Tibetan
འི་དམ་པ་ཡིན། །རྨ་བྱའི་ཤ་ནི་བཟང་མིན་ཡང༌། །རྣ་མིག་སྐད་འགགས་རྒས་སྲར་ཕན། །ཁྱིམ་བྱེད་འདྲའི་རོ་ཙ་ལ། །གྲང་གནས་ལྕི་ཞིང་བད་ཀན་སྐྱེད། །གོང་མོ་ཨུ་པ་ཙ་ཀྲར་བཅས། །ཡིད་གཞུངས་དྲོད་སྐྱེས་ཡི་གར་འོང༌། །ཐི་བ་ཞར་བའི་ཤ་ལྕི་ཞིང༌། །ཚ་བྲོ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད། །བྱེའུ་ཤ་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་སྣུམ། །རླུང་འཇོམས་ཁུ་བ་རབ་ཏུ་འཕེལ། །སྡེ་ཚན་དེ་ལས་ཕྱི་མ་རྣམས། །རིམ་བཞིན་ལྕི་དྲོ་སྣུམ་ཞིང་མངར། །གཅིན་མང་རོ་ཙ་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིང༌། །རླུང་འཇོམས་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སྐྱེད། །དེ་ལས་རི་དགས་ཆེན་པོ་གསིལ། །རྩ་མཐུས་ཤ་རློན་ཟ་བའི་ཡང༌། །རོ་རྗེས་ལན་ཚྭ་བྲོ་ཞུ་རྗེས། །ཚ་ཞིང་ཤ་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད། །གཞང་འབྲུམ་རྙིང་པ་ཕོ་བ་གྲང༌། །སྐེམ་ནད་ཉེན་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན། །ར་ཤ་ཤིན་ཏུ་བསིལ་མིན་ཞིང༌། །ལྕི་སྣུམ་མ་ཡིན་ཉེས་མེད་ཡིན། །ལུས་དང་ཁམས་ནི་མཉམ་པས་ན། །བད་ཀན་མི་སྐྱེད་ལུས་རྟས་བྱེད། །ལུག་ཤ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། །ལུས་རྟས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །བ་ལང་ཤ་ནི་ལུད་སྐམ་དང༌། །ངལ་དང་ཚོ་ཆེས་མ་སྙོམས་རིམས། །ཆམ་པ་དང་ནི་སྐེམ་པ་དང༌། །རླུང་ནད་གཅིག་པུ་ན་བ་སེལ། །མ་ཧེའི་ཤ་ནི་ལྕི་ཞིང་ཚ། །གཉིད་ཆེ་བརྟན་བྱེད་ཤས་ཆེར་སྐྱེད། །ཕག་རྒོད་ཤ་ནི་དེ་འདྲ་ཞིང༌། ། ངལ་སེལ་ཟས་ལེན་ཁུ་སྟོབས་སྐྱེད། །ཉ་ནི་མཆོག་ཏུ་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཙི་ལི་ཙི་མ་ཉེས་གསུམ་སྐྱེད། །ལ་བ་རོ་ཧ་ཏི་སྐྱིན་གོར། །ཤ་བ་རང་རང་སྡེ་ཚན་མཆོག །ཤ་ནི་འཕྲལ་བསད་པ་དག་དང༌། །དར་ལ་བབ་པ་བསྟེན་པར་བྱ། །རང་ཤི་རིད་དང་ཤིན་ཏུ་ཚོ། །ནད་ཆུ་དྲུག་གིས་ཤི་བ་སྤང༌། །ཕོ་དང་མོ་ཡི་སྟོད་སྨད་ཕྱེད། །ལྕི་སྟེ་སྦྲུམ་མ་ཐམས་ཅད་ལྕི། །རྐང་བཞི་མོ་ཡི་ཡང་བ་ཡིན། །བྱ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཕོ་ཡི་ཡང༌། །མགོ་བོ་རོ་སྟོང་བྲང་དང་རྒྱབ། །རྐེད་པ་དཔྱི་ཡི་ལྕི་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཕོ་བ་རྒྱུ་མ་སོགས། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལྕི་བ་ཡིན། །ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལྕི་བ་ཡིན། །ཤ་ལས་རླིག་པ་ཕོ་མཚན་དང༌། །མཁལ་མ་མཆེར་པ་གཞང་དག་ལྕི། །ཤའི་སྡེ་ཚན་ནོ།། །།ཚོད་མ་པ་ཐ་ཤ་ཏི་དང༌། །སུ་ཤ་སུ་ནི་ཤ་ན་དང༌། །ས་ཏིན་ཛ་རྒྱ་སྣེའུ་སྩོགས། །ཉེས་པ་གསུམ་འཇོམས་རྟག་སྲི་ཡང༌། །དེ་ལས་སུ་ནི་ཤན་དྲོ། །རོ་ཙ་ར་ཛཀྵ་པ་ཏི། །ཕོ་བ་གཞང་འབྲུམ་ནད་སེལ་མཆོག །རྒྱ་སྣེའུ་རྟུག་སྐམ་འཇོམས་པ་ཡིན། །མོན་སྣེའུ་དམེ་རུ་ཉེས་གསུམ་འཇོམས། །མཛེ་སེལ་རོ་ཙ་བཅུད་ལེན་དྲོ། །འཁྲུ་ཞིང་མགུལ་པ་སྙན་པར་བྱེད།
Chinese
是殊胜的。 孔雀肉虽非佳， 然于耳目语塞及衰老有益。 家养似鸟之味， 寒凉沉重且生痰。 配以雌麝香等， 悦意生暖心欢喜。 鹪鹩麻雀肉沉重， 生热增诸病。 麻雀肉生痰且油腻， 灭风增精液。 彼等部类之后者， 依次沉重暖腻甜。 尿多增味生力气， 灭风生痰胆。 彼等之中大岩羊， 力弱食生肉者佳。 味后咸涩消化后， 热且增肉有作用。 痔疮陈旧胃寒者， 瘦病危难极有益。 山羊肉非极寒凉， 非沉重腻无过患。 身与体性等同故， 不生痰且能养身。 绵羊肉与此相反， 须知能养身体也。 黄牛肉于粪干， 劳累及饱不适宜，时疫。 感冒以及瘦弱症， 唯除风病所生者。 水牛肉沉重且热， 嗜睡稳固增力气。 野猪肉亦复如是， 解乏摄食增精气。 鱼类极易生痰， 鲫鱼鲤鱼生三毒。 鹌鹑、野鸡、鹧鸪、石鸡， 鹿肉各自部类胜。 肉当取新宰杀者， 及已成熟者宜食用。 自死、瘦弱及过饱， 及为六病水肿死者弃。 辨别雄雌之上下， 沉重，孕妇皆沉重。 四足兽类雌性轻， 飞禽类中雄性轻。 头颅空虚胸与背， 腰部臀部则沉重。 如是胃肠等等物， 按其顺序渐沉重。 血等身体之养分， 后者后者转沉重。 肉中睾丸与阴茎， 肾脏脾脏肛门重。 肉之部类竟。 豆蔻、肉豆蔻、丁香等， 郁金、姜黄、小豆蔻等， 能灭三毒，驱逐鬼魅亦轻。 其中郁金香尤暖， 增味，悦色，令人喜。 能除胃病痔疮等， 姜黄能除大便干。 尼泊尔姜能除三毒， 除癞增味补益暖。 能止泻且令喉咙妙。
English
It is supreme. Although peacock meat is not good, it is beneficial for deafness, eye problems, speech impediment, and aging. The taste of a bird that looks like a domestic bird is cold, heavy, and produces phlegm. Combined with female musk, etc., it is pleasing, warming, and delightful. The meat of wrens and sparrows is heavy, producing heat and increasing all ailments. Sparrow meat produces phlegm and is oily, destroying wind and greatly increasing semen. The latter of those categories, are successively heavy, warm, oily, and sweet. Frequent urination increases taste and strength, destroying wind and increasing phlegm and bile. Among them, the great wild goat is cool, and it is good for those who are weak and eat raw meat. The aftertaste is salty and astringent, and after digestion, it is hot and has the effect of increasing flesh. It is extremely beneficial for old hemorrhoids and cold stomachs, and for the dangers of emaciation. Goat meat is not extremely cold, not heavy and oily, and without fault. Because the body and temperament are equal, it does not produce phlegm and nourishes the body. Sheep meat is the opposite of this, know that it can nourish the body. Beef is suitable for dry stool, fatigue, and excessive satiety, but not for epidemics. It cures colds and emaciation, and only wind-related diseases. Buffalo meat is heavy and hot, causing drowsiness, stabilizing, and greatly increasing strength. Wild boar meat is also like that, relieving fatigue, nourishing, and increasing semen and strength. Fish are extremely prone to producing phlegm, crucian carp and carp produce the three poisons. Quail, pheasant, partridge, stone partridge, venison are the best of their respective categories. Meat should be taken from freshly slaughtered animals, and those that are mature should be eaten. Avoid meat from animals that died naturally, are emaciated, or overfed, or that died from six diseases or edema. Differentiate between the upper and lower parts of males and females, heavy, all pregnant animals are heavy. The female of four-legged animals is light, the male of birds is light. The head is empty, the chest and back, the waist and buttocks are heavy. Likewise, the stomach, intestines, etc., are successively heavier in order. The bodily nutrients such as blood, the latter is increasingly heavy. From the meat, the testicles and penis, the kidneys, spleen, and anus are heavy. End of the category of meat. Cardamom, nutmeg, cloves, etc., turmeric, saffron, cardamom, etc., can destroy the three poisons, dispel ghosts, and are also light. Among them, saffron is especially warm, increasing taste, beautifying color, and pleasing people. It can eliminate stomach diseases, hemorrhoids, etc., turmeric can eliminate dry stools. Nepali ginger can eliminate the three poisons, eliminating leprosy, increasing taste, nourishing, and warming. It can stop diarrhea and make the throat wonderful.
Tibetan
།ཙང་གི་རི་སྐྱུར་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཕོ་བ་གཞང་འབྲུམ་བད་ཀན་རླུང༌། །དྲོད་ཆེ་འཁྲུ་གཅོད་ཡང་བ་ཡིན། །པ་ཏོ་ལ་དང་སབ་ཏ་ལ། །ནིམ་པ་ཤང་གསྠ་སླེ་ཏྲེས། །ཨ་པ་ལ་གུ་ཟ་རྩའི་མྱུ་གུ། །བྲི་ཧ་ཏི་དང་བཱ་ཤ་དང༌། །ཏི་ལ་པར་ནི་ཀུ་ཏ་ལ། །མན་དུ་ཀ་འདབ་ཀར་ཀོ་ཏ། །ཀ་ར་བེ་ལ་པར་བ་ཏ། །ཎ་ཏི་དང་ནི་ཀ་ཏ་ཡ། །གོ་ཛི་ཧ་དང་བར་ད་ཀ །པ་ནི་ཏིག་ཏ་ཀ་རི་རམ། །ཀུ་ལི་ཀ་དང་ནན་ཏི་དང༌། །ཀུ་ཙེལ་ཤག་ཀུན་ད་ནི། །ཀ་ཏིལ་དང་ཀེའུ་ཀམ། །ཤོ་ཏ་མ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་དང༌། །ཀར་ཤ་འཇམ་བསིལ་ཁ་ཞིང་ཚ། །བཤང་སྲི་རླུང་སྐྱེད་བད་མཁྲིས་སེལ། །པ་ཏོ་ལ་ཞི་མ་སྲིན་ནད་སེལ། །ཞུ་རྗེས་མངར་ཞིང་ཡི་ག་འབྱེད། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་མཁྲིས་སྐྱེད་འཁྲུ། །དྲོད་སྐྱེད་རླུང་ནི་འཇོམས་པ་ཡིན། །བྲི་ཤན་རླུང་དང་ལུད་པ་འཇོམས། །ཁྲག་མཁྲིས་སེལ་བའི་དམ་པ་ ཡིན། །ཀར་བེལ་ལ་ཁ་བ་དང༌། །དྲོད་སྐྱེད་བད་ཀན་སེལ་མཆོག་ཡིན། །བར་ཏ་ཀ་རོ་ཁ་ཞིང་ཚ། །མངར་དྲོ་བད་ཀན་རླུང་དག་སེལ། །ལན་ཚྭར་བཅས་པ་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཡིད་འོང་ཟས་ལེན་མཁྲིས་མི་སྐྱེད། །ཀ་རི་ར་ནི་སྦོས་བྱེད་ཅིང༌། རོ་བསྐ་མངར་ཞིང་ཁ་བ་ཡིན། །ཀོ་ཤ་ཏ་ཀ་བལ་གུ་ཟ། །འཁྲུ་ཞིང་དྲོད་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །ཏན་དུ་ལི་བསིལ་རྩུབ་པ་དང༌། །རོ་མངར་ཞུ་རྗེས་མངར་ཞིང་ཡང༌། །ཆང་ནད་མཁྲིས་ནད་དུག་ཁྲག་སལ། །མུན་ཛ་ལས་བྱུང་རླུང་མཁྲིས་སེལ། །སྣུམ་བསིལ་ལྕི་ཞིང་མངར་བ་དང༌། །ལུས་རྟས་ཁུ་བ་འཕེལ་བའི་མཆོག །བ་ལག་ཀྱ་ལྕི་འཁྲུ་བར་བྱེད། །ཨུ་པོ་ད་ཀ་ཆང་ནད་འཇོམས། །ཙུ་ཙུ་པ་ལག་ཀྱ་འདྲ་ལས། །དེ་ནི་འཁྲུ་གཅོད་བདག་ཉིད་ཅན། །བི་ད་རི་ནི་རླུང་མཁྲིས་སེལ། །གཅིན་མང་མངར་ཞིང་བསིལ་བ་ཡིན། །འཚོ་བར་བྱེད་ཅིང་ལྐོག་ནད་སེལ། །ལུས་བརྟ་རོ་ཙ་ལྕི་བཅུད་ལེན། །ཛི་བན་ཏི་མངར་བསིལ་བ་དང༌། །མིག་ལ་ཕན་ཞིང་ཉེས་གསུམ་སེལ། །ཀུ་སྨན་ད་བུམ་ཤ་ཀ་ལིང༌། །ཀར་ཀ་དང་ནི་ཨེར་བ་རུ། །ད་ན་དིས་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། །ད་ནི་དིས་དང་ག་གོན་དང༌། །ཙིན་ཏ་ཀ་དང་ཙིར་བི་ཏ། །བད་རླུང་སྐྱེད་ཅིང་འཁྲུག་ཅིན་མང༌། །བཤང་སྲེ་ལྕི་ཞིང་ཞུ་རྗེས་མངར། །འཁྲི་ཤིང་འབྲས་བུའི་ནང་ན་མཆོག །ཀུ་སྨན་ད་སྟེ་རླུང་མཁྲིས་སེལ། །གཅིན་ནད་སེལ་ཞིང་རོ་ཙར་བྱེད། །ག་གོན་ཤིན་ཏུ་གཅིན་མང་ཞིང༌། །ཀུ་བ་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པ་ཡིན། །ཀ་ལིང་ཀ་དང་ཨེར་བ་རུ། །ཙིར་བི་མཁྲེགས་གཞོན་མཁྲིས་སེལ་བསིལ། །སྨིན་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་བྱེད། །འབྲས་བུ་རྙིང་ལུང་ལན་ཚྭར་བཅས། །མཁྲིས་སྐྱེད་བད་ཀན་རླུང་ནད་སེལ། །
Chinese
藏地的山间酸味能生火热，对胃、痔疮、痰和风有益，性热、止泻、轻。还有帕托拉和萨布塔拉，宁巴、香嘎斯塔、斯列特列斯，阿帕拉古扎的根芽，布里哈蒂和瓦夏，蒂拉帕尔尼、库塔拉，曼度卡叶、卡尔科塔，卡拉贝拉、帕尔瓦塔，纳蒂和尼卡塔亚，戈吉哈和巴尔达卡，帕尼提塔卡、卡里拉姆，库里卡和南蒂，库切尔夏克、昆达尼，卡蒂尔和科乌卡姆，肖塔玛、科沙塔卡，卡尔沙柔和清凉，味苦而涩。能产生粪便和经血，增加风，消除痰和胆。帕托拉能平息热病、寄生虫病，消化后味甜，能开胃。两种布里哈蒂能产生胆汁，引起腹泻，能生热，消除风。布里香能消除风和痰，是消除血胆的圣品。卡尔贝拉味苦，能生热，是消除痰的上品。巴尔塔卡味苦而涩，味甜而温，能消除痰和风。加入盐能生火热，能引起食欲，不生胆。卡里拉能引起肿胀，味涩、甜而苦。科沙塔卡，即棉瓜，能止泻，能生热。丹度里性凉而粗糙，味甜，消化后味甜而轻，能消除酒精中毒、胆病、毒和血。从蒙扎草中提取的能消除风和胆，油性、清凉、沉重而味甜，是滋养身体、增加精液的上品。瓦拉克亚沉重，能引起腹泻。乌波达卡能消除酒精中毒。祖祖帕拉克亚与之相似，但具有止泻的性质。维达里能消除风和胆，能利尿，味甜而清凉，能滋养身体，消除隐疾，能强身健体，增进食欲，沉重而滋补。吉万提味甜而清凉，对眼睛有益，能消除三种病。库斯曼达、布姆沙卡林，卡尔卡和埃尔瓦鲁，以及名为达纳迪斯，达尼迪斯和嘎贡，钦塔卡和吉尔比塔，能产生痰和风，引起骚动，能利尿，产生粪便，沉重，消化后味甜，是藤蔓果实中的上品。库斯曼达能消除风和胆，能消除尿路疾病，能增进食欲。嘎贡非常利尿，库瓦非常粗糙。卡林卡和埃尔瓦鲁，吉尔比坚硬而未成熟时能消除胆，性凉，成熟后则相反。老果实与盐混合，能产生胆汁，消除痰和风病。
English
The sour taste of the mountains in Tibet generates fire heat. It is beneficial for the stomach, hemorrhoids, phlegm, and wind. It is hot, anti-diarrheal, and light. There are also Patola and Sabtala, Nimba, Shanggastha, Sletres, the root sprouts of Apalaguzha, Brihati and Vasha, Tilaparni, Kutala, Manduka leaves, Karkota, Karabera, Parvata, Nati and Nikataya, Gojiha and Bardaka, Panitiktaka, Kariram, Kulika and Nanti, Kutschelshak, Kundani, Katil and Keukam, Shotama, Koshataka, Karsha is soft and cool, bitter and astringent. It can produce feces and menstrual blood, increase wind, and eliminate phlegm and bile. Patola can calm fever and parasitic diseases. It has a sweet aftertaste and can stimulate appetite. The two types of Brihati can produce bile and cause diarrhea. It can generate heat and eliminate wind. Brihan eliminates wind and mucus and is the supreme product for eliminating blood bile. Karbela is bitter, generates heat, and is the best product for eliminating phlegm. Bartaka is bitter and astringent, sweet and warm, and can eliminate phlegm and wind. Adding salt can generate fire heat, stimulate appetite, and does not produce bile. Karira can cause swelling, and its taste is astringent, sweet, and bitter. Koshataka, namely cotton melon, can stop diarrhea and generate heat. Tanduli is cool and rough, sweet in taste, sweet and light after digestion, and can eliminate alcohol poisoning, biliary disease, poison, and blood. Extracted from Munja grass, it can eliminate wind and bile, is oily, cool, heavy, and sweet, and is the best product for nourishing the body and increasing semen. Valakya is heavy and can cause diarrhea. Upodaka can eliminate alcohol poisoning. Zuzupalakya is similar to it but has the property of stopping diarrhea. Vidari can eliminate wind and bile, can promote urination, is sweet and cool, can nourish the body, eliminate hidden diseases, strengthen the body, increase appetite, and is heavy and nourishing. Jivanti is sweet and cool, beneficial to the eyes, and can eliminate the three doshas. Kusmanda, Bumshakaling, Karka and Ervaru, as well as Danadis, Danidis and Gagong, Chintaka and Chirbita, can produce phlegm and wind, cause agitation, can promote urination, produce feces, are heavy, and have a sweet aftertaste. It is the best among vine fruits. Kusmanda can eliminate wind and bile, eliminate urinary tract diseases, and increase appetite. Gagong is very diuretic, and Kuva is very rough. Kalingka and Ervaru, Chirbi, when hard and immature, can eliminate bile and are cool, but the opposite is true when mature. Old fruits mixed with salt can produce bile and eliminate phlegm and wind diseases.