Tibetan
སྨན་བཏང་བ་ནི། མགུལ་པ་ཡན་ཆད་སྟོད་ཀྱི་ནད་ལ་མཚན་མོ་ཉལ་ཁར་སྨན་བཏང་ན་ཕན་ཏེ། དེ་ལ་སྐམ་མམ། ཡང་ན་ཆུ་འཐུངས་པར་མ་གྱུར་ཏམ། ཟས་མ་ཞུའམ། ཡང་ན་བཀྲེས་སམ། ལུས་རྒྱ་ན། མཚན་མོ་ཉལ་ཁར་སྣམ་བཏང་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །རླུང་ནད་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་དང་བད་ཀན་གྱི་ནང་གསོ་བའི་ཐབས་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་ཡང་ནད་པའི་ཉམས་བརྟ་ཞིང་གསོ་བའི་ཐབས་དང༌། ནད་ཡང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་དབྲི་བ་དང༌། སྨྱུང་བར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་བཤད་པར་ བྱའོ། །དཔྱད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་དེ་ལ་གཅིག་གིས་ལུས་ཀྱི་ཉམས་འཚག་བརྟས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་པོས་ནི་ལུས་ཉམས་འཚག་སྨན་ཅིང་ཤད་པྲི་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉམས་འཚག་བརྟས་པར་བྱ་བ་ནི་ཤ་འཚག་རྒྱས་པ་ཚོན་པོར་བྱའོ། །ཉམས་འཚག་སྨད་དེ་སྐེམ་པོར་བྱ་བ་ནི་ཟས་དབྲི་ཞིང་བསྡམ་པ་སྨྱུང་བ་ལྟ་བུར་བྱས་པས། ལུས་ཤ་དབྲི་སྟེ་ཁོང་ཡང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡོད་ནི་ཕལ་ཆེར་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམ་པར་བསྐྱེད་པ་དང་དབྲི་བའོ། །ཆེན་པོ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ལ་དཔྱད་དུ་བྱ་བ། ཁོང་སྣུམ་པ་དང༌། ལུས་ཀྱི་ཁོང་རྩུབ་པར་བྱ་བའོ། །ལུས་དེ་ལ་ཡང་དུགས་དང་ལུམས་བྱ་བའི་ཆོ་གས་ནད་ཀྱི་རྩེ་གཞིལ་བར་བྱ་བའི་དཔྱད་ཀྱང་བྱའོ། །ཆེན་པོ་ལྔའི་ལུས་ལ་དཔྱད་དུ་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ནད་བཀྲུ་ཞིང་སྦྱང་བ་དང༌། ཞི་བར་བྱའོ། །བཀྲུ་ཞིང་སྦྱང་བ་ནི་ནད་ཕྱིར་སེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྨན་མས་བཏང་སྟེ་ནད་བསལ་བ་དང༌། སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་དང༌། ཁོང་བའི་ལུས་ནད་བཀྲུ་བ་དང༌། མགོ་བོའི་ནད་རྣམས་སྣམ་སྣ་ནས་བཏང་ཞིང་བསལ་བ་དང༌། གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང་ལྔའོ། །ནད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་ནད་སེལ་ཅིང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཕྲོད་ཅིང་སྙོམས་ཏེ་བདེ་བ་ལས་གནོད་པར་ཡང་མི་བྱེད། །རླུང་དང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་རྣམས་མ་སྙོམས་ཏེ་ནང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་དུག་ཞི་ནས་ནང་འཕྲོད་ཅིང་སྙོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བལྟའོ། །དེ་གང་ཞེན། དྲོད་ཆེ་བའི་འཇུ་སྨན་གྱིས་ནད་བསལ་དུ་རུང་བ་འཇུ་བར་བྱ་བ་དང༌། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པ་དང༌། བྲུ་བ་ཚ་བར་བྱ་བ་དང༌། སྐོམ་པར་བྱ་བ་དང༌། ལུས་བསིག་ཅིང་བཅག་པ་དང༌། ཉི་མ་ཚ་བ་ལ་འདེ་བ་དང༌། ཚ་བའི་ནད་ལ་སེར་བུ་བསིལ་བ་དང
Chinese
服药方面：颈部以上上半身的疾病，晚上睡觉时服药有益。对于这种情况，是干燥吗？或者没有喝水吗？食物不消化吗？或者饥饿吗？身体沉重吗？晚上睡觉时不要服用。治疗龙病、胆病和痰病的内治方法之章节，第十三章节结束。 接下来，讲述关于观察和治疗病人状况的方法，以及为了减轻病情而减少食物、禁食这两种方法的第十四章节。 治疗方法分为两种，其中一种是增强身体的健康状况。第二种方法是减轻身体的健康状况，使其变得虚弱。增强健康状况是指增加肌肉，使其丰满。减轻健康状况，使其变得消瘦，是指减少食物，约束饮食，如禁食一般，从而减少身体的肌肉，使身体轻松。这主要是因为身体的自性是地、水、火、风、空的自性，这些是可以增加和减少的。对于这五大要素，应该进行以下治疗：使内部油腻，使身体内部粗糙。对于身体，还可以通过熏蒸和药浴等方法来消除疾病的根源。对于五大要素的身体，治疗方法也有两种：清洗和净化身体的疾病，以及使其平静。清洗和净化是指将疾病排出体外，这也有五种方法。哪五种呢？通过药物清除疾病，服用催吐药，清洗腹部的身体疾病，从鼻孔排出头部疾病，以及放血和抽取血液这五种。使疾病平静，并不是消除和清洗疾病，而是使其协调和平衡，使其舒适而不造成损害。龙、痰和胆等不平衡而进入体内的物质，通过消除毒素，使内部协调和平衡，这被称为使疾病平静，这也有七种观察方法。哪七种呢？用热性的消化药来消化可以消除的疾病，增强胃火，使肠道温暖，使其口渴，按摩和捶打身体，晒太阳，以及用冰雹冷却热病。
English
Regarding medication: For diseases of the upper body above the neck, taking medicine at night before sleeping is beneficial. In such cases, is it dry? Or has water not been consumed? Is food not being digested? Or is there hunger? Is the body heavy? It is not appropriate to take medicine at night before sleeping. Thus concludes the thirteenth chapter, which explains the methods of internal treatment for diseases of wind, bile, and phlegm. Next, the fourteenth chapter will explain the methods of observing and treating the patient's condition, as well as reducing food and fasting in order to alleviate the illness. Treatments are explained in two ways, one of which is to enhance the body's health. The second method is to diminish the body's health, making it weak. Enhancing health means increasing muscle and making it plump. Diminishing health, making it lean, means reducing food, restricting diet, like fasting, thereby reducing the body's muscle and making the body light. This is mainly because the nature of the body is the nature of earth, water, fire, wind, and space, which can be increased and decreased. For these five great elements, the following treatments should be done: making the interior oily, making the body's interior rough. For the body, treatments such as fumigation and bathing can also be done to eliminate the root of the disease. For the body of the five great elements, there are also two types of treatment: washing and purifying the body's diseases, and pacifying them. Washing and purifying means expelling the disease from the body, and there are five methods for this. What are the five? Clearing diseases with medicine, administering emetics, washing abdominal body diseases, expelling head diseases from the nostrils, and bloodletting and drawing blood. Pacifying the disease is not eliminating and washing the disease, but harmonizing and balancing it, making it comfortable without causing harm. Substances such as wind, phlegm, and bile that are unbalanced and enter the body are harmonized and balanced internally by eliminating toxins, which is called pacifying the disease, and there are seven methods of observation for this. What are the seven? Digesting diseases that can be eliminated with hot digestive medicine, increasing stomach fire, warming the intestines, making it thirsty, massaging and pounding the body, sunbathing, and cooling heatstroke with hail.