Tibetan
ཀན་གྱི་ནད་བསལ་ཞིང་གསོ་བའི་ཐབས་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རླུང་ནད་དང༌། བད་ཀན་གྱི་ནད་དུ་འདོམ་མམ། མཁྲིས་པ་དང་རླུང་ནད་དུ་འདོམ་མམ། རླུང་ནད་བད་ཀན་དུ་འདོམ་ཡང་རུང༌། ནད་འདི་སྣ་གཉིས་སུ་འདྲེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང༌། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གསུམ་ཆར་གྱི་ནད་འདྲེས་པར་གྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འདྲེས་པའི་ནད་དང༌། འདུས་པའི་ནད་སོ་སོར་ཚུལ་བཞིན་དུ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དོ། །དཔྱིད་དང་སོས་ཀ་དང་སྟོན་གྱི་ཆོ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ ལངས་ན། །གོས་བའི་དཔྱད་བྱ་བ་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ན་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལངས་པའི་ཚེ། བད་ཀན་གྱི་ནད་ཟླ་ལ་རླུང་ནད་ཀྱང་གཡོས་ཏེ། དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དཔྱིད་བད་ཀན་གྱི་ནད་གསོས་ན་རླུང་ནད་ཀྱང་དའི་ཟླ་ལ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །སོས་ཀའི་ཚེ་ཚ་ཆེས་ཏེ་ཕལ་ཆེར་མཁྲིས་པའི་ནད་མང་དུ་ལྡང་སྟེ། དེའི་ཟླ་ལ་རླུང་ནད་ཀྱང་འབྱུང་མོད་ཀྱི་མཁྲིས་པའི་ནད་གསོས་ན་རླུང་ནད་ཀྱང་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །སྟོན་ཀ་མཁྲིས་པའི་ནད་ལྡང་བའི་དུས་ལ་བབ་སྟེ། དེའི་ཟླ་ལ་རླུང་ནད་ཀྱང་ལངས་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདོམ་མོད་ཀྱི། མཁྲིས་པའི་ནད་གསོས་ན། རླུང་ནད་ཀྱང་ཞར་ལ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོང་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གསུམ་གྱི་ནད་དང་པོ་ནད་དཀྱེལ་དུ་སྩོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན། བསྩལ་ཏེ་ནད་ཞི་བར་བྱས་ན་བཟང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་སྔར་དེ་ལྟར་ནད་སེལ་མ་ནུས་ཡང༌། རླུང་དང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་གར་ཡང་རུང་བ་ལངས་ཤིང་གཡོས་པའི་ཚེ། ནད་ནང་མ་འདོམ་ན་སོ་སོའི་ཐབས་བཞིན་དུ་གསོས་ཤིག །གལ་ཏེ་རླུང་ནད་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འདོམ་ཞིང་ན་སྟ་མི་བདེ་ན། རླུང་ནད་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་གང་ཚབས་ཆེ་བ་དེ་ལྟར་གསོ་ཞིང༌། ནད་ཚབས་མི་ཆེ་བ་ལྷག་མ་གཞན་ལ་ཡང་མི་ལྡང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་སུ་གསོའོ། །ནད་བསལ་ཞིང་གསོ་བའི་ཐབས་ནི་ནད་དམིགས་གང་མི་བདེ་བ་ཡང་གསོས་ཤིང་ཞི་བར་བྱེད་ལ། ནད་གཞན་ཡང་མི་ལྡང་བར་བྱའོ། །ཡང་ལ་ལ་ནད་ལངས་པ་ནི་དུ་བ་ཅིང་གསོས་པར་མི་ནུས་ལ། ནད་གསར་ལྡང་ཐབས་སུ་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དཔྱད་ངན་པ་མི་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔྱད་མཁས་པ་ནི་ནད་གང་མི་བདེ་བ་དེ་ཡང་གསོས་པར་བྱེད་ལ། ནད་གཞན་ལྡང་བའི་ཉེན་དུ་མི་འགྱུར་བར་ནུས་པ་དེ་ནི་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རླུང་ནད་ལ་གསོས་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ནི་ལས་དྲག་ཤུལ་ལྟ་བུ་བྱས་པ་དང༌། ཟས་དྲོད་ཆེ་བ་ལྟ་བུའི་བག་ཟོས་པ་དང༌།
Chinese
总而言之，消除和治疗疾病的方法就是这样阐述的。还有，风病和，黏液病相兼吗？或者胆病和风病相兼吗？风病黏液病相兼也可以。像这种两种病相混合的情况，以及风、胆、黏液三种病全部混合的情况，对于混合的病和聚合的病，要分别如实地进行诊断和治疗。春天和夏天和秋天的季节，黏液和胆等疾病 发作时，治疗方法是，在春季黏液病发作的时候，黏液病的伴随会引发风病，这两种病会同时发生，但是，春天治疗黏液病，风病也会随之平息。夏天的时候，热度很高，大多是胆病容易发作，在胆病发作的时候，也会引发风病，但是治疗胆病，风病也会平息。秋天是胆病容易发作的季节，在胆病发作的时候，也会引发风病，两种病会同时相兼，但是，治疗胆病，风病也会随之平息。总之，风、胆、黏液三种疾病，最初在疾病的初期等时候，就进行治疗并使疾病平息是最好的。如果之前没有能够那样消除疾病，那么，风、黏液、胆三种疾病无论哪一种发作并引发的时候，如果没有混合其他疾病，就按照各自的方法进行治疗。如果风病、胆病和黏液病全部同时相兼并且感到不适，那么，就治疗风病和胆病中哪一种更严重，对于不太严重的剩余疾病，也要采取不引发其他疾病的方法进行治疗。消除和治疗疾病的方法是，既要治疗和平息所有不适的疾病，也要防止引发其他疾病。还有，有些人疾病发作后，不但不能治愈，反而会引发新的疾病，这种情况就是庸医。高明的医生是，既能治愈所有不适的疾病，又能防止引发其他疾病，这样的医生才是高明的医生。能够治愈风病的方法是，从事剧烈的劳动，食用过热的食物等。
English
In summary, the methods for eliminating and treating diseases have been explained in this way. Furthermore, is it a combination of wind and phlegm diseases? Or is it a combination of bile and wind diseases? It can also be a combination of wind and phlegm diseases. For such cases where two diseases are mixed, and for cases where all three diseases of wind, bile, and phlegm are mixed, the mixed and combined diseases should be diagnosed and treated separately and accurately. When diseases such as phlegm and bile arise during the seasons of spring, summer, and autumn, the treatment to be followed is that when phlegm disease arises in spring, the phlegm disease will also stir up wind disease. Although these two diseases occur together, if the phlegm disease is treated in spring, the wind disease will also subside accordingly. In summer, the heat is very high, and bile disease is more likely to arise. When bile disease arises, it will also trigger wind disease, but if the bile disease is treated, the wind disease will also subside. Autumn is the season when bile disease is prone to arise. When bile disease arises, it will also trigger wind disease. Although the two diseases may occur together, if the bile disease is treated, the wind disease will also subside along with it. In short, for the three diseases of wind, bile, and phlegm, it is best to treat and pacify the diseases at the very beginning, such as in the early stages of the illness. If it was not possible to eliminate the diseases in that way earlier, then when any of the three diseases of wind, phlegm, and bile arise and are triggered, if there are no other mixed diseases, treat them according to their respective methods. If all the diseases of wind, bile, and phlegm arise simultaneously and cause discomfort, then treat whichever of wind and bile diseases is more severe, and for the remaining less severe diseases, take measures that do not trigger other diseases. The method of eliminating and treating diseases is to treat and pacify all uncomfortable diseases, and also to prevent the occurrence of other diseases. Furthermore, some people, when diseases arise, are not only unable to cure them, but instead trigger new diseases. Such a person is called an incompetent doctor. A skilled doctor is one who can cure all uncomfortable diseases and also prevent the risk of triggering other diseases. Such a person is called a skilled doctor. The ways to cure wind disease include engaging in strenuous activities and consuming excessively hot foods.
Tibetan
ཚ་བའི་བག་ཟོས་པ་དང༌། གནོད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་བྱས་པ། ནད་ལུས་ཀྱི་ཁོང་ན་ཡོད་པ་རྣམས་དཀྱེལ་སྐྱེས་ནས། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང༌། རུས་པ་ དང། གནས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གྱི་ནད་དུ་རླུང་ནད་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་ཞིང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རླུང་ནད་ལ་སོགས་ཞུགས་པར་གྱུར་ནས། ནད་དཀྱེལ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པས་རྩ་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ནད་བཀྲུ་སྟེ། བསལ་ན་ནད་དཀྱེལ་སྐྱེས་པ་དེ་བཀྲུས་ཤིང་གཟགས་པ་དང༌། སྦྱངས་ཤིང་བསལ་དུ་རུང་བར་སྨིན་པར་བྱས་པ་དང༌། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནད་རྩེ་གཞིལ་ཞིང་ནད་ཁོང་དུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །རླུང་རྩེ་བཅིལ་ཏེ་ཁོང་ན་གནས་པ་དེ་ཡང་རང་གཏན་ནས་མ་ཕྱིན་ཅིང་འདུག་ན། ནད་དེ་ལྡང་བར་འདུག་པའི་རྒྱུ་ཁ་ཟས་མི། འཕྲོད་པ་དང༌། ནམ་མ་འཕྲད་ཀྱི་བར་དུ་ཁོང་ན་སྣོད་ཅིང་ཐོགས་ཏེ། རླུང་ནད་ལ་སོགས་པ་སློང་བའི་གཞི་ཁ་ཟས་མི་འཕྲོས་པ་དང༌། དཔྱིད་དང༌། དབྱར་སྟོན་དང༌། དགུན་ནད་ལ་སོགས་པ་ནད་སོ་སོའི་ལྡང་བའི་དུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཡང་ནད་ལའོ། །ཡང་ན་སོ་སོའི་ནད་ལྡང་བའི་དུས་སུ་ཟས་མི་འཕྲོད་པ་ཆེར་ཟོས་སམ། །དེ་བསྟེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དུས་ཀྱི་ནང་མ་ཡིན་པ་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གཞན་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྡང་ངོ༌། །གཞན་ཡང་ནད་ལྡང་བའི་རླུང་ངམ་མཁྲིས་པ་ལྟ་བུའི་ལན་བོན་གྱིས་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལྟ་བུ་ཡང་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ནས་ལྡང་ངོ། །དེ་ལ་ཡང་བད་ཀན་གྱི་སར་རླུང་ནད་ཞུགས་སམ། མཁྲིས་པའི་སར་རླུང་ནད་ཞུགས་སམ། རླུང་གི་སར་མཁྲིས་པའམ། །བད་ཀན་ཞུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ནང་གླང་ཐབས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་མཐུ་ཆེ། སྔ་ན་གནས་པའི་སྙིང་ནི་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་ཞན་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་བདེ་ན། དེ་ལ་གསོ་བའི་དཔྱད་ནི་སྔ་ན་གནས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་མཐུ་བསྐྱེད་ཅིང་གསོས་ན། གླང་ཐབས་སུ་ཞུགས་པ་ཞར་ལ་ཕྱིན་ཅིང་འབྱང་ངོ༌། །ཡང་ན་ནད་གཞན་གྱི་སར་ནད་གླང་ཐབས་སུ་ཞུགས་པ་དེ་ཉིད་སྨན་དཔྱད་ཆོ་གའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནད་བསལ་ཏེ་ཞི་བར་བྱས་ན། བད་ཀན་ནམ་མཁྲིས་པ་རང་གི་ས་ན་གནས་པ་དེ་ནི་གསོ་མི་དགོས་པར་རང་འཚོའོ། །རྩིབ་ལོགས་སམ། གློ་གཡས་གཡོན་ནམ། རྐང་ལག་གཡས་གཡོན་དུ་ནད་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་དཀྱེལ་ཆེ་སྟེ། ནད་པ་ཡུན་རིངས་སུ་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་ཡང་འཕྲལ་དུ་ རིངས་ཐབས་སུ་བྱས་ན། ལུས་དང༌། ཁོང་པ་ནང་གི་མེའི་དྲོད་དང་ཉམས་མཐུ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་གྱིས། རིངས་ཐབས་སུ་ནི་མི་བྱའི། དེ་ནི་སྨན་དང་དཔྱད་ཀྱིས་རྩིབ་ལོགས
Chinese
吃了热性的食物，做了有害的事情，疾病在身体内部滋生，风病等会进入身体的各个部位、骨骼和器官等处，成为各种疾病。像这样的风病等侵入后，疾病滋生，可以通过催吐药和泻药等从各个脉门排出疾病。如果清除，疾病滋生就会被清除和减轻，经过炼制和成熟，可以清除。这些方法可以消除疾病的顶端，并将疾病聚集在体内。如果风的顶端被压制在体内，但没有完全消失，那么导致疾病复发的因素就是不合适的食物。在不合适的时间里，疾病会在体内积聚和阻碍。引发风病等的基础是不合适的食物。如果在春季、夏秋季和冬季等各种疾病容易复发的季节，疾病的力量增强，也会导致疾病。或者在各种疾病容易复发的季节，大量食用不合适的食物。由于这些原因，即使不在季节内，胆汁和痰等其他疾病也会复发。此外，由于疾病复发的风或胆汁等原因，像痰病这样的疾病也会相互依赖而复发。在这些情况下，风病会侵入痰的部位，或者风病会侵入胆汁的部位，或者胆汁或痰会侵入风的部位。侵入内部是一种强大的方式。如果先前存在的脏器变得虚弱和不适，那么治疗的方法就是增强和滋养先前存在的任何脏器，这样侵入的疾病就会逐渐消失。或者，如果侵入其他疾病部位的疾病通过药物治疗的力量被清除和治愈，那么位于自身部位的痰或胆汁就不需要治疗，可以自行痊愈。如果疾病侵入肋部、左右肺部或左右肢体，那么疾病就会变得严重，患者会长期遭受痛苦。治疗的方法也不应该立即采取紧急措施，因为这会损害身体和腹部内部的火热和活力。不应该采取紧急措施，而是应该通过药物和治疗来治疗肋部。
English
Eating hot foods and doing harmful things can cause diseases to grow inside the body. Wind diseases, etc., can enter various parts of the body, bones, and organs, becoming various ailments. When such wind diseases invade and diseases grow, they can be expelled from all the pulse gates through emetics and purgatives. If cleared, the growing diseases will be cleared and alleviated, refined and matured so that they can be cleared. These methods can eliminate the peak of the disease and gather the disease inside the body. If the peak of the wind is suppressed in the body but does not disappear completely, the cause of the disease recurring is unsuitable food. In unsuitable times, the disease will accumulate and obstruct in the body. The basis for triggering wind diseases, etc., is unsuitable food. If the power of the disease increases in seasons when various diseases are prone to recur, such as spring, summer, autumn, and winter, it can also lead to disease. Or, in seasons when various diseases are prone to recur, eating a lot of unsuitable food. Due to these reasons, even outside of the season, other diseases such as bile and phlegm can also recur. Furthermore, due to the recurrence of wind or bile, diseases like phlegm can also recur in dependence on each other. In these cases, wind disease may invade the site of phlegm, or wind disease may invade the site of bile, or bile or phlegm may invade the site of wind. Invading internally is a powerful way. If the previously existing organ becomes weak and uncomfortable, then the method of treatment is to strengthen and nourish whatever organ was previously there, so that the invading disease will gradually disappear. Alternatively, if the disease that has invaded another disease site is cleared and healed by the power of medicine and treatment, then the phlegm or bile located in its own site does not need to be treated and can heal on its own. If the disease invades the ribs, the left and right lungs, or the left and right limbs, then the disease becomes severe and the patient will suffer for a long time. The method of treatment should not be to take immediate emergency measures, as this will damage the body and the internal heat and vitality of the abdomen. Emergency measures should not be taken, but rather the ribs should be treated with medicine and treatment.