among them, for the disease called "Darkness Naha," the doctor should first apply a hot compress, then puncture it with a tool shaped like the tip of a lentil, and then scrape it with a rotating knife with a circular tip. After that, mix the powder of pippali and rock salt with honey and apply it, and bandage it with cloth as in the treatment of eyelid diseases. Then, wash it with boiled Trichosanthes dioica leaves and Phyllanthus emblica leaves. For the disease called "Prapani," the treatment tool should be a curved iron hook starting from the first part, and cut it in half with an expander. If done in other ways, it will damage the tear duct. Then, apply a mixture of honey and rock salt. The remaining treatment should be done as in the treatment of blepharitis. For the disease of thick pus flowing out, first perform bloodletting and then apply medicinal ointment. Its treatment should be done without error according to the method of treating swollen eyelids. Similarly, rock salt, barley mash, black mica, and finely ground iron and copper powder should be applied, or these medicines should be mixed with honey and eye medicine for use. For blepharitis with parasites, first apply a hot compress with cow dung, etc., puncture it with a tool shaped like the tip of a lentil, and then scrape it with a rotating knife with a circular tip. Mix the three fruits of Terminalia chebula, Terminalia bellirica, and Phyllanthus emblica, black mica, and rock salt with honey and apply it. For eye diseases resembling fish scales, all treatments for mucus leakage should be used here. For the eye disease called "Mucus Congestion" and the eye disease called "Lentil Spot," except for bloodletting, the rest should be done according to the method of treating mucus leakage. Similarly, for these two diseases, Triphala and Terminalia chebula, etc., should be added.