Tibetan
འཁུས་པའི་བྱེ་བྲག་བཤད་པ། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཚ་ནི་སྐྲན་དང་སྙིང་ན་བ་དང༌། ཕོ་བའི་ནད་དང༌། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དང༌། མཆེར་བ་ན་བ་དང༌། ལྟོ་སྦོ་བ་དང༌། ལྦ་བ་བྱུང་བ་དང༌། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང༌། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་དང༌། བད་ཀན་རྒྱས་པ་དག །ལུད་པ་ལུ་བ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་དེ་ཕན་ནོ། །ནས་ཚིག་ འཁུས་པའི་ཚ་དང་སྲ་རྫི་ཀའི་ཚ་ཐམས་ཅད་ནི་རབ་ཏུ་རྣོ་ལ་དྲོད་ཆེ་སྟེ་ཚ། ཁོང་ན་སྲིན་བུ་ཡོད་པ་སེལ། ཟས་འཇུ་བར་བྱེད་དེ་ཡང་ངོ༌། །གནོད་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་སློང་སྟེ། གནོད་དོ། །ཕོ་བགྲང་སྟེ། དེའུ་རྣམས་ཡོད་པ་དང། ཟས་མི་འཇུ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཚོས་ཤིང་འཇུ་བར་བྱེད། བད་ཀན་རྒྱས་པ་དང༌། ཚིལ་ཆེས་པ་དང༌། ཁུ་ཆུ་འདི་གསུམ་གཅོད་ཅིང་སེལ་བར་བྱེད། མི་ཞིམ་སྟེ་ཡི་གར་མི་འོང་རྨ་འདྲེད། ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཚྭ་ནི་རོལ་ལན་ཚྭ་བྲོ་བས་ན་མདངས་ཁོ་ན་ཡོད་པ་དང༌། ཁུ་ཆུ་དང་སྐྲ་དང༌། མིག་དང༌། འདི་རྣམས་ལ་གནོད་དོ། །ཤིང་ཀུན་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་དང་ལྟོ་བ་སྦོས་པའི་ནད་སེལ། མཁྲིས་པ་ནད་ཚ་བ་ནི་ལྡང་ངོ༌། །ཤིང་ཀུན་ནི་རོ་ཡང་ཚ། ཞུ་བའི་རྗེས་ཀྱང་མངར་ལ་རོ་ཚབས་ཡིག་འབྱེ། དྲོད་སྐྱེད། ཁ་ཟས་འཇུ་ཡང་ངོ༌། །ཨ་རུ་རའི་བྱེ་བྲག་བཤད་པ་ཨ་རུ་རའི་རོ་ནི་བསྐ། ཞུ་བའི་རྗེས་ནི་མངར། རོ་ཅུང་ཟད་རྩུབ། ལན་ཚྭའི་རོ་ནི་མེད། ཡང་དྲོད་ཆེ། ཟས་འཇུ། ཡིད་གཞུངས། མཆོག་ཏུ་རྒས་སྲ་བར་འགྱུར། །ཨ་རུ་རའི་མཐུ་ནི་དྲོད་ཆེ་ཁོང་དུ་འཁྲུ། ཚེ་རིང་སེམས་རྣོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་གསལ། སྟོབས་སྐྱེ་ལུས་ལ་མཛེ་བྱུང་བ་དང༌། བཞིན་དང་ལུས་ཀྱི་མདོག་སྡུག་པ་དང༌། སྐད་འགགས་པ་དང༌། རིམས་བྱིང་བ་དང༌། རིམས་དྲག་པོ་ལྡང་དུ་བ་མི་མཐུན་བར་ན་བ་དང༌། ཀླད་པ་ན་བ་དང༌། མིག་ན་བ་དང༌། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དང༌། སྙིང་ན་བ་དང༌། མིག་སེར་བ་དང༌། ཕོ་བའི་ནད་དང༌། སྐོམ་པ་དང༌། འོར་ནད་སྐྲང་བའི་བག་དང༌། གཅིན་ནད་ཀྱིས་གཅིན་སྙི་བལྟ་བུས་མྱོས་ཏེ་ལོང་བག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང༌། སློན་བྲོ་བ་དང༌། ལྟོ་ན་སྲིན་བུ་ཡོད་པ་དང༌། དབུགས་མི་བདེ་བ་དང༌། ལུད་པ་ལུ་བ་དང༌། བད་ཀན་ལས་གྱུར་ཏེ་མཆིལ་མས་ཁ་གང་བ་ལྟ་བུ་དང༌། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་དང༌། མཆེར་བ་ན་བ་དང༌། ལྟོ་སྦོས་པ་དང༌། དབྱིག་དུག་དང༌། མཁྲིས་པ་ཆེར་སྐྱེས་པའི་ནད་དང༌། བཤང་བ་འགགས་ཏེ་འོང་དུ་མི་བཏུབ་པ་དང༌། སྐྲན་ནད་དང༌། ད་རྒན་ན་བ་དང༌། ཡི་ག་འཆུས་པ་དང༌། ནད་ཀྱི་ རྣམ་པ་དེ་རྣམས་དང༌། བད་ཀན་དང་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་འདི་རྣམས་ལ་ཨ་རུ་རུས་སེལ་ཞིང་འབྱང་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱུ་རུ་རའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཨ་རུ་ར་དང་འདྲ་སྟེ་ལྷག་པར་ནི་རོ་སྐྱུར། བསིལ་མ་ཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱི་ནད་སེལ་ཏོ། །བ་རུ་ར་ནི་མངར་བསིལ་ཞུ་བའི་རྗེས་ནི་ཚ་སྐྲ་དང༌། མིག་ལ་ཕན་ཏེ། སྐྱུ་རུ་རའི་ཡོན་ཏན་བསིལ་བས་ནི་ཅུང་ཟད་ཆུང་ངོ༌། །ཨ་རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར་དང༌། བ་རུ་ར་གསུམ་ནི་ཚེ་རིང་བའི་སྨན་བཅུད་ལེན་དུ་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་འདི་གསུམ་ནི་མིག་ནད་སེལ་ཏེ་མིག་ལ་ཕན། རྨ་འཕོ་པགས་པའི་མདངས་མི་སྡུག་ཅིང་ནད་དུ་གྱུར་པ་དང༌། རྨ་རྣག་སྟེ་རེད་པ་དང༌། ཚིལ་སྐྱེས་པའི་ནད་དང༌། གཅིན་ནད་སྙི་བ་ལྟ་བུ་དང༌། བད་ཀན་དང་ཁྲག་རྒྱས་པ་ལྟ་བུའི་ནད་སེལ་ཏོ། །གཡོས་ཀྱི་སྤོད་སྣར་སྦྱོར་བ་སྨན་སྣ་བཞི་དང༌། སྣ་གསུམ་བཤད་པ། དེ་ལ་སྨན་དྲི་སྣ་བཞི་ནི། ནཱ་ག་གེ་སར་དང་ཤིང་ཚ་དང༌། གན་དྷ་བྷ་དྲ་དང༌། སུག་སྨེལ་དང་འདི་བཞིའོ། །སྨན་དྲི་སྣ་གསུམ་དུ་སྦྱོར་བ་ནི། ཤིང་ཚ་དང༌། གན་དྷ་བྷ་དྲ་དང༌། སུག་སྨེལ་དང༌། འདི་གསུམ་ནི་དྲི་ཞིམ་པོ་སྣ་གསུམ་མོ། །སྨན་ཚ་བ་སྣ་གསུམ་བཤད་པ། ན་ལེ་ཤམ་ནི་རོ་ཡང་ཚ། ཞུ་བའི་རྗེས་ཀྱང་ཚ་སྟེ་མཁྲིས་པའི་ནད་སློང༌། རྣོ་ལ་ཚ་བ་སྐྱེད། ཁོང་རྩུབ་ཡིག་འབྱེ། ཟས་འཇུ་བའི་མེའི་དྲོད་འབར་བར་འགྱུར། བད་ཀན་སེལ། འཇུ་སླ་ཞིང་ཡང་ངོ༌། །པི་པི་ལིང་རློན་པ་ནི་རོ་ཅུང་ཟད་ཙམ་མངར། བད་ཀན་དུ་འགྱུར། བསིལ་ལྕི། ཁོང་འཇམ་ཞིང་སྣུམ་མོ། །པི་པི་ལིང་སྐམ་པོ་ནི་གཤེར་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ། སྐམ་པོ་ཡོན་ཏན་ནི་རོ་ཚ་ཡང་ཞུ་བའི་རྗེས་མངར། ཁོང་སྣུམ། བུད་མེད་ལ་ཕོད་པར་འགྱུར། རླུང་དང་བད་ཀན་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང༌། ལུད་པ་ལུ་བ་དང་འདི་རྣམས་སེལ། ཁོང་འཁྲུ་བར་འགྱུར། རྒས་སྲ་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་བའི་སྨན་བཅུད་ལེན་སྦྱོར་བའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་འཕྲོད་དུ་གཏང་བ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་དག་ལ་པི་པི་ལིང་གཅིག་པུ་ཤས་ཆེ་བར་མི་བཏུང་ངོ༌། །ལི་དོང་གྲ་ནི་ཕོ་བའི་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་འབར་བུད་མེད་ལ་ཕོད་པར་འགྱུར། ཁོང་འཁྲུ་བ་གཅོད་སྙིང་ལ་ཕན་འཁྲེན་པས་བཏབ་པ་ སེལ། ཡི་ག་འབྱེ། ཁོང་ཡང༌། ཞུ་བའི་རྗེས་མངར། ཁོང་དུ་དྲོད་ཆེ། ཁོང་འཇམ་ཞིང་སྣུམ། བད་ཀན་དང་རླུང་སེལ་ཏོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་སྒེའུ་གཤེར་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་མཐུ་ཡང་ལི་དོང་གྲ་དང་འདྲའོ། །ཚ་བ་འདི་སྣ་གསུམ་གྱིས་ནི་ལུས་ཤ་ཆེ་སྟེ་སྦོམ་པ་དང༌། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམས་ཤིང་ཆུང་བ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བ
Chinese
འཁུས་པའི་（音译：昆贝）的分类解说。 麦粒འཁུས་པའི་（音译：昆贝）的功效是，能平息肿瘤和心脏病，胃病，白内障，脾脏疼痛，腹胀，瘿瘤，呼吸不畅，痔疮，以及体内的粘液增多。还能止咳化痰，有益于身体。麦粒 འཁུས་པའི་（音译：昆贝）的功效和硬盐的功效一样，都非常锋利，热性大。能消除体内的寄生虫，帮助消化。但也会引起血液和胆汁疾病，对身体有害。能治疗胃胀，以及胃里的肿块，帮助消化不良。能切断和消除粘液增多，脂肪过多和体液。味道不好，令人不悦，会使伤口溃烂。麦粒འཁུས་པའི་（音译：昆贝）的盐分味道像普通的盐，只有光泽。对体液，头发，眼睛等有害。木香能消除风，粘液和腹胀。会加重胆汁疾病。木香味道也是咸的，消化后的味道是甜的，味道浓烈，能增加体温，帮助消化。 诃子的分类解说，诃子的味道是涩的，消化后的味道是甜的，味道有点粗糙，没有咸味，而且热性大，帮助消化，令人愉悦，能使人变得坚强。诃子的功效是热性大，能通便，延年益寿，使头脑清晰。能使眼睛等感官变得敏锐，增强体力，治疗身体上的麻风病，使面容和身体的颜色变得美丽，治疗失音症，治疗流行性感冒，治疗严重的流行性感冒，治疗身体不适，治疗脑部疼痛，治疗眼睛疼痛，治疗白内障，治疗心脏病，治疗黄疸病，治疗胃病，治疗口渴，治疗腮腺炎肿胀，治疗糖尿病引起的尿液混浊，治疗呕吐，治疗胃里的寄生虫，治疗呼吸不畅，治疗咳嗽，治疗粘液引起的口水过多，治疗痔疮，治疗脾脏疼痛，治疗腹胀，治疗中毒，治疗胆汁过多引起的疾病，治疗便秘，治疗肿瘤，治疗老年病，治疗食欲不振，治疗各种疾病，以及粘液和风。
English
Explanation of the categories of 'khyus pa. The benefit of 'khyus pa from barley grains is that it pacifies tumors and heart disease, stomach ailments, cataracts, spleen pain, abdominal distension, goiter, difficulty breathing, hemorrhoids, and excessive mucus in the body. It also relieves coughs and expectoration, benefiting the body. The effect of 'khyus pa from barley grains is the same as that of hard salt, being extremely sharp and hot in nature. It eliminates parasites in the body and aids digestion. However, it can also cause blood and bile disorders, which are harmful to the body. It treats stomach bloating and lumps in the stomach, and helps with indigestion. It cuts off and eliminates excessive mucus, excessive fat, and bodily fluids. It tastes unpleasant, causing displeasure, and can cause wounds to fester. The saltiness of 'khyus pa from barley grains is like that of ordinary salt, having only luster. It is harmful to bodily fluids, hair, eyes, etc. Aucklandia (Shing kun) eliminates wind, mucus, and abdominal distension. It aggravates bile disorders. Aucklandia also has a salty taste, and the aftertaste after digestion is sweet, with a strong flavor. It increases body heat and aids digestion. Explanation of the categories of Arura (诃子). The taste of Arura is astringent, and the aftertaste after digestion is sweet. The taste is slightly rough, with no salty taste. It is also very hot in nature, aids digestion, and is pleasing, making one strong. The effect of Arura is that it is hot in nature and promotes bowel movement, prolongs life, and makes the mind clear. It sharpens the senses such as the eyes, increases physical strength, treats leprosy on the body, beautifies the complexion and body color, treats aphonia, treats influenza, treats severe influenza, treats physical discomfort, treats brain pain, treats eye pain, treats cataracts, treats heart disease, treats jaundice, treats stomach ailments, treats thirst, treats mumps swelling, treats urine turbidity caused by diabetes, treats vomiting, treats parasites in the stomach, treats difficulty breathing, treats coughing, treats excessive saliva caused by mucus, treats hemorrhoids, treats spleen pain, treats abdominal distension, treats poisoning, treats diseases caused by excessive bile, treats constipation, treats tumors, treats geriatric diseases, treats loss of appetite, treats various diseases, as well as mucus and wind.
Chinese
由寒性引起的这些疾病，诃子能够消除并使其平复。余甘子的功德也与诃子相同，特别是味道酸。可以消除寒性、胆病和痰病。毗诃勒果味甜性凉，消化后的味道是热的，对头发和眼睛有益。余甘子的功德因为性凉的缘故稍微小一些。诃子、余甘子和毗诃勒果这三种是长寿的药物，可以作为滋补品。这三种果实可以消除眼病，对眼睛有益。可以治疗伤口转移、皮肤颜色难看并转为疾病，以及化脓的伤口、脂肪增生症、尿病等疾病，以及痰和血增多等疾病。讲述烹饪中使用的四种香料和三种香料。其中，四种香料是：肉豆蔻、肉桂、甘松和豆蔻。三种香料的配方是：肉桂、甘松和豆蔻。这三种是香味浓郁的三种香料。讲述三种辛辣的药物。长胡椒味道辛辣，消化后的味道也是辛辣的，会引发胆病。锋利且产生热性。使肠道粗糙，开胃。使消化之火燃烧。消除痰。容易消化且轻。湿的长胡椒味道稍微有点甜。会转化为痰。性凉且重。使肠道柔软且油润。干的长胡椒的性质与上述湿的性质相反。干的功德是味道辛辣，但消化后的味道是甜的。使肠道油润。对女性有益。消除风、痰、呼吸不畅和咳痰等。会导致腹泻。在用于延缓衰老和延长寿命的药物滋补品配方中，除了适合的剂量外，不能大量单独服用长胡椒。藤椒能够增强胃的温度并使其燃烧，对女性有益。能够止泻，对心脏有益，消除因诅咒引起的疾病。开胃。使肠道轻松。消化后的味道是甜的。肠道内热量大。使肠道柔软且油润。消除痰和风。与此类似，野花椒的功德和力量也与藤椒相同。这三种辛辣的药物会导致身体肥胖，消化之火减弱变小，以及呼吸不畅。
English
These diseases caused by coldness are eliminated and calmed by arura (Terminalia chebula). The merits of kyuru (Emblica officinalis) are also similar to arura, especially the taste is sour. It can eliminate coldness, bile diseases, and phlegm diseases. Barura (Terminalia bellirica) is sweet and cool, and the taste after digestion is hot, which is beneficial to hair and eyes. The merits of kyuru are slightly smaller because of its coolness. Arura, kyuru, and barura are three kinds of longevity medicines, which can be used as tonics. These three fruits can eliminate eye diseases and are beneficial to the eyes. It can treat wound transfer, unsightly skin color and turning into disease, as well as suppurating wounds, lipoma, urinary diseases, and diseases such as phlegm and blood accumulation. Explaining the four spices and three spices used in cooking. Among them, the four spices are: nutmeg, cinnamon, gandhabhadra, and cardamom. The formula for three spices is: cinnamon, gandhabhadra, and cardamom. These three are three spices with strong fragrance. Explaining three spicy medicines. Long pepper (Piper longum) has a spicy taste, and the taste after digestion is also spicy, which can cause bile diseases. Sharp and produces heat. Makes the intestines rough and appetizing. Makes the digestive fire burn. Eliminates phlegm. Easy to digest and light. Wet long pepper tastes slightly sweet. It will turn into phlegm. Cool and heavy. Makes the intestines soft and oily. The properties of dry long pepper are the opposite of the above-mentioned wet properties. The merit of dryness is that the taste is spicy, but the taste after digestion is sweet. Makes the intestines oily. Beneficial to women. Eliminates wind, phlegm, difficulty breathing, and coughing up phlegm, etc. It can cause diarrhea. In the medicine tonic formula used to delay aging and prolong life, long pepper should not be taken alone in large quantities except for suitable doses. Zanthoxylum stimulates and burns the stomach temperature and is beneficial to women. It can stop diarrhea, is beneficial to the heart, and eliminates diseases caused by curses. Appetizing. Makes the intestines light. The taste after digestion is sweet. There is a lot of heat in the intestines. Makes the intestines soft and oily. Eliminates phlegm and wind. Similarly, the merits and power of Zanthoxylum bungeanum are also the same as Zanthoxylum. These three spicy medicines can cause the body to become obese, the digestive fire to weaken and become smaller, and difficulty breathing.