Tibetan
།བཤང་ལྕི་བད་ཀན་ཁུ་བ་འཕེལ། །ཏ་ལའི་འབྲས་བུ་མ་ཁྲིས་སྐྱེད་འཁྲུ། །ཀསྨ་རྒྱ་འབྲས་བསིལ་བ་དང༌། །བཤང་ལྕི་འགགས་པ་སེལ་བྱེད་ཅིང། །སྐྲ་བྱེད་ཡིད་གཞུངས་བཅུད་ལེན་འགྱུར། །པ་ཏ་མ་སྩོགས་དྲོ་བ་དང༌། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་བྱེད་འཁྲུ། །སྣུམ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་རླུང་སྐྱེད་བྱེད། །པི་ལ་ཡའི་འབྲས་ཚབ་མིན། །པི་ལ་ཡ་ཡི་ཚི་གུ་མངར། །རོ་ཙ་མཁྲིས་པ་རླུང་ནད་སེལ། །རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུའི་ཡོན་ཏན་ནི། །དེ་འདྲ་སྐམ་སློན་ལུད་པ་སེལ། །བིལ་འབྲས་སྨིན་པ་འཇུ་དཀའ་ཞིང༌། །ཉེས་སྐྱེད་འཕྱེན་ནི་དྲི་བ་བྱེད། །མ་སྨིན་དྲོད་སྐྱེད་བད་རླུང་སེལ། །དེ་དག་གཉིས་ཀ་འཁྲུ་བ་གཅོད། །མ་སྨིན་ཀ་པིད་མགུལ་ནད་དབ། །ཉེས་པ་ཀུན་སྐྱེད་སྨིན་པ་ནི། །ཉེས་འཇོམས་སྐྱིགས་བུ་སློན་བྲོ་སེལ་ཀུན་ཀྱང་འཁྲུ་གཅོད་དུག་འཇོམས་ཡིན། །འཛམ་བུའི་ཤང་ཏོག་བཤད་གཅི་སྲི། །བསིལ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རླུང་སྐྱེད་ཡིན། །བཤང་དང་ལྕི་བ་གཅོད་བྱེད་ཅིང༌། །ལྐོག་མ་ལ་གནོད་བད་མཁྲིས་སེལ། །ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་མ་སྨིན་རླུང༌། །ཁྲག་མཁྲིས་སྐྱེད་བྱེད་རུས་ཆགས་པ། །བད་ཀན་མཁྲིས་སྐྱེད་མིན་རླུང་སྐྱེད། །ལྕི་མངར་བད་ཀན་ཁྲུ་བ་འཕེལ། །བྲྀཀྵ་ཨམླ་རྩུབ་བཤད་སྲི། །ལྕི་ཚ་བད་ཀན་རླུང་དག་འཇོམས། །ཤ་མྱ་ཚ་ལྕི་སྐྲ་གནོད་རྩུབ། །པི་ལུའི་འབྲས་བུ་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །བད་ཀན་རླུང་ནད་སེལ་ཞིང་འཁྲུ། །མཆེར་པ་གཞང་འབྲུམ་སྐྲན་སྲིན་སེལ། །པི་ལུ་མངར་ཞིང་ཁ་བ་གང༌། །ཤིན་ཏུ་ཚ་མིན་ཉེས་གསུམ་འཇོམས། །བ་ལུ་ཤུན་ཁ་ཚ་ཞིང་སྣུམ། །རླུང་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །བ་ལུང་འབྲས་ཤས་རྟས་བྱེད་མངར། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ་ཞིང་ལྕི། །དེ་ཡིས་རྐང་ཡང་ སྐྱིགས་ལུད་པ། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ཆང་ནད་སེལ། །ཁ་སྐམ་རླུང་དང་བད་ཀན་དང༌། །རྟུག་སྲ་སྐྱུགས་བྲོ་ཡི་ག་འཆུས། །སྐྲན་དང་གཞང་འབྲུམ་གཟེར་ནད་དང༌། །མེ་དྲོད་ཆུང་བ་ཉིད་སེལ་ཏོ། །ན་རང་ག་འབྲས་མངར་ཅུང་སྐྱུར། །ཡི་གར་འོང་ཞིང་ཁ་ཟས་ལེན། །ལྕི་ཞིང་རླུང་ནི་རབ་སྐྱེད་པའི། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །བསེ་ཤིང་འབྲས་བུའི་ཤུན་པ་ཤ །ཁོང་རྟས་བྱེད་ཅིང་མངར་ལ་བསིལ། །དེའི་རུས་མེ་མཉམ་ཡིད་གཞུངས་བྱེད། །བད་ཀན་རླུང་ནི་སེལ་བའི་མཆོག །ཀུ་ཤུ་རྣམ་གཉིས་ལྕི་བ་སྟེ། །མངར་སྐྱུར་བསིལ་དང་ཚ་བ་ཡིན། །ཡི་ག་འབྱེད་ཞིང་མེ་རབ་འབྲི། །ཁམ་ཤ་ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་མངར། །སྨིན་པ་མྱུར་དུ་འཇུ་བར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་ཚ་མིན་ལྕི་ཉེས་སྐྱེད། །རྒུན་འབྲུམ་པ་རུ་ཤ་ཀ་དང༌། །ཀར་
Chinese
排泄物增多，痰和胆汁增多。贝多罗树的果实会引起腹泻。石榴和印度醋栗是凉性的，能消除排泄物阻塞，使头发乌黑，令人心情舒畅，并能滋补身体。睡莲等是温性的，会引起痰和胆汁增多，并导致腹泻。它们油腻，最能增加风。枇杷的果实不是替代品。枇杷的核是甜的，能消除口臭、胆汁和风病。印度板栗核的功效是：与此类似，能消除干燥、呕吐和腹泻。成熟的木橘果难以消化，会产生不良影响，并引起腹泻。未成熟的木橘果能增加热量，消除痰和风。这两种木橘果都能止泻。未成熟的卡彼达果会引起喉咙疾病和所有不良影响，而成熟的卡彼达果则能消除不良影响、打嗝、呕吐和厌食，并且还能止泻和解毒。阎浮树和莲雾能止泻和止尿，是凉性的，非常容易增加风。它们能止泻和止大便，对脾脏有害，能消除痰和胆汁。未成熟的芒果果实会增加风，引起血热和胆汁增多，并导致骨骼生长。成熟的芒果果实不会增加痰和胆汁，但会增加风。酸甜的芒果果实会增加痰和腹泻。毕力叉·阿姆拉（梵文：vṛṣa amla，梵文罗马拟音：vrisha amla，汉语字面意思：公牛酸味）是粗涩的，能止泻。酸辣的毕力叉·阿姆拉能消除痰和风。沙玛果是辣的、酸的、重的、对头发有害的、粗涩的。毕鲁果会增加胆汁，能消除痰和风病，并能止泻。它能消除脾脏疾病、痔疮、肿瘤和寄生虫。甜的毕鲁果味道苦涩，不是很热，能消除三种疾病。巴鲁树皮是苦的、辣的、油腻的，能消除风病。巴鲁果实能使人精力充沛，味道甜美，能消除风和胆汁，并且很重。它还能消除腿部疾病、打嗝、呕吐、呼吸不畅和酒精中毒。它还能消除口干、风和痰，大便干燥、呕吐、厌食、消化不良、肿瘤、痔疮、刺痛和体温过低。那朗嘎果实味道有点酸甜，令人愉快，能促进食欲。要知道它具有沉重和增加风的特性。白千层果实的树皮能使人精力充沛，味道甜美而凉爽。它的核与火一样，能令人心情舒畅，是消除痰和风的最佳选择。苹果有两种，都很重，味道有酸甜、凉性和热性。它们能促进食欲，但会降低体温。桃子能促进食欲，味道甜美，成熟后容易消化，不是很热，很重，会产生不良影响。葡萄、
English
Increases excrement, phlegm, and bile. The fruit of the tala tree causes diarrhea. Pomegranate and Indian gooseberry are cooling and eliminate obstruction of excrement, blacken hair, make one feel good, and nourish the body. Water lilies, etc., are warming, increase phlegm and bile, and cause diarrhea. They are oily and most increase wind. The fruit of the pilaya is not a substitute. The pit of the pilaya is sweet and eliminates bad breath, bile, and wind diseases. The qualities of the chestnut of the Chinese fir are: similarly, it eliminates dryness, vomiting, and diarrhea. Ripe wood apple is difficult to digest, produces bad effects, and causes flatulence. Unripe wood apple increases heat and eliminates phlegm and wind. Both of these wood apples stop diarrhea. Unripe kapittha causes throat disease and all bad effects, while ripe kapittha eliminates bad effects, hiccups, vomiting, and anorexia, and also stops diarrhea and detoxifies. Jambu and rose apples stop diarrhea and urination, are cooling, and greatly increase wind. They stop diarrhea and stool, are harmful to the spleen, and eliminate phlegm and bile. Unripe mango fruit increases wind, causes blood heat and bile increase, and causes bone growth. Ripe mango fruit does not increase phlegm and bile, but increases wind. Sweet and sour mango fruit increases phlegm and diarrhea. Vrisha amla (Sanskrit: vṛṣa amla, IAST: vrisha amla, literal meaning: bull sour) is rough and stops diarrhea. Sour and spicy vrisha amla eliminates phlegm and wind. Shama fruit is spicy, sour, heavy, harmful to hair, and rough. Pilu fruit increases bile, eliminates phlegm and wind diseases, and stops diarrhea. It eliminates spleen diseases, hemorrhoids, tumors, and parasites. Sweet pilu fruit tastes bitter, is not very hot, and eliminates the three diseases. Balu bark is bitter, spicy, and oily, and eliminates wind diseases. Balu fruit makes one energetic, is sweet, eliminates wind and bile, and is heavy. It also eliminates leg diseases, hiccups, vomiting, shortness of breath, and alcoholism. It also eliminates dry mouth, wind and phlegm, dry stool, vomiting, anorexia, indigestion, tumors, hemorrhoids, tingling, and hypothermia. Naranga fruit tastes a little sweet and sour, is pleasant, and promotes appetite. Know that it has the qualities of being heavy and greatly increasing wind. The bark of the fruit of the cajeput tree makes one energetic, is sweet and cool. Its kernel is like fire, makes one feel good, and is the best choice for eliminating phlegm and wind. There are two kinds of apples, both of which are heavy, and their tastes are sweet and sour, cooling and hot. They promote appetite but lower body temperature. Peaches promote appetite and are sweet, easy to digest when ripe, not very hot, heavy, and produce bad effects. Grapes,
Tibetan
མར་དང་བཙོས་རློན་སྐྱུར། །མཁྲིས་པ་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་འཁྲུ། །ལྕི་ཞིང་ནུས་ཚ་རླུང་འཇོམས་སོ། །རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར་ཐུང་ལི་གུ་ཚེ། །ཨ་མྲ་ཀ་ཏ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཨེར་བ་ཏི་ཏུ་ད་དང༌། །མྲི་ཀ་ལིན་ད་ཛམ་བིར་བཅས། །སྨིན་དང་ཀ་ར་ཡར་ཏ་སྐམ། །མཁྲིས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་བྱེད་མིན། །ཨམླི་ཀ་དང་རྒྱ་ཤུག་སྐྱུར། །སྐམ་པོ་དྲོད་སྐྱེད་འཁྲུ་བ་དང༌། །སྐོམ་དང་དལ་དང་རྨྱ་བ་སེལ། །ཡང་ཞིང་རླུང་དང་བད་ཀན་འཇོམས། །དེ་ལས་འབྲས་བུ་ཀུན་ཐ་ཆད། །ལི་གུ་ཙི་སྟེ་ནད་ཀུན་སློང༌། །ཁ་བ་མེ་དང་རླུང་གནོད་ཉེན། །སྦྲུལ་གྱི་ཁ་ཆུ་སྩོགས་པས་ཕོག །སྲིན་བུས་ཟོས་དང་ཆུ་ནང་ལྟུང༌། །ས་ངན་དུས་མིན་སྐྱེས་པ་དང༌། །འབྲུ་གཞན་འདྲེས་ཞིང་མཐུ་ཉམས་དང༌། །ཤིན་ཏུ་རྙིང་འགྱུར་འབྲུ་སྤང་བྱ། །ཚོད་མའང་དེ་བཞིན་རྩུབ་པར་ནི། །གཡོས་པ་དག་དང་མི་སྙི་དང༌། །རོ་ནི་སྨིན་པར་མ་གྱུར་དང༌། །ལ་ཕུག་མ་གཏོགས་སྐམ་པོ་དང༌། །འབྲས་བུའང་ཕལ་ཆེར་དེ་བཞིན་ཏེ། །བིལ་བ་མ་གཏོགས་རློན་པ་སྤང༌། །འབྲས་བུའི་སྡེ་ཚན་ནོ།། །།ལན་ཚྭ་ཀུན་ཀྱང་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཕྲ་ཞིང་བཤད་གཅི་འབྱིན་ལ་འཇམ། །རླུང་འཇོམས་འཇུ་བྱེད་ཚ་ཞིང་རྣོ། །ཡི་ག་འབྱེད་ཞིང་བད་མཁྲིས་སྐྱེད། ། དེ་ལ་ལྕེ་མྱང་ཚ་མངར་བཅས། །རོ་ཙ་ཡིད་འོང་ཉེས་གསུམ་སེལ། །ཡང་ཞིང་ཚ་ལ་མིག་ལ་ཕན། །ཚ་བ་མི་སྐྱེད་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །རྩལ་རུ་ཚ་ཡང་ཡིད་འོང་ཞིང༌། །སྒྲེགས་པ་སྦྱོང་ཞིང་དྲི་ཞིམ་ལ། །ཞུ་རྗེས་ཚ་ཞིང་བཤད་སྲི་སེལ། །དྲོད་སྐྱེད་ཡི་ག་འབྱེད་བྱེད་ཡིན། །ཁ་རུ་ཚ་ནི་སྟོད་བད་ཀན། །སྨད་ཀྱི་རླུང་འབྱིན་དྲོད་སྐྱེད་ལ། །བཤང་འགགས་ལྟོ་སྦོས་རྟུག་སྐམ་དང༌། །གཟེར་ཟུག་ལུས་ལྕི་སེལ་བ་ཡིན། །རྒྱ་མཚོའི་ལན་ཚྭ་ཞུ་རྗེས་མངར། །ལྕི་ཞིང་བད་ཀན་རྣམ་འཕེལ་བྱེད། །བཀོད་མའི་ཚ་ནི་ཅུང་ཟད་ཁ། །ཚ་དང་བ་ཚ་རྣོ་བྱེད་གཤེར། །ཁ་རུ་ཚ་ནག་ཡོན་ཏན་དྲི། །མ་གཏོགས་ཡོན་ཏན་བི་དར་མཚུངས། །མཚོ་ཚ་ཡང་སྟེས་སྐམ་ཚ། །བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་འཇུ་དཀའ་ལྕི། །ལན་ཚྭ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ། །རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་རབ་ཏུ་སྦྱར། །ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ལན་ཚྭ་ནི། །སྐྲན་དང་སྙིང་ནད་སྐྱ་རྦབ་དང༌། །པོ་བམ་ཆེར་པ་ལྐོག་ནད་དང༌། །ལུད་པ་གཞང་འབྲུམ་དབུགས་མི་བདེ། །ལྟོ་སྦོས་བད་ཀན་སེལ་བ་ཡིན། །སྭ་རྫི་ཀ་སོགས་ཐལ་ཚ་ཀུན། །རབ་རྣོ་ཚ་ཞིང་སྲིན་སེལ་ཡང༌། །ཁྲག་མཁྲིས་སྐྱེད་བྱེད་སྨིན་བྱེད་ལ། །གཅོད་ཅིང་མི་ཞིམ་རྣམ་པར་འབྱེད། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཚ་ཁ་བས་ན། །མདོག་མདངས་ཁུ་བ་
Chinese
黄油和煮熟的湿酸味食物，会增生胆汁和痰，引起腹泻，沉重且性热，能平息风。酸味的余甘子、小酸橙，以及芒果、枳椇也是如此。埃瓦、底都达和弥里嘎林达、姜比尔等，成熟的和卡拉亚达干，不会 сильно 增生胆汁。余甘子和酸余甘子，干燥的能生热，能止泻，能消除口渴、怠惰和昏厥，轻且能平息风和痰。除此之外，所有水果都是不好的。小酸橙会引发所有疾病，有冰雪、火和风的损害危险，被蛇的唾液等所伤，被虫子吃过和掉进水里，在不好的土地和非时节所生，与其他谷物混杂而药力减弱，以及非常陈旧变质的谷物，都应当舍弃。蔬菜也是如此，粗糙的，煮过但不好吃的，味道没有成熟的，除了萝卜以外干燥的，水果也大多如此，除了木橘以外湿的应当舍弃。这是水果的章节。 所有的盐都能增生痰，细微且能通利大小便，柔和，能平息风，助消化，性热且锋利，能开胃，增生痰和胆汁。 其中，舌尝有咸味和甜味的，味道好，令人喜爱，能消除三种过患，轻且性热，对眼睛有益，不生热但能增生火的热度。草果盐也轻，令人喜爱，能清除嗳气，气味芬芳，消化后性热，能消除口臭，能增生热度，能开胃。岩盐能消除上部的痰，能向下导风，增生热度，能消除便秘、腹胀、大便干燥，以及刺痛、身体沉重。海盐消化后味甜，沉重且能大大增生痰。土盐稍微有点苦，性热，碱性，锋利且湿润。黑岩盐除了气味以外，其他功用与海盐相似。湖盐也沉重，干燥。能增生痰，难以消化且沉重。在各种盐的配制中，应当大量加入海盐等。用大麦穗烧成的盐，能消除肿瘤和心脏病、白癜风，以及颈部肿大、隐疾，以及痰液、痔疮、呼吸不畅，腹胀和痰。碱花盐等所有的灰盐，非常锋利，性热且能杀虫，但能增生血和胆汁，能使成熟，能断开且不好吃，能分离。用大麦穗烧成的盐如果发苦，则会使脸色、光泽、体液
English
Butter and boiled wet sour foods increase bile and phlegm, causing diarrhea, heavy and hot in potency, pacifying wind. Sour citron, small lime, and mango, hovenia dulcis are also the same. Erva, tiduda and mrigalinda, along with jambira, ripe and karayada dry, do not greatly increase bile. Amlika and sour hovenia dulcis, dry ones generate heat, stop diarrhea, eliminate thirst, laziness, and fainting, light and pacify wind and phlegm. Apart from these, all fruits are bad. Small lime causes all diseases, with the danger of harm from snow, fire, and wind, harmed by snake saliva, etc., eaten by worms and fallen into water, grown in bad land and out of season, mixed with other grains and weakened in potency, and very old and deteriorated grains should be discarded. Vegetables are also the same, rough ones, cooked but not delicious, flavors that have not matured, dry ones except for radishes, and fruits are mostly the same, wet ones except for bael fruit should be discarded. This is the section on fruits. All salts increase phlegm, are subtle and gentle in promoting urination and defecation, pacify wind, aid digestion, are hot and sharp, open the appetite, and increase phlegm and bile. Among them, those with salty and sweet tastes on the tongue, have good taste, are pleasing, eliminate the three faults, are light and hot, beneficial for the eyes, do not generate heat but increase fire's warmth. Cardamom salt is also light, pleasing, clears belching, has a fragrant smell, is hot after digestion, eliminates bad breath, increases warmth, and opens the appetite. Rock salt eliminates phlegm in the upper part of the body, guides wind downwards, increases warmth, and eliminates constipation, abdominal bloating, dry stool, as well as stabbing pain and heaviness in the body. Sea salt has a sweet taste after digestion, is heavy and greatly increases phlegm. Earth salt is slightly bitter, hot, alkaline, sharp, and moist. Black rock salt has similar qualities to sea salt except for its smell. Lake salt is also heavy and dry. It increases phlegm, is difficult to digest, and is heavy. In the preparation of various salts, sea salt, etc., should be added in large quantities. Salt made from burnt barley spikes eliminates tumors and heart disease, vitiligo, as well as goiter, hidden diseases, phlegm, hemorrhoids, difficulty in breathing, abdominal bloating, and phlegm. Alkali flower salt and all ash salts are very sharp, hot, and kill worms, but increase blood and bile, ripen, cut off, are not delicious, and separate. Salt made from burnt barley spikes, if bitter, will cause the complexion, luster, and fluids