Tibetan
པའི་ནད་ཞིར་མ་འདོད་ན། རྫི་མ་གང་རིང་བ་སྐམ་པས་བཟུང་སྟེ། ཕྱུང་སྟེ་དེའི་བུ་གའི་རྗེས་ལ་ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་འམ། ཁབ་རྩེ་འདྲ་བའི་མཚོན་རྣོན་པོ་མེའི་མདོག་འདྲ་བར་བྱས་པས་བསྲེག་གོ །མིག་མཆུའི་ནད་མེ་དབལ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་དང་པོ་མཚོན་གྱིས་དྲལ་ལ། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་འམ་མེས་བསྲེག་གོ །ཐོར་བུ་བྱུང་བ་ལ་ནི་ཐོར་བུ་བཅད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཐལ་སྨན་ནམ་མེས་བསྲེག་གོ །མིག་མཆུའི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་མིག་གི་གྲྭ་མཚམས་དང༌། མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ནད་དམིགས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མིག་གི་གྲྭ་མཚམས་ཀྱི་ནད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་རླུང་གིས་མཆི་མ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་བཀག་པས་མིག་མཆུའི་གྲྭ་མཚམས་དང༌། མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོའི་མཚམས་སྣ་གོང་ཕྱོགས་ནས་ཆུ་དང་འདྲ་བའི་མཆི་མ་འབྱུང་ལ། དེ་ཡང་མིག་ནད་མེད་ཅིང་རྩ་དམར་ལ་སྐྲང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མིག་ནད་ཀྱི་ཆུ་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་མཆིལ་ མ་དང་འདྲ་བ་སྤྱི་བག་ཏུ་འདུག་པ་དང༌། མདོག་དཀར་བ་དང༌། འཛག་པ་དཀའ་བ་དང༌། མང་དུ་འཛག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བད་ཀན་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་རྟགས་ནི། མིག་གི་གྲྭ་མཚམས་སུ་མཐོན་པོ་ཙོག་ཙོག་པོར་སྐྲང་པ་དང༌། ཆུ་ལན་ཚྭ་ཅན་གྱི་ཆུ་བུར་འདྲ་བར་སྟེང་དུ་འབྱུང་ཞིང་ཆུ་བུར་དེ་ཡང་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དང༌། སྣུམ་པ་དང༌། འགུལ་བ་དང༌། མདོག་དཀར་བ་དང༌། འཇམ་པ་དང༌། འབྱིལ་བག་ཏུ་འདུག་པ་དང༌། ཡུན་རིང་དུ་མི་ཤེས་པ་དང༌། གཡའ་བ་དང༌། ཟུག་གཟེར་བ་མེད་པ་དེ་ནི་ཨུ་པ་ན་ཧ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་གི་གྲྭ་མཚམས་ཀྱི་ནད་ཡིན་ནོ། །ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ནི་མཆི་མ་མང་དུ་འཛག་ཅིང་ཚ་བ་དང༌། ཟངས་མའི་མདོག་འདྲ་བ་དམར་པོར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མིག་གི་ནད་དམར་པོར་འཛག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་མཆུའི་གྲྭ་མཚམས་དང༌། མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོའི་མཚམས་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་ནི་སྲན་སྡེའུ་ཙམ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་མདོག་ཟངས་མ་བཞིན་དུ་དམར་ལ་ཚ་ཞིང་ཟུག་གཟེར་དང་ལྡན་པ་དང༌། བརྟོལ་ན་ཁྲག་འཛག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་པར་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ཡིན་ནོ། །ནད་གཞི་གསུམ་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་ཀྱི་རྟགས་ནི། མིག་གི་སྣ་ཕྱོགས་ནས་པགས་པ་དང༌། ཤ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་མཆི་མ་རྣག་དང་བཅས་པ་ཡང་འཛག་སྟེ། དེའི་མིང་ནི་རྣག་འཛག་པའི་མིག་ནད་ཅེ
Chinese
如果不希望息肉的疾病蔓延，就用干燥的东西抓住长的睫毛，拔掉它，然后在那个孔的后面用锋利的灰药，或者用像针尖一样的锋利武器烧灼，使其颜色像火一样。对于像火星一样的眼睑疾病，首先用武器切开，然后用锋利的灰药或火烧灼。如果出现丘疹，就切掉丘疹，然后在它的下面用灰药或火烧灼。眼睑疾病的治疗章节，第九章结束。 接下来，将要讲解能够明确识别眼角和眼白与眼黑疾病的章节。其中，由风引起的眼角疾病的特征是，风阻碍了眼泪的产生，导致眼睑的眼角和眼白边缘的上部流出像水一样的眼泪。而且，眼睛没有疾病，血管发红且肿胀。这被称为眼病的流水。由黏液引起的眼病的特征是，像痰一样的东西聚集在一起，颜色发白，难以流出，或者大量流出。这被称为黏液流出的疾病。或者，由黏液引起的症状是，眼角肿胀成高高的隆起，像咸水水泡一样出现在上面，而且那个水泡的根部很大，油腻，会移动，颜色发白，光滑，聚集在一起，长时间不被察觉，发痒，没有刺痛感，这就是被称为乌帕纳哈的眼角疾病。由血液引起的症状是，流出大量的眼泪，发热，呈现出像铜一样的红色。这被称为眼病红色流出。在眼睑的眼角和眼白边缘附近，会出现像小豆荚一样的小疙瘩。它们呈现出像铜一样的红色，发热，伴有刺痛感，如果刺破就会流血。这被称为帕尔帕尼的眼病。由三种病因和血液引起的眼病的症状是，由于眼睛的鼻侧皮肤和肌肉的成熟，也会流出带有脓液的眼泪。它的名字是脓液流出的眼病。
English
If you do not want the disease of polyps to spread, grab the long eyelashes with something dry, pull them out, and then cauterize the area behind that hole with sharp ash medicine, or with a sharp weapon like a needle tip, making its color like fire. For eyelid diseases like sparks, first cut it open with a weapon, and then cauterize it with sharp ash medicine or fire. If pimples appear, cut off the pimples, and then cauterize underneath them with ash medicine or fire. This concludes the ninth chapter, the treatment of eyelid diseases. Next, the chapter that explains how to clearly identify diseases of the corners of the eyes and the white and black parts of the eye will be discussed. Among them, the characteristic of eye corner disease caused by wind is that the wind blocks the flow of tears, causing tears like water to flow from the corners of the eyelids and the upper part of the edge of the white of the eye. Moreover, the eyes are without disease, the blood vessels are red and swollen. This is called watery discharge of eye disease. The characteristic of eye disease caused by phlegm is that something like phlegm gathers together, is white in color, difficult to flow out, or flows out in large quantities. This is called the disease of phlegm discharge. Alternatively, the symptoms caused by phlegm are that the corners of the eyes swell into high bumps, appearing on top like salty water blisters, and that blister has large roots, is oily, moves, is white in color, smooth, gathers together, is not noticed for a long time, itches, and has no stinging sensation. This is the eye corner disease called Upanaha. The symptom caused by blood is that a large amount of tears flow out, there is heat, and it appears red like copper. This is called the eye disease red discharge. Near the corners of the eyelids and the edge of the white of the eye, small nodules appear, about the size of small bean pods. They appear red like copper, are hot, accompanied by stinging pain, and bleed if pierced. This is called the eye disease Parpani. The symptoms of eye disease caused by the three causes and blood are that tears with pus also flow out due to the maturation of the skin and muscles on the nasal side of the eye. Its name is the eye disease of pus discharge.
Tibetan
ས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མིག་སྣ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲྭ་སྐྲང་པ་དང༌། ན་བ་དང༌། རྨ་ཕྲ་མོ་འབྱུང་བ་དང༌། ཡང་དང་ཡང་ཆུ་སེར་དང༌། རྣག་འཛག་པ་དང༌། ནད་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་རྣག་གར་པོ་འཛག་པའི་མིག་ནད་ཅེས་བྱའོ། །སྣ་ཕྱོགས་ཀྱི་མིག་འགྲམ་གྱི་ནང་དུ་སྐྲང་པ་དང༌། ཟུག་གཟེར་ཆེ་བ་དང༌། ཚ་བ་འབྱུང་བའི་ནད་ནི་མེ་དབལ་ཕྲ་མོའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །མིག་ཟུར་གང་ཡང་རུང་བར་མིག་མཛེར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་གཡའ་བ་དང༌། རྫི་མ་འབྱི་བ་དང༌། རྣག་འཛག་པ་དང༌། སྲིན་ཡོད་པ་དང༌། ནད་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་མིག་མཛེར་གྱི་ནད་སྲིན་བུ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མིག་གི་གྲྭ་མཚམས་ཀྱི་ ནད་དགུ་ལས། ཨུ་པན་ཧ་དང༌། མིག་མཛེར་གྱི་ནད་སྲིན་བུའི་ནད་དང༌། མཆི་མ་རྣག་གར་པོར་འཛག་པ་དང༌། པརྤ་ནི་དང༌། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་མཚོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ལྔ་ལས་བཞི་ནི་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །མེ་དབལ་ཕྲ་མོའི་མིག་ནད་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །ད་ནི་མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོའི་ནད་དམིགས་བརྟག་པ་བཤད་དེ། དེ་ལ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་ནི་མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་ནག་པོ་འམ། སྔོ་བསངས་སམ་སེར་པོ་ལྟ་བུར་ཐིག་ལེ་བྱུང་བ་འམ། ཡང་ན་མེ་ལོང་གཡའ་དང་བཅས་པ་ལྟར་སྣང་ལ་ཚ་བ་དང༌། ནད་མེད་ཅིང་ཅུང་ཟད་འཁྲུ་བ་དང༌། སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མིང་ནི་ཉ་ཕྱིས་ལྟ་བུའི་མིག་ནད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་ཤ་མདོག་དཀར་པོ་ཅུང་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འཕེལ་བ་དེ་ནི་མིག་མཛེར་དཀར་བའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོ་ལ་ཆུའི་ཐིགས་པ་འདྲ་བའི་ནད་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་སྐྲང་པ་དང༌། ཟུག་གཟེར་ཆུང་བ་དང༌། མདོག་དཀར་བ་དང༌། མཐུག་པ་དང༌། འཇམ་པ་དང༌། ལྕི་བ་དང༌། སྣུམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བད་ཀན་གྱིས་བསྒོངས་པའི་མིག་ནད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་ཕྱེ་མ་ལྟ་བུའི་ཐིག་ལེ་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཡང་མཐོན་པོར་འདུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འབྲས་ཕྱེའི་ཐིག་ལེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ཅེས་བྱའོ། །ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་མིག་གི་འབྲས་བུ་དཀར་པོའི་ནད་མདོག་དམར་པོ་ཤར་ཤར་པོར་འགྱུར་ཞིང་ཚ་འུར་འུར་པོར་འདུག་ལ་ན་བ་དང་བཅས་པ་དང༌། མཆི་མ་དང་སྐྲང་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མིང་ནི་མིག་རྩ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་གསོ་བ་མ་བྱས་པར་བཞག་ན་ནི་ཁྲག་ཆེར་སྐྱེས་ཏེ་ཁྲག་དང་བཅས་པ་ནི་མིག་
Chinese
地鼠年。此外，眼鼻部位的眼睑肿胀，疼痛，出现细小伤口，反复流出淡黄色液体，流脓，伴随疾病，这被称为流浓稠脓液的眼病。鼻侧眼角内肿胀，剧烈刺痛，发热的疾病称为细小火疖病。无论哪个眼角生出眼睑疖，并且瘙痒，睫毛脱落，流脓，有虫，伴随疾病，这被称为有虫的眼睑疖病。其中，眼眶边缘的九种疾病中，乌潘哈（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思），有虫的眼睑疖病，流浓稠脓液，帕尔帕尼（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思），这四种应该用手术治疗。剩下的五种中的四种应该用药物治疗。细小火疖眼病应该避免。现在讲述关于白翳病的辨别诊断。其中，由胆汁引起的眼病是，在白翳上出现黑色或蓝绿色或黄色般的斑点，或者像生锈的镜子一样，伴随发热，无病痛，稍微腹泻，口渴严重，这被称为像鱼鳞般的眼病。其中，由黏液引起的疾病是，在白翳上稍微长出白色肉色，并且逐渐长时间发展，这被称为白色眼睑疖病。或者，在白翳上出现像水滴一样的疾病，并且肿胀，轻微刺痛，颜色发白，浓稠，光滑，沉重，油腻，这些都是由黏液壅塞引起的眼病。又，在白翳上出现像面粉一样的斑点，并且隆起，这被称为像米粉斑点一样的眼病。由血液引起的白翳病，颜色变成鲜红色，发热，伴随疼痛，没有眼泪和肿胀，这被称为眼脉变化。如果不治疗，血液会大量增生，伴随血液的是眼
English
Earth Mouse year. Furthermore, swelling of the eyelids in the eye-nose region, pain, the appearance of small wounds, repeated discharge of serous fluid, pus discharge, and accompanying illness are called eye diseases with thick pus discharge. Swelling inside the corner of the eye on the nose side, severe stinging pain, and fever are called small fire boil disease. When an eyelid boil appears on any corner of the eye, and it itches, eyelashes fall out, pus discharges, there are worms, and it is accompanied by illness, it is called worm-infested eyelid boil disease. Among the nine diseases of the orbital margin, Upanaha (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思), worm-infested eyelid boil disease, thick pus discharge, and Parpani (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思), these four should be treated with surgery. Four out of the remaining five should be treated with medicine. Small fire boil eye disease should be avoided. Now, the differential diagnosis of white nebula disease of the eye will be explained. Among them, eye diseases caused by bile are when black, bluish-green, or yellowish spots appear on the white nebula, or it appears like a rusty mirror, accompanied by fever, no pain, slight diarrhea, and severe thirst, which is called fish scale-like eye disease. Among them, diseases caused by phlegm are when a slightly white flesh color grows on the white nebula, and it gradually develops over a long period, which is called white eyelid boil disease. Or, a disease resembling water droplets appears on the white nebula, and it is swollen, slightly painful, white in color, thick, smooth, heavy, and greasy, which are eye diseases caused by phlegm congestion. Also, flour-like spots appear on the white nebula, and they are raised, which is called rice flour spot-like eye disease. White nebula disease of the eye caused by blood turns bright red in color, feels hot, is accompanied by pain, and has no tears or swelling, which is called eye vessel change. If it is left untreated, the blood will proliferate greatly, and what is accompanied by blood is the eye