Tibetan
ས་པ་ཉིད་ཡོད་ན་འང་རང་གི་དོན་མེད་ན་སྒྲ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལྡོག་པ་བསྟན་པར་ནུས་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ནི་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དང་དོན་དག་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ལ་རྒྱུ་དོན་མེད་པ་ན། དེའི་འབྲས་བུ་སྒྲ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་མ་མཐོང་བ་རྟོགས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྟེན་མཐོང་བ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡང་བཤད་པ་སླ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྲིད་ཅིང༌། དེ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མ་མཐོང་བ་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་ལས་ཏེ་རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་ལས་གཞན་ལ་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་པ། གང་དུ་རང་གི་དོན་མེད་པ་ལ་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རང་གི་དོན་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །འདིས་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྡོག་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ཁོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། རྗེས་སུ་འགྲོ་པའི་སྒོ་ཡིས་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པའི་དོན་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ཁོ་ནས་མངོན་བར་འདོད་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཤིང་གི་སྒྲ་དོན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས། ཤིང་གི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་པ་ལས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་ཐེ་ཚོམ་དུ་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དུ་མ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཞིན་དུ་ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་དུམ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་ནི་མཐོང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དུ་མ་ལ་ཡང་འཇུག་བཞིན་པ་ནི། གང་མེད་ན་མི་འགྱུར་བ་དེས་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། འདི་ཁོ་ན་སྟོན་པ་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་འདི་གཞུང་གཟུགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། ཤེས་བྱའི་སྒྲ་ནི་ཡོད་པ་དང་རྫས་དང་ས་ལས་གྱུར་པ་དང་ཤིང་ཉིད་དེ། གཞི་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་རྣམས་མེད་ན་ཡང་མཐོང་བས་སོ། །འདི་ལྟར་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་ ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡོད་པའི་སྒྲ་ནི་རྫས་དང་ས་ལས་གྱུར་པ་དང་ཤིང་ཉིད་དེ་གསུམ་རྣམས་ལའོ། །རྫས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ས་ལས་གྱུར་པ་དང་ཤིང་ཉིད་དེ་གཉིས་དག་ལའོ། །ས་ལས་གྱུར་བའི་སྒྲ་ནི་ཤིང་ཉིད་གཅིག་པུ་ལའོ། །དེས་ལ་གཞན་དུ་ཞེས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནོ་ཞེས་འཇུག་གོ །གཞན་དུ་ཞེས་པ་ལུགས་དང་མཐུན་པས་ཏེ། ཤིང་གི་སྒྲ་ནི་ས་ལས་གྱུར་པ་དང༌། རྫས་དང་ཡོད་པ་དང་ཤེས་བྱ་སྟེ་གཞི་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་ཞིང་དེ་རྣམས་ལེག་པ་ལ་ཡང་མ་མཐོང་བས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ས་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རེ་རེས་དམན་པས་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུར་ཞེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མཐོང་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་བཞི་དང་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་གི་དོན་ལ་ངེས་པ་དང༌། དེ་ལྟར་ལུགས་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་མེད་ན་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་སྒོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། །འབྲེལ་པའི་སྒོ་མ་རྟོགས་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་སྒོ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སྒྲ་ནི་བརྟགས་བཞིན་དུ་རང་གི་དོན་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཞིན་གྱི་སྒྲ་ནི་དཔེ་ཉིད་ལའོ། །ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་དོན་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་ཡང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བརྟགས་བཞིན་ཞེས་པའི་ཚིག་གོ །དེའི་ཆོས་དུ་མ་ཉིད་ན་ཞེས་པ། ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སམ། མེ་ཏོག་ཅན་དང་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་དུ་མ་ཅན་ཉིད་ན་ཡང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པའི
Chinese
即使存在地，如果自身没有作用，也能显示出具有无声性质的遮遣，因为未见即是仅仅不存在的缘故。声音和意义在成果和原因的事物中成立，如果原因没有作用，那么它的成果声音就会消失，仅仅通过这个就能理解未见。对此不需要见到所依，因为即使没有它，也能确定是遮遣的缘故。没有原因就不会有结果，因此遮遣也容易说明。正是因为这个原因， 因为见到在所有与之相同的事物中都不可能，而在与之不相同的事物中，未见是可能的，因此从与自身相关的事物中，也就是从同类事物中，对于其他事物，也就是对于不同类的事物来说，因为在不相同的一方没有见到。这被称为区分的推论。在没有自身作用的地方，未见就是区分，推论就是推论，在推论中明显地表达自身的作用，应该这样解释。这表明，即使随行和遮遣两者都是推论的支分，但由于遮遣是主要的，所以仅仅通过它的途径就能理解。随行之门等，尼的语气是具有确定意义的。如果仅仅想通过随行之门来显现，如果那样，那么与树的声音意义等一起，对于树沙巴等来说，存在随行，因此，仅仅从树的声音中，对于一个事物显现为树沙巴等不会产生怀疑，而是会变成确定的。如果因为在很多事物中见到而产生怀疑，如果那样，那么像对它产生怀疑一样，对于从土产生的事物本身和物质本身等显现也会产生怀疑，因为从土产生的事物本身等在很多事物中见到。确定是见到的，因为像在很多事物中也存在一样，如果不存在就不会变化，通过它来理解，而另一个则不是。因此，仅仅通过遮遣之门来进行推论，仅仅宣说这个，因为什么等等。
English
Even if the ground exists, if it has no function of its own, it can show the negation that has the nature of being without sound, because not seeing is just the reason for non-existence. When sound and meaning are established as the objects of result and cause, if the cause has no function, then its result, sound, will disappear, and just by this, not seeing will be understood. There is no need to see the support for this, because even without it, it is certain that it is a negation. If there is no cause, there will be no result, therefore negation is also easy to explain. It is for this very reason, because seeing is impossible in all things that are the same as it, and in things that are not the same as it, not seeing is possible, therefore from things that are related to oneself, that is, from things of the same kind, to other things, that is, to things of different kinds, because it is not seen in the different side. This is called inference of distinction. Where there is no function of oneself, not seeing is distinction, inference is inference, and in inference, one's own function is clearly expressed, it should be explained in this way. This shows that even if both concomitance and negation are parts of inference, because negation is the main thing, it is only through its path that it can be understood. The door of concomitance, etc., the tone of ni has a definite meaning. If one only wants to manifest through the door of concomitance, if that is the case, then together with the sound and meaning of the tree, etc., for the tree shapa, etc., there is concomitance, therefore, only from the sound of the tree, for one thing appearing as tree shapa, etc., there will be no doubt, but it will become certain. If there is doubt because it is seen in many things, if that is the case, then just as there is doubt about it, there will also be doubt about the appearance of the thing itself and the substance itself, etc., which are produced from the earth, because the thing itself, etc., which are produced from the earth, are seen in many things. Certainty is seen, because just as it also exists in many things, if it does not exist, it will not change, it is understood through it, but the other is not. Therefore, inference is made only through the door of negation, only this is spoken, because of what, etc.
Chinese
“唯由遣返之门而能证悟”此为成办论典形体之故，所说中间之偈颂。知识之声即有、物、土所生、以及树木本身。对于诸基而言，是怀疑之因。何以故？因其即使无彼等亦可见故。如是对于后世者亦当宣说。有之声即物、土所生、以及树木本身，此三者之上。物之声即土所生以及树木本身，此二者之上。土所生之声即唯有树木本身之上。因此，对于“于他处”而言，乃是理由之意。所谓“于他处”乃是与理相符之故。树木之声即土所生、物、有、以及知识，是对于诸基确定之因。如是，彼于彼等之上亦可见，且于彼等离散之时亦不可见故。如是对于后世者亦当宣说，土所生之声等亦如是，以各自递减之故，应说为对于物自体等确定之因。若亦于可见之境，由成立而能证悟，则次第如何，于四、三、二、一之义上确定，如是则将背离正理，因知识之声等于有自体等之上可见故。何以故？因其即使无彼亦可见之故，是为怀疑。是故，唯由遣返之门乃为门径也。所谓“未证联结之门”等，联结即无则不生者。彼唯是门径，是随比量之理由。完全舍弃彼后，声音乃是审察之后，方有证悟自义之能力，并非如此。所谓“如是之声”乃是譬喻本身。如何事物自体之相，由无则不生之联结之门而能证悟，且由自义遣返之门而能证悟，如是声音亦然，为证悟之故，乃是所谓“审察之后”之语。所谓“于彼多法性中”者，以树木沙巴等之差别，或以具花与具果等之差别，树木等之义虽于多法性之中，然一切形相皆不可能证悟之
English
"It is only through the gate of exclusion that one can realize" - this is the verse spoken in the middle for the purpose of forming the body of the treatise. The sound of 'knowable' is existence, substance, that which is born from earth, and the tree itself. For the bases, it is the cause of doubt. Why? Because it is seen even without them. Thus, it should also be stated for the later ones. The sound of 'existent' is on the three: substance, that which is born from earth, and the tree itself. The sound of 'substance' is on the two: that which is born from earth and the tree itself. The sound of 'that which is born from earth' is only on the tree itself. Therefore, 'elsewhere' means reason. 'Elsewhere' means in accordance with reason. The sound of 'tree' is the cause of certainty for the bases: that which is born from earth, substance, existence, and knowable. Thus, it is seen on them, and it is not seen when they are separated. Likewise, it should also be stated for the later ones. The sound of 'that which is born from earth' and so on are also like that. Because each one decreases, it should be said that it is the cause of certainty for the substance itself and so on. If, even in the visible realm, realization can be achieved through establishment, then how would the order be? Certainty on the meaning of four, three, two, and one. Thus, it would deviate from reason, because the sound of 'knowable' and so on is seen on the existence itself and so on. Why? Because it is seen even without them, it is doubt. Therefore, only the gate of exclusion is the gateway. The so-called "not realizing the gate of connection" and so on, connection is that which does not arise without it. That alone is the gateway, it is the reason for inference. After completely abandoning that, sound, after being examined, does not have the ability to realize its own meaning. The so-called "such sound" is the example itself. How the characteristic of the nature of things is realized through the gate of connection, which does not arise without it, and is realized through the gate of exclusion of its own meaning, likewise is sound. For the sake of realization, it is the so-called "after being examined" word. The so-called "in its many dharmas" means that although the meaning of trees and so on is in many dharmas, with the distinctions of Shapa trees and so on, or with the distinctions of having flowers and having fruits and so on, it is impossible to realize all aspects.