Tibetan
འབྱུང་ངོ༌། །བརྐུ་སྨན་གྱི་ཐུན་ཡང་ཆེ། །སྨན་རྣོ་སྟེ་མཐུ་དང་ཡན་དག་ལྡན་པར་བཏང་ན་དེ་ནི་སྨན་ཐུན་ཆེར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ནད་ཕྱིན་ཅིང་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་བཀྲུ་སྨན་ཧ་ཅང་རྣོལ་དྲག་པོ་ཐུན་ཆེ་ཆེས་པར་བཏང་ན་དེ་ནི་ལོག་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཤང་གཅིའི་དྲི་མ་ཐུར་དུ་ཁྲུས་པར་མ་ཟད་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་མ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨན་པས་ནད་གསོ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་དེ། ནད་པའི་ནད་དང༌། ནད་པའི་ཉམས་དྲོད་ཀྱི་ཚུལ་ཅི་འདྲ་བ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བརྟགས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ནད་འབྱང་ཞིང་འཚོ་བའི་ཚུལ་དུ་འཚོ་བའི་དཔྱད་རྟག་ཏུ་གྱིས་ཤིག །ལུས་ལ་བད་ཀན་དང༌། མཁྲིས་པ་དང༌། རླུང་གང་དང་གང་ན་གནས་པ་དང༌། རླུང་དང་བད་ཀན་དང༌། མཁྲིས་པ་ལ་སོ་སོའི་ནད་དམིགས་ཅིར་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།རླུང་ནད་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་དང་བད་ཀང་ཡི་ནད་གསོ་ཐབས་བསྟན་པའི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རླུང་ནད་དུ་གྱུར་པ་ལ་གས་བའི་ཐབས་ནི། མར་དང༌། རྐང་དང༌། ཚིལ་དང༌། ཏིལ་མར་དང་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སྙམ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་དང་ཡང་རླུང་འབྱིན་པ་ལུམས་དང༌། དུགས་ དང། གཏང་བའི་དུགས་དང༌། བཀྲུ་སྨན་འཇམ་པོས་བཀྲུ་བ་དང༌། ལུས་མཉེ་བ་དང༌། ལག་པས་རྐང་ལག་དང་ལུས་ལ་གཅུ་ཞིང་སྐོར་བ་དང༌། ཟས་མངར་བག་དང༌། སྐྱུར་བག་དང༌། ལན་ཚྭ་དང༌། དྲོད་བག་གི་ཁ་ཟས་དེ་ལྟ་བུར་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པ་དང༌། ཐབས་གཞན་ཡང་དངས་པར་བྱ་བ་དང༌། སྨན་ཨེ་རཎྜ་དང༌། ཉེའུ་ཤིང་དང༌། གཟེ་མ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཆུས་ལུས་བཀྲུ་ཞིང་ཆུ་དྲོན་གྱི་ནང་དུ་གཞུག་པ་དང༌། ཁ་ཟས་སྣུམ་བག་བསོད་པ་ཟོས་པའི་འཚལ་ནན་ནི་འབྲས་ཆང་དང༌། བུ་རམ་ཆང་དང༌། གྲོ་ཆང་བཟང་ངོ༌། །རླུང་ནད་ལ་ཕན་པའི་སྨན་མས་གཏོང་བ་སྣུམ་བག་དྲོན་པོར་སྦྱར་ལ་བདེ་ཞིང་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་གཏང་ངོ༌། །ཁ་ཟས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་ཤ་ཚོན་པོ་དང༌། དྲོད་ཆེ་ཞིང་འཇུ་བའི་སྦོད་སྨན་དང༌། སྣུམ་བག་སྣ་དུ་མར་སྦྱར་ཏེ་ཆོས་པར་གདུས་པའི་ཁུ་བའི་བཅུད་དེ་ལྟ་བུ་བཟའོ། །རླུང་ནད་ལ་ནི་ཏིལ་མར་དང་སྤྱར་ཏེ་སྨན་བཅོས་པ་མས་བཏང་ན་མཆོག་ཏུ་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་མངར་ཞིང་བསིལ་བས་བཀྲུའོ། །ཁ་ཟས་ནི་མངར་ཞིང་ཁ་བ་དང༌། བསྐ་བའི་ཁ་ཟས་སྨན་དེ་ལྟ་བུ་བཟའོ། །སྐོམ་ནི་འོ་མ་དང་མར་ཁུ་སྦྱར་བ་དང༌། ཁ་རའི་ཆུ་སྐོམ་དུ་བཟང་ངོ༌། །ག་པུར་དང༌། ཙན་དན་དང༌། ལི་ཤི་ལ་སོགས
Chinese
会出现的。泻药的剂量也很大。如果药物很猛烈，并且具有力量和所有优点，那么这就是所谓的加大药物剂量。它会使疾病蔓延并引起腹泻。此外，如果泻药非常猛烈，剂量过大，那么这就是所谓的错误用药。它不仅会清除大小便的污垢，还会使身体变得不适。因此，医生在治疗疾病时，应始终勤奋努力，仔细彻底地检查患者的疾病和患者的体温状况，了解疾病的发生和生存方式，并始终进行治疗。第十二品，关于身体中存在培根、胆汁和隆，以及隆、培根和胆汁各自的疾病特征的描述，到此结束。现在将要讲述第十三品，关于治疗隆病、胆汁病和培根病的方法。对于隆病，缓解的方法是：黄油、骨髓、脂肪和芝麻油这四种都被称为“香”。此外，还有排出隆气的蒸汽浴、熏蒸、灌肠、用温和的泻药清洗、按摩身体、用手扭转和旋转四肢和身体，以及给予甜味、酸味、咸味和温热的食物。其他方法包括净化。用蓖麻、苦楝树、余甘子等煮沸的水清洗身体，并放入温水中。食用油腻食物后的饮料最好是米酒、红糖酒和大麦酒。为了有益于隆病，将药物与温热的油混合，并经常服用以使其舒适和有益。食物的规程是：食用鲜肉、温暖且易于消化的助消化药物，以及与多种油混合并煮熟的肉汤的精华。对于隆病，用芝麻油混合药物进行治疗，如果服用，效果最佳。对于胆汁病，用甜而凉的泻药清洗。食物是甜、苦和涩的食物和药物。饮料最好是牛奶和黄油混合物，以及苦瓜水。樟脑、檀香、荔枝等。
English
will occur. The dose of purgatives is also large. If the medicine is potent and possesses strength and all the advantages, then this is called increasing the dose of the medicine. It will cause the disease to spread and cause diarrhea. Furthermore, if the purgative is very potent and the dose is too large, then this is called wrong medication. It will not only cleanse the dirt of urine and feces, but also make the body uncomfortable. Therefore, when treating diseases, doctors should always be diligent and exert effort, carefully and thoroughly examine the patient's disease and the patient's body temperature condition, understand the occurrence and survival of the disease, and always carry out treatment. The twelfth chapter, on the description of where Bacon, Bile, and Loong reside in the body, and the respective disease characteristics of Loong, Bacon, and Bile, is completed. Now the thirteenth chapter, on the methods of treating Loong disease, Bile disease, and Bacon disease, will be explained. For Loong disease, the methods of alleviation are: butter, marrow, fat, and sesame oil, these four are all called "fragrant". In addition, there are also steam baths that expel Loong, fumigation, enemas, washing with mild purgatives, massaging the body, twisting and rotating the limbs and body with hands, and giving sweet, sour, salty, and warm foods. Other methods include purification. Wash the body with water boiled with castor, neem, amla, etc., and put it in warm water. The best drinks after eating oily foods are rice wine, brown sugar wine, and barley wine. In order to benefit Loong disease, mix the medicine with warm oil and take it frequently to make it comfortable and beneficial. The food regimen is: eating fresh meat, warm and easily digestible digestive aids, and the essence of broth cooked with various oils. For Loong disease, treating with medicine mixed with sesame oil, if taken, is most effective. For Bile disease, wash with sweet and cool purgatives. The food is sweet, bitter, and astringent foods and medicines. The best drinks are milk and butter mixtures, and bitter gourd water. Camphor, sandalwood, lychee, etc.
Tibetan
་པ་ལ་བསིལ་ཞིང་དྲི་ཞིམ་པའི་སྦོས་བཟང་པོ་དང༌། མེ་ཏོག་དེ་ལྟ་བུ་བསྣམ་ཞིང་ལུས་ལ་བྱུག་པ་དང་གདགས་པར་བྱའོ། །མགུལ་དོ་དོ་ཤལ་དང༌། སེ་མོ་དོ་དང༌། ནོར་བུ་རྣམས་མགུལ་དང་བྲང་ལ་བཅང་ཞིང་གདགས་སོ། །ཉིན་པར་ནི་རྟག་ཏུ་ག་པུར་དང༌། ཙན་དན་དང༌། སྨན་ཨུ་ཤིར་དང༌། འདི་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་པའི་འདེ་གུས་སྐད་ཅིག་ཅིང་ལུས་ལ་རྒྱུན་ཏུ་བསྐུའོ། །མཚན་མོ་ནི་སྔ་གང་ཞལ་ཞལ་དཀར་པོར་བྱས་ལ། །བསིལ་བའི་གནང་དུ་ཟླ་བའི་ཉི་ངོ་ལ་འདུག་ལ། དྲུང་དུ་གླུ་སྙན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལེན་དུ་བཅུག་ལ། སེར་བུ་བསིལ་བའི་ངད་ལྡང་བ་ལུས་ལ་བབ་པར་བྱ་ཞིང༌། གྲོགས་པོ་བདེ་བ་བག་ཕེབས་པ་དང༌། ཉམས་རངས་སུ་འདུག་ཅིང་བུ་ལ་གཞོན་སྐད་ཀྱིས་ཚིག་ཉམས་རངས་སུ་སྨྲའོ། །བདག་གི་ཆུང་མ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་པ། ཁྱོའི་ཡིད་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུས་ རིམ་གྲོ་བྱ་ཞིང༌། ཉིན་པར་ཚ་བའི་ཚེ་ཁང་པ་བསིལ་བ་ཁང་པ་ཉིས་རིམ་གྱི་ནང་ན་འདུག་ཅིང༌། ཆུ་གྲང་མོ་བསིལ་བ་རྒྱུན་འབབ་དུ་བླུགས་པ་དང༌། སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ནང་ན་རྫིང་བུ་བཟང་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ། ཆུ་བསིལ་བ་སྟེགས་ལེགས་པར་བཅས་པ་དང༌། བྱེ་མའི་བསིལ་བ་ཡོད་པའི་དྲུང་དུ་འདུག་ཅིང༌། ཆུ་འགྲམ་ན་པདྨོ་བཟང་པོ་འཁྲུངས་པའི་དྲུང་ན་རྒྱ་སབ་ཀྱི་བསིལ་ཁང་ཕུབ་པ། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཤིང་གི་ཡལ་ག་མང་པོ་ཐིབ་པོར་ཆགས་པའི་གནས་བསིལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ན་འདུག་ཅིང༌། ཁ་ཟས་བསིལ་བ་འོ་མ་དང་མར་དག་བཟའོ། །ཡོང་ནི་ཚ་བའི་ནད་ལ་མཆོག་ཏུ་བཀྲུ་སྨན་བསིལ་བས་སྦྲུས་པ་བཟའོ། །བད་ཀན་རྒྱས་པའི་ནད་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་རྣོན་པོས་སྒྱུག་ཅིང་བཀྲུའོ། །ཁ་ཟས་ནི་རྩུབ་པ་ཆུང་བ། །རྣོ་བ་དྲོད་ཆེ་བ། །ཚ་བ་དང༌། བསྐ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཟས་དང་སྨན་སྦྱིན་ནོ། །འཚལ་ནན་ནི་ཡུན་རིང་པོར་གཞག་གཞག་པ་བཏུང༌། མཚན་མོ་གཉིད་ཀྱིས་མི་ལོག་པ་དང༌། བུད་མེད་དང་ཉེ་བར་བྱ། ལུས་བཅག་ཅིང་སྦྱང་བ་དང༌། བསིལ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱ། ལུས་ལ་རྩུབ་པོས་མཉེ། སེམས་ལས་བསྐྱེད། བད་ཀན་རྒྱས་པ་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་སྐྱུག་སྨན་ཕན་ནོ། །ཆུ་ཚན་བསྐོལ་བ་ཚན་པོ་འཐུངས་ན་བད་ཀན་འབྲི། སྦྲང་རྩི་དང་སྨན་རྩུབ་པོར་སྦྱར་ཏེ་ཟོས་ན་བད་ཀན་དང་ཚིལ་ཐད་པར་འགྱུར་རོ། །ཟས་སྨྱུང་བར་བྱ་བ་དང༌། དུད་པས་བདུག་པ་དང༌། སྨན་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་ཁར་གཞག་ཅིང་བོ་བ་དང༌། ཐབས་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་ན་བད་ཀན་གྱི་ནད་ཕྱིན་ཏེ་བདེ་བར་འགྱུར། རླུང་ནད་དང༌། མཁྲིས་པའི་ནད་དང༌། བད་
Chinese
用清凉而芳香的好香，以及那样的鲜花佩戴在身上，并且涂抹和敷用。颈链、项链和宝珠等佩戴在颈项和胸前。白天要经常用樟脑、檀香和药用乌शीर等，将这些研磨成细末，时时涂抹在身上。夜晚则先将脸洗净，使之白皙。在清凉的地方，对着月亮的光辉而坐。让身边的人唱悦耳动听的歌曲。让清凉的微风吹拂在身上。和快乐安逸的朋友们一起，心情愉快地用年轻的声音说些高兴的话。用自己心爱且具有美德、能顺从丈夫心意的妻子来服侍。白天在炎热的时候，住在凉爽的两层楼房里。让清凉的冷水不断地流淌。在花园里，有一个宽敞的好水池，池水清凉，有精美的台阶。坐在有凉爽沙子的旁边。在水边，在生长着美好莲花的旁边，搭起用芦苇编织的凉棚。在鲜花和果实繁茂的树木枝叶茂盛的清凉之处休息。吃清凉的食物，如牛奶和酥油。总之，对于热病，最好服用用清凉的泻药混合的食物。对于痰症增多的疾病，要用猛烈的催吐药和泻药进行催吐和泻泄。食物要给予粗糙少、尖锐性热、辛辣和涩味的食物和药物。要喝放置很久的འཚལ་ནན། 夜晚不要睡觉，要亲近女人。要锻炼身体，做各种清凉的事情。用粗糙的东西按摩身体。要使心情愉快。对于痰症增多，最好的方法是服用催吐药。喝热的开水可以减少痰液。将蜂蜜和粗糙的药物混合食用，可以减少痰液和脂肪。要禁食，用烟熏，将煮过的药汁含在口中并吐出。用这样的方法，痰症就会消失，从而获得健康。对于风病、胆病和痰
English
Use good incense that is cool and fragrant, and wear and apply such flowers on the body. Necklaces, pendants, and jewels should be worn on the neck and chest. During the day, always use camphor, sandalwood, and the medicinal ushir, grinding these into fine powder and constantly applying it to the body. At night, first wash the face to make it white. Sit in a cool place, facing the moonlight. Have someone nearby sing sweet and pleasing songs. Let the cool breeze blow on the body. Be with happy and comfortable friends, and speak joyful words in a youthful voice. Serve with a beloved wife who is virtuous and obedient to her husband's wishes. During the day, when it is hot, stay in a cool two-story house. Let cool, cold water flow continuously. In the garden, there is a large, beautiful pond with cool water and well-made steps. Sit near the cool sand. By the water, near where beautiful lotuses grow, erect a cool canopy made of reeds. Rest in such a cool place where the branches of trees with many flowers and fruits are thickly formed. Eat cool foods such as milk and butter. In short, for feverish diseases, it is best to eat food mixed with cool purgatives. For diseases with increased phlegm, induce vomiting and diarrhea with strong emetics and purgatives. Give food and medicine that are slightly rough, sharp, heating, pungent, and astringent. Drink འཚལ་ནན that has been left for a long time. Do not sleep at night, and be intimate with women. Exercise the body and do various cooling things. Massage the body with rough things. Make the mind happy. For increased phlegm, the best method is to take emetics. Drinking hot boiled water reduces phlegm. Eating honey mixed with rough medicine reduces phlegm and fat. Fast, fumigate with smoke, and hold the juice of boiled medicine in the mouth and spit it out. By doing such methods, phlegm diseases will disappear, and one will become healthy. For wind diseases, bile diseases, and phlegm