Tibetan
་པའི་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱ་དག་ལྡོག་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་དུ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང༌། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དག་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་བར་བཅོམ་པ་མེད་ཀྱང་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། དོན་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ངོ༌། །ཅི་སྟེ་ལུས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདིས་མངོན་པར་བཅོམ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང༌། རེག་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཡང་འགལ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཅི་ལྟར་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་ཅིང༌། མི་འགལ་བས་དེ་དེས་དེར་འགོག །ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཡང་ནའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་འབྲེལ་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་ དེ་རྣམས་ལ་དེ་འཇུག་པ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་འམ། ཡང་ན་དེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན། རེ་ཞིག་འཇུག་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་འགའ་ཞིག་གི་ཡང་འཇུག་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡང་འདི་འདིར་འཇུག་གོ་ཞེས་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ལས་རྒྱུའི་ནུས་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལྡོག་པ་ལས་ཀྱང་སྟེ། དེ་ཡང་འདིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། དེ་མེད་ན་དེ་མེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་མི་འགྲུབ་ན། ཡང་དེ་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་ག་ལས་ཡིན། དེ་ལྟར་ནི་ཉི་མའི་འོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་མ་བཅོམ་པ་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་རེག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དགག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ནི་དེའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ། ཡིད་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དྲུག་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ངག་གི་དོན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ལས་ནུས་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི། ཇི་ལྟར་བདག་གི་ཁྱབ་བདག་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་སྟེ། འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྡུལ་ཉིད་དང་གཅིག་བུ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། ཡོན་ཏན་གཉིས་བོ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་པར་འགྱུར་ལ། རེག་བྱ་ཡོན་ཏན་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ད་ནི་གང་འདིར་རིགས་པ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་ པར་འཛིན་པའི་དོན་ཅན་ནོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་བརྗོད། ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་རེག་པའི་ཁྱད་པར་དེ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། མཐོང་བ་རྣམས་ལ་རེ་ཞིག་རེག་པའི་སྤྱི་སྲིད་བའི་ཁྱད་པར་མཐོང་ལ། མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་དོ། །དེ་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་གང་དུ་མཐོང་པའི་སྤྱི་དེ་ནི་དེར་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱུ་རུ་ར་རྣམས་ལ་མངར་བའི་རོ་བཞིན་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ཡང་མཐོང་བའི་སྤྱིའོ། །ཡང་ན་གང་དུ་མཐོང་བ་དེ་དེར་སྲིད་པའི་ཁྱད་བར་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱུ་རུ་ར་རྣམས་ལ་རོ་བཞིན། མཐོང་བ་རྣམས་ལ་རེག་པ་ཡང་མཐོང་བ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་དག་གོ །གཉིས་ཀར་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ན་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རླུང་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དགག་པའི་ཆེད་དུ་མི་དམིགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འོས་ན་འདི་ཁོ་ན་ལ་འདི་སྲིད་དོ་ཞེས་པ་ཡིན་ན། ཐེ་ཚོམ་ནི་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། དེར་མི་སྲིད་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རླུང་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཅན་ཉིད་བསལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་གསུངས་པ། ཡིད་ཆེས་མིང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རླུང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅན་ཉིད་དེ་ཞེས་འདིར་ལྷག་བར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྫས་ཀྱི་སྤྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་ན། །ཞེས་པའི་རེག་པའི་ཡོན་ཏན་རྫས་ལ་བརྟེན་པ
Chinese
能使果和所遍作反转。否则，将会过于极端，并且果和因所遍作和能遍作的事物也无法成立，因为即使没有现前摧毁，也有所触的差别，并且也是因为是其他意义的缘故。如果说，因为不是具有身体者们的现前摧毁，所以这个“不是现前摧毁”是要说唯有事物，以不是的方式遮止吗？因为那个缘故，那个生命要被证实与虚空等相连，并且也与所触的差别相违背，否则怎么会与它没有关联，不相违背而由此遮止彼呢？也会过于极端。对此，暂时无法成立关联，像那样： 对它们那个进入是成为关联，或者是由它产生。暂时进入无法成立，因为它们是超越感官的缘故。因为对超越感官者们，任何一个的进入都不是近处所缘。没有近处所缘，也不能确定地说这个进入这里。由它产生也无法成立，因为反转无法成立的缘故。仅仅随行并不能了知因的能力，然而也从反转了知，而那在这里是没有的。因为是常恒的缘故和周遍一切的缘故，对于虚空等，如果没有它，它不存在是不可能的缘故。像那样，“不是现前摧毁”名为与虚空等有关联的事物唯独无法成立，又怎么会与所触的差别相违背呢？像那样，对于太阳的光等，有瓶子等没有现前摧毁，然而它们是具有所触者，因此不是从那遮止。因为功德可以随之推测，这个是它的士夫，心中也新近生起功德，是反转之因的第六，不是依赖于可以随之推测的。心的功德们因为是可以随之推测的缘故，这是话语的意义。
English
It reverses the effects and the pervaded. Otherwise, it would be too extreme, and the effects and the things that cause and pervade the cause would not be established, because even without manifest destruction, there are differences in what is touched, and also because it is another meaning. If it is said that because it is not the manifest destruction of those who do not have a body, this "not manifest destruction" is to say only things, in the way of negating what is not? Because of that, that life is to be proven to be connected with space and so on, and also contradicts the difference of what is touched, otherwise how can it be unrelated to it, not contradictory and thereby prevent it? It would also be too extreme. To this, for a while, the connection cannot be established, like that: That entering into them becomes a connection, or it is what is produced by it. For a while, entering cannot be established, because they are beyond the senses. Because for those who are beyond the senses, the entry of any one is not a near object. Without a near object, it is not possible to determine that this enters here. What is to be produced by it cannot be established either, because the reversal cannot be established. Merely following does not realize the power of the cause, but also from the reversal, and that is not here. Because it is constant and pervasive, for space and so on, if it is not there, it is impossible for it not to exist. Like that, "not manifestly destroyed" called things related to space and so on alone cannot be established, how can it contradict the difference of what is touched? Like that, for the light of the sun and so on, there are pots and so on that have not been manifestly destroyed, but they are those who have what is touched, therefore it is not prevented from that. Because merit can be inferred, this is its person, and merit has recently arisen in the mind, it is the sixth of the cause of reversal, it does not depend on what can be inferred. The merits of the mind are because they can be inferred, this is the meaning of the words.
Chinese
诶！因为功德依赖于功德，所以也不存在因为恒常而无能的过失。这也不是理由，因为没有矛盾。像那样，就像“我的遍主性”这样的功德应当被推断。然而，如同安乐等等是现量一样，心之微尘性和唯一性也是如此。这两个功德将成为可推断的，而触觉功德也将成为现量，这样没有任何矛盾。现在，为了证明这个道理而说：“那么是什么呢？”等等。语气词“又”是具有确定的意义的。又说“为什么在所见之物中也能见到呢？”如果问，凭借什么，触觉的差别在所见之物中也不是可见的呢？这个过失是没有的。因为在所见之物中，暂时能见到触觉的一般存在差别，而在未见之物中，也见不到它。因此，应当这样说：凡是在某处所见的共同性，那就在那里存在。例如，就像余甘子中的甜味一样，在所见之物中，触觉的差别也是可见的共同性。或者，凡是在某处所见的，那就是在那里存在的差别。例如，就像余甘子中的味道一样，在所见之物中，触觉也是可见的自性。在两者中都没有损害的时候，应当观察这种差别。对于风等等，为了否定存在的名称，应当说不可见。如果像这样必定会产生，那么只有这个才存在，如果是这样，就会产生怀疑。因此，如果说这个在所见之物中是不存在的，因此才说“它们的又”等等。因为是多重性，所以是怀疑，但并不是因为在那里不存在的意思。为了说明它们也排除了风是可推断的，所以说了“凭借可信名称的证明”等等。风是可推断的，在这里也不需要额外地理解。物质的共同性，在有推断的时候，触觉的功德依赖于物质。
English
E! Because merit depends on merit, there is also no fault of being incapable due to permanence. This is also not a reason, because there is no contradiction. Like that, just as the merit of "my pervasive lordship" should be inferred. However, just as happiness and so on are manifest, so too are the atomicity and singularity of mind. These two merits will become inferable, and the tactile merit will also become manifest, so there is no contradiction whatsoever. Now, in order to prove this reason, it is said, "Then what is it?" and so on. The word "also" has a definite meaning. It is also said, "Why is it also seen in what is seen?" If asked, by what means is the difference of touch not visible even in what is seen? This fault does not exist. Because in what is seen, one temporarily sees the general existence difference of touch, but in what is not seen, one does not see it either. Therefore, it should be said like this: whatever generality is seen somewhere, that exists there. For example, just as the sweetness in amla fruit, the difference of touch is also the visible generality in what is seen. Or, whatever is seen somewhere, that is the difference that exists there. For example, just as the taste in amla fruit, touch is also the visible nature in what is seen. When there is no harm in either, one should observe this difference. For wind and so on, in order to negate the name of existence, one should say invisible. If it is bound to arise like this, then only this exists, if that is the case, doubt will arise. Therefore, if it is said that this does not exist in what is seen, therefore it is said "their also" and so on. Because it is multiplicity, it is doubt, but it is not because it does not exist there. In order to show that they also exclude wind being inferable, it is said "by the proof of credible name" and so on. Wind is inferable, and it is also not necessary to understand it additionally here. The generality of substance, when there is inference, the merit of touch depends on substance.