Tibetan
དང༌། ལུད་པ་དང་འཁྲུ་བ་རྣམས་སེལ་ཏ། །ཡང་ན་ཀཎྜ་ཀ་རི་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་མོན་སྲན་སྡེའུ་དང༌། སྐྱུ་རུ་ར་དང༌། སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱུར་དང༌། ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་ཡུ་ཤ་བྱིན་ན་ལུད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨན་དུ་བསྔགས་སོ། །ཡང་ན་རླུང་ལ་ཕན་པའི་སྨན་སྣ་ཚོགས་དང་འོ་མ་དང་སྦྱར་བའམ། ཡང་ན་སྲོག་ཆགས་བི་ཀ་ར་ལ་སོགས་པ་དང༌། པར་གུ་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤང་ཤང་ཏེའུ་ལ་སོགས་པ་དང༌། བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཁུང་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཤ་ཁུའམ། ཡུ་ཤ་བླུད་ན་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་འཇོམས་སོ། །གློ་གཅོད་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་ལ་ནི་དུད་པ་གཏང་བའི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བའི་བཟའ་བའམ། བཏུང་བར་སྦྱར་བའམ། ཡང་ན་འོག་ནས་གཅོད་ཆེན་པོ་གསོ་བའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཐམས་ཅད་འདིར་སྦྱར་རོ། །མདོར་ན་ཉམས་སྟོབས་དང༌། མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང༌། རྒྱུན་སྲང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ཐམས་ཅད་ནི་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་གསོ་བ། སྟོབས་ཆེ་བ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་སོ། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལུད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཐོག་མར་ཉེས་པ་གང་གི་ཤས་ཆེ་བ་བརྟགས་ནས་སོ་སོ་དང་མཐུན་པའི་སྨན་བསྟན་པར་བྱའོ། །ལུད་པ་གསོ་བའི་ལེའུ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པས་གསོ་བའི་དཔྱད་ཀྱང་འདྲ་སྟེ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མར་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་རྩའི་རྒྱུན་སྲང་རྣམས་སུ་བད་ཀན་རྒྱུ་བ་རླུང་གིས་བསྒོངས་ཤིང་འགགས་པ་ལས་སྐྱིགས་བུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ ལ་ནི་ཐོག་མ་སྣུམ་པའི་སྨན་དང༌། ལན་ཚྭ་དང་ཏིལ་མར་དུ་བཅས་པའི་སྣུམ་དུགས་ལེགས་པར་བྱས་ནས་བད་ཀན་འགགས་པ་དེ་ཞུ་ཞིང་སློན་བྱ་སྟེ། ཕྱིར་ཁོང་པའི་ནང་དུ་ལོག་ནས་ཁ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱིར་ཕྱུང་སྟེ། དེ་འབྱུང་བ་དང་རླུང་ལེགས་པར་རྒྱུ་ཞིང་དབུགས་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་དུགས་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་དང་སྲོག་ཆགས་ཐང་ལ་གནས་པའི་ཤ་དང་བཅས་པའི་བཟའ་བ་སྦྱིན་ནོ། །ཡང་ན་སྣུམ་མ་འབྱོར་ན་ཞོའི་སྦྲིས་མ་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱིགས་བུ་དང༌། དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་པ་ལ་སྐྱུག་སྨན་འཇམ་པོ་བཏང་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་ལུད་པ་དང༌། སྙིང་ནད་དང་བྲང་ལ་ཕན་པའི་སྨན་བཏང་ན་བཟང་ངོ༌། །དེ་ཡང་པི་
Chinese
并且，消除痰和腹泻。或者，在用刺山柑煮的汁液中，加入葫芦巴籽、余甘子和苹果籽等酸味物，充分混合后给予肉汤，被认为是治疗所有痰的良药。或者，与各种有益于风的药物和牛奶混合，或者，给予比卡拉等动物，以及名为帕尔古多的香香草等，还有名为巴拉的穴居动物蛇等的肉汤或肉汁，可以消除消耗性痰液。对于肺部切断消耗性痰液，可以混合在熏香仪式中出现的食物或饮料中，或者，将下文治疗大截断时提到的所有食物和饮料都混合在这里。总之，所有能够恢复虚弱、增强火的温度以及调和脉络的药物，都是治疗消耗性痰液、增强体力的最佳选择。由混合引起的消耗性痰液非常难以治疗，对于这种情况，首先要检查哪种病症占主导地位，然后给予与之相符的药物。治疗痰液的第三章结束。 接下来，将要讲述治疗打嗝和呼吸不畅的章节。打嗝和呼吸不畅的病因被认为是一样的，因此治疗方法也相似，被认为是一致的。最初，打嗝和呼吸不畅的起因是，在脉络中流动的痰液被风阻碍和阻塞而引起的。对于这种情况，首先要进行油性药物和加入盐及芝麻油的油浴，充分进行后，使阻塞的痰液溶解并引出，使其从体内返回到口腔等处排出。这样排出后，风会良好地流动，呼吸也会正常进行。在进行这样的油浴之后，给予油和栖息于陆地的动物肉类混合的食物。或者，如果没有油，则给予酸奶酪混合物。之后，给打嗝和呼吸不畅的患者服用温和的催吐药，特别是服用有益于痰液、心脏病和胸部的药物会更好。也就是
English
And, eliminate phlegm and diarrhea. Alternatively, in the juice boiled with Kantakari, add fenugreek seeds, Amla, and sour substances such as apple seeds, and give a well-mixed broth, which is praised as a good medicine for all phlegm. Or, mix with various medicines beneficial for wind and milk, or give broth or juice of animals such as Vikara, and Shangshang grass called Pargudo, and animals such as snakes living in holes called Bala, can eliminate consumptive phlegm. For cutting off consumptive phlegm in the lungs, it can be mixed in the food or drink that appears during the fumigation ceremony, or all the food and drink mentioned below when treating major blockages should be mixed here. In short, all medicines that can restore weakness, increase fire temperature, and harmonize the pulse are the best choice for treating consumptive phlegm and enhancing strength. Consumptive phlegm caused by a mixture is very difficult to treat. For this situation, first check which condition is dominant and then give the appropriate medicine. The third chapter on treating phlegm ends. Next, the chapter on treating hiccups and difficulty breathing will be explained. The causes of hiccups and difficulty breathing are considered the same, so the treatments are similar and considered consistent. Initially, the cause of hiccups and difficulty breathing is that phlegm flowing in the pulse is obstructed and blocked by wind. For this situation, first perform an oil bath with oily medicine and salt and sesame oil, and after performing it thoroughly, dissolve and draw out the obstructed phlegm, and expel it from the body back to the mouth, etc. After it is expelled in this way, the wind will flow well and breathing will also proceed normally. After performing such an oil bath, give food mixed with oil and meat of animals living on land. Or, if there is no oil, give a mixture of yogurt cheese. After that, give a mild emetic to patients with hiccups and difficulty breathing, especially it is better to take medicines that are beneficial for phlegm, heart disease, and chest. That is,
Tibetan
པི་ལིང་དང༌། ལྕེ་མྱང་ཚ་དང༌། སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བ་ཟོས་ན་སྐྱུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རླུང་ལ་ཕན་པའི་སྨན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་བད་ཀན་རླུང་གིས་འཁྲུགས་པ་དེ་སྨན་གྱིས་ཕྱིར་ཕྱུང་ན་ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བ་ཐོབ་པོ། །དེ་བས་ན་སྐྱུག་སྨན་གྱིས་སློན་ཏེ། བད་ཀན་ཕྱུང་ན་རྒྱུན་སྲང་དག་སྟེ་དབུགས་ལེགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དབུགས་མི་བདེ་ཞིང་རྟུག་པ་འགགས་ཏེ། མི་དྲན་པ་ལྟར་བྱེད་ན་དེ་ནི་མུན་འཐིབས་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་མ་དུ་ལུང་ག་དང༌། སྟར་བུ་དང༌། ཤིང་ཀུན་དང༌། བི་ལུ་དང༌། བི་ད་ཁ་རུ་ཚ་དང་བཅས་པའི་ཟས་བྱིན་ན། དབུགས་ཚུལ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ༌། །ཡང་ན་མ་དུ་ལུང་ག་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་ཏོག་སྐྱུར་བ་རྣམས་དང༌། རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྱར་བའི་བཀྲུ་སྨན་དྲོ་འཇམ་ཙམ་བཏང་སྟེ། དེ་ལྟར་བད་ཀན་བསྒོངས་པ་ལས་རླུང་འཁྲུགས་ཏེ། སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སློན་ཁྲུས་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུན་སྲད་དག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཆུའི་རྒྱུན་བབ་པ་ལ་ཆུ་ལོན་གྱིས་བཀག་ན་ཆུ་ལམ་གཞན་ནས་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་བར། རླུང་རྒྱུ་བ་བད་ཀན་གྱིས་བཀག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་སློན་ཁྲུས་གཉིས་ཀྱི་གོང་འོག་ཏུ་དག་པར་བྱ་བ་གཅེས་སོ། །ཆོ་ག་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་མ་ཞི་སྟེ། ནང་དུ་ ཅུང་ཞིག་ལུས་པ་ལྟར་ན་དུད་པ་བརྔུབ་པའི་ཆོ་གས་ཞི་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུང་པ་དང༌། ཨེ་རཎྜའི་ལོ་མ་དང༌། རྩ་བ་དང༌། རྒྱ་སྐྱེགས་དང༌། ལྡོང་རོས་དང༌། ཐང་ཤིང་དང༌། བ་བླ་བ་དད། སྤང་སྤོས་དང༌། འདི་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་མར་དང་སྦྱར་བའི་རེང་བུ་བསྲེགས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པའམ། ཡང་ན་ནས་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པ་མར་དང་སྦྱར་བའི་རེང་བུ་བསྲེགས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པའམ། ཡང་ན་སྤྲ་ཚིལ་དང༌། སྲ་རྩི་བོག་དང༌། མར་དང་སྦྱར་བའི་རེང་བུའི་དུད་པ་བརྔུབ་པའམ། ཡང་ན་ཨ་ཀ་རུ་དང༌། མར་དང་སྦྱར་བའི་དུད་པ་བརྔུབ་པའམ། ཙནྡན་བསྲེགས་པའི་དུད་པ་བརྔུབ་པའམ། ཡང་ན་གླང་གི་རྭ་དང༌། བ་ལ་དང༌། ར་སྣ་དང༌། འདི་གསུམ་གྱི་དུད་པ་བརྔུབ་པའམ། ཡང་ན་སྲོག་ཆགས་རི་ཤི་དང༌། གོ་དྷ་དང༌། ཀུ་རང་ག་རི་དགས་དང༌། འདི་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བའི་པགས་པ་དང༌། རྨིག་པ་དང༌། རྭའི་དུད་པ་དང༌། ཡང་ན་གུ་གུལ་ལམ། ལྡོང་རོས་སམ། ཤིང་ཐ་ལའི་ཐང་ཆུ་དེ་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བའི་དུད་པ་བརྔུབ་པའམ། ཡང་ན་སྲ་རྩི་པོག་དང༌། ཨ་ཀ་རུ་དང༌། ཤུག་པ་དང༌། དེ་རྣམས་མར་དང་སྦྱར་བའི་དུད་
Chinese
如果吃了菝蕜、舌芒草和蜂蜜的混合物，就会引起呕吐。治疗肺病的药物也应如此配制。这样，如果用药物排出因肺病而紊乱的风，就能无病安康。因此，用催吐药来催吐，排出肺病，就能使呼吸道畅通，呼吸顺畅。如果呼吸不畅，粪便堵塞，像失去知觉一样，那就是被称为“昏厥”的呃逆和呼吸不畅的疾病。对于这种疾病，给予马杜隆嘎、榅桲、苦楝、毘梨勒果、毘陀罗迦茹草等食物，呼吸就能恢复正常。或者，给予马杜隆嘎等酸味水果，以及与岩盐混合的温和泻药。这样，由于肺病积聚而引起的风紊乱，无论是呃逆还是呼吸不畅，都应该用催吐和泻药两种方法来清理呼吸道。这是为什么呢？例如，如果用堰堤阻挡了流淌的水流，水就会从其他渠道流走。同样，风的流动被肺病阻挡也是如此，因此必须用催吐和泻药两种方法从上下清理干净，这一点非常重要。即使按照上述方法治疗后，病情仍未缓解，似乎还有少量残留，那么就应该用吸烟的方法来缓解。具体方法是，将芸香、蓖麻叶、根、大黄、杜鹃、唐松草、巴布拉瓦达、芒香等磨成粉末，与酥油混合制成灯芯，燃烧后吸入烟雾；或者，将大麦磨成粉末，与酥油混合制成灯芯，燃烧后吸入烟雾；或者，将蜂蜡、白胶香、酥油混合制成灯芯，吸入烟雾；或者，吸入沉香与酥油混合燃烧的烟雾；或者，吸入檀香燃烧的烟雾；或者，吸入牛角、白茅、杜松这三种物质燃烧的烟雾；或者，吸入任何一种野生动物的皮、蹄、角的烟雾，如瑞希、戈达、库让嘎日达嘎；或者，吸入古古甲香、杜鹃，或树皮汤的烟雾；或者，将白胶香、沉香、杉木等与酥油混合燃烧的烟
English
If you eat a mixture of Piling, tongue-grass, and honey, it will cause vomiting. Medicines that are beneficial for wind should also be prepared in the same way. In this way, if the wind disturbed by phlegm is expelled with medicine, one will be free from illness and attain happiness. Therefore, induce vomiting with emetic medicine. If phlegm is expelled, the airways will be clear and breathing will be good. If breathing is uncomfortable and stool is blocked, making one seem unconscious, that is a disease of hiccups and uncomfortable breathing called 'fainting'. For that, give food with Madulunga, quince, neem, Bael fruit, and Vidarikharu, and breathing will return to normal. Or, give sour fruits such as Madulunga, and a warm, gentle laxative mixed with rock salt. In this way, whatever hiccups and uncomfortable breathing arise from the wind being disturbed by accumulated phlegm should be cleared by both emesis and purgation. How so? For example, just as if a stream of water is blocked by a dam, the water will go through another channel, it is the same when the flow of wind is blocked by phlegm. Therefore, it is important to cleanse both above and below with emesis and purgation. Even if the ritual is performed in that way, if it does not subside and seems to remain a little inside, then it should be calmed by the ritual of inhaling smoke. That is, grind yongpa, castor leaves, roots, rhubarb, rhododendron, Tang-shing, Bablavada, and spang-spos into a fine powder, mix with butter, and inhale the smoke from burning a wick; or, grind barley into a fine powder, mix with butter, and inhale the smoke from burning a wick; or, inhale the smoke from a wick made of beeswax, white rosin, and butter; or, inhale the smoke of Agarwood mixed with butter; or, inhale the smoke of burning sandalwood; or, inhale the smoke of three things: ox horn, Bala, and juniper; or, inhale the smoke of the skin, hooves, and horns of any wild animal such as Rishi, Godha, Kurangagaridaga; or, inhale the smoke of Guggul, rhododendron, or tree bark soup; or, mix white rosin, Agarwood, and fir with butter and burn the smoke.