Tibetan
།གང་གིས་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་འཆད་པར་བྱ་བ་སླར་ཡང་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་དོགས་པ་ཅི་ལས་ཤེ་ན། དེ་དག་ནི་མངོན་སུམ་ཉེ་བར་འཇུག་པ་དག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མེད་པ་ལས་འདི་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་དག་གོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་པར་འགྱུར་ཞིང༌། འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་པ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཆེད་དུ་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བྱས་པས་སོ། །དེ་ནི་དབང་པོ་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་ཕྲད་པ་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ལས་དོན་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བརྡ་དྲན་པའི་སྟོབས་ལས་འཇུག་པ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའང་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་ནའང་གང་འདིར་ཉེ་བར་བླངས་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དག་དེ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ ཆེད་དུ་སྟེ། གང་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བརྡ་དྲན་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་ངང་ཅན་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་བཞིན་ཤེས་པ་སྔ་མ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་གོ་བས་བསལ་བའོ། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་བཞི་པ་གང་དེ་ནི་འདིར་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བར་བལྟ་བར་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་གོ་བས་བསལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུན་མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཚིག་དེས་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཉེ་བར་གནོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཅོམ་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནའང་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བར་བརྗོད་དོ། །རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་པ་འདིར། རབ་རིབ་ནི་དབང་པོ་ཉེ་པར་བཅོམ་པའི་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ལོ། །གང་ཞིག་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ་འོན་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཡིན་ཞེས་པའོ། །དབང་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་འདི་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་འདི་འདོད་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་འདི་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པར་ནུས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་དབང་བོ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལྡོག་པ་ན་ཡང་བརྟགས་པ་ལས་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ནའོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡང༌། དེ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་བསླད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ བཤད་ཟིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྡེ་ཚན་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེས་རྣམ་པར་གཅད་པ་ལས་ལོགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་པས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་སོ། །འདིར་བརྩད་པར་བྱ་སྟེ་འདིར་སླུ་པ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མར་མངོན་པར་འདོད་དེ། འདི་དག་གིས་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འཇུག་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་ལ་སླུ་བ་མེད་པས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཅིག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འདོད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་འདི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་གི་ཡང་དག་པར་འདོད་པ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སླུ་བ་མེད་ཅིང་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་མོད། གང་འདི་མིག་སེར་གྱིས་ཉེ་བར་བསླད་པའི་མིག་ཅན་གྱིས་དུང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དུང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང༌། གང་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་རབ་རིབ་ཀྱིས་མིག་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་ཐག་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསལ་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མིག་གསལ་བའི་སྔོན་པོ་
Chinese
那么，为了遮遣它而要讲述的，又有什么理由怀疑它们是现量呢？因为它们是接近现量的。因此，由于出生的时间的差别细微难以理解，所以没有近似的譬喻，有些人会认为这些仅仅是现量。有些人也见到颠倒的认识，例如对于瓶子等世俗存在的事物产生认识，以及对于海市蜃楼等产生水等认识，就像这些仅仅是现量一样。像这样，为了区分海市蜃楼等的水等认识，通过对现量的定义进行特别强调“不欺骗”，从而进行了区分。如果说这是为了遮遣由损害感官而产生的认识，那不是的。因为仅仅是执持与事物相符，是为了遮遣由无事物而产生的二月等认识。否则，感官产生的认识本身就应该被陈述了。比量等认识，就像以前经历过的符号通过记忆的力量而产生作用，并且也成立为非现量一样。即使它成立为非现量，但在这里所接近的，是为了证明之前的认识本身就是非现量。凡是以前经历过的符号通过记忆的力量而产生的自性，它就不是现量，例如比量等认识一样，之前的认识也是如此。这是与周遍相违的。因此，分别的认识只有三种，这是通过定义词的含义所排除的。而第四种相似现量，在这里应该被视为是特别排除的，而不是用定义词的含义所排除的例子。否则，定义就会混乱。因此，通过特别排除的词语，即使是由于内外损害的因缘所破坏的感官的认识，即使是无分别的，也被称为相似现量。这里所说的“伴随昏眩”，昏眩是指感官被所有接近破坏的因缘所接近。
English
So, what reason is there to doubt that those which are to be explained for the purpose of refuting it are direct perception? Because they are close to direct perception. Therefore, because the subtle distinctions of the time of arising are difficult to understand, there is no approximate simile, and some will think that these are only direct perceptions. Some also see inverted cognitions, such as the cognition of conventionally existent things like a pot, and the cognition of water, etc., in mirages, etc., just as these are only direct perceptions. In this way, in order to distinguish the cognition of water, etc., in mirages, etc., the distinction is made by particularly emphasizing the definition of direct perception as "non-deceptive." If it is said that this is for the purpose of refuting the cognition arising from harming the senses, it is not so. Because it is merely grasping what accords with the object, it is for the purpose of refuting the cognition of two moons, etc., which arise from the absence of an object. Otherwise, the cognition arising from the senses themselves should be stated. Cognitions such as inference, etc., are only established as engaging through the power of remembering previously experienced signs and also as being non-direct perception. Even if it is established as non-direct perception, what is approximated here is for the purpose of proving that the previous cognitions themselves are non-direct perception. Whatever has the nature of arising through the power of remembering previously experienced signs is not direct perception, just as cognitions such as inference, etc., are; the previous cognitions are also like that. This is contradictory to pervasion. Therefore, there are only three types of conceptual cognition, which are excluded by the meaning of the definition word. And the fourth, apparent direct perception, should be regarded here as being specifically excluded, and not as an example excluded by the meaning of the definition word. Otherwise, the definition would be confused. Therefore, through the word of specific exclusion, even the sense consciousness that is destroyed by the causes of internal and external harm, even if it is non-conceptual, is called apparent direct perception. Here, "accompanied by dizziness" means that dizziness refers to the senses being approached by all the causes that closely destroy them.
Chinese
应当仅仅视为错觉啊！如果有人说，像见到两个月亮等知识并非由感官产生，而仅仅是意识的产物。那么，就应该问：由感官产生的特征是什么呢？如果说，它跟随感官的有无而变化，那么这与上述情况相同。如果说，它是随变化而变化的，那么，答案仍然是相同的。此外，如果像将绳子误认为蛇一样，那么这种观点就会被推翻，因为这种分别念可以通过分别分析的力量来消除。另外，即使感官的变化停止，但如果分别念不停止，那么情况就不是这样了。因此，在这里，它也仅仅是由感官产生的。导师（陈那）也说过：‘那些在胜义谛中以其他形式存在的事物，会成为显现为两个月亮等和显现为蓝色等的知识的原因。’不应该对此过于执着，因为即使是感官产生的，也可能存在错误。因此，通过‘错觉’等词语，已经阐述完毕的分别念的范畴，即通过文字来区分，除了分别念之外，没有其他的显现如同幻觉般的分别念，导师这样说过。这里需要辩论的是，在此，能够进入不欺骗之境的知识，被认为是量。因为他们说，这些知识在完全确定事物之后才进入，因此在事物的功能上不会欺骗。对于由感官损害所产生的意识，即使在某些情况下，也确实存在不欺骗和完全进入的情况。因此，对于那些显现为毛发等幻觉的知识，如果认为毛发等事物是真实的，那么它就不会欺骗，也不会成为量。然而，那些被眼病所迷惑的眼睛所看到的白色海螺等显现为黄色海螺等，以及那些因长期眼花或距离遥远而看到的清晰蓝色等，在清晰的眼睛里是蓝色
English
It should be regarded merely as an illusion! If someone says that knowledge like seeing two moons is not produced by the senses, but is solely a product of the mind. Then, it should be asked: What is the characteristic of being produced by the senses? If it is said that it follows the presence or absence of the senses, then this is the same as the above situation. If it is said that it is changeable because of change, then the answer is still the same. Furthermore, if it is like mistaking a rope for a snake, then this view will be overturned, because this conceptual thought can be eliminated by the power of analytical analysis. In addition, even if the change of the senses stops, but if the conceptual thought does not stop, then the situation is not like that. Therefore, here too, it is only produced by the senses. The teacher (Dignāga) also said: 'Those things that exist in other forms in the ultimate truth will become the cause of knowledge that appears as two moons, etc., and appears as blue, etc.' One should not be too attached to this, because even if it is produced by the senses, there may be errors. Therefore, through words such as 'illusion,' the category of conceptual thought that has already been explained, that is, distinguished by letters, apart from conceptual thought, there is no other conceptual thought that appears like a hallucination, the teacher said. What needs to be debated here is that, here, the knowledge that can enter the realm of non-deception is considered a valid cognition. Because they say that these knowledges enter after completely determining things, therefore they do not deceive in the function of things. For the consciousness produced by the impairment of the senses, even in some cases, there is indeed a situation of non-deception and complete entry. Therefore, for those knowledges that appear as illusions such as hairs, etc., if it is thought that things such as hairs are real, then it will not deceive and will not become a valid cognition. However, those white conches, etc., seen as yellow conches, etc., by eyes deceived by eye disease, and those clear blue, etc., seen because of long-term blurred vision or distance, are blue in clear eyes.