Tibetan
་ནད་མ་ལངས། མ་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་གྱིས་ནད་སྦྱང་ཞིང་བསལ་ན་རྟག་ཏུ་ནད་ཞི་ཞིང་བདེ་བ་ཐ་མལ་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རྟག་པར་མིན་བར་འདོད་ན་ཡང་ཐབས་འདི་ལྟར་གྱིས་ཤིག །ནད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ་མི་བདེ་བ་ཞིག་ན་ཡང་ཐབས་འདི་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སོས་ཀ་དང་དབྱར་དང་དགུན་གྱི་སོ་སོའི་དཔྱད་དང༌། ཆོ་ག་ཚུལ་བཞིན་དུ་ནད་དམིགས་རིམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་གྱིས་ཤིག །སོ་སོའི་ཐབས་སྐབས་སུ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པ་བཏང་བ་ཆོ་ག་བྱ་བའི་དུས་སུ་མ་བཤོལ་མ་ཡོལ་བར་གྱིས་ཤིག །སྨན་བཏང་ཞིང་བཟའ་བའི་བྱེ་བྲག་བཤད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ལ། ཁ་ཟས་མ་ཟོས་པར་ཁྱེའུ་སུས་ལ་སྨན་གཏང་བ་དང༌། དྲོ་ཁར་སྨན་བཏང་བའི་རྗེས་ལ་ཟན་བཟའ་བ་དང༌། ཟན་ཕྱེད་ཟོས་ནས་སྨན་བཟའ་བ་དང༌། ཟན་ཟོས་སྐོམ་འཐུངས་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ། སྨན་གྱིས་མནན་པ་དང༌། ནང་པར་གྱི་ཁྱེའུ་སུས་དང། ཕྱི་འཕྲེད་ཀྱི་ཟས་ཀྱི་བར་ཉི་མའི་གུང་ལ་སྨན་བཏང་བ་དང༌། ཟན་དང་སྨན་སྤག་ཅིང་བཟའ་བ་དང༌། ཡང་དང་ཡང་ཚེག་པུར་བཟའ་བ་དང༌། འབྲས་ཆན་ནམ་ཟན་དང་སྨན་ལྷན་ཅིག་བཙོས་ཏེ་བཟའ་བའམ། ཡང་ན་སོ་སོར་བཙོས་པ་ལས་བསྲེས་ཏེ་བཟའ་བའམ། སྔར་ སྨན་བཏང་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་ཁ་ཟས་ཡང་བ་ཅུང་ཟད་ཟོས་ནས་སྨན་བཏང་བ་དང༌། མཚན་མོ་ཉལ་ཀར་སྨན་བཏུང་བ་དང་རྣམ་པ་དེ་བཅུའོ། །ཡང་སྨན་བཏང་ངོ་ཅོག་ཀྱང་ནད་པའི་ནད་དམིགས་པ་དང་སྦྱར་ལ། སྨན་བཏང་བའི་དུས་ལས་མ་གྱུར་པར་བཏང་ངོ༌། །དེ་ལ་ནང་པར་ཁྱེའུ་སུས་ལ་ཁ་ཟས་མ་ཟོས་པར་སྨན་བཟའ་བ་ནི། ནད་པ་ཕོ་བའི་དྲོད་ཆེ་ལ་བེའུ་སྣབས་ཀྱང་མེད་ཕོ་བའི་རྩ་སྒོ་རྣམས་ཀྱང་མ་འགགས་ལ། ནད་པའི་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན། བད་ཀན་ཤས་ཀྱིས་ཆེ་བའི་མི་དེ་ལྟ་བུ་ལ། སྨན་ཁྱེའུ་སུས་ལ་བཏང་ན་སྨན་གྱི་མཐུ་རབ་ཏུ་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དྲོ་ཁར་སྨན་བཏང་བའི་རྗེས་ལ་ཟན་བཟའ་བ་ནི། རླུང་ནད་ཨ་པ་ན་ཐུར་དུ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་བསལ་བ་དང༌། ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང༌། ཟན་ཕྱེད་ཟ་ཞིང་གྲིམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲོ་ཁར་སྨན་འཐུངས་པའི་རྗེས་ལ་ཟན་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཐན་ཕྱེད་ཟོས་ནས་སྨན་བཟའ་བ་ནི་རླུང་ནད་ལས་མང་ན་མེའི་དྲོད་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ནད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ། ཟན་ཕྱེད་ཟོས་ནས་སྨན་བཏང་ལ། མཇུག་ཀྱང་ཟན་དང་སྐོན་གྱིས་མནན་ཏེ། །ཐབས་འདི་ལྟར་བཏང་ན་རླུང་ནད་དེ་ལྟ་བུའི་ནད་དང༌། ཁོང་པའི་ནང་གི་ནད་རྣམས་དང༌། མཁྲིས་པ་རྒྱས་པའི་ནང་ལ་ཕན་ནོ། །ཟས་ཟོས་སྐོམ་འཐུངས་པའི་རྗེས་ལ་སྨན་གྱིས་མནན་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རླུང་ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ནང་དུ་གྱུར་ཏེ་མི་བདེ་བ་དང༌། རླུང་ནད་ཨ་པན་ཞེས་ཐུར་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ནད་ཁྱེའུ་སུས་ལ་སྨན་བཏང་བས་མ་ཕན་པ་དང༌། མཚན་མོ་མི་བདེ་བའི་ནད་མ་ཞི་བ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་དང༌། རོ་སྟོད་ཡན་ཆད་ལ་བདེ་ཞིང་སྟོབས་མཐུ་བསྐྱེད་པ་དང༌། བད་ཀན་ལས་ནད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཞི་བར་བྱ་བ་དང༌། ཤ་འཚག་སྐྱེ་ཞིང་སྦོམ་པོར་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ལ། ཁ་ཟས་ཀྱི་མཇུག་ལ་སྨན་གྱིས་མནན་ཅིང་བཟའ་སྟེ། དྲོ་ཁའི་ཟས་ཀྱི་མཇུག་དང༌། དགོངས་ཀྱི་ཟན་གྱི་མཇུག་ལ་སྨན་བཟའ་ཞིང་མནན་ཏོ། །ནང་པར་གྱི་ཁྱེའུ་སུས་དང༌། ཕྱི་འཕྲེད་ཀྱི་ཟས་ཀྱི་བར་ཉི་མའི་གུང་ལ་སྨན་བཏང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོད་ཆེས་པ་ལས་ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ནད་དུ་གྱུར་ན། ཁྱེའུ་སུས་ཟོས་ཏེ་ཞུ་བ་དང༌། དྲོ་ཁར་སྨན་ཟོས་ལ། སྨན་དེ་ཞུ་ན་ཕྱི་འཕྲེང་ནུབ་པར་ཟན་བཟའ་བཟའ་བ་ནི། མཚན་མོའི་ཆོ་ག་ཡང་འདི་ལས་ལྷག་པར་བྱ་བ་མེད་དེ་འདིར་འདུས་སོ། །ཟན་ཁམ་ར་དང༌། སྨན་ཐུན་རེ་སྤེལ་ཞིང་བཟའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ལས་ནད་དུ་གྱུར་པ་དང༌། ཕོ་བའི་དྲོད་སྐྱེད་པ་དང༌། བུད་མེད་ལ་ཉལ་ཕོད་པར་བྱ་བ་དང༌། སྙིང་ན་བ་དང༌། སྐྱུགས་པ་བཤད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཟན་ཁམ་རེ་ཟོས་ཤིང་སྨན་ཅུར་ནིས་ཕྱེ་བའམ། སྨན་འདེ་གུའམ། སྨན་རིལ་བུ་ཐུན་རེ་དང་སྤེལ་ཞིང་བཟའོ། །ཡང་དང་ཡང་ཚེག་བུར་བཟའ་བ་ནི་ཟན་ཟོས་ཀྱང་རུང༌། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་ལུང་པ་ལུ་བ་དང༌། སྐྱིགས་བུས་བཏབ་པ་དང༌། སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་དང༌། དུག་གིས་ཕོག་པ་དང༌། སྐྱུག་བྲོ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྨན་ཚེག་བུར་ཡང་དང་ཡང་བཟའོ། །འབྲས་ཆན་ནམ་ཟན་དང་སྨན་ལྷན་ཅིག་བཙོས་ཏེ་བཟའ་བའམ། ཡང་ན་སོ་སོར་བཙོས་པ་ལ་བསྲེས་ཏེ་བཟའ་བ་ནི། བྱིས་པ་ཆུང་དུ་སྨན་འཐུང་མི་ནུས་པ་དང༌། སྨན་སྟོབས་ཆུང་ངུས་སྨན་འཐུངས་པ་ལ་ཞན་པ་དང༌། སྨན་དང་ཁ་ཟས་ཡི་གར་མི་འོང་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང༌། ལུས་དང་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ན་བ་ལ་ཁ་ཟས་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྣ་ཚོགས་དང༌། སྨན་དུ་སྦྱར་ལ་ལྷན་ཅིག་བཙོས་སམ། སོ་སོ་ན་བཙོས་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཟའོ། །སྔར་སྨན་བཏང་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་ཁ་ཟས་ཡང་ཅུང་ཟད་ཟོས་ན། ཡང་སྨན་བཟའ་བ་ནི། སྐྱིགས་བུ་དང༌། ལུས་འདར་བ་དང༌། རྐང་ལག་འདར་བ་དང༌། ལུས་སྟོད་སྨད་མི་བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ནད་ལ། སྨན་སྔར་འཐུངས་པ་ཟས་ཡང་བ་དེའི་འོག་ཏུ་ཟོས་ཏེ། དེའི་རྗེས་ལ་སྨན་འཐུངས་ན་ཕན་ནོ། །མཚན་མོ་ཉལ་ཁར་
Chinese
疾病尚未发生，在未发生之时，用泻药和催吐药来净化和消除疾病，就能常保疾病平息，安乐常在。如果想要不是常态，也用这种方法。即使被疾病所困扰而不适，也应采取类似的方法。在春、夏、冬三季，分别进行诊治和仪式，按照疾病的特定顺序和配方进行。在各自的方法适用的时机，服用催吐药和泻药等，在进行仪式的时侯不要拖延。关于服药和饮食的差别，有十种方式：不吃饭时空腹服药；早上服药后吃食物；吃一半食物后服药；吃完食物喝完饮料后，用药压住；上午空腹和下午饭食之间，在中午服药；食物和药物混合食用；反复多次少量食用；将米饭或食物与药物一起煮熟食用，或者分别煮熟后混合食用；先服药，然后稍微吃些清淡的食物再服药；晚上睡觉前服药，这便是十种方式。此外，所有服用的药物都应与患者的病情相结合，并在适宜的服药时间服用。其中，早上空腹不吃饭时服药，适用于患者胃热，没有粘液，胃的脉门也没有堵塞，患者的体力和精力都很好，且以寒性疾病为主的人。对于这样的人，空腹服药，药效会非常强大。早上服药后吃食物，适用于消除风病中称为“下行阿巴那”的疾病，增强身体的体力和精力，为了能够吃一半食物并使其紧实，早上服药后应该吃食物。吃一半食物后服药，适用于风病中称为“与火的热度一同存在”的疾病。对于这种情况，吃一半食物后服药，最后也用食物和饮料压住。像这样服药，对那样的风病，以及腹内的疾病，和胆汁增多的情况有益。吃完食物
English
Before the disease arises, if you purify and eliminate it with purgatives and emetics when it has not yet occurred, then the disease will always be pacified, and you will remain in a state of ordinary well-being. If you desire that it not be permanent, then also do it in this way. Even if you are afflicted by illness and feel unwell, you should also do it in this way. In spring, summer, and winter, perform treatments and rituals accordingly, following the specific order and formulations for the disease. At the appropriate times for each method, administer emetics and purgatives, etc., and do not delay or postpone when it is time to perform the rituals. There are ten distinctions regarding taking medicine and eating: taking medicine on an empty stomach before eating; eating food after taking medicine in the morning; eating half of the food and then taking medicine; after eating food and drinking beverages, suppressing it with medicine; taking medicine at noon between the morning empty stomach and the afternoon meal; mixing food and medicine and eating them together; eating small amounts repeatedly; cooking rice or food and medicine together, or cooking them separately and then mixing them; taking medicine first, then eating some light food and taking medicine again; and drinking medicine at bedtime, these are the ten ways. Furthermore, all medicines taken should be combined with the patient's specific condition, and administered without deviating from the appropriate time for taking the medicine. Among these, taking medicine on an empty stomach in the morning before eating is suitable for patients with high stomach heat, no mucus, and no blockage of the stomach's pulse gates, who have good physical strength and energy, and who are predominantly afflicted by cold diseases. For such people, taking medicine on an empty stomach will make the medicine's power very strong. Eating food after taking medicine in the morning is suitable for eliminating diseases caused by the wind disease called "Downward-moving Apana," enhancing the body's physical strength and energy, and in order to be able to eat half of the food and make it firm, one should eat food after taking medicine in the morning. Eating half of the food and then taking medicine is suitable for diseases caused by the wind disease called "Existing together with the heat of fire." For this situation, take medicine after eating half of the food, and finally suppress it with food and drink. Taking medicine in this way is beneficial for such wind diseases, as well as diseases within the abdomen, and conditions of increased bile. After eating food
Chinese
喝完汤药后用药压住，这是指：由于遍行风进入体内导致不适，以及风病阿邦（藏文：ཨ་པན།）——用于消除下行的疾病，给孩子苏斯（藏文：སུས།）用药却无效，以及为了使夜晚不适的疾病平息，使上半身舒适并增强力量，以及为了平息因培根（藏文：བད་ཀན།）引起的疾病，以及为了使肌肉生长并变得粗壮等等。在食物的末尾用药压住并食用，即在早餐的末尾和晚餐的末尾服药并压住。早晨的苏斯（藏文：སུས།）和下午的食物之间，中午服药，这是指由于过热而变成遍行风的风病时，吃苏斯（藏文：སུས།）后消化， 早上服药，药消化后，下午日落时吃食物。晚上的仪式也莫过于此，都包含在这里了。饭团和药剂交替食用，这是指：因命风引起的疾病，以及为了增强胃的温度，以及为了使妇女能够躺下，以及心痛，以及呕吐等等，像这样吃一口饭，然后交替服用药粉、药膏或药丸。反复食用冰糖，即使吃了饭也可以。对于呼吸不畅、肺部咳嗽、打嗝、口渴、中毒、恶心等等，反复食用药用冰糖。将米饭或食物与药物一起煮熟食用，或者分别煮熟后混合食用，这是指：小孩太小不能喝药，以及小剂量药物效果不佳，以及不喜欢药物和食物等等，以及身体和四肢都疼痛时，用各种喜欢的食物和药物混合在一起煮熟，或者分别煮熟后混合食用。先服药，然后在之后稍微吃些清淡的食物，再服药，这是指：对于打嗝、身体颤抖、手脚颤抖、上半身和下半身不适等疾病，先服用药物，然后在清淡的食物之后食用，之后再服药会有益处。晚上睡觉前
English
Taking medicine to suppress after drinking broth, this refers to: discomfort caused by the pervasive wind entering the body, and wind disease Apan (Tibetan: ཨ་པན།) - used to eliminate downward-moving diseases, giving medicine to the child Sus (Tibetan: སུས།) but it is ineffective, and in order to calm the discomforting diseases at night, to make the upper body comfortable and increase strength, and to calm diseases caused by Bachen (Tibetan: བད་ཀན།), and to make muscles grow and become thick, etc. At the end of the food, use medicine to suppress and eat, that is, take medicine and suppress it at the end of breakfast and at the end of dinner. Between Sus (Tibetan: སུས།) in the morning and food in the afternoon, taking medicine at noon, this refers to when it turns into a pervasive wind disease due to excessive heat, eating Sus (Tibetan: སུས།) and digesting it, Take medicine in the morning, and after the medicine is digested, eat food at sunset in the afternoon. The evening ritual is no more than this, it is all included here. Alternating between rice balls and medicine, this refers to: diseases caused by the life wind, and to enhance the temperature of the stomach, and to enable women to lie down, and heart pain, and vomiting, etc., like this, eat a bite of rice, and then alternate with medicinal powder, ointment, or pills. Repeatedly eating rock candy, even if you have eaten, is okay. For shortness of breath, coughing in the lungs, hiccups, thirst, poisoning, nausea, etc., repeatedly eat medicinal rock candy. Cooking rice or food together with medicine and eating it, or cooking them separately and mixing them together to eat, this refers to: children who are too young to drink medicine, and small doses of medicine are not effective, and dislike of medicine and food, etc., and when the body and limbs are all in pain, mix various favorite foods and medicines together and cook them, or cook them separately and mix them together to eat. Take medicine first, and then eat some light food afterwards, and then take medicine again, this refers to: for diseases such as hiccups, body tremors, hand and foot tremors, and discomfort in the upper and lower body, take medicine first, and then eat it after light food, and then taking medicine will be beneficial. Before going to bed at night