Tibetan
བ་དང༌། རོ་ཙ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྔར་སྨན་གྱིས་ལུས་སྦྱངས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྨད་ལ། ཁ་ཟས་ཕན་པས་ཁད་ཀྱིས་བརྟ་བར་བྱ་བ་ནི་འབྲས་སཱ་ལུ་ཞག་དྲུག་ཅུས་སྨིན་པ་དང༌། གྲོ་དང་མོན་སྲན་སྡེའུ་དང༌། ཤ་དང་མར་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་འཇུ་ལ་དྲོད་ཆེ་བ་དང༌། ཟས་འཇུ་བའི་སྨན་དང་སྤོད་དུ་སྦྱར་ལ་བཟའ་བར་བྱའོ། །ལུས་ཀྱང་མར་གྱིས་བྱུགས་ཤིང་ལྡེ་གུས་དྲིལ་ལ། ཁྲུས་བྱ་བ་དང༌། སྨན་མས་གཏོང་ཞིང་བསལ་བ་དང༌། མར་དང་འབྲུ་མར་ལ་སོགས་པའི་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་དང༌། ཁོང་བརྟ་བའི་འཇམ་སྨན་མས་གཏོང་བ་དེ་ལྟ་བུས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀུན་སྐྱེད་དེ་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བདེ་བར་གྱུར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་དང་དབང་པོ་གསང་བ་དང་བཞིན་དང་ལུས་མདོག་གསལ་ཏེ་དྲི་མ་མེད་པ་དང༌། ཚེ་རིང་ཞིང་རོ་ཙ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འཕྲལ་གྱི་གློ་བུར་གྱི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། གདོན་དང་དུག་དང་རླུང་དང་ནད་དང་མེ་དང་སྨས་པ་དང༌། ཆག་གྲུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་བའི་ནད་འདི་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་བློ་འཁྲུལ་པའི་ཉེས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་ཉས་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསལ་བ་དང་དབང་པོ་རྣམས་ཞི་བར་བྱ་ཞིང༌། ཡུལ་གྱི་རྣམས་དང་དུས་དང་སྦྱར་ལ་བདག་གིས་ཚོད་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་བའི་དཔྱོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱས་ན་འཕྲལ་གྱི་གློ་བུར་གྱི་ནད་མི་འབྱུང་ལ། རྒ་བ་དང་བཀྲེས་པ་དང་ལྟོགས་པའི་ནད་འདི་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་བས་ན་ཆོ་གའི་མདོ་འདི་ལྟར་བསྟན་པས་ནད་དུ་མ་གྱུར་པ་ནི་ནད་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་ནད་མི་འབྱུང་བར་བྱའོ། །ནད་གྱུར་བ་ཡང་ཆོ་གའི་ཐབས་འདི་འདྲ་བར་བྱས་ན་ནད་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །དགུན་ཟླ་ར་བ་དང༌། དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་དང༌། དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོ་དང༌། དཔྱིད་ཟླར་བ་ཡར་གྱི་ངོ་དང༌། ཟླ་བ་བཞིའི་ཚེ་ན་གྲང་ལྷགས་སུ་འགྱུར་ཏེ་བད་ཀན་འབྱུང་ཞིང་དགུན་ཐོག་ཐག་བད་ཀན་བསགས་ནས། དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་དང༌། དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུངས་གཉིས་ལ་བད་ཀན་སྨིན་ནས་བད་ཀན་གྱི་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔྱིད་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་བད་ཀན་གྱི་ནད་བཀྲུའོ། །ཡང་སོས་ཀའི་ཟླ་བ་དབྱར་ཟླ་ར་བ་དང༌། དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོ་གཉིས་ལ་རླུང་ནད་བསགས་པ་ནི་དབྱར་ཟླ་ར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་དང་སྟོན་ཟླ་ར་བ་གཉིས་ལ་རླུང་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །དབྱར་ཟླ་གཉིས་ལ་མཁྲིས་པའི་ནད་བསགས་པ་ནི་སྟོན་ཟླ་ར་བ་དང་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་གཉིས་ལ་མཁྲིས་པའི་ནད་ཚ་བ་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། རླུང་དང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་ སོ་སོའི་དུས་ཚིགས་སུ་སྨིན་ཏེ་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པས་ལུས་བཀྲུ་ཞིང་སྦྱངས་ན་དུས་ཚིགས་ཀྱི་ནད་རྣམས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་བས་ན་དུས་ཚིགས་ཀྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་བྱས་ལ། རྟག་པར་ཕན་ཞིང་འཕོང་པའི་ཁ་ཟས་བཟའ་བ་དང༌། བཅའ་བ་དང༌། འགྲེང་བ་དང༌། འདུག་པ་དང༌། ཉལ་བའི་སྤྱོད་ལམ་རྣམས་བཞི་ཅར་ཅི་ངན་པར་བྱ་བ་དང༌། །ཅི་བྱའོ་ཅོག་ལ་ཡང་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་བྱེད་པ་དང༌། ཡུལ་ལ་མ་འོས་པར་ཆགས་པར་མི་བྱེད་པ། གཏོང་ཕོད་པ། ཀུན་ལ་སྙོམས་པ། བདེན་ཞིང་བརྟགས་ལ་མཆོག་ཏུ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ། ལུང་དང་མན་ངག་ཡོད་པའི་མི་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་བརྟེན་པ་འདི་ལྟར་བྱས་ན་རྟག་ཏུ་ནད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལེའུ་བཞི་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་ཆུ་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཆུ་བོ་གངྒཱའི་ཆུ་ནི་འཐུངས་ན་མི་ལ་འཚོ་བར་བྱེད། ངོམས་པར་བྱེད། ཡི་གར་འོང་ལུས་ཚིམ་པར་བྱེད། སེམས་གསལ་བར་བྱེད། ཆུའི་རོ་བྲོ་བ་ཡང་གསལ་པོར་བྱེད། རོ་ཞིམ་པ། བསིལ་བ། ཡང་བ་ཡིན་ཏེ་བཟང་ངོ༌། །ཆར་འབབ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆུ་ནི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་དང་རླུང་གིས་ཀྱང་ཕོག་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་ཕན་གནོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ཡུལ་སྐམས་དང༌། སེར་ཆེ་བའི་ཡུལ་གྱི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་དང༌། དུས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ལ་བརྟགས་ཏེ་ཁ་ཟས་ཀྱི་གཡོས་ཆུར་བྱ་བ་དང༌། སྐོམ་དུ་བཏུང་བ་ནི་དངུལ་ཕོར་གྱི་ནང་དུ་ཆུ་བླུགས་ལ། དེའི་ནང་དུ་འབྲས་ཆན་ཉུང་ཤས་ཅིག་བླུགས་ཏེ། ཞག་གཅིག་བཞག་ནས་མ་རུལ་ལ། མདོག་ཀྱང་མ་གྱུར་ན་གངྒཱའི་ཆུ་ཀླུང་ལ་སོགས་པའི་ཆར་པའི་ཆུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བཏུང་བར་བཟང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་འབྲས་རུལ་ཏམ་ཁ་དོག་འགྱུར་ན་དེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བཏུང་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །ཆུ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ལོ་གཅིག་གི་ཟླ་བའི་དོ་གང་ལ་ཡང་བཏུང་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །ཆར་འབབ་པའི་ཆུ་སྣོད་བ་ཟང་པོ་བཟེད་དེ་གཞག་ན་ཡང༌། མི་རུལ་མདོག་ཀྱང་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆུ་ནི་བཟང་སྟེ་རྟག་ཏུ་བཏུང་ བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆར་ཆུ་སྣོད་དུ་བཟེད་པ་དང་འདྲ་བས་བཟང་སྟེ། དེ་ཡང་ས་གཞི་དཀར་རམ་གནག་པ་ཡང་རུང་སྟེ། གཙང་མ་ཉི་མའི་འོད་དམ་རླུང་གིས་ཕོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དགེ་སྟེ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ལྟེང་ཀ་འམ་ལུམ་འདམ་རྫབ་ཅན་ཉ་ལྕིབས་དང༌། ལྷུན་རྩ་དང༌། འདབ་མ་དང༌། རྙོག་པས་གང་བའི་ནང་རླུང་དང་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱང་མི་མཐོང་མི་སྣང་བ་དང༌། འཕྲལ་ལ་ཆར་དྲག་པོ་འབབ་པའི་ལྟེང་ཀའི་ཆུ་གར་པོ་ལྕི་བ་སྦུབས་ཅན་སྲོག་ཆགས་ཀྱིས་གང་བ། ཉི་ཚན་གྱི་དྲོད་དེས་ཚ་བ་འམ། ཧ་ཅང་གྲང་ཆེ་སྟེ་སོས་མི་བརྗོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང༌། དབྱར་གྱི་དུས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དང༌། དབྱར་གྱི་ཐ་མ་སྟོན་ཀའི་ཆར་ཆུ་འདི་གཉིས་དང༌། དབྱར་ཀའི་ཆར་པ་འབབ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་མི་དགེ་སྟེ། སྲོག་ཆགས་གདུག་པ་དང༌། བ་ཐག་ལ་སོགས་པ་གཅིན་དང་རྟུག་པ་དང༌། དུག་དང་འདྲེས་པའི་ཆུ་ནི་མི་དགེ་སྟེ་མི་བཏུང་ངོ༌། །ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་རྒྱ་མཚོར་འབབ་པའི་ཆུའི་ཤུགས་དྲག་པོ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་གཙང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མི་ལ་ཕན་ཏེ་བཟང་ངོ༌། །གཞན་ཡང་གངས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་ཆུ་བོ་དང༌། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིམ་ལ་ཡ་ལས་བྱུང་བའི་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་ནི་རྡོ་དང་བྲག་ལ་ཤུགས་དྲག་པོས་བརྡབས་ཤིང་རྒྱུན་ཆད་ལ་གཡེངས་པའི་ཆུ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕན་ཏེ་དགེའོ། །ཆུ་འདི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་ཐང་ལ་ཆུ་གཡུང་པོར་འབབ་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་འཐུངས་ན། ལྟོ་བའི་ནང་ན་སྲིན་བུར་འོང་བ་དང༌། རྐང་བམ་གྱི་ནད་དང༌། སྙིང་ན་བ་དང༌། ལྐོག་མ་ན་བ་དང༌། གླད་ཕན་བར་འགྱུར་ཏེ་ཆུ་འདི་ལྟ་བུའི་བག་ནི་མི་དགེའོ། །ཤར་ཕྱོགས་མོན་པའི་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ལྟེ་བ་ཀྱི་མཚམས་ཡུལ་ཨ་བན་ཐི་དང༌། །ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ག་ད་ཇ་དང༌། །སྟག་གཟིག་གི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་ནི་མི་དག་སྟེ། གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནད་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་ཤར་ཕྱོགས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚམས་ཡུལ་ཀ་ལིང་ཀའི་རིམ་ཧེ་ན་ཏྲ་ལས་ཆུ་འབབ་པ་ནི་དམུ་རྫིང་རྐང་བམ་གྱི་ནང་དུ་འགྱུར་ཏེ་མི་དགེའོ། །ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིས་ཧྱ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་བན་རྒྱའི་རྒྱུད་ལས་ཆུ་འབབ་པ་ཡང་མཛེ་དང་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་དང་གླད་པ་ན་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆུ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མི་དགེའོ། །ནུབ་ཕྱོགས་ན་ཡུལ་པ་རི་ཡ་ཏའི་རི་རྒྱུད་ལས་ཆུ་འབབ་པ་ནི་ནད་ཀུན་སེལ་བའི་ཆུ་སྟེ་བཟང་ངོ༌། །མདོར་ན་ཡུལ་སྐམས་དང༌། ཡུལ་གཤེར་ས་སེར་ཆེ་བའི་ཡུལ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྲོན་པ་དང༌། རྫིང་དང་ཆུ་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀ་ཡང་སྐམ་ས་དང་གཤེར་སའི་ཡོན་ཏན་སོ་སོར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་མདོར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆུ་འཐུང་བར་ལོ་བས་པའམ། སྐོམ་ཆེས་ཏེ་བརྣགས་ཏེ་མ་ནུས་སམ། སྐོམ་བཏུང་བ་དང་ཡང་མ་ལྡན་ན་ཡང་ཉུང་ཤས་ཙམ་ལས་མི་བཏུང་སྟེ། ཡང་ན་དྲོད་ཆུང་ངམ། སྐྲང་ནད་ཡོད་དམ། སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་
Chinese
应将巴（བ་）和若擦（རོ་ཙ་）混合使用。也就是说，首先用药物调理身体，改善身体的虚弱状态，然后通过有益的食物逐渐增强体质，比如用六十天成熟的稻米、小麦、门豆、肉和酥油等，这些食物既美味又易于消化，而且具有温热的性质。将这些食物与助消化的药物和调味料混合后食用。还要用酥油涂抹身体，用布包裹，进行沐浴。 用药物进行泻法和排除，用酥油和油麻油等强效泻药进行泻法，以及用滋养肠道的温和药物进行泻法，这样可以增强胃部的火热，从而感到舒适。如果身体感到舒适，那么众生的智慧、感官、秘密、面容和肤色都会变得清晰，变得纯洁无暇，并且会长寿和增强食欲。所谓的突发性疾病，比如贪欲、嗔恨、恐惧等等，以及邪魔、毒药、风、疾病、火、诅咒和损伤等等，这些突发性的疾病都是由于内心的迷惑所导致的。因此，要消除这些迷惑，平息感官，结合地点和时间，自己要懂得适度。如果遵循贤者的智慧，就不会发生突发性疾病，也不会发生衰老、饥饿和口渴等疾病。因此，按照仪轨的经文这样教导，没有变成疾病的就不会变成疾病，并且要防止疾病的发生。已经变成疾病的，如果按照这样的仪轨方法去做，疾病就会平息。冬季的头月、小月和中月，以及春季的头月上弦，这四个月的时间里，天气寒冷潮湿，容易产生痰液，整个冬季都在积聚痰液。到了春季的中月和小月，痰液成熟，就会变成痰液疾病。因此，在春季要用催吐药物和泻药来清除痰液疾病。还有，夏季的头月和中月这两个月里，积聚了风病，到了夏季的末月和秋季的头月这两个月里，就会变成风病。夏季的两个月里积聚了胆汁疾病，到了秋季的头月和秋季的末月这两个月里，胆
English
The Ba (བ་) and Rotsa (རོ་ཙ་) should be mixed and used. That is, first, the body should be conditioned with medicine to improve the weakness of the body, and then the body should be gradually strengthened with beneficial foods, such as rice that ripens in sixty days, wheat, Mung beans, meat, and ghee, which are both delicious and easy to digest, and have warming properties. These foods should be mixed with digestive medicines and seasonings and eaten. The body should also be smeared with ghee, wrapped in cloth, and bathed. Purgation and elimination should be performed with medicines, strong purgatives such as ghee and sesame oil should be used for purgation, and mild medicines that nourish the intestines should be used for purgation, so that the heat of the stomach can be enhanced, and one will feel comfortable. If the body feels comfortable, then the wisdom, senses, secrets, face, and complexion of sentient beings will become clear, become pure and flawless, and one will live long and increase appetite. The so-called sudden illnesses, such as greed, hatred, fear, etc., as well as demons, poisons, wind, diseases, fire, curses, and injuries, etc., these sudden illnesses are all caused by the confusion of the mind. Therefore, these confusions should be eliminated, the senses should be calmed, and one should know how to be moderate by combining the place and time. If one follows the wisdom of the wise, sudden illnesses will not occur, and diseases such as aging, hunger, and thirst will not occur. Therefore, according to the ritual scriptures, it is taught that what has not become a disease will not become a disease, and the occurrence of disease should be prevented. If it has already become a disease, if one does it according to this kind of ritual method, the disease will be pacified. The first, small, and middle months of winter, and the waxing face of the first month of spring, during these four months, the weather becomes cold and humid, and phlegm is easily produced, and phlegm accumulates throughout the winter. In the middle and small months of spring, the phlegm matures and becomes a phlegm disease. Therefore, in spring, emetic medicines and laxatives should be used to clear phlegm diseases. Also, in the first and middle months of summer, wind diseases accumulate, and in the last month of summer and the first month of autumn, they become wind diseases. Bile diseases accumulate in the two months of summer, and in the first and last months of autumn,
Chinese
感冒引起的疾病会变得热性。当风、胆液和痰液的疾病在各自的季节成熟并发生时，用催吐药和泻药等清洁和净化身体，这样季节性疾病也不会发生。因此，要顺应季节的规律，经常食用有益和滋补的食物，做饭、站立、坐卧的姿势都要做好，对于该做什么和不该做什么都要仔细考虑，不要对不适合的地方产生依恋，要慷慨大方，对一切都保持平衡，诚实守信，经过考察后要极度忍耐，恭敬和依赖拥有传承和诀窍的人，这样做就能永远保持健康。第四章结束。 接下来，将要讲解关于了解各种水等差别的章节。饮用恒河之水，能滋养人，使人满足，令人愉悦，使身体满足，使心灵清明，也能使水的味道清晰，味道鲜美，清凉，轻盈，是很好的。从降雨中产生的水，即使受到阳光和月光以及风的影响，其益处和害处的区别也要结合干旱地区、冰雹多的地区的药物，以及时间的顺序来考察，用作食物的烹饪用水，或者作为饮料饮用时，将水倒入银碗中，在其中放入少量米粒，放置一夜，如果没有腐烂，颜色也没有改变，那就是恒河等河流的雨水，饮用是很好的。如果米粒腐烂或者颜色改变，那就是海水，不能饮用。这样的水在一年中的任何一个月都不宜饮用。如果将雨水储存在干净的容器中，不腐烂，颜色也不改变，这样的水是好的，应该经常饮用。 像这样，雨水储存在容器中一样好，无论是白色还是黑色的土地都可以，干净且被阳光或风照射到的地方，是吉祥的，可以饮用。池塘或泥泞的沼泽地，鱼粪、水藻、树叶和浑浊物充满的地方
English
Diseases caused by colds become hot. When diseases of wind, bile, and phlegm mature and occur in their respective seasons, cleanse and purify the body with emetics and purgatives, so that seasonal diseases will not occur. Therefore, one should conform to the rules of the seasons, always eat beneficial and nourishing foods, and do well in cooking, standing, sitting, and lying down. One should carefully consider what to do and what not to do, not become attached to unsuitable places, be generous, maintain balance in everything, be honest and trustworthy, be extremely patient after investigation, and respect and rely on people who have lineage and know-how. By doing this, one can always remain healthy. The fourth chapter is completed. Next, the chapter on understanding the differences between various waters, etc., will be explained. Drinking the water of the Ganges nourishes people, satisfies them, pleases them, satisfies the body, clears the mind, and also makes the taste of the water clear, delicious, cool, and light, which is good. Water that comes from rainfall, even though it is affected by sunlight and moonlight, as well as wind, the difference between its benefits and harms should be examined in conjunction with medicines from dry areas and areas with a lot of hail, as well as the order of time. When used as cooking water for food, or when drunk as a beverage, pour the water into a silver bowl and put a small amount of rice grains in it. Leave it overnight, and if it does not rot and the color does not change, then it is rainwater from rivers such as the Ganges, and it is good to drink. If the rice rots or the color changes, then it is seawater, and it cannot be drunk. Such water should not be drunk in any month of the year. If rainwater is stored in a clean container and does not rot and the color does not change, such water is good and should be drunk regularly. Like this, rainwater stored in a container is good. Whether the land is white or black is fine, but a clean place exposed to sunlight or wind is auspicious and can be drunk. Ponds or muddy swamps, places filled with fish manure, algae, leaves, and turbidity