Tibetan
་བ་དང༌། ལུས་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཆུ་གྲང་མོས་གདོང་ལ་གཏོར་རོ། །བརྒྱལ་བ་དེས་དུབ་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི། རླུང་ཡབ་ཀྱིས་གཡབ་ཅིང་དབུགས་བསྡམས་ཏེ་བརྔུབ་ཏུ་གཞུག་གོ །དེ་ནས་ནད་པ་དེ་ཁ་བུབ་ཏུ་བཞག་སྟེ། རྒྱབ་དང་རྩིབ་ལོགས་དང་ལྟོ་བ་རྣམས་སུ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དྲོན་པོས་མཉེ་ཞིང་དུགས་བྱའོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་བུའི་སྐྱེས་བུས་ཚིག་སྤྱོ་བ་དང་བཅས་པས་སྐྲ་ལས་དྲངས་ཤིང་དྲུད་པ་དང༌། མཚོན་དང་མེ་མཆེད་པ་དང༌། སྦྲུལ་དང༌། མཆེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པས་འཇིགས་པར་བྱས་ན། མས་གཏོང་བ་དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཀྱང་མ་ཐུབ་ན་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འཆི་བའི་ཐབས་བྱ་སྟེ། ལག་པ་གཉིས་སམ་རས་ཀྱིས་མགུལ་པ་དམ་དུ་བཅིངས་ན་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་དང༌། གྱེན་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་གི་ལམ་འགགས་ཏེ། ཐུར་དུ་སེལ་བའི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་དེས་རང་གི་གནས་སུ་འོག་ཏུ་མྱུར་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་རུ་རྟ་དང་སེང་ཕྲོམ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་རང་སྐྱུར་དང་བསྐོལ་ཏེ་བླུད་ན་དྲོ་བ་དང༌། རྣོ་བ་དང༌། འཁྲུ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། མས་གཏོང་བའི་སྨན་དེ་ལུགས་བཞིན་འབྱུང་ངོ༌། །ཡང་ན་དུར་བྱིད་དང༌། ཨ་རུ་རའི་ཕྱེ་མ་བག་ཅིན་དང་བསྐྱོས་པ་འཐུངས་ན་ཐུར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞུ་བའི་གནས་སུ་མས་གཏོང་བའི་སྨན་འདུག་པ་ལ་ནི་ཐོག་མར་དུགས་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ རྩ་བ་བཅུ་པ་དང༌། ནས་དང་རྒྱ་ཤུག་དང་རྒྱ་སྲན་རྣམས་བ་གཅིན་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ་ནི་རུ་ཧ་མས་གཏོང་ངོ༌། །ཡང་ན་སླེ་ཏྲེས་དང༌། སྨྱུག་མའི་ལོ་མ་དང༌། བུ་ཏ་ཀ་རཉྫའི་ཤུན་པ་དང༌། ལོ་མ་དང༌། ཟུར་བ་དང༌། ཐང་ཤིང་དང༌། བྷུ་དྷི་ཀ་དང༌། འདི་རྣམས་བ་གཅིན་དང་བསྐོལ་ལ། ཏིལ་མར་དང་བུ་རམ་དང༌། རྒྱམ་ཚ་དང་བཅས་པའི་ནང་དུ་བཀྲུ་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མས་བཏབ་པ་མས་གཏང་ངོ༌། །མས་གཏོང་བའི་སྨན་དེ་བྲང་གི་ནང་དུ་བྱུང་བ་ལ་ནི་བིལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ལྔ་བསྐོལ་བ་མས་གཏོང་ངོ༌། །མགོ་བོར་བྱུང་བ་ནི་སྣར་བླུགས་པའི་སྨན་དང་དུད་པ་བཏང་བ་དང༌། ཡུངས་མར་གྱི་ལྡེ་གུས་མགོ་བོ་བསྐུའོ། །མས་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་དྲོད་ཆེས་པ་དང༌། རྣོ་ཆེས་པ་དང༌། སྐྱུར་དྲགས་པ་དང༌། བསྐ་ཆེས་པའི་སྨན་ནད་པ་དུགས་མ་བྱས་པ་དང༌། ནད་གཞི་ཆུང་བ་དང༌། རྒྱུ་སྙི་བ་ལ་གཏོང་བ་འམ། ཡང་དང་ཡང་བཏང་ན་ནི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོང་པའི་ནང་དུ་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །མས་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་དྲགས་ཏེ་མང་དུ་འཁྲུ་ན་བཀྲུ་སྨན་དྲགས་པའི་གསོ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཡང་ན་མས་གཏོང་བའི་སྨན་དང༌། ཐལ་སྨན་དང༌། སྐྱུར་བ་དང༌། དྲོ་བ་དང༌། རྣོ་བ་དང་ལན་ཚྭ་རྣམས་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་སྦྱར་ལ། གཞང་གི་ནང་དུ་ཚ་བ་སྐྱེས་ཏེ་བྲུས་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་གནོད་པ་དང་བཅས་པར་འཁྲུ་བར་བྱེད་དེ། འཁྲུ་བ་དེ་ཡང་ཁྲག་བཙོས་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ལ་མཁྲིས་པ་ཡང་ཤུགས་དྲག་པོས་ཤས་ཆེར་འབྱུང་སྟེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་དྲན་པ་སྟོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་འཁྲུ་བའི་གསོ་བ་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དེ་ལ་ནི། དུར་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་རྒུན་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐྱོས་པ་བླུད་དོ། །ཇི་ལྟར་མཁྲིས་པའི་འཁྲུ་བ་གསོ་བ་བཞིན་དུ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བྱས་ན་ཡང་གནོད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དེའི་ཁོང་དག་པ་ལྟ་ན། ཐུག་པ་གྲང་མོ་ཁར་དང་བཅས་པ་བླུད་དོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུ་བའི་འོག་ཏུ་བཤད་བ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། བཟའ་བར་ནི་མོན་སྲན་གྲེའུའི་ཁུ་བཅུད་དང༌། མོན་སྲན་རྡེའུ་ལ་སོགས་པའི་ཆན་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱིན་ནོ། །བཏུང་བར་ནི་ཞོ་དང་ཆང་བླུད་དོ། །དེ་རྩུབ་པོར་གྱུར་བའི་སྦྱོར་བས་ནད་ཕྱིན་ཏེ་སོས་ པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་སྣུམ་ཆོས་ཀྱི་འཇམ་རྩི་མས་བཏང་བས་ནད་ཕྱིན་ཏེ་སོས་པར་བྱ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་འཇམ་རྩི་གྲང་བ་འམ། ཉུང་བ་བཏང་བ་དང༌། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ཆེས་པ་བཏང་བ་དང༌། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ལ་འཇམ་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་གྲང་ཆེས་པ་ལ་འཇམ་རྩི་འཇུ་དཀའ་བ་དང༌། དྲི་མ་མང་དུ་སྩོགས་པ་ལ་སྨན་ནུས་སྟོབས་ཆུང་བ་བཏང་ན། སྣུམ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་དང་འདྲེས་ནས་ནང་དུ་འཁྱིལ་ཏེ་སླར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་རླུང་དང་འདྲེས་ཏེ་ཕྱིར་མི་འབྱུང་བ་དེས་ནི། རེངས་པ་དང། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི། བརླ་སྟོབས་ཞེན་པ་དང༌། སྐྱིགས་བུ་དང༌། རིམས་དང༌། གཟིར་བ་དང༌། ཡན་ལག་བརྡུང་བརྡུང་བ་སྙམ་བྱེད་པ་དང༌། རྩི་བ་ལོགས་ན་བ་དང༌། འདར་བུ་རྣམས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་སྣུམ་པ་དང༌། ལན་ཚྭ་དང༌། དྲོ་བ་དང༌། རྣོ་བའི་སྨན་ཀོ་ཉོན་ཙེའི་མར་དང༌། ར་སྣ་དང༌། རང་སྐྱུར་དང༌། ཆང་དང༌། རྒྱ་ཤུག་དང༌། རྒྱ་སྲན་དང༌། ནས་རྣམས་བསྐོལ་བ་འམ་ཡང་ན་ནི་རུ་ཧ་མས་གཏོང་ན་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཟས་ཟོས་ལ་གོང་གི་ནི་རུ་ཧའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཉིས་པོ་
Chinese
以及身体发热等都会产生。如果出现昏厥等情况，应立即用冷水泼洒面部。对于因昏厥而疲惫的人，用扇子扇风，并捏住鼻子使其吸气。然后，让病人脸朝下躺着，用温暖的手等按摩和热敷背部、肋部和腹部。之后，让王族的男子用责骂的言语拉扯和拖拽头发，用刀剑和燃烧的火焰、蛇和有牙齿的动物等使其感到恐惧，这样下泻就能如法进行。如果这样还不行，就采取无论如何也不会死亡的方法，用双手或布条紧紧勒住脖子，这样名为“生命”和向上运行之气的通道就会被阻断，而名为“向下排泄之气”的气体就会迅速将其引导到自己的位置下方。或者，将芸香和阿魏两种药材磨成粉末，与酸奶一起煮沸后喂食，因为其具有温热、锋利和腹泻的性质，所以下泻药就能如法进行。或者，服用荜澄茄和诃子的粉末，与蜂蜜一起服用，也能向下排泄。如果下泻药停留在消化之处，首先进行热敷，之后 将十大根、青稞、杜松和白豆蔻与牛尿一起煮沸，进行灌肠下泻。或者，将斯列特列斯、竹叶、布塔卡然扎的树皮、叶子、角蒿、唐松草、布地卡，这些与牛尿一起煮沸，加入芝麻油、红糖和岩盐，再加入泻药粉末，进行下泻。如果下泻药进入胸腔，则服用煮沸的贝拉等五根药材进行下泻。如果进入头部，则滴入鼻药和施用烟熏，并用芥子油涂抹头部。如果下泻药的配方过于温热、过于锋利、过于酸涩、过于干涩，或者病人没有进行热敷、病情较轻、肠道虚弱时服用，或者反复服用，则说明配方过于强烈，会在腹部内引发疾病。下泻药的配方过于强烈，
English
and fever, etc., will arise. If fainting or the like occurs, immediately splash the face with cold water. For those who are exhausted by fainting, fan them with a fan, hold their breath, and have them inhale. Then, have the patient lie face down and gently massage and foment the back, ribs, and abdomen with warm hands, etc. Then, if a royal man pulls and drags the hair with scolding words, and threatens with weapons, blazing fire, snakes, and fanged animals, the purgation will occur properly. If that doesn't work, take measures to ensure that they don't die no matter what. If you tightly tie the neck with both hands or a cloth, the channel of the wind that is called "life" and moves upwards will be blocked, and the wind that is called "downward-moving wind" will quickly lead it down to its own place. Alternatively, boil the powder of ruta and asafoetida with yogurt and feed it, because it is warm, sharp, and has a laxative nature, so the purgative medicine will work properly. Alternatively, taking the powder of long pepper and myrobalan mixed with honey will also cause downward elimination. If the purgative medicine is stuck in the place of digestion, first apply fomentation, and then boil the ten roots, barley, juniper, and cardamom together with cow urine and administer a niruha enema for purgation. Alternatively, boil Sletres, bamboo leaves, the bark of Buta Karanza, leaves, Zuurwa, Tangshing, Bhudhika, these with cow urine, add sesame oil, brown sugar, and rock salt, and then add purgative powder and administer for purgation. If the purgative medicine enters the chest, then boil the five roots such as Bela and administer for purgation. If it enters the head, then instill nasal medicine and administer fumigation, and apply mustard oil to the head. If the purgative formula is too hot, too sharp, too sour, or too astringent, or if the patient has not been fomented, has a mild illness, or has weak intestines, or if it is administered repeatedly, then the formula is too strong and will cause disease in the abdomen. The purgative formula is too strong and too much,
Chinese
如果腹泻，应像治疗剧烈泻药一样进行治疗。或者将泻药、灰药、酸味药、温性药、锋利药和盐与胆汁性质的药物混合，在肛门内产生热感，感觉像灼烧一样，并伴有损害地进行泻药治疗。泻药的颜色像煮过的血一样，胆汁也以强烈的力量大量涌出，甚至会反复失去知觉。对于这种情况，血和胆汁的腹泻的治疗方法是最好的。同样，对于肛门发热等疾病，应灌入用葡萄汁浸泡过的杜鹃花粉。像治疗胆汁腹泻一样，进行治疗风和胆汁的仪式也可以消除损害。如果想观察那个人的腹部是否干净，就给他灌入加了盐的冷粥。像这样，在腹泻之后，会耗尽体力，食物方面，应给予芒豆汤的精华，以及芒豆等食物。饮料方面，应灌入酸奶和酒。以上讲述了用粗糙的配方使疾病痊愈的方法。现在将要讲述用油性药物的柔和药剂进行泻药治疗使疾病痊愈的方法。对于由风引起的疾病，应给予寒性或少量的柔和药剂。对于由胆汁引起的疾病，应给予非常锋利的药物。对于由黏液引起的疾病，应给予柔和的药物。同样，对于非常寒冷的疾病，应给予难以消化的柔和药剂。对于污垢过多的疾病，应给予药效较弱的药物。如果油与风等疾病的病因混合并在体内积聚，就不会再次出现。像这样，与风混合而无法排出的情况会导致僵硬。对于由胆汁引起的疾病，会导致大腿无力、打嗝、发烧、折磨、四肢抽搐、牙齿松动和颤抖。对于这种情况，应使用油性、盐味、温性和锋利的药物，如柯尼翁泽的酥油、羊肉、酸奶、酒、杜松、大豆和大麦的汤剂，或者使用尼鲁哈泻药来消除。之后，进食，并使用上述两种尼鲁哈药物的配方。
English
If there is diarrhea, treatment should be done as for severe purgatives. Alternatively, mix laxatives, ash medicines, sour medicines, warm medicines, sharp medicines, and salt with substances of a bile nature. Administer as a purgative, causing heat to arise inside the anus, feeling like burning, and accompanied by harm. The diarrhea will appear like boiled blood, and bile will also come out in large quantities with great force, even causing repeated loss of consciousness. For this, the treatment for diarrhea of blood and bile is highly praised. Similarly, for diseases such as heat in the anus, infuse powdered Rhododendron sprinkled in grape juice. Just as with treating bile diarrhea, performing rituals to treat wind and bile can also eliminate harm. If you want to see if that person's abdomen is clean, infuse them with cold gruel with salt. In this way, after diarrhea, strength will be exhausted. For food, give the essence of Mung bean soup, and foods such as Mung beans. For drinks, infuse yogurt and alcohol. The above describes how to cure diseases with rough formulations. Now, I will explain how to cure diseases by administering gentle oily medicines as purgatives. For diseases caused by wind, administer cold or small amounts of gentle medicine. For diseases caused by bile, administer very sharp medicine. For diseases caused by phlegm, administer gentle medicine. Similarly, for very cold diseases, administer gentle medicine that is difficult to digest. For diseases with a lot of impurities, administer medicine with weak potency. If the oil mixes with the causes of diseases such as wind and accumulates in the body, it will not recur. In this way, the condition of mixing with wind and not being able to be expelled will cause stiffness. For diseases caused by bile, it can cause weakness in the thighs, hiccups, fever, torment, twitching of the limbs, loose teeth, and trembling. For this condition, use oily, salty, warm, and sharp medicines, such as clarified butter from Konyonze, mutton, yogurt, alcohol, juniper, soybeans, and barley broth, or use Niruhā purgatives to eliminate it. After that, eat food and use the two above-mentioned Niruhā medicine formulations.