Tibetan
མས་ཀྱིའོ། །དོན་ལ་རྗེས་སུ་བརྟེན་ནས་ནི། །འདི་ཡི་ཐ་སྙད་འདི་ལྟ་བུ། །ཏིང་རྣམས་ཨ་ཏང་དང་ཏང་གི །ཆ་ཡི་ཚིག་རྣམས་གསུམ་གསུམ་སྟེ། །དང་ པོ་དབུས་མ་ཕྱི་མ་ཡི། །སྐྱེས་བུ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཏིང་རྣམས་དང་འབྲེལ་བའི་མིང་སྟེ། ཨ་ཏང་རྣམས་དང་ཏང་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གི་ཆ་གསུམ་རྣམས་སྐྱེས་བུ་དང་པོ་དང་དབུས་མ་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཨ་ཏང་རྣམས་ཀྱི་ནི། །དཔེར་ན། ཏིཔ། ཏས། ཛྷི་ཞེས་པ་དང་པོའོ། །སིཔ། ཏས། ཐ་ཞེས་པ་བར་མའོ། །མ་ཧིང་ཞེས་པ་ཕྱི་མའོ། །གཅིག་གཉིས་མང་ཚིག་རྣམས་ཏེ། གཅིག་སོགས་དོན་གསུམ་རིམ་པ་འདི་ནི་རིམ་བཞིན་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ལ་གཅིག་གི་ཚིག་ཏིའོ། །གཉིད་ཉིད་ལ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཏསའོ། །མང་པོ་ཉིད་ལ་མང་པོའི་ཚིག་ཛྙིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སིབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་ཉིད་ལ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཏཱཾའོ། །མང་པོ་ཉིད་ལ་མང་པོའི་ཚིག་ཛྙའོ། །གཅིག་དང་གཉིས་དང་མང་པོ་རྣམས་ལ་མདོ་འདིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གཅིག་དང་གཉིས་དང་མང་ཚིག་གསུམ་པོ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་ཡང་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཙནྡྲ་གོ་མིས་གང་མཛད་པ་ཇི་སྙེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དོན་ལ་རྗེས་སུ་བརྟེན་པ་ནི། །འདི་ཡི་ཐ་སྙད་འདི་ལྟ་བུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་གྱི་ཆ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྐྱེས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཐོབ་ཅེས་པའོ། །དཔེར་ན། དང་པོར་སྐྱེས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་པོ་སྟེ། དང་པོར་བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་ལས། ཨིབྷིརྻ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་རྟོག་པས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཚུལ་ཏེ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚིག་དེ་ཉིད་ནི་ཏིཔ་ལ་སོགས་པར་ཡང་སྐྱེས་བུ་ནི་སྐྱེས་བུ་དབུས་མའོ། །བར་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་མཆོག་སྟེ། འདི་འཕགས་པ་དང་འདི་མཆོག་དང་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་ནི་ཕྱི་མ་སྟེ། ཨུཏྟ་ལ་ཞེས་པ། ཨུཏྟ་ལ་དང་མང་པོ་དག་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་ཏ་རབ་ཏ་མས་དག་གོ་ཞེས་པས་ཏ་མསའོ། །ཁར་ལ་ཙ་རའི་ཛྷ་ལའོ་ཞེས་པས་ད་ཡིག་གི་ཏ་ཡིག་གོ །དབྱེར་མེད་པ་ལ་ཡང་དབྱི་བའི་ཐ་སྙད་དེ། དཔེར་ན། རཱ་ཧོ་ས་རཿ། སི་ལ་པུ་ཏྲ་ཀ་ས་ཤ་རཱི་རཾ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་གཅིག་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་གཅིག་གི་ཚིག་གོ །དོན་གཉིས་ དག་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གོ །དོན་མང་པོ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་མང་པོའི་ཚིག་གོ །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་འདི་ནི་མདོ་མཛད་པའི་བཞེད་པ་ཉིད་དོ། །ཨ་ཏང་བྱེད་པ་པོར་ཤེས་བྱ། །དངོས་པོ་དང་ནི་ལས་ལ་མིན། །ཞེས་པའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། ཨ་ཏང་རྣམས་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། དངོས་པོ་དང་ལས་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན། བུདྡྷོ་བྷ་ག་བཱན་སརྦྦ་ཛཱ་ནཱ་ཏི། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སརྦྦ་ཛྙཿ། ཞེས་པ་སྟེ་ཨཱཏ་ལས་པྲ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀའོ། །ཀིཊ་ལའང་ཨཱ་ཏ་ལས་ཨཙ་དབྱིའོ། །སརྦ་ཛྙཿའི་སྒྲའི་དོན་འཆད་པར་འདོད་པ་ལ། དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་རྣམས་སོ། །སརྦྦ་ཛྙོ་དྷརྨ་དེ་ཤ་ཡ་ཏི། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བྱའོ། །ཨཱི་ད་ཏྱཿ། པྲ་ཏ་པ་ཏི་པྲྀ་ཐ་བིཾ། ཙནྡྲོ་བི་བྷཱ་ཏི་ལོ་ཀཿསནྨ་རྒེ་ཏིཥྛ་ཏི།། །།དངོས་པོ་ལས་དང་བྱེད་པོ་ལ། །ཏང་རྣམས་གསུམ་དུ་བལྟ་བྱ་སྟེ། །བྱིངས་ལས་ལས་མིན་དངོས་པོ་ལ། །དང་པོའི་གཅིག་གི་ཚིག་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཏང་དང་ཨན་དག་བལྟ་བར་བྱ་ཞེས་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པར་དེ་ལྟ་ན་ཡང༌། ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་པས་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཏང་དང་ཨཱན་དག་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་ལས་མེད་པའི་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་ཁོ་ན་ལས། ཐམས་ཅད་སུ་སྐྱེས་བུ་དང་པོ་དབུས་མ་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང༌། །ཚིག་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་མོད། དེའི་ཕྱིར་ལས་མེད་པའི་བྱ་བ་དོན་ཉིད་ལ་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་པོའི་གཅིག་གི་ཚིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་སྠཱི་ཡ་ཏེ་དེ་བ་དཏྟེ་ན། སྠཱི་ཡནྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནམ་ཡང་མི་སྦྱར་བའོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་གི་ཚིག་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བྱིངས་ལ་ལས་བཅས་ལས་མེད་པའི། །བྱེད་པོར་ཏང་དང་ཨཱན་བརྗོད། །ཅེས་པའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ཏང་དང་ཨཱན་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ། བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་དང༌། ལས་དང་བཅས་པ་དང་ལས་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ༌། །ལས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ནི་དཔེར་ན། ཀ་ཊཾ་ཀུ་རུ་ཏེ་དེ་བ་དཏྟཿ་ཨ་པ་ཙ་ཏ་ཨོ་ད་ནཾ་བིཥྞུ་མི་ཏཿ་ཛ་ཡ་ཏ་ཡཱ་ཛྙ་ཀཿ་བྷ་ཛ་ཏེ་བུདྡྷ་དྷརྨི་ཀཿ། ཨཱ་ཤྲ་ཡ་ཏེ་རཱ་ཛ་ནཾ་སེ་བ་ཀཿ་ན་ཡ་ཏ་བྷཱ་རངྒཱ་མ་ བཱ་ཝཱན། རྣམས་ཏེ་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ལའོ། །ཀློག་པ་ལ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་སོ་ཞེས་པས་ཏངའོ། །ལ་བྷ་ཏེ་གྲཱ་མཾ་བིཥྞུ་མ་ཏྲཿ་ཨཱ་ར་བྷ་ཏེ་ཤསྟྲ་མུ་པཱ་དྷྱཱ་ཡཙྪ་ཏྲེ་བྷྱཿ། ཤླཱ་གྷ་ཏེ
Chinese
的缘故。（诗句）意义上依循之后，这样的词语是，ting等词语，阿当和当的，词语部分有三个三个，第一、中间、最后，要知道是三种人。这段话是什么意思呢？是说与刚才所说的ting等词语相关的名称，即阿当等和当等的词语的三部分，要依次理解为第一人、中间人和最后人。阿当等的例子是：ཏིཔ། (藏文), tip (梵文罗马拟音), 第三人称单数。ཏས། (藏文), tas (梵文罗马拟音), 第三人称复数。ཛྷི་ (藏文), jhi (梵文罗马拟音), 第三人称众数。这是第一人称。སིཔ། (藏文), sip (梵文罗马拟音), 第二人称单数。ཏས། (藏文), tas (梵文罗马拟音), 第三人称复数。ཐ་ (藏文), tha (梵文罗马拟音), 第二人称众数。这是中间人称。མ་ཧིང་ (藏文), mahing (梵文罗马拟音), 第一人称。这是最后人称。单数、双数、复数等词语，一个等三个意义的顺序是依次变化的，一个本身用单数的词语ti，两个本身用双数的词语tas，很多本身用复数的词语jhi。同样，sip等也要这样套用。两个本身用双数的词语tām，很多本身用复数的词语jña。对于一个、两个和很多，用这个根本颂所说的单数、双数和复数这三种词语，依次变化。为什么这些也获得第一等名称呢？因为这里世尊和旃陀罗·瞿弥所做的一切，因此说：意义上依循之后，这样的词语是，也就是说，依循意义的部分，而获得第一人等名称。例如，首先出生的人是第一人，从首先表达的差别来看，伊毗律耶，使意识显现。与此不同地思考，就是遍计的方式，这也是通过现量和比量来详细分析时才能确定的。因为那个词本身在tip等中也是人，是中间人。从中间等中殊胜，这是殊胜者，这个是殊胜，变成最后的是最后者，叫做乌达拉。乌达拉和众多中超群绝伦的，用ta rab ta mas等，所以是tamas。khar la tsa rai jhi la'o，所以是da字的ta字。对于无差别也有分离的名称，例如，罗睺萨raḥ，斯拉布特拉卡萨夏瑞让等。理解一个意义的词语是单数的词语。
English
Because of that. (Verse) After relying on the meaning, such words as these, the ting words, the a-taṅ and taṅ, the parts of the words are three each, first, middle, and last, know them as three persons. What does this mean? It refers to the names related to the ting words just mentioned, that is, the three parts of the words of a-taṅ etc. and taṅ etc., which should be understood sequentially as the first person, the middle person, and the last person. Examples of a-taṅ etc. are: tip (Sanskrit transliteration), third person singular. tas (Sanskrit transliteration), third person plural. jhi (Sanskrit transliteration), third person plural. This is the first person. sip (Sanskrit transliteration), second person singular. tas (Sanskrit transliteration), third person plural. tha (Sanskrit transliteration), second person plural. This is the middle person. mahing (Sanskrit transliteration), first person. This is the last person. Words such as singular, dual, and plural, the sequence of three meanings such as one, etc., changes sequentially. One itself uses the singular word ti, two itself uses the dual word tas, many itself uses the plural word jhi. Similarly, sip etc. should also be applied in this way. Two itself uses the dual word tām, many itself uses the plural word jña. For one, two, and many, the three words singular, dual, and plural as stated in this root text change sequentially. Why do these also obtain names such as first? Because everything that the Blessed One and Chandra Gomi did here, therefore it is said: After relying on the meaning, such words as these, that is, following the part of the meaning, these names such as the first person are obtained. For example, the person born first is the first person, from the difference of expressing first, ibhirya, makes consciousness manifest. Thinking differently from that is the way of imputation, and that too becomes definite when analyzed in detail through direct perception and inference. Because that very word is also a person in tip etc., it is the middle person. Superior to the middle etc., this is the superior one, this is the superior, what becomes the last is the last, called uttala. What excels among uttala and many, with ta rab ta mas etc., therefore it is tamas. khar la tsa rai jhi la'o, therefore it is the ta letter of the da letter. For non-difference there is also the name of separation, for example, rāho sa raḥ, sila putra ka sa śa rīraṃ etc. The word that understands one meaning is the singular word.
Chinese
哦！意义之二。 能理解两个意义的词是二的词。能理解众多意义的词是众多的词。因此，所作的这些术语是造论者的意愿。要知道阿当是作者。不是事物和业。这句的意义是什么呢？阿当等应当主要解释为作者。不是事物和业。例如： बुद्धो भगवान् सर्व्व जानाति （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：佛 世尊 知晓一切）。因此，सर्वज्ञः （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：一切智者）。这是从阿达到巴拉等业。吉扎也是从阿达到阿扎的变异。想要解释一切智者的词义时，第一等变格等。सर्वज्ञो धर्म देशयति （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：一切智者 宣说 佛法）。等应当很好地连接。ई दत्यः （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：伊 达提亚）。प्रतिपति पृथ विं （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：帕拉提帕提 帕里塔 维姆）。चन्द्रो विभाति लोकः सन्म र्गे तिष्ठति （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：月亮 照耀 世界 善道 存在）。 事物、业和作者，当将当等视为三种。在基位上，对于无业的事物，变为第一位的单数词。 如果也说当和安等应当观察，这样共同宣说，即使如此，因为不是全部，所以对于行为意义的事物，当和安等会变化。然而，仅仅从无业的行为意义中，所有的人，第一人、中间人和最后的人也不会变化。所有词也不会变化。因此，对于无业的行为意义本身，只会变为第一人的单数词。例如：स्थीयते देवदत्तेन （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：由提婆达多站立）。स्थीयन्ते （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：站立）。等任何时候都不应连接。因此，因为事物本身是一个，所以应当只说单数词。 在基位上，对于有业和无业的作者，说当和安。这句的意义是什么呢？当当和安等用于作者时，所有行为的意义，以及有业和无业的意义也是如此。对于有业的，例如：कटं कुरुते देवदत्तः （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：提婆达多 做 垫子）。अपचत ओदनं विष्णुमितः （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：毗湿奴米塔 煮 饭）。जयत याज्ञकः （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：亚吉那卡 胜利）。भजते बुद्धधर्मीकः （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：佛法徒 崇拜）。आश्रयते राजनं सेवकः （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：仆人 依赖 国王）。नयत भारङ्गाम वावान （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：纳亚塔 巴朗嘎玛 瓦瓦纳）。等，对于具有果实的。从阅读上的分别解释来说，是当。लभते ग्रामं विष्णुमत्रः （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：毗湿奴玛特拉 获得 村庄）。आरभते शस्त्रमुपाध्यायच्छत्रेभ्यः （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：开始 武器 给学生）。श्लाघते （藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：赞扬）。
English
O! Meaning Two. The word that understands two meanings is the word of two. The word that understands many meanings is the word of many. Therefore, these terms that have been made are the intention of the author of the treatise. Know that Ata is the doer. Not things and actions. What is the meaning of this sentence? Ata etc. should be mainly explained as the doer. Not things and actions. For example: बुद्धो भगवान् सर्व्व जानाति (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: Buddha, the Blessed One, knows everything). Therefore, सर्वज्ञः (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: All-knowing). This is from Ata to Bala etc. actions. Jita is also a variation from Ata to Aza. When wanting to explain the meaning of the word All-knowing, the first declension etc. सर्वज्ञो धर्म देशयति (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: All-knowing teaches the Dharma). etc. should be well connected. ई दत्यः (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: I Datya). प्रतिपति पृथ विं (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: Pratipati Pritha Vim). चन्द्रो विभाति लोकः सन्म र्गे तिष्ठति (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: The moon shines, the world exists in the good path). Things, actions, and doers, the "dang" etc. should be regarded as three. On the base, for things without actions, it changes to the singular word of the first case. If it is also said that "dang" and "an" etc. should be observed, even if it is said in common like this, because it is not all, therefore for the things of action meanings, "dang" and "an" etc. will change. However, only from the action meanings without actions, all persons, the first person, the middle person, and the last person will not change. All words will also not change. Therefore, for the action meaning itself without actions, it will only change to the singular word of the first person. For example: स्थीयते देवदत्तेन (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: Standing by Devadatta). स्थीयन्ते (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: Standing). etc. should never be connected. Therefore, because the thing itself is one, only the singular word should be spoken. On the base, for the doer with and without actions, "dang" and "an" are spoken. What is the meaning of this sentence? When "dang" and "an" etc. are used for the doer, all the meanings of actions, as well as the meanings with and without actions, are also like that. For those with actions, for example: कटं कुरुते देवदत्तः (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: Devadatta makes a mat). अपचत ओदनं विष्णुमितः (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: Vishnu Mitra cooks rice). जयत याज्ञकः (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: Yajnyaka wins). भजते बुद्धधर्मीकः (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: Buddhist devotee worships). आश्रयते राजनं सेवकः (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: The servant relies on the king). नयत भारङ्गाम वावान (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: Nayata Bharanggama Vavana). etc., for those with fruits. From the separate explanation in reading, it is "dang". लभते ग्रामं विष्णुमत्रः (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: Vishnu Matra obtains a village). आरभते शस्त्रमुपाध्यायच्छत्रेभ्यः (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: Begins the weapon for the students). श्लाघते (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning: Praises).