Tibetan
༌། ལི་ཤི་དང༌། ཆུ་སྲིན་སེན་མོ་དང༌། ཀ་ཀོ་ལ་དང༌། རུ་རྟ་དང༌། སྤང་སྤོས་དང༌། པྲི་ཡང་ཀུ་དང༌། སྟོ་ནི་ཡ་དང༌། རྒྱ་སྤོས་དང༌། བྱ་མ་ཀ་དང༌། ཤུ་དག་དང༌། མ་དེ་ན་ག་དང༌། བླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུ་ཏ་ན་ན་ཊ་དང༌། ནཱ་ག་གེ་སར་དང༌། འདི་རྣམས་སྲང་རེ་རེ་བཏགས་ལ་བཏབ་སྟེ་ཡང་བསྐོལ་ལ་ཕྱིར་ཕྱུང་སྟེ་ཚིགས་མ་བོར་བའི་ནང་དུ་གནྡྷ་བྷ་དྲ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་བཏབ་སྟེ་ཆོ་ག་བཞིན་སྦྱར་ཏེ་བྱིན་ན། ལུད་པ་དང༌། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང༌། རིམས་དང༌། བརྒྱལ་བ་དང༌། སྐྱུགས་པ་དང༌། སྐྲན་དང༌། ཟད་བྱེད་དང༌། གློ་འགྲམས་པ་དང༌། མཆེར་པ་ན་བ་དང༌། སྐེམ་བྱེད་དང༌། བརྗེད་བྱེད་དང༌། བཀྲ་མི་ཤིས་པ་རྣམས་འཇིག་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་བ་ལའི་ཏིལ་མར་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྨན་མར་དེ་དག་གི་བཏུང་བ་དང༌། སྣ་སྨན་དང༌། བསྐུ་བྱུག་རྣམས་དུས་སུ་ལེགས་པར་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ན། རླུང་ནད་མ་རུངས་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་བུད་མེད་བུ་མེད་པ་ཡང་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་བད་ཀན་དང༌། མཁྲིས་ པ་སྨིན་པའི་གནས་ན་འདུག་པ་ལས་གོང་གི་སྣུམ་ཆོས་དང༌། དུགས་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་ཅུང་ཞིག་སྙི་བ་འམ་སླ་བར་གྱུར་པ་ལྟ་ན་ཡང་འཇམ་རྩིས་ཞི་བར་བྱའོ། །གསོ་བའི་གནས་ལས་རླུང་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་དྲེག་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དྲེག་ནད་ཅན་གྱི་ནད་པས་ཐོག་མར་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ་རླུང་བསྲུང་ཞིང་ཁྲག་ཉུང་དུ་ཉུང་དུ་དབྱུང་ངོ༌། །གཞན་དུ་ན་ནད་གཞིའི་སྟོབས་དང༌། ཉམས་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་བརྟགས་ཏེ་ལན་མང་དུ་དབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལ་དྲེག་ནད་ན་ཞིང་གཟེར་ལ་ཚ་ཞིང་མདོག་དམར་བ་ལ་ནི། སྲིན་བུ་པད་པས་ཁྲག་དབྱུང་ངོ༌། །དྲེག་ནད་ཅན་གྱི་ལུས་བེམ་བེམ་པོར་སོང་ཞིང་ལུས་གཡའ་བ་དང༌། ན་ཞིང་ཚ་བ་ཆེ་བ་ལ་ནི། རྭ་དང་ཀུ་བས་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་གནས་འཕོ་ཞིང་ན་བ་ལ་ནི་རྩ་ནས་ཁྲག་གཏར་བ་དང༌། ཞལ་ཞལ་ཐབས་སུ་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ལུས་ན་ཞིང་རླུང་ཤས་ཆེ་སྟེ་ལུས་རྩུབ་པ་ལ་ནི་ཁྲག་དབྱུང་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གཏར་ག་བྱས་ན། ཁྲག་ཟད་དེ་རླུང་འཁྲུགས་ནས་ཟབ་ཏུ་སྐྲང་པ་དང༌། ལུས་རེངས་པ་དང༌། འདར་བུ་དང༌། ཆུ་བ་དང་རྩ་རྣམས་ལ་ནད་འབྱུང་ཞིང་ལུས་དྲི་མ་དང་བཅས་ལ་ནད་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཐོག་མར་སྣུམ་ཆོས་བྱ་སྟེ་དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་དང་ལྡན
Chinese
以及荔枝，鳄鱼爪，豆蔻，芸香，甘松，郁金，苏尼雅，中国乳香，鸟尾香，莳萝，马德纳嘎，以及名为拉瓦的库塔纳纳塔，那伽 केसर。将这些各取一两，浸泡后再次煎煮，取出，在未失去汁液的情况下，加入甘婆陀罗（藏文：གནྡྷ་བྷ་དྲ་，梵文天城体：गंधभद्र，梵文罗马拟音：Gandhabhadra，汉语字面意思：香贤）磨成的粉末，按照仪式混合后给予。能摧毁腹泻、呼吸不畅、瘟疫、昏厥、呕吐、肿瘤、消耗、胸膜炎、脾脏疼痛、消瘦、健忘和不吉祥。这被称为巴拉芝麻油，能消除风病。如果按时对上述药油进行饮用、鼻药和涂抹等油疗，能迅速平息顽固的风病，并使无子女的妇女也能生育。当粘液和胆汁停留在成熟的位置时，如果进行上述油疗和熏蒸等，即使稍微变得稀薄或松弛，也应通过温和的治疗来平息。治疗之所，风病治疗篇第二十一章结束。 接下来，将要讲述治疗麻风病的章节。对于麻风病患者，首先要进行油疗，保护风，并少量放血。否则，应根据疾病的强度和身体的虚弱程度来判断，多次放血。对于麻风病疼痛、刺痛、发热且颜色发红的，应使用蠕虫莲花放血。对于麻风病患者身体僵硬、身体瘙痒、疼痛且发热严重的，应用角和葫芦放血。对于在各处转移和疼痛的，应从脉络放血，或以其他方式放血。对于身体疼痛且风大的，身体粗糙的，不应放血。如果对这种情况进行放血，会导致血液耗尽，风紊乱，导致深部肿胀、身体僵硬、颤抖、尿道和脉络出现疾病，以及身体出现污垢和其他疾病。首先要进行油疗，然后在油性
English
And also lychee, crocodile claw, cardamom, rue, nard, priyangu, suniya, Chinese frankincense, bird tail incense, dill, madanaga, and kutananata called lava, naga kesar. Take one ounce of each of these, soak them, boil them again, take them out, and without losing the juice, add the powder of Gandhabhadra (藏文：གནྡྷ་བྷ་དྲ་，梵文天城体：गंधभद्र，梵文罗马拟音：Gandhabhadra，汉语字面意思：Auspicious Fragrance), mix according to the ritual and give. It can destroy diarrhea, difficulty in breathing, plague, fainting, vomiting, tumors, consumption, pleurisy, spleen pain, emaciation, forgetfulness, and inauspiciousness. This is called Bala sesame oil, which can eliminate wind diseases. If oil treatments such as drinking, nasal medicine, and application of the above medicinal oils are performed well in time, they can quickly pacify stubborn wind diseases and enable women without children to bear children. When phlegm and bile remain in the mature position, if the above oil treatment and fumigation are performed, even if it becomes slightly thinner or looser, it should be pacified with gentle treatment. The place of healing, the twenty-first chapter on the treatment of wind diseases, is completed. Next, the chapter on treating leprosy will be discussed. For patients with leprosy, oil treatment should be performed first, protect the wind, and bleed a small amount. Otherwise, the severity of the disease and the weakness of the body should be judged, and blood should be released many times. For leprosy that is painful, tingling, feverish, and red in color, blood should be released with worm lotus. For leprosy patients with stiff bodies, itchy bodies, pain, and severe fever, blood should be released with horns and gourds. For those who move and ache in all directions, blood should be let from the veins, or blood should be let in other ways. For those with body pain and a lot of wind, and rough bodies, blood should not be let. If bloodletting is performed in this situation, it will lead to depletion of blood, wind disorder, leading to deep swelling, stiff body, trembling, diseases in the urethra and veins, and dirt and other diseases in the body. Oil treatment should be performed first, and then oily
Tibetan
་པའི་ཁྲུས་བྱའོ། །རླུང་ཤས་ཆེ་བའི་དྲེག་ནད་ལ་ནི་མར་རྙིང་པ་གཏང་ངོ༌། །སྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་ཤར་ཀ་དང༌། ཀྵི་ར་ཀ་ཀོ་ལ་དང༌། པ་ཡ་སྱ་དང༌། ཛི་བ་ཀ་དང༌། ཟངས་རྩི་བ་དང༌། འདི་རྣམས་ཆ་སྙོམས་ཏེ་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་མར་དང་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་ཏེ། དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་དྲེག་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་སོ། །རྒུན་འབྲུམ་དང་མ་དུ་ཀ་བསྐོལ་པའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་མར་དང༌། ཁར་དཀར་པོ་བཏབ་སྟེ་བསྐོལ་བའི་མར་བཏུང་བ་འམ། དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་དང་སླེ་ཏྲེས་ཀྱི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་མར་དང༌། ཤ་ཁ་རས་བཏབ་སྟེ་བསྐོལ་བའི་མར་ཡང་བཏུང་ངོ༌། །ཡང་ན་ཏིལ་མར་དང༌། ལི་ཁ་ར་བསྲེས་པ་བླུད་དོ། །བ་ལ་དང་ཉེའུ་ཤིང་དང་ར་སྣ་དང༌། པི་ལུ་དང་རྩ་བ་བཅུ་པ་དང༌། དུར་བྱིད་དང༌། ཨེ་རཎྜ་དང་དེ་རྣམས་ འོ་མ་དང་ཚུལ་བཞིན་བསྐོལ་བ་བླུད་ན། རླུང་གིས་ཉམ་ཐག་པ་འཇོམས་སོ། །ཡང་ན་འོ་མ་བཞོས་མ་ཐག་པ་དྲོན་པོ་བ་གཅིན་དང་བསྲེས་པ་བླུད་ན་ནད་གཞིའི་ལུགས་བཞིན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་དྲེག་ནད་ལ་ནི་ཉེའུ་ཤིང་དང༌། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང༌། པ་ཏོ་ལའི་རྩ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་གསུམ་དང༌། སླེ་ཏྲེས་དང་འདི་རྣམས་སམ་ཡང་ན་སྨན་ཁ་བ་དང་མངར་བ་རྣམས་དང་འདི་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བ་མར་རམ་འོ་མ་གང་འབྱོར་པ་དང་བསྐོལ་བ་འཐུངས་ན་ཕན་ནོ། །དྲེག་ནད་གཞི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་འོ་མ་དང་ཨེ་རཎྜ་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ངོ༌། །དེ་ཞུ་བའི་ཚོད་ཙམ་ན་འབྲས་དང་འོ་མ་ལྷན་ཅིག་བཟའོ། །ཡང་ན་ཨ་རུ་ར་བསྐོལ་ཏེ་མར་དང་བརྔོས་པ་བཏུང་ངོ༌། །ཡང་ན་ཏྲི་བྱིད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་རྒུན་ཆུ་འམ་འོ་མ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དོ། །ཡང་ན་དྲེག་ནད་ཅན་གྱི་ནད་པ་ལ་ནི་འོ་མའི་འཇམ་རྩི་མར་དང་བཅས་པ་བཏང་སྟེ་དྲི་མ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དྲེག་ནད་ལ་ནི་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་ལས་ལྷག་པ་མེད་དེ་ཁྱད་པར་དུ་གཞང་དང་རྩིབ་ལོགས་དང༌། རུས་ཚིགས་དང་དམུ་རྫིང་གིས་ཉམ་ཐག་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་དྲེག་ནད་ལ་ནི་གླ་སྒང་དང༌། རྒུན་འབྲུམ་དང༌། སྐྱེར་པ་དང༌། འདི་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་འམ། ཡང་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་འམ། ཡང་ན་སླེ་ཏྲེས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །བད་ཀན་གྱི་དྲེག་ནད་ཆན་ལ་ནི་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་འོས་པར་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ་སྐྱུག་སྨན་བཏང་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་འཇམ་ཆོས་དང་རྩུབ་ཆོས་གང་རིགས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཚ་བ་གསུམ་དང་པ་ཏོ་ལ་དང༌། ཤི
Chinese
要进行洁净的沐浴。对于风大的痢疾病，要给予陈旧的酥油。名为“坚固”的药物，即木香、黑香树胶、巴雅斯亚、吉瓦卡、铜绿，将这些等份混合研磨成粉末，与酥油和牛奶一同熬煮。适量饮用，能消除所有痢疾病。或者，将葡萄干和马杜卡熬煮的汁液中加入酥油和白糖，熬煮后饮用酥油；同样地，在牛奶和葫芦的汁液中加入酥油和糖，熬煮后也饮用酥油。或者，灌入芝麻油和甘草的混合物。瓦拉、余甘子、拉萨那、毕力、十大根、度尔毕达、蓖麻以及这些药物，与牛奶一同如法熬煮后灌入，能消除风引起的虚弱。或者，灌入刚挤出的温热牛奶与牛尿的混合物，会按照疾病的规律显现。对于胆汁过多的痢疾病，要用余甘子、布策谢拉、帕托拉的根、三种果实、葫芦以及这些药物，或者任何可用的苦味和甜味药物，与酥油或牛奶一同熬煮后饮用，会有益处。对于痢疾病病情严重的，要给予牛奶和蓖麻混合的泻药。在药物消化的时候，一同食用米饭和牛奶。或者，熬煮诃子后用酥油炒制后饮用。或者，将特里毕达的粉末与葡萄汁或牛奶混合后灌入。或者，对于患有痢疾病的病人，要给予含有酥油的牛奶软膏，以清洁污垢。因为对于痢疾病来说，没有比用软膏更好的方法了，特别是对于肛门、肋骨、骨节和水肿引起的虚弱有益。对于黏液过多的痢疾病，要将豆蔻、葡萄干、刺柏以及这些药物熬煮的汁液与蜂蜜混合，或者将三种果实熬煮的汁液，或者将葫芦熬煮的汁液与蜂蜜混合后灌入，会有益处。对于黏液性痢疾病，首先要根据情况进行油浴，然后给予催吐药，之后再根据情况给予软泻药或峻泻药。三种果实、三种辛辣物、帕托拉、
English
A cleansing bath should be taken. For dysentery with excessive wind, old ghee should be given. A medicine called "Srava," which includes wood incense, black acacia gum, Payasya, Jivaka, copper rust, these should be mixed in equal parts, ground into powder, and boiled together with ghee and milk. Drinking it appropriately will eliminate all dysentery. Alternatively, ghee can be drunk after boiling raisins and Madhuca in juice with ghee and white sugar added. Similarly, ghee can also be drunk after boiling milk and gourd juice with ghee and sugar added. Or, a mixture of sesame oil and licorice can be infused. Bala, Emblica officinalis, Rasna, Pilu, the ten roots, Turvida, castor oil, and these, when boiled properly with milk and infused, will eliminate weakness caused by wind. Alternatively, infusing freshly milked warm milk mixed with cow urine will cause the disease to manifest according to its nature. For dysentery with excessive bile, Emblica officinalis, Putikaranja, Patola root, the three fruits, gourd, and these, or any available bitter and sweet medicines, boiled with ghee or milk, whichever is available, and drunk, will be beneficial. For severe dysentery, a purgative made of milk and castor oil should be given. When it is about to be digested, rice and milk should be eaten together. Alternatively, decoct Terminalia chebula, fry it with ghee, and drink it. Alternatively, Triphala powder mixed with grape juice or milk, whichever is available, should be infused. Alternatively, for a patient with dysentery, a mild enema of milk with ghee should be given to cleanse impurities. Because for dysentery, there is nothing better than giving a mild enema, especially beneficial for those weakened by the anus, ribs, joints, and edema. For dysentery with excessive phlegm, the juice of cardamom, raisins, juniper, and these, boiled and mixed with honey, or the juice of the three fruits boiled, or the juice of gourd boiled and mixed with honey, should be infused, which will be beneficial. For phlegm-type dysentery, first, an oil bath should be given as appropriate, followed by an emetic, and then a mild or strong purgative should be given as appropriate. The three fruits, the three spices, Patola,