Tibetan
།སྨན་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བའི་ལས་སུ་བྱ་བ་རྣམས་མཐོང་བ་དང༌། སྙོམ་ལས་དང་ལེ་ལོ་མི་བྱེད་ཅིང་བརྩོན་པ་ཡིན། ཕྱིའི་བཀྲུ་བཤལ་དང་སྨན་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཙང་སྦྲ་ཆེ་ཞིང་ནང་གི་འདོད་ཆེན་མེད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པའི་གཙང་སྦྲ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྨན་པའི་ཡོན་ཏན་ ནོ། །དེ་ཡང་སྨན་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་དགོས་ཏེ། སྨན་སྣ་ཚོགས་སོ་སོའི་བརྐོ་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ཆོ་ག་བཞིན་བྱས་པར་གྱུར་པ་དང༌། སྨན་སྣ་རེ་རེ་ཡང་མཐུ་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང༌། སྨན་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན། ཆར་པ་ཆེན་པོའམ་ཐན་པ་ཆེས་པའམ། ཉི་ལྷགས་དང་གྲིབ་མས་ཧ་ཅང་གནོད་པར་མ་གྱུར་ཅིང༌། ས་བཟང་པོ་ནས་སྐྱེས་པ་སོ་སོའི་སྨིན་པར་ལྡན་པ་དག་ནད་དམིགས་ཐ་དད་པ་དང༌། འཕྲོད་པའི་སྨན་དམིགས་སུ་ཕན་པ་དང་ལྡན་པ་དང༌། འདི་བཞི་ནི་སྨན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །ནད་གཡོག་གི་ཡོན་ཏན་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ནད་པ་ལ་བྱམས་པ་དང༌། ཕྱི་ནང་གི་གཙང་སྦྲ་ཆེ་བ་བསྙེལ་མདོངས་ཡོད་ཅིང་གཤོར་ལ་བརྩོན་པ་དང༌། ནད་པའི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་རུང་མི་རུང་གི་ཆོ་ག་སྨན་པས་བསྟན་པ་བཞིན་མི་བརྗེད་མི་འཁྲུལ་ཞིང་རྒྱུས་ལོབས་པའོ། ནད་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་ན་ནད་གསོར་རུང་སྟེ། གསོ་བའི་ཡོ་བྱད་འབྱོར་ཏེ་ཕྱུག་པ་དང༌། སྨན་པའི་དཔྱད་ཉན་ཅིང་བཀའ་བློ་བདེ་བ་དང༌། ནད་པ་རང་གི་ནད་གང་དང་གང་དུ་ན་བ་ཤེས་པ་དང༌། སྨན་དང་དཔྱད་བྱས་ན་ཕོག་སྙ་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན། ནད་གསོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། རྒན་སྲན་ཆེ་ཞིང་ཚེ་རིང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཀྱང་བྱར་རུང་ངོ༌། །སྨན་པས་ནད་པ་ཞིག་གསོ་ན། ནད་གསོར་རུང་བའི་ནད་པ་ནི། ན་ཚོད་དར་ལ་བབ་པ་དང། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་ལ་ཕོག་སྙ་ནུས་ཤིང་བཟོད་པ་དང༌། རྣམ་པ་འདི་གཉིས་སུ་ལྡན་པའི་མི་སྨན་གྱི་ཆོ་ག་དང༌། ཁ་ཟས་མི་འཕྲོད་པ་བསྲུང་ཞིང་དབང་པོ་ཞི་ཞིང་ཐུབ་པར་སྲུང་ནུས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ནད་པ་ནི་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ནད་པའི་ནད་གསོ་བ་ལ། ན་ཚོད་དར་ལ་བབ་ཅིང་ཕོག་སྙ་ནུས་ཀྱང་ནད་གནད་དུ་བབ་པར་གྱུར་ཏམ། ནད་གཞི་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ན་ནི། གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་པའི་ན་ཚོད་དར་ལ་བབ་ཅིང་ཕོག་སྙ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ལ། ནད་ཀྱང་གནད་ལ་བབ་པར་མ་སོང༌། ནད་གཞི་ཡང་ཆུང༌། ན་ པའི་ནད་དམིགས་ཉིད་ཀྱང་གསལ་བར་མི་སྣང་སྟེ། ནད་གང་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལ་མ་རྟགས་ཙམ་ཞིག་སྔར་སྣང་ངམ།
Chinese
看到调配和施用药物的工作，不懒惰懈怠而且是勤奋的。对于外部的清洗和药物调配等非常注重清洁，内心没有过多的贪欲且具有慈悲心的这种具有清净心的人，是医生的功德。还有，药物需要具备四种功德：各种药物各自的挖掘干燥等，都按照各自的仪轨进行；每一种药物也都具有效力、力量等功德；药物生长的时候，没有遭受过大雨或严重干旱，也没有受到阳光照射和阴影的严重损害，从好的土地里生长出来，各自都具备成熟的特性，对于不同的疾病具有针对性；并且对于适合的药物具有针对性的益处。这四种是药物的功德。护理病人的功德也有四种：对病人慈爱，内外清洁，有耐心且勤于照料，对于病人疾病的情况，根据医生指示的食物等适宜与否的仪轨，不忘记不混淆并且熟练掌握。病人也需要具备四种功德才能被治愈：具备治疗的条件，即富有；听从医生的诊断，并且心态平和；病人自己知道哪里不舒服；用药和治疗后，效果明显且身体强壮。像这样，具备了医药的这十六个要素，治疗疾病等等，以及变得健康长寿等等，一切都可以实现。医生治疗病人的时候，容易治愈的病人是：年龄正值壮年，对于所有医药治疗的程序都能够承受，并且能够忍受。具备这两种条件的人，能够遵守用药的规矩，禁忌不适宜的食物，能够控制感官并且能够忍耐，这样的病人容易治疗。还有，治疗病人的疾病，年龄正值壮年并且能够承受治疗，但是如果疾病已经发展到严重程度，或者病情严重等，就难以治疗。病人的年龄正值壮年，并且具备承受治疗等条件，但是疾病没有发展到严重程度，病情也轻微，患病之处也不明显，只是稍微显现出患了某种疾病的征兆吗？
English
Seeing the work of preparing and administering medicine, not being lazy or idle, but being diligent. Being very clean with external washing and medicine preparation, and having a pure mind without excessive greed and with compassion, this is the virtue of a doctor. Also, medicine needs to have four virtues: the various medicines, each with its own digging and drying, etc., are done according to their respective rituals; each medicine also has virtues such as efficacy and power; when the medicine grows, it has not suffered from heavy rain or severe drought, nor has it been severely damaged by sunlight and shade, growing from good soil, each possessing mature characteristics, being specific to different diseases; and having specific benefits for suitable medicines. These four are the virtues of medicine. The virtues of nursing the sick are also fourfold: being kind to the patient, being clean inside and out, being patient and diligent in care, and regarding the patient's illness, according to the doctor's instructions on the suitability of food, etc., not forgetting, not confusing, and being skilled. The patient also needs to have four virtues to be cured: having the means for treatment, that is, being wealthy; listening to the doctor's diagnosis and being at peace of mind; the patient knowing where they are uncomfortable; and after taking medicine and treatment, having obvious effects and being strong. In this way, having these sixteen elements of medicine, treating diseases, etc., and becoming healthy and long-lived, etc., everything can be achieved. When a doctor treats a patient, the patient who is easy to cure is: being of prime age, being able to withstand all medical procedures, and being able to endure. A person with these two conditions, who can follow the rules of medication, abstain from unsuitable foods, can control the senses and can endure, such a patient is easy to treat. Also, treating a patient's illness, being of prime age and able to withstand treatment, but if the disease has developed to a serious degree, or the condition is severe, etc., it is difficult to treat. The patient is of prime age and has the conditions to withstand treatment, etc., but the disease has not developed to a serious degree, the condition is mild, and the site of the disease is not obvious, but only slightly shows signs of having a certain disease?
Tibetan
ནད་ཀྱི་དམིགས་གང་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་རྟོགས་པ་དང༌། རིམས་ལ་སོགས་པ་ནད་གང་ཡང་རུང་བའི་བླ་བརྣན་གྱི་ནད་ཕྲན་ཚེགས་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མ་བཏབ་ན་དེ་ནི་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གསོ་སླ་བའོ། །ཡང་ནད་པ་ཞིག་ན་སྟེ་མི་བདེ་ན། མིའི་རང་བཞིན་དང༌། དབྱར་དགུན་གྱི་དུས་དང༌། ཡུལ་སྐམ་ས་དང༌། སེར་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །མི་བདེ་བའི་ནད་ཀུན་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་མི་མཐུན་ཏེ། ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང༌། སྨན་དཔྱད་བྱ་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་དྲུག་དང་ཡང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་འདི་འདྲ་བའི་ནད་ནི་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ཞིག་ལ་དཔྱད་དུ་བྱ་ན། མི་དེ་བཙས་པའི་ཚེའི་བླ་སྐར་གང་ཡིན་པ་དང༌། གཟའ་གང་ཡིན་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། ཐོག་མར་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ཉི་མ་དང་སྦྱར་ན་བཅས་པའི་ཚེའི་སྐར་མ་ལ་གནོད་པར་མ་གྱུར་པ་དང༌། ནད་འདོམ་པ་སྣ་གཉིས་ཀྱིས་མ་དག་སྟེ། ནད་སྣ་གཅིག་ན་བ་དང༌། ཁ་ནས་ཁྲག་འབྱུང་བ་དང༌། ཐུར་དུ་ཡང་འབྱུང་སྟེ་སྒོ་གཉིས་ཀ་ནས་ཁྲག་འོང་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང༌། ཡང་ན་ཁ་དང་སྣ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཁྲག་འོང་བ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ན། འདི་ལྟར་མ་འདོམ་སྟེ། ཁའམ་སྨང་འགའ་ཞིག་ནས་ཁྲག་འོང་བར་ཟད་པ་དང༌། ནད་སྙིང་དཀྱིལ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་གསོ་སླ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནང་གསོ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཏར་ག་སྣ་ཚོགས་གདབ་པ་དང༌། ཆུའི་སྲོག་ཆགས་པད་པས་ནད་ཁྲག་འཇིབ་ཏུ་གཞུག་པ་དང༌། ནས་ཚིག་འཁྲུས་པའི་ཐལ་བ་ལས་སྦྱར་བའི་སྨན་གྱིས་བསྐུ་བ་དང༌། ནད་སྣ་གཉིས་འདོམ་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པར་གྱུར་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ནད་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། སྨན་དང༌། ཁ་ཟས་ཕན་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཟིན་པ་དང༌། ཚེ་སྲོག་ལ་ཐོགས་པར་ཟད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྔར་གསོ་སླ་བའི་དམིགས་བསྟན་པ་དང་གསོ་དཀའ་བའི་དམིགས་བསྟན་པ་ རྣམ་གཉིས་དང་མི་མཐུན་པ་ནད་གཞི་ཡང་ཆེ་ལ་ནད་སྣ་ཡང་འདོམ་པ་དང༌། སྨན་དང་ཁ་ཟས་ཀྱིས་བཙོས་ཤིང་བསྒྱུར་དུ་ཡང་མི་རུང༌། ཚེ་སྲོག་གིས་ཟིན་པ་ཡང་མི་འདྲ་ལ་གསོ་བའི་དཔྱད་དུ་བྱ་བ་ཀུན་དང་རབ་ཏུ་མི་མཐུན་པར་གནས་པ་དང༌། སེམས་ཀྱང་འཁྲལ་འཁྲུལ་དུ་གྱུར་ཏེ། མི་འཕྲོད་ཅིང་གནོད་པར་འགྱུར་པ་ཀུན་འདོད་པ་དང༌། གཉེན་ནམ་མཛའ་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་འདོད་ཅེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང༌། རྨོངས་ཤིང་མི་དྲན་ལ། མྱོས་ཏེ་མ་སྨྲས་པ་དང༌། འདོད་པ་རྣམས་བརྗེད་པ་དང༌། ཁྲོ་བར་གྱུར་ཏེ་སྨན་པ་དང༌། ནད་གཡོག་དང༌། དཔྱད
Chinese
清楚地了解疾病的目标是什么的特征，并且如果任何疾病（如瘟疫）没有被其他次要疾病所叠加，那么它就不是有害的，而是容易治疗的。此外，如果病人感到不适，这可能是由于人的本性、夏冬的季节、干燥的土地、大冰雹等有害的因素造成的。所有不适的疾病并不完全相同，而是有所不同，如上所述。像这样具备十六种医学治疗方法的疾病是容易治疗的。此外，如果要检查患病的人，应结合此人出生时的本命星和星期。如果最初患病的日期没有损害本命星，并且疾病没有两种症状叠加，只有一种疾病，或者从口中出血，或者从下方也出血，像这样两个孔都出血，或者从口、鼻等处都出血，这些都是难以治疗的。如果没有这样叠加，只是从口或某个部位出血，并且疾病的核心不大，这被称为容易治疗。其中，被称为难以治疗的内科疾病是：进行各种放血疗法，用水生动物水蛭吸取病血，用大麦糠灰制成的药物涂抹，以及被两种症状叠加的疾病所侵袭，这些疾病都是难以治疗的。仅仅通过药物和食物的帮助才能控制，并且会影响寿命，这样的疾病被称为难以治疗。与之前显示的容易治疗的目标和难以治疗的目标这两种情况不符，疾病本身也很严重，并且疾病的症状也叠加，药物和食物都无法烹制和改变，寿命也不确定，并且与所有的治疗方法都极不相符，精神也变得混乱，渴望所有不适和有害的事物，例如想见亲戚或朋友，或者变得愚蠢、不记得事情、醉酒不语、忘记欲望、变得愤怒，对医生、护士和治疗
English
Clearly understanding the characteristics of what constitutes the target of a disease, and if any disease, such as plague, is not superimposed by other minor secondary diseases, then it is not harmful, but easy to treat. Furthermore, if a patient is ill and feels unwell, it may be due to factors such as the person's nature, the seasons of summer and winter, dry land, large hail, and other harmful elements. All uncomfortable diseases are not exactly the same, but are different, as mentioned above. Diseases like this, which possess sixteen branches of medical treatment, are easy to treat. Furthermore, if one is to examine a person afflicted by disease, it should be combined with the person's natal star and day of the week at the time of birth. If the day of initial affliction does not harm the natal star, and the disease is not compounded by two symptoms, but only one disease, or if blood comes from the mouth, or also comes from below, like this, blood coming from both orifices, or if blood comes from all places such as the mouth and nose, these are difficult to treat. If it is not compounded in this way, but only blood comes from the mouth or some part, and the core of the disease is not large, this is called easy to treat. Among these, what is called difficult to treat internal medicine is: performing various bloodletting therapies, using aquatic leeches to suck diseased blood, applying medicine made from barley husk ash, and being afflicted by diseases compounded by two symptoms, these diseases are difficult to treat. It can only be controlled by the help of medicine and food, and it affects lifespan, such a disease is called difficult to treat. Unlike the previously shown targets of easy to treat and difficult to treat, the disease itself is also severe, and the symptoms of the disease are also superimposed, medicine and food cannot be cooked and changed, the lifespan is also uncertain, and it is extremely incompatible with all treatments, the mind also becomes confused, desiring all uncomfortable and harmful things, such as wanting to see relatives or friends, or becoming foolish, not remembering things, being drunk and not speaking, forgetting desires, becoming angry, towards doctors, nurses, and treatments.