Tibetan
རླུང་གིས་རྟུག་པ་འགགས་པ་དང༌། རླུང་ལ་ཕན་པའི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིར་སྤྱད་དོ། །རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་དུགས་མ་གཏོགས་པའི་བད་ཀན་གྱི་དམུ་རྫིང་གི་གསོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །སྨན་པས་ཆུ་སེར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཟགས་པར་བྱའོ། །ལྟོ་བ་ཆུས་གང་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་བ་གཅིན་དང༌། སྨན་རྣོ་བ་དང༌། ཐལ་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་སྦྱར་ རོ། །མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང༌། བད་ཀན་འཇོམས་པའི་བཟའ་བ་ཉེ་བར་བསྟེན་བར་བྱའོ། །རའི་རིལ་མ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་བ་གཅིན་དང་སྦྱར་ཏེ་རས་ལ་བཙགས་ལ་བསྐོལ་ཏེ། སྐ་བར་གྱུར་པ་དང༌། དེའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་དང་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་བཅའ་སྒ་དང༌། ལན་ཚྭ་རྣམ་ལྔ་དང༌། དུར་བྱིད་དང༌། དན་ད་དང༌། འབྲས་བུ་གསུམ་དང༌། ཁྲོན་བུ་དང༌། ཀར་ཀ་ཏ་སྲིང་གི་དང༌། སྭ་རྩི་ཀའི་ཐལ་བ་དང༌། ཤུ་དག་དང༌། ས་ཏ་ལ་དང༌། འདི་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཞོ་གཉིས་གཉིས་བཅུག་ལ། རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ཙམ་གྱི་རི་ལུ་བྱས་ཏེ། རང་སྐྱུར་གྱི་ནང་དུ་མཉེས་ལ་རན་པར་འཐུངས་ན་མ་ཞུ་བ་དང་སྐྲང་པ་དང་དམུ་རྫིང་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་སེལ་ཏོ། །དེ་ལ་དམུ་རྫིང་མཚོན་གྱིས་དྲལ་བ་ནི། དམུ་རྫིང་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལས། གསུམ་ནི་དྲལ་བའི་ཆོ་ག་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གཞང་འགགས་པའི་དམུ་རྫིང་དང༌། རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་དང༌། ལྟོ་བ་འཆུས་པའི་དམུ་རྫིང་དང་གསུམ་མོ། །ཐོག་མར་ནི་དམུ་རྫིང་བརྒྱད་པོ་ཀུན་ཀྱང་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །དེས་མ་ཐུབ་ན་སྨན་པས་མཚོན་གྱིས་ཁོང་ཕྱེ་བའི་དཔྱད་བྱ་སྟེ། ཐོག་མར་ནད་པའི་དཔྱད་རྩོམ་པ་ཡང་གྱ་ཚོམས་སུ་བྱར་མི་རུང་སྟེ། ནད་པའི་ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཐུགས་ཚོད་དུ་གསོལ་ནས་སྨན་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤྱད་ཀྱི་མཚོན་ལེགས་པར་བྱ་སྟེ་བརྟགས་ལ་སྦྱོར་བ་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དམུ་རྫིང་བརྟོལ་བར་འདོད་པས་དང་པོར་གཞང་འགགས་པའི་དམུ་རྫིང་དང༌། རྒྱུ་མ་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་གཉིས་ལ་ཐོག་མར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དང་དུགས་བྱ་སྟེ། ནད་པའི་ལྟེ་བའི་འོག་ཏུ་སོར་བཞི་བཅལ་ལ། དེ་ནས་གཡོན་ངོས་དཀུའི་ཕྱོགས་སུ་སོར་བཞི་བཅལ་བར་རྨ་ཁ་སོར་བཞི་ཙམ་དྲལ་ལོ། །རྒྱུ་མ་ལམ་ཕོག་པར་བག་བྱའོ། །དྲལ་ཟིན་པ་དང༌། རྨའི་ནང་ནས་རྒྱུ་མའི་ནང་དུ་སྤུའི་གོང་བུ་འམ་རྡོ་འམ། དྲིང་བའི་རིལ་བུ་འབྱར་བས་རྒྱུ་མ་འགགས་པ་འམ། ཤིང་ཚལ་ལམ། རུས་པ་འམ། ཟུག་རྔུ་གང་ཡང་རུང་བས་རྒྱུ་མ་རྡོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ
Chinese
对于因风引起的粪便阻塞，以及所有对风有益的治疗方法，都应在此使用。对于肠穿孔引起的腹水，除了热敷之外，应进行所有针对黏液性腹水的治疗。医生应像处理血清等一样，反复进行抽放。对于腹部充满水的腹水，应混合使用牛尿、烈性药物以及与灰药混合的食物和饮料。 应适量食用能增强火的温度和消除黏液的食物。将烧焦的羊粪丸灰与牛尿混合，用布过滤并煮沸，使其变稠。在其中加入荜茇、荜茇根、干姜、五种盐、毒药、丹达、三种果实、苦参、卡卡塔星吉的、苏孜卡的灰、青稞、萨塔拉。将这些磨成粉末，加入两勺，制成大小如圆柏果实的药丸。在酸奶中揉搓，适量服用，可消除消化不良、肿胀和严重的腹水。接下来是关于用刀切开腹水：在八种腹水中，有三种需要进行切开手术。它们是：肛门阻塞引起的腹水、肠穿孔引起的腹水和腹部扭曲引起的腹水。首先，所有八种腹水都应通过药物治疗。如果药物治疗无效，医生应使用手术切开腹部进行治疗。首先，对患者进行手术准备不应草率。患者的亲属应向国王请示，然后医生应准备好自己的手术刀，仔细检查并开始手术。对于想要切开腹水的人，首先要对肛门阻塞引起的腹水和肠穿孔引起的腹水进行油浴和热敷。在患者肚脐下方四指处测量，然后从左侧腰部方向测量四指处，切开约四指长的伤口。注意不要伤到肠道。切开后，从伤口中仔细检查肠道内是否有毛发团、石头或因粘附的异物丸而引起的肠道阻塞，或者是否有树枝、骨头或任何其他异物导致肠道穿孔。
English
For fecal impaction caused by wind, and all treatments beneficial to wind, should be used here. For ascites caused by intestinal perforation, all treatments for phlegm ascites, except for fomentation, should be performed. The physician should repeatedly drain fluids, as with serous fluid, etc. For ascites where the abdomen is filled with water, mix cow urine, potent medicines, and foods and drinks mixed with ash medicine. Foods that increase fire heat and eliminate phlegm should be moderately consumed. Mix the ash of burnt ram pellets with cow urine, filter it through cloth, and boil it until it thickens. Add long pepper, long pepper root, dried ginger, the five salts, aconite, danda, the three fruits, sophora, karkatasringi, ash of surjika, barley, and satala. Grind these into powder, add two spoonfuls each, and make pills the size of juniper berries. Rub them in yogurt and drink appropriately to eliminate indigestion, swelling, and severe ascites. Next is about incising ascites with a knife: Among the eight types of ascites, three require incision procedures. These are: ascites caused by anal obstruction, ascites caused by intestinal perforation, and ascites caused by abdominal torsion. Initially, all eight types of ascites should be treated with medicine. If medicine is ineffective, the physician should perform surgery by opening the abdomen with a knife. Initially, preparing the patient for surgery should not be done hastily. The patient's relatives should consult the king, and then the physician should prepare his own surgical knife, examine it carefully, and begin the procedure. For those who wish to incise ascites, first, oil treatment and fomentation should be performed for ascites caused by anal obstruction and ascites caused by intestinal perforation. Measure four fingers below the patient's navel, and then measure four fingers towards the left side of the waist, and incise an incision about four fingers long. Be careful not to injure the intestines. After incising, carefully examine the inside of the wound for hairballs, stones, or intestinal obstruction caused by adherent foreign matter pills, or whether branches, bones, or any other foreign matter have caused intestinal perforation.
Tibetan
། དེ་ཡང་ལག་པ་སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་པས་མྱང་ཞིང་ ལྟའོ། །གལ་ཏེ་སྤུའི་གོང་བུའམ། དྲི་མའི་རིལ་བུས་འགགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ནི་རྒྱུ་མའི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཅུང་ཟད་མཉེས་ལ་སྔ་མའི་གནས་ནས་འགོག་པ་འམ་བསྐྱོད་པ་འམ། བཙིར་བ་ཙམ་གྱིས་དབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཟུག་རྔུས་རྡོལ་བ་ལ་ནི། ཟུག་རྔུ་ཕྲ་འམ་དྲང་དུ་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་ནི། སྤྲེའུ་འི་སོ་ལྟ་བུའི་སྐམ་པས་ཕྱིར་དྲངས་ལ་དབྱུང་ངོ༌། །ཟུག་རྔུ་ལྕི་སྟེ་དབྱུང་དུ་མི་འདོད་པ་འམ་སྦོམ་བ་ལ་ནི། རྒྱུ་མ་དང་མཚམས་སུ་བཅད་དོ། །གལ་ཏེ་ཆུ་སེར་དང༌། དྲི་མ་ངན་པ་རྒྱུ་བ་ཡོད་ན་ཡང་བུ་ག་བཙིར་ལ་དེ་ཉིད་ནས་ཕྱིར་དབྱུང་ངོ༌། །དེ་ནས་མར་དང་སྦྲང་རྩི་བསྲེས་པས་རྒྱུ་མ་བསྐུའོ། །ཆོ་ག་དེ་ཉིད་བྱས་ཟིན་པ་དང༌། རྒྱུ་སྨད་ཀྱི་ནང་གྲོལ་རོ་སྟོད་ཕྱོགས་སུ་དབུགས་རིང་པོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དྲངས་པ་ལྟར་བྱས་པས་རྒྱུ་མ་སྔ་མའི་གནས་སུ་བདེ་བར་རང་འདུག་པའི་རིགས་སོ། །དེ་ནས་ཕྱིའི་ལྟོ་བའི་རྨ་དར་སྐུད་ཀྱི་ས་བཙེམས་ལ། ས་ནག་པོ་དང༌། ཤིང་མངར་ཆུ་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུས་རྨ་དང་ལྟོ་བ་བསྐུས་ལ། རས་ཀྱིས་རྨ་དང་རྐེད་པ་དཀྲིས་ཏེ་གཞག་གོ །དེ་ནས་རླུང་མེད་པའི་གནས་སུ་འོ་མ་འབའ་ཞིག་གིས་གསོས་ལ། མལ་སྣུམ་ཅན་བཅས་ལ་བསྙལ་ལོ། །ལྟོ་བ་ཆུས་གང་བའི་དམུ་རྫིང་ལ་ནི་རླུང་དང་མཐུན་པའི་སྨན་དང་ཏིལ་མར་དུ་སྦྱར་བས་ལུས་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ལྟོ་བ་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ཏེ་ཆུ་དྲོན་པོས་སྟེང་དུ་བླུ་གསལ་དུགས་བྱའོ། །དེ་ལ་མཚོན་གདབ་ས་ནི་གོང་མ་དང་མཐུན། རྨ་ཁ་ནི་སོར་གཅིག་གི་ཐད་དུ་དབུག་གོ །མཚོན་ནི་འབྲས་ཀྱི་རྩེ་མོ་འདྲ་བས་དྲལ་ལོ། །དེ་ལྟར་དྲལ་མ་ཐག་ཏུ་ཤིང་སྦུ་གུ་ཅན་འཇམ་པོའི་ཐམ་བུས་ཐབས་སུ་བཅུག་ལ། སྦུབས་ཀྱི་ནང་ནས་ནད་ཅུང་ཟད་ཕྱུང་ལ་གཟག་གོ །དེ་ནས་རས་སམ་པགས་པས་དམ་དུ་བཅིངས་ལ་རླུང་མི་ཤོར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་མི་བསྒུལ་བར་གསུམ་པ་ནས་ཞག་བཅུ་དྲུག་གི་བར་དུ་ཉིན་རེ་ཁད་ཀྱི་ས་དབྱུང་ངོ༌། །ཞག་བཅུ་དྲུག་ལོན་ནས་སྦུ་གུ་ཕྱུང་སྟེ། ཏིལ་མར་དང་ལན་ཚྭ་བཏབ་པས་རྨ་ཁ་བསྐུས་ལ་རས་ཀྱིས་ལྟོ་བ་བཅིང་ལ། དེ་ནས་ཞག་གསུམ་པ་ནས་ཞག་བཅུ་དྲུག་གི་བར་ དུ་རས་བཀྲོལ་ཞིང་རྨ་བཙིར་ལ་གོང་མའི་སྨན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བསྐུ། ཅི་སྟེ་བརྟོལ་མ་ཐག་ཏུ་འཕྲལ་ནད་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྱུང་བར་གྱུར་ན་སྐྱོན་འདི་དག་ཡོད་དེ། སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང༌། ཚ་བ་སྐྱེ་བ་དང༌། ཡན་ལག་ཟུག་ཅིང་ན་བ་དང༌། འཁྲུ་བ་དང༌། དབུགས་མི་
Chinese
此外，用油涂抹手后，要触摸和观察。如果被毛球或污垢团堵塞，则稍微按摩肠道外部，从原来的位置阻止、移动或挤压，就能将其排出。对于被刺伤的情况，如果想要取出细小或笔直的刺，可以用像猴子牙齿一样的干燥工具将其拉出并取出。如果刺很重，不想取出或粗大，则在肠道交界处切断。如果流出脓水和恶臭的液体，也要挤压孔口，从那里排出。然后用黄油和蜂蜜混合物涂抹肠道。完成该仪式后，将下肠道的内脏向上的方向，像用长长的呼吸拉向一个方向一样，使肠道舒适地自然停留在原来的位置。然后用丝线缝合外部腹部的伤口，用黑土和与甜木水混合的糊剂涂抹伤口和腹部，用布缠绕伤口和腰部，然后放置。然后在没有风的地方，只用牛奶喂养，并用油腻的床垫使其休息。对于腹部充满水的腹水，应将与风相容的药物和芝麻油混合涂抹身体。然后用布缠绕腹部，用温水在上面进行淋浴。在该处放置手术刀的位置与之前相同。伤口应在一个手指宽的地方切开。手术刀应像稻穗的尖端一样切割。这样切割后，立即用带有光滑木管的塞子巧妙地插入，从管内取出少量疾病，然后塞住。然后用布或皮革紧紧地绑住，以防止漏气。然后，在三天内不要移动，从第三天到第十六天，每天逐渐松开。十六天后，取出管子，用芝麻油和盐涂抹伤口，用布缠绕腹部。然后，从第三天到第十六天，解开布，挤压伤口，并用之前的药物同样涂抹。如果刚切开就立即一次性排出所有疾病，则会有这些缺点：口渴严重、发热、四肢刺痛和疼痛、腹泻和呼吸困难。
English
Furthermore, after applying oil to the hands, touch and observe. If it is blocked by a hairball or a clump of dirt, then gently massage the outside of the intestine, and by blocking, moving, or squeezing it from its original position, it will be expelled. For punctures by thorns, if one wants to remove a thin or straight thorn, it should be pulled out and removed with a dry tool like a monkey's tooth. If the thorn is heavy and one does not want to remove it, or if it is thick, then cut it at the junction with the intestine. If there is a flow of pus and foul-smelling liquid, also squeeze the orifice and expel it from there. Then, smear the intestine with a mixture of butter and honey. Once that ritual is completed, the inner contents of the lower intestine should be directed upwards, as if pulling in one direction with a long breath, so that the intestine comfortably and naturally remains in its original position. Then, sew the external abdominal wound with silk thread, and apply a paste of black earth and sweet wood water to the wound and abdomen, wrap the wound and waist with cloth, and then leave it. Then, in a windless place, nourish only with milk, and let it rest with an oily mattress. For ascites where the abdomen is filled with water, the body should be anointed with a mixture of medicine compatible with wind and sesame oil. Then, wrap the abdomen with cloth and pour warm water on top for a clear bath. The placement of the surgical instrument there is the same as before. The wound should be opened at a distance of one finger's breadth. The surgical instrument should cut like the tip of a rice grain. As soon as it is cut like that, immediately insert a smooth stopper with a wooden tube skillfully, and remove a small amount of the disease from inside the tube, and then plug it. Then, bind it tightly with cloth or leather to prevent air leakage. Then, do not move it for three days, and from the third day to the sixteenth day, gradually loosen it each day. After sixteen days, remove the tube, apply sesame oil and salt to the wound, and bind the abdomen with cloth. Then, from the third day to the sixteenth day, untie the cloth, squeeze the wound, and apply the previous medicine in the same way. If all the diseases are immediately expelled at once as soon as it is cut open, there will be these faults: severe thirst, fever, stinging and pain in the limbs, diarrhea, and difficulty breathing.