Tibetan
བ་དང༌། །སྙིང་དང་ཡན་ལག་ན་བཅས་འགྱུར། །རུས་ཚིགས་བོག་རེར་མཚོན་ལུས་པ། །རུས་བརྩེ་ཚབས་ཆེར་ན་བར་འགྱུར། །རུས་གནས་ནད་མང་སྐྲང་བར་བྱེད། །ཚིགས་ལ་གནས་པ་དེ་དང་འདྲ། །བསྐྱོད་པར་དཀའ་བ་དག་ཏུའང་འགྱུར། །ནང་གྲོལ་ནང་ཡོད་འཁྲུགས་པ་དང༌། །ཝོ་ཞིང་ཁ་ཟས་ངན་སྐྱུགས་གཅིན། །རྨ་ཡི་ཁར་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གནད་ཀྱི་ནང་དུ་མཚོན་ལུས་པ། །གནད་ཟུག་མཚན་ཉིད་ལས་ ཤེས་བྱ། །པགས་པ་ལ་སོགས་རང་རང་གི །ཇི་ལྟར་འཛག་ལས་ཤེས་པར་བྱ། །སྐྱོན་མེད་ལུས་ཀྱི་རྨ་འཚོ་བ་སྟེ། །དེ་ནི་གནོད་པ་མེད་པར་གནས། །ནད་འཁྲུགས་སྣད་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས། །བསླངས་ནས་སླར་ཡང་གནོད་པ་སྐྱེད། །གང་ཡང་རུང་བར་པགས་པ་ཉམས། །བསྐུ་དང་མཉེ་དང་དུགས་བྱས་ནས། །མདོག་དམར་ན་ཞིང་ཚ་ལ་འཁྲུགས། །ཡང་ན་གང་དུ་མར་གཞག་འཇུ། །ལྡེ་གུས་བྱུགས་པ་མྱུར་དུ་བསྐམས། །གནས་དེར་ཟུག་རྔུ་བཅས་ཤེས་བྱ། །ཤར་ལུས་སྦྱང་བར་བྱས་པ་ཡིས། །སྐེམ་བྱས་ལྷོངས་འགྱུར་བསྐུལ་བ་དང༌། །བཙན་དམར་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཉ་དང་རུས་ཚིགས་ནང་གྲོལ་གྱི། །ཟུག་རྔུའང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །རུས་པ་ཟུག་རྡུས་མ་རུངས་འགྱུར། །རུས་པ་བསྐུ་དང་དུགས་བྱ་ཞིང༌། །མཉེ་དང་བཙིར་ལས་ཤེས་པར་བྱ། །རུས་ཚིགས་གནས་པ་རུས་འདྲ་དང༌། །བརྐྱང་དང་བསྐུམ་ལས་ཤེས་པར་བྱ། །ཆུ་བ་རྩ་དང་རྩ་ཆེན་སྦུབས། །ཟུག་རྔུ་མི་མཉམ་ལམ་འགྲོ་དང༌། །ཤིང་རྩ་ཆག་པའི་རྟ་དང་ནི། །ལྡན་པར་ནད་པ་བསྐྱོན་ནས་སུ། །མྱུར་དུ་དྲངས་ནས་དེ་ནས་ནི། །བསྐྱོད་པས་ཟུག་རྔུ་ཤེས་པར་བྱ། །གནད་ཟུག་ལོགས་ཤིག་མ་བཤད་དེ། །དེ་རྣམས་ཤ་སྩོགས་ལ་གནས་ཡིན། །སྤྱིར་ནི་ཟུག་རྡུ་བཅས་བསྐྱོད་པའི། །བྱ་བས་ནད་བཅས་ལས་ཤེས་བྱ། །མདོར་ན་ཟླུམ་དང་གྱེས་པ་དང༌། །ཟུར་བཞི་བ་དང་ཟུར་གསུམ་པའི། །རྨ་ཡི་དབྱིབས་ལས་ཟུག་རྔུ་ནི། །མི་མངོན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་རྣམས་དབྱུང་བའི་ཐབས་གྱུར་གཉིས། །ཕྱིར་དྲང་བ་དང་མདུན་ནས་དྲང༌། །རྩེ་ནས་དྲང་དང་རྩ་ནས་དྲང༌། །དེ་ལས་བཟློག་པས་དབྱུང་བར་བྱ། །དབྱུང་སླ་གང་ན་ཡོད་དྲལ་ཏེ། །དེ་ནས་ཐད་ཀར་དྲང་བར་བྱ། །མཚོན་ནི་བྲང་དང་མཚན་ཁུང་དང༌། །བརླ་དྲུང་རྩིབ་ལོགས་ཟུག་པ་དང༌། །མདུན་དྲང་རྩེ་མོ་མངོན་གཅད་བྱ། །ཁ་ཞེང་ཆེ་དྲང་མི་བྱ་དང༌། །ཟུག་རྔུར་མ་གྱུར་མདེའུ་དང༌། །མི་མངོན་གནོད་མེད་པ་མི་དབྱུང༌། །དེ་ནས་ལག་པས་ཟིན་གྱུར་ན། །ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་དྲང་བར་བྱ། །སྣང་གཞན་སེང་གེ་ཆུ་སྲིན་ དང། །བར་གྱི་ཀརྟ་ཏི་མཆུས་དྲང༌། །མི་མངོན་རྨ་ཡི་དབྱིབས་ལས་ནི། །གལ་ཏེ་དབྱུང་བར་ནུས་གྱུར་པ། །ཀང་ཀ་བྲིང་ཀ་ཁྲུང་ཁྲུང་དང༌། །བྱ་རོག་ཤ་ར་བྱེའི་མཆུས་དྲང༌། །པགས་སྩོགས་ལ་གནས་སྐམ་པས་དྲང༌། །ཁོང་སྟོང་ནང་ནས་ཉ་མགོས་དབྱུང༌། །སྦུ་གུར་གནས་པ་འདམ་བུ་འདྲས། །ལྷག་མ་གཞན་གྱིས་ཅི་རིགས་དྲང༌། །ཡང་ན་དང་པོ་མཚོན་གྱིས་དྲལ། །དེ་ནས་རྨ་ཡི་ཁྲག་བསལ་བ། །བྱས་ལ་མར་གྱིས་དུགས་བྱ་ཞིང༌། །བཅིངས་ཏེ་སྤྱོད་པ་བསྟེན་པར་བྱ། །རྩ་དང་ཆུ་བར་མཚོན་ལུས་པ། །ཐུར་མས་བསྐྱོད་དེ་དབྱུང་བར་བྱ། །སྙིང་གར་གནས་པའི་ཟུག་རྔུ་ནི། །ཆུ་གྲང་གཏོར་བས་སྡངས་བྱས་ལ། །གནས་གཞན་ཕྱིན་ཅིང་འཕགས་གྱུར་ན། །ཅི་རིགས་པར་ནི་དབྱུང་བར་བྱ། །རྨ་ཡི་སྒོ་ནས་དབྱུང་དཀའ་བ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་སྦྱར། །རུས་པར་ཟུག་པ་རྐང་པ་ནི། །གཉིས་ཀྱིས་མནན་ལ་དྲང་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་མ་ནུས་སྟོབས་ཆེ་བའི། །གཡོག་གིས་དམ་དུ་བཟུང་སྟེ་དབྱུང༌། །འོན་ཀྱང་མ་ནུས་མདེའུའི་རྩ། །བཀུག་ལ་གཞུ་རྒྱུད་དམ་བཏགས་ལ། །རྟ་སྲབ་ཀྱི་ནི་ཁ་ལྕགས་མཐར། །མ་ཡེངས་པ་ཡིས་དམ་བཏགས་ཏེ། །ཡན་ལག་ལྔ་པ་ལེགས་བསྡམས་ནས། །རྟ་ནི་ལྕག་གིས་གཞུས་ནས་སུ། །བརྡེག་ཅིང་མགོ་བོ་བཏེག་ནས་ནི། །ཤུགས་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་བརྟོད་ནས་ནི། །དེ་ལྟར་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བའམ། །ཡང་ན་ཤིང་གི་ཡལ་གར་གདགས། །མདེའུ་རྩ་ཕྲ་བར་སྲད་བུ་དག །བཏགས་ཏེ་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བར་བྱ། །རྨ་སྐྲངས་མདེའུ་རྩ་མི་མངོན་ན། །སྐྲངས་པ་ལགས་པར་བཙིར་ནས་དབྱུང༌། །དོང་བུ་ཐོ་བས་བརྡུངས་པ་ཡིས། །མཐོ་ཞིང་སྣང་བར་གྱུར་ན་དབྱུང༌། །ལམ་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་བ་གང༌། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྨར་དབྱུང་བྱ། །མདེའུ་ཟུར་བཅུམ་སྟེ་དབྱུང་བའམ། །དོང་བུ་ཁ་ཡེས་དབྱུང་བར་བྱ། །རྣ་བ་མེད་ཅིང་རྨ་ཁ་དབྱེ། །དྲང་འདུག་ཁ་དབྱེ། རང་འདུག་ཁབ་ལོང་བསྟན་པས་དབྱུང༌། །ཞུ་བའི་གནས་སུ་ཟུག་རྡུ་ནི། །བཀྲུ་སྨན་ཉིད་ཀྱིས་དབྱུང་བར་བྱ། །རླུང་གནོད་དུགས་དང་ནུ་ཞོ་དང༌། །ཁྲག་དང་ཆུས་གནོད་གཞིབས་པས་བསལ། །གྲེ་བའི་ནང་ཞུགས་ ཟུག་རྔུ་ལ། །སྐུད་པ་གྲེ་བར་གཞུག་བྱ་སྟེ། །པདྨའི་རྩ་བར་སྐུད་པས་གདགས། །པད་རྩ་ཟུག་རྡུ་ལྷན་ཅིག་དྲང༌། །ལྕགས་སྲེག་མིག་ཆུར་བཅུག་པ་ཡི། །ལྕགས་ཐུར་བརྟན་པོར་བྱས་ནས་ནི། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཅན་ནམ་རྒྱ་སྐྱེགས་མེད། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་བསྒོས་ཟུག་རྔུ་དབྱུང༌། །སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་འཐུངས་པ་དང༌། །གཤེར་བས་ཚེར་མ་ཟུག་པ་གདོན། །འཕྲལ་དུ་སྲད་བུ་ཐོགས་པ་ཡིས། །སློན་པར་བྱའོ་དེས་ཅིག་ཤོས།
Chinese
བ་病，心脏和四肢都会疼痛。 骨节的每个部位都中了箭，骨头内部会剧烈疼痛。 骨头所在之处多病且肿胀，关节所在之处也与此相同。 也会变得难以移动。内脏破裂，内里有东西，会紊乱，呕吐腹泻，排泄物恶臭，伤口处会发生。 箭射入要害之中，要害的疼痛可以通过特征来了解。 皮肤等各自的，要根据如何渗漏来了解。 没有损伤的身体的伤口会愈合，那是没有损害的状态。 因疾病紊乱、击打等原因，引发后又再次造成损害。 无论什么原因，皮肤受损，通过涂抹、按摩和热敷，颜色发红、疼痛、发热且紊乱。 或者在任何地方涂抹酥油，涂上蜂蜡后迅速干燥。 要知道那个地方有刺痛。通过锻炼身体，使其变得干燥、肿胀，并进行刺激，通过红色颜料等来了解。 鱼和骨节内脏破裂的，疼痛也同样要知道。骨头因疼痛而变得不适，要对骨头进行涂抹和热敷，通过按摩和挤压来了解。 骨节所在之处与骨头相似，通过伸展和弯曲来了解。水脉和粗大血管的空隙，疼痛不均匀，路径不定，如同树根断裂的马一样，让病人背负着，迅速拉动，然后，通过移动来了解疼痛。 要害的疼痛没有单独说明，那些都位于肌肉等处。一般来说，通过伴随疼痛的移动，通过伴随疾病的活动来了解。总之，圆形、分开的，四角形和三角形的，从伤口的形状来了解疼痛，要以不明显的方式来认识。 取出它们的方法有两种，向外拉和向前拉，从尖端拉和从根部拉，通过与此相反的方法来取出。在容易取出的地方切开，然后直接拉出。箭射入胸部、阴部、大腿内侧、肋骨侧面等处，要向前拉，尖端明显才能切断。 不要拉开口大的，以及没有疼痛的箭，不要取出不明显且无害的。然后如果用手抓住，要用双手拉出。其他如狮子、摩羯，以及中间的卡尔塔蒂用喙拉出。
English
For Ba disease, the heart and limbs will be painful. Each part of the bone joint is hit by an arrow, and the inside of the bone will be severely painful. The place where the bone is located is often sick and swollen, and the place where the joint is located is the same. It will also become difficult to move. The internal organs are ruptured, there are things inside, it will be disordered, vomiting and diarrhea, the excrement is smelly, and it will happen at the wound. The arrow is shot into the vital point, and the pain of the vital point can be understood through the characteristics. The skin and so on, each of their own, should be understood according to how they leak. The wound of a body without damage will heal, which is a state without damage. Due to illness, disorder, hitting, etc., it is triggered and then causes damage again. No matter what the reason, the skin is damaged, and by applying, massaging and hot compress, the color is red, painful, feverish and disordered. Or apply ghee anywhere, and dry quickly after applying beeswax. You should know that there is a tingling sensation in that place. By exercising the body, making it dry, swollen, and stimulating it, it can be understood by red pigments and the like. For fish and bone joints with ruptured internal organs, the pain should also be known in the same way. The bone becomes uncomfortable due to pain, and the bone should be smeared and hot compress, and understood by massage and squeezing. The place where the bone joint is located is similar to the bone, and it can be understood by stretching and bending. The gap between the water veins and the large blood vessels, the pain is uneven, the path is uncertain, like a horse with a broken tree root, let the patient carry it, pull it quickly, and then, understand the pain by moving. The pain of the vital point is not explained separately, those are located in the muscles and so on. Generally speaking, through the movement accompanied by pain, it can be understood through the activities accompanied by disease. In short, round, separated, quadrangular and triangular, the pain is understood from the shape of the wound, and it should be recognized in an inconspicuous way. There are two ways to take them out, pull outwards and pull forwards, pull from the tip and pull from the root, and take them out by the opposite method. Cut open where it is easy to take out, and then pull it out directly. Arrows shot into the chest, genitals, inner thighs, rib sides, etc., should be pulled forward, and the tip must be obvious to cut off. Do not pull open large openings, and arrows that do not have pain, do not take out inconspicuous and harmless ones. Then if you grab it with your hand, you must pull it out with both hands. Others such as lions, Capricorn, and the middle Kartati pull out with their beaks.
Chinese
如果能从伤口的形状中取出（异物）， 可以用鸛、鴒、鹤， 乌鸦、喜鹊、沙鸡的喙来拉出。 在皮肤等处，用干燥的方法拉出。 从空腔内部，用鱼钩拉出。 在管状物中，用芦苇般的工具。 剩余的用其他方法酌情拉出。 或者首先用刀切开， 然后清除伤口的血。 之后用酥油熏蒸， 包扎并注意调养。 如果箭留在脉和水（组织液）之间， 用探针移动后取出。 对于留在心脏部位的刺， 用冷水喷洒使其收缩， 如果移到其他部位并肿胀， 则酌情取出。 难以从伤口处取出的， 也同样适用于其他情况。 对于刺入骨头的， 用两脚按住并拉直。 如果这样不行，就让力气大的 仆人紧紧抓住再取出。 然而，如果无法取出箭杆， 就弯曲并紧紧系在弓弦上， 在马缰绳的铁环末端， 毫不犹豫地紧紧系住， 将五体肢节好好捆绑后， 用鞭子抽打马， 敲打并抬起头， 用尽全力拉紧， 就这样取出刺， 或者挂在树的枝条上。 对于细小的箭杆，用线 系住后取出刺。 如果伤口肿胀，箭杆不明显， 就挤压肿胀部位取出。 用锤子敲打凹陷处， 如果变得高而明显，就取出。 如果从非正常途径出现， 就从那个伤口取出。 可以弯曲箭杆取出， 或者扩大凹陷处取出。 没有耳部，就切开伤口， 拉直伤口，用针孔引导取出。 对于位于溶解部位的刺， 用清洗药剂取出。 风邪引起的损害，用熏蒸和母乳， 血液和水引起的损害，用湿敷消除。 对于进入喉咙内部的 刺，将线放入喉咙， 将线系在莲藕的根部， 莲藕根和刺一起拉出。 将烧红的铁放入眼泪中， 将铁探针稳固后， 用有或没有芒柄的， 用芒柄包裹的刺取出。 头发缠结、喝水， 以及湿气引起的荆棘刺入， 立即用手边的线， 挑出来，这样就解决了。
English
If it can be removed from the shape of the wound, It can be pulled out with the beaks of storks, wagtails, cranes, crows, magpies, and sandgrouse. In the skin and so on, pull it out with a dry method. From inside the empty cavity, pull it out with a fishhook. In a tubular object, use a reed-like tool. The remainder should be pulled out appropriately by other means. Or first cut it open with a knife, Then remove the blood from the wound. After that, fumigate with butter, Bandage it and pay attention to recuperation. If the arrow remains between the pulse and the water (tissue fluid), Move it with a probe and then remove it. For thorns that remain in the heart area, Spray with cold water to constrict it, If it moves to another area and swells, Then remove it as appropriate. Difficult to remove from the wound, It also applies to other situations. For those that pierce the bone, the legs Hold down with both feet and straighten it. If that doesn't work, let a strong Servant hold it tightly and remove it. However, if the arrow shaft cannot be removed, Bend it and tie it tightly to the bowstring, At the end of the iron ring of the horse's reins, Tightly tie it without hesitation, After tying the five limbs well, Beat the horse with a whip, Knock and raise its head, Pull it with all your strength, Remove the thorn in this way, Or hang it on a tree branch. For thin arrow shafts, use a thread Tie it and remove the thorn. If the wound is swollen and the arrow shaft is not visible, Squeeze the swollen area and remove it. By hammering the dent with a hammer, If it becomes high and visible, remove it. If it appears from an abnormal route, Remove it from that wound. The arrow shaft can be bent and removed, Or the dent can be enlarged and removed. Without an ear, cut open the wound, Straighten the wound, guide it with a needle hole and remove it. For thorns located in the dissolving area, Remove it with a cleaning agent. Damage caused by wind disorders, use fumigation and breast milk, Damage caused by blood and water, eliminate it with a compress. For Thorns that enter the throat, Put the thread into the throat, Tie the thread to the root of the lotus, Pull out the lotus root and the thorn together. Put the red-hot iron into tears, After stabilizing the iron probe, With or without awn, Remove the thorn wrapped with awn. Hair tangles, drinking water, And thorns caused by moisture, Immediately with the thread at hand, Pry it out, and that's it.