Tibetan
་གཟུགས་ཤིང༌། །སྨན་པས་དེ་ལྟར་འཚོ་ཙམ་བྱ། །དམུ་ཆུ་ལ་ནི་ཆུ་ཡི་ནི། །ཉེས་སེལ་སྨན་ནི་དང་པོ་ནི། །སྨན་རྣོ་བ་གཅིན་ལྡན་པ་དང༌། །སྣ་ཚོགས་ཐལ་སྨན་ལྡན་པར་སྦྱིན། །དྲོད་ སྐྱེད་བད་ཀན་འཇོམས་པ་ཡི། །ཟས་ཀྱིས་དེ་ནི་གསོ་བར་བྱ། །ར་ཡི་རིལ་མའི་ཐལ་བའི་ཆུ། །བ་གཅིན་བཅས་གཟགས་མེ་བསྐོལ་བ། །སྐ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནང་དུ། །པི་པི་ལིང་དང་དེའི་རྩ་བ། །བཅའ་སྒ་དུར་བྱིད་ལན་ཚྭ་ལྔ། །དན་ད་ཁྲོན་བུ་འབྲས་བུ་གསུམ། །ཤུ་དག་ཀརྐ་ཏ་སྲིང་གི །ཡ་བཀྵ་ར་པ་ཏ་ལ། །སྭ་རྫི་ཀཥ་ཞེས་བྱ་བ། །ཞོ་ནི་གཉིས་གཉིས་བཏགས་ཕྱེ་གཞུག །རྒྱ་ཤུག་ཙམ་གྱི་རི་ལུ་བྱ། །དེ་ནས་སྐྱུར་རྩ་བས་དང་སྦྱར་ལ། །བླུད་ན་མ་ཞུ་འོར་ནད་དང༌། །དམུ་ཆུའི་ནད་ནི་འཕེལ་བ་སེལ། །དེ་ལྟར་སྨན་གྱིས་མ་ཐུབ་ན། །རྒྱུ་འགགས་ལ་སོགས་དམུ་རྫིང་གསུམ། །གཉེན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཞུས་ཏེ། །མཚོན་གྱི་ལས་ནི་སྤྱད་པར་བྱ། །རྒྱུ་འགགས་རྡོལ་བའི་དམུ་རྫིང་ལ། །སྣུམ་ཞེན་དུགས་བྱས་ལྟེ་བའི་འོག །གཡོན་ལོགས་སུ་ནི་སོར་བཞི་ཡི། །ལྟོ་བའི་ཕྱོགས་སུ་བཞག་ནས་ནི། །སོར་བཞི་ཙམ་གྱི་ཚད་དབྲལ་ལ། །དེ་ནས་རྒྱུ་མ་ཕྱུང་ནས་ནི། །བཏགས་ཏེ་སྤུ་དང་དྲི་མ་དང༌། །འབྱར་བག་རྡོ་བ་ལ་སོགས་བསལ། །བརྟོལ་བ་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ནས་ནི། །རྣམ་པར་བསལ་ལ་གཟགས་པར་བྱ། །བུ་ག་དབྲལ་ལ་འཆར་གཞུག་ཅིང༌། །ཟིན་ནས་དེ་ཡི་ལུས་ཀྱི་ནི། །མགོ་བོ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ། །དེ་རྗེས་མར་དང་སྦྲང་རྩི་ཡིས། །བསྐུས་ནས་རྒྱུ་མ་ལེགས་པར་གཞུག །དེ་འོག་ཕྱིའི་ངོས་ནས་རྨ་བཙེམ། །དེ་ནས་ས་ནག་ཤིང་མངར་གྱི། །ལྡེ་གུས་ལེགས་པར་བསྐུ་བར་བྱ། །དེ་འོག་རླུང་མེད་གནས་སུ་ནི། །བཞག་ལ་འོ་མས་གསོས་པ་དང༌། །སྣུམ་གྱི་སྣོད་ནས་བཅིང་བར་བྱ། །ཆུ་བཅས་དམུ་རྫིང་ཏིལ་མར་ནི། །རླུང་འཇོམས་བསྐོལ་བས་བསྐུས་ནས་ནི། །ཆུ་དྲོན་བླུགས་པས་དུགས་བྱ་ཞིང༌། །ལྟོ་བ་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ནས་ནི། །རྒྱུ་འགགས་རྡོལ་པར་བཤང་ནས་སུ། །སོར་གཅིག་ཙམ་ནི་དབུག་པར་བྱ། །དེར་ནི་གཅེའུ་བཅུག་ནས་ནི། །དེ་ལ་ཆུ་ཕྱེད་གཟགས་པར་བྱ། །དེ་ནས་གཅེའུ་ཕྱུང་ནས་ནི། །ཏིལ་དང་རྒྱམ་ཚའི་ལྡེ་གུ་ཡིས། །རྨ་བསྐུས་ནས་ནི་བཀག་ནས་སུ། །རས་ཀྱིས་ལྟོ་བ་དཀྲི་བར་བྱ། །ཞག་གསུམ་ཡང་ན་ ཞག་བཞི་ཞིང༌། །ཞག་ནི་བཅུ་དྲུག་བར་གྱིས་བྱ། །དེ་ནི་བར་བར་དུབ་བསྟི་ཞིང༌། །ཆུ་ནི་ཉུང་ཟད་ཉུང་ཟད་དབྱུང༌། ལྟོ་ནི་ལྷོད་པར་གྱུར་པ་ན། །ཤིན་ཏུ་དམ་དུ་དཀྲི་བར་བྱ། །ཆུ་ནི་གཟགས་པ་སྨྱུང་བྱས་ལ། །ཐུག་པ་ལ
Chinese
身体衰弱，医生只能勉强维持生命。 对于腹水，首先要用消除水液之患的药物： 给予药性猛烈、含尿液的药物，以及各种灰药。 用能产生热量、消除黏液的食物来调养。 将羊粪灰水与牛尿一起煮沸。 待其浓稠后，加入荜茇及其根、 姜黄、天门冬、五种盐、 丹达、川芎、三种果实、 石花、豆蔻、锡兰肉桂、 以及名为“苏瓦吉卡夏”的药物。 加入两份炒过的面粉。 制成约大麻子大小的药丸。 然后与酸模根混合。 服用后，可消除消化不良、食积和腹水。 如果药物无法治愈，对于肠梗阻等三种腹水， 应请示国王的御医，使用手术疗法。 对于肠梗阻破裂的腹水， 用油膏热敷肚脐下方。 在左侧，距离肚脐四指宽的位置， 朝着腹部的方向，切开 约四指宽的口子。 然后取出肠子， 清洗干净，去除毛发、污垢、 粘液、石块等。 取出穿孔处的异物和脓液， 彻底清理并缝合。 切开孔洞并进行缝合， 缝合后，将肠子的 头部完全切断。 之后，用酥油和蜂蜜 涂抹，将肠子妥善放回。 然后从外部缝合伤口。 之后，用黑土和白檀香的 药膏仔细涂抹。 之后，安置在无风的地方， 用牛奶喂养，并 用油布包裹。 对于含水的腹水，用能消除风邪的芝麻油 煮沸后涂抹，并用 温水淋浴，用 布包裹腹部， 对于肠梗阻破裂，排便后， 插入约一指宽的管子。 在那里插入导管， 从中抽出一半的水。 然后取出导管， 用芝麻和芒硝的药膏 涂抹伤口并堵住， 用布包裹腹部。 三天或 四天，甚至 十六天内， 间歇性地进行灌肠， 少量少量地排出水分。 当腹部松弛时， 要非常紧地包裹。 排出水分后进行斋戒， 喝粥。
English
When the body is weak, the doctor can only barely sustain life. For ascites, the first thing to do is to use medicines that eliminate the disease of water: Administer potent medicines containing urine, and various ash medicines. Nourish with foods that generate heat and eliminate mucus. Boil ash water of sheep dung together with cow urine. After it becomes thick, add long pepper and its root, turmeric, asparagus, five kinds of salt, Danda, chuanxiong, three kinds of fruits, lichen, cardamom, Ceylon cinnamon, and a medicine called "Svarjikaksha". Add two parts of fried flour. Make pills about the size of hemp seeds. Then mix with sorrel root. Taking it can eliminate indigestion, food accumulation, and ascites. If the medicine cannot cure it, for the three types of ascites such as intestinal obstruction, you should consult the king's imperial physician and use surgical treatment. For ascites with ruptured intestinal obstruction, apply an oil ointment below the navel with hot compress. On the left side, four fingers away from the navel, towards the abdomen, cut open an opening about four fingers wide. Then take out the intestines, wash them clean, remove hair, dirt, mucus, stones, etc. Remove foreign objects and pus from the perforation, clean thoroughly and suture. Cut open the hole and suture it, after suturing, completely cut off the head of the intestines. After that, smear with ghee and honey, and put the intestines back properly. Then suture the wound from the outside. After that, carefully apply an ointment of black soil and white sandalwood. After that, place in a windless place, feed with milk, and wrap with oilcloth. For watery ascites, boil sesame oil that eliminates wind evil and apply it, and bathe with warm water, and wrap the abdomen with cloth, for ruptured intestinal obstruction, after defecation, insert a tube about one finger wide. Insert a catheter there, and draw out half of the water from it. Then remove the catheter, apply the wound with an ointment of sesame and mirabilite and block it, wrap the abdomen with cloth. For three or four days, even up to sixteen days, perform enemas intermittently, draining a small amount of water little by little. When the abdomen becomes loose, wrap it very tightly. After draining the water, fast, drink porridge.
Tibetan
ན་ཚྭ་སྣུམ་མེད་བླུད། །ཟླ་དྲུག་བར་དུ་འོ་མས་གསོ། །ཟླ་གསུམ་ཐུག་པ་འོ་ཐུག་བླུད། །ཟ་གསུམ་བར་དུའོ་ཐུག་གམ། །འབྲས་བུ་སྐྱུར་བཅས་ཤ་ཁུ་ནི། །ལན་ཚྭ་སྣུམ་ནི་ཉུང་བ་བླུད། །ཁྲེ་དང་ཅི་ཙེ་རྙིང་པོ་སྦྱིན། །དེ་ལྟར་ལོ་གཅིག་འབད་པ་ཡིས། །ཆུ་ཡི་དམུ་རྫིང་ལེགས་པར་གསོ། །སྤང་བ་རྣམས་ནི་བསྡམས་པ་དང། བརྟན་པར་བྱ་ཞིང་སྐོམ་མེད་བྱ་།གང་ཕྱིར་དམུ་རྫིང་ཐམས་ཅད་ནི། །ནད་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་རླུང་སོགས་བསལ་བ་ཡི། །གསོ་བ་ཀུན་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ནད་ཀྱིས་ལྟོ་བ་གང་འགྱུར་པས། །མེ་དྲོད་འབྲི་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །དེ་བས། ནང་ན་དྲོད་སྐྱེད་པའི། །རྩ་བ་ལྔ་བཅས་ཉུང་བ་དང༌། །ལན་ཚྭ་སྣུམ་དང་ཁ་བ་ཉུང༌། འཇུ་སའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱ། །བ་གཅིན་དང་ནི་སྤངས་པ་ཡི། །དྲུག་ཅུ་པ་ཡི་འབྲས་དག་ལས། །ཐུག་པ་འོ་ཐུག་བཙོས་ནས་ནི། །ཅི་འདོད་པར་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །དམུ་རྫིང་སྐྱོན་ནི་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །དེ་རྗེས་བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་བླུད། །དེ་ནི་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་རྣམས། །རང་རང་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་ཚ་བའི་ཆུ་ལན་ཚྭ། །རྩུབ་ཅིང་བཤང་སྲི་གྲང་ཞིང་ལྕི། །བུ་རམ་ཏིལ་གཡོས་ཚོད་མ་དང༌། །ཆུ་འཐུང་ལུས་ནི་འཁྲུ་བ་དང༌། །རྩོལ་དྲགས་ལམ་དུབ་ཉིན་མོ་གཉིད། བཞོན་པས་འགྲོ་བ་སྤང་བར་བྱ། །ཤིན་ཏུ་སྐ་སླ་མིན་ཞིང་མངར། །དར་བ་སྐོམ་དུ་བླུད་པ་བསྔགས། །རླུང་ལ་རྒྱམ་ཚ་པི་པི་ལིང༌། །མཁྲིས་པར་ཀར་ཚ་བ་གསུམ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་ལ་ལ་ཕུད། །རྒྱམ་ཚ་ཟི་ར་སྦྲང་རྩི་དང༌། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་སྦྲང་རྩི་དང༌། །ཤུ་དག་ཏིལ་མར་བཅའ་སྒ་དང༌། །ཤུ་ཏི་རུ་རྟ་ལྕེ་མྱང་ཚ། །མཆེར་པ་རྒྱུན་འགགས་དམུ་རྫིང་ལ། །ཚ་བ་གསུམ་དང་ལ་ལ་ཕུད། །རྒྱམ་ཚ་གོ་སྙོད་སྤ་འབྲས་བཅས། །རྒྱུ་རྡོལ་སྦྲང་རྩི་པི་པི་ལིང༌། །ཚ་བ་ གསུམ་དང་ལྡན་པ་བླུད། །ཆུ་ཡི་དམུ་རྫིང་ཅན་ལ་ནི། །ཚ་བ་གསུམ་བཅས་བླུད་ན་ཕན། །རླུང་དང་བད་ཀན་གྱིས་གཟིར་ཞིང༌། །ལུས་ལྕི་ལྟོ་སྦོས་ཡི་ག་འཆུས། །ཆད་འཁྲུ་མེ་དྲོད་ཉམས་པ་ལ། །དར་བ་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་ཡིན། །སྦྱོར་བ་ཀུན་གྱི་རྗེས་ལ་ནི། །འོ་མ་ཉེ་བར་སྦྱར་བྱ་སྟེ། །ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་བརྟན་བྱེད་ཅིང༌། །སྟོབས་བསྐྱེད་ནད་ནི་ལྷག་ལུས་སེལ། །སྨན་གྱིས་ཉམས་སྨད་གྱུར་ལུས་ལ། །འོ་མ་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ལས། གསོ་བའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྐྱ་རྦབ་ཀྱི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ
Chinese
不加盐、油来喂养，六个月内用乳汁喂养，三个月喂米粥和奶粥，三个月到三岁之间喂奶粥或者，酸味水果加上肉汤，少加盐和油来喂养，给予陈年的青稞和稷米。这样一年努力，水肿病就能很好地治疗。要收拢蔓延的草，使其稳固且不干渴。因为所有的水肿病，都是由疾病等引起的，因此，去除风等因素的，所有治疗都值得赞扬。因为疾病使腹部充满，导致体温下降。因此，要给予能从内部产生热量的，含有少量五种根本药物的食物，少量盐、油和碱，给予容易消化的食物。用牛尿和蔓延的草的，六十种稻米来，煮粥和奶粥，随意给予。为了清除水肿病的病根，之后喂红糖和树汁。这样风、胆、痰，就会回到各自的位置。非常热的盐水，粗糙且大小便寒冷沉重，红糖、芝麻油、蔬菜等，饮水、身体按摩，过度劳累、长途跋涉、白天睡觉，骑乘等都要避免。非常浓稠或稀薄都不好，甜的，给予稀粥作为饮料值得称赞。风病用碱、姜黄、荜茇，胆病用白糖、三种热药，痰病用萝卜，碱、孜然、蜂蜜，加上三种热药来给予。混合病用蜂蜜，阿魏、芝麻油、姜，小豆蔻、菖蒲、马舌、芒硝，脾肿大、闭经、水肿，用三种热药和萝卜，碱、余甘子、诃子等，肠梗阻用蜂蜜、荜茇，加上三种热药来喂养。对于患有水肿病的人，给予三种热药会有益处。被风和痰折磨，身体沉重、腹胀、食欲不振，腹泻、体温下降的人，稀粥就像甘露一样。在所有治疗之后，要接近牛奶，使所有身体的营养稳固，增强体力，消除残留的疾病。对于被药物损害的身体，牛奶就像甘露一样。从《八支概要》的精髓中汇集，治疗疾病之处的第十五章。之后是治疗荨麻疹疾病的章节。
English
Feed without salt and oil. Nourish with milk for six months. Feed rice porridge and milk porridge for three months. From three months to three years, feed milk porridge or, sour fruits with meat broth. Feed with little salt and oil. Give old barley and millet. In this way, with one year of effort, dropsy can be well treated. The spreading grasses should be gathered, made firm, and kept from thirst. Because all dropsy, is caused by diseases and so on, therefore, all treatments that eliminate wind and so on are praiseworthy. Because the disease fills the abdomen, causing the body temperature to decrease. Therefore, give foods that generate heat from within, containing small amounts of the five root medicines, small amounts of salt, oil, and alkali, and give easily digestible foods. From cow urine and spreading grasses, from sixty kinds of rice, cook porridge and milk porridge, and give as desired. In order to clear the root of dropsy, then feed brown sugar and tree sap. In this way, wind, bile, and phlegm, will return to their respective places. Very hot salt water, rough and with cold and heavy feces and urine, brown sugar, sesame oil, vegetables, drinking water, body massage, overexertion, long journeys, sleeping during the day, riding, etc., should be avoided. Neither very thick nor thin is good, sweet, giving thin porridge as a drink is commendable. For wind disease, use alkali, turmeric, long pepper. For bile disease, use white sugar, three hot medicines. For phlegm disease, use radish, alkali, cumin, honey, plus three hot medicines to give. For mixed disease, use honey, asafoetida, sesame oil, ginger, cardamom, calamus, horse tongue, mirabilite, spleen enlargement, amenorrhea, dropsy, use three hot medicines and radish, alkali, amla, haritaki, etc., intestinal obstruction use honey, long pepper, plus three hot medicines to feed. For those with dropsy, giving three hot medicines will be beneficial. Those afflicted by wind and phlegm, with a heavy body, abdominal distension, loss of appetite, diarrhea, and decreased body temperature, thin porridge is like nectar. After all treatments, approach with milk, to stabilize all the body's nutrients, increase strength, and eliminate residual diseases. For a body damaged by medicine, milk is like nectar. Collected from the essence of the Eight Branches, the fifteenth chapter on the place of healing. Then, the chapter on treating urticaria disease.