Tibetan
ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་གཅིག་པ་ཅན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་ངོ༌། །ཐ་དད་པ་སྨོས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་ བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་ལྷག་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྷག་མ་ནི་ཡོངས་སུ་ལྷག་པའོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཅི་ཞེ་ན་ཟླ་བོའི་ཕྱོགས་སུའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་བ་དུ་མ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་གཅིག་པ་ཅན་སྐྱེས་བུ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ལས་སོ། །དེ་ཐམས་ཅད་བཀག་པས་ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་རིགས་ཏེ། འདི་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི། ཡོངས་སུའི་ལྷག་མ་ལས་གཙོ་བོ་ཁོ་ན་ལས་སོ་ཞེས་པའོ། །གཞན་དུ་ན་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ན། ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་ལས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལས་སོ་ཞེས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ལྔ་ཉིད་མིན་པ་དང་ཞེས་པའི་དང་གི་སྒྲ་ལས་གཅིག་གསལ་བ་ན། ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་འདི་རིགས་པ་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྔ་ཉིད་མིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། འདི་ནི་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་ལས་གཙོ་བོ་ཁོ་ན་ལས་གསལ་བ་འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་ལྷག་མའི་མཚན་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ལྷག་མ་ནི་ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་ཡིན་ཞིང༌། གཙོ་བོ་ཁོ་ནའང་ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་སོ་སོར་བཀག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ལྷག་མར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཀག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གཙོ་བོ་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་ལྷག་མར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས། ཡོངས་སུ་ལྷག་མ་ལས་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་ལྔ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད། རྒོལ་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པས་ཡོངས་སུ་ལྷག་མར་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་རེ་རེ་བཀག་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ལྔ་ཉིད་ཁོ་ནར་ཏེ། སོ་སོ་བས་ཡོངས་སུ་ལྷག་མར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནི་འདིར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ལྔ་པོ་རྣམས་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྒོལ་པ་གཅིག་ནི་བཀག་ པ་ཡིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་རྣམས་ལྔ་ཉིད་མ་ཡིན་
Chinese
仅仅是为了要成立（该观点）才这样说，因为这没有争论。如果说会陷入没有同类事物，这也是（一个原因）。说出差别，是为了说明没有随行。应当这样解释：如果没有要成立的（观点），就没有理由。这表明了这一点。所谓的“完全剩余之外”，是指从一切事物中剩余下来的就是完全剩余。这里所说的一切事物是什么呢？是指对方的观点。这也有多种方式，即一切事物的极端，与具有单一性的补卢沙（梵文：puruṣa，梵文罗马拟音：purusha，汉语字面意思：人）和自在天等之间的区别。通过遮止这一切，才会有完全剩余，因为这个（世界）也不是从无中产生，也不是从自在天等产生，而是从完全的剩余，仅仅是从主物产生。否则，如果说不是从无中产生，那么也会变成仅仅是从完全剩余的自在天等产生。从“不是五性”的“和”字中可以明显看出，这个完全剩余是不合理的。为什么呢？因为说了“不是五性”。“这不是”等等，意思是说，这不是从无中产生，而是从完全剩余的主物中产生，这个显现产生，这与完全剩余的定义无关，因为完全剩余就是从一切中剩余，而仅仅是主物也不是完全剩余，因为没有分别遮止其他方面，所以也应该被认为是完全剩余。当其他一切方面都被遮止成为原因时，那时仅仅主物才会变成完全剩余。因此，从完全剩余中排除而来的是唯一的，而不是五性。虽然会这样，但并不是通过遮止所有反驳者来认为是完全剩余，那么是什么呢？是通过遮止其他方面中的每一个方面。因此，排除而来的是唯一的，而不是五性，而是仅仅是五性，因为各自都认为这是完全剩余。如果这样，那么这里就会陷入没有差别等等五种方式，如果说一定要明确地指出这五种方式，那么（回答说）：通过遮止一个反驳者等方式，即使这样，排除而来的也不是五性。
English
It is said only to establish (the view), because there is no dispute about this. If it is said that it would fall into having no similar things, this is also (a reason). Saying the difference is to explain that there is no following. It should be explained that if there is nothing to be established (view), there is no reason. This shows this point. The so-called "beyond the complete remainder" means that what remains from all things is the complete remainder. What are all the things mentioned here? It refers to the opponent's point of view. There are also many ways, that is, the extreme of all things, the difference between the single-natured Purusha and Ishvara, etc. By preventing all of this, there will be a complete remainder, because this (world) is neither produced from nothing, nor from Ishvara, etc., but from the complete remainder, only from the Pradhana. Otherwise, if it is said that it is not produced from nothing, then it will also become only produced from the complete remainder of Ishvara, etc. From the word "and" in "not the five elements", it can be clearly seen that this complete remainder is unreasonable. Why? Because it is said "not the five elements". "This is not" etc., means that this is not produced from nothing, but produced from the Pradhana of the complete remainder, this manifestation arises, which is not related to the definition of the complete remainder, because the complete remainder is what remains from everything, and only the Pradhana is not the complete remainder, because other aspects are not separately prevented, so it should also be considered as the complete remainder. When all other aspects are prevented from becoming the cause, then only the Pradhana will become the complete remainder. Therefore, what comes from being excluded from the complete remainder is unique, not the five elements. Although it will be like this, it is not considered the complete remainder by preventing all opponents, then what is it? It is by preventing each of the other aspects. Therefore, what comes from being excluded is unique, not the five elements, but only the five elements, because each thinks that this is the complete remainder. If so, then here it will fall into having no difference, etc., five ways, if you say that you must clearly point out these five ways, then (the answer is): By preventing one opponent, etc., even so, what comes from being excluded is not the five elements.
Tibetan
པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྷ་རྣམས་ལས་ལྷག་པའི་རྒོལ་བ་འགེགས་པའི་ཐབས་རྣམས་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་རྒོལ་བ་གཅིག་བཀག་པ་ན་ཡང༌། ཡོངས་སུ་ལྷག་མའི་ཐབས་སུ་འདོད་ན་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་རྣམ་ལྔ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་དགག་པར་བྱ་བ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ཡས་པའི་སྒྲས་འདིར་ལྔ་རྣམས་ལས་ལྷག་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་པ་རྣམས་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་བཟློག་པས་གཏན་ཚིགས་གསལ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་དུའོ། །གང་མ་བཤད་པ་མ་གྲུབ་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་མ་གྲུབ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་འདྲ་བ་ལས་དེ་རྣམས་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ན་མ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་མེད་ན་དེ་འདྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད། འོ་ན་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལས། འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ཞེས་པར་མི་ཤེས་ཏེ། ཅི་ཞིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གྲུབ་པ་དག་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ལས། སྤྱིར་དཔེར་བརྗོད་པ་མཐའ་དག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་བཟློག་པས་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མ་བརྗོད་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་སྟོན་པ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་མ་གྲུབ་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་ཟིན་ཏེ། མིག་གི་གཟུང་སོགས་སྒྲ་ ཡི་ནི། །མི་རྟག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གང་ཡང་འདིའི་དོན་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་པས་མ་གྲུབ་པའོ། །ཅི་ཞིག་ཏུ་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། ཉེ་བ་ལས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཅན་ལའོ། །དེས་ན་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གསལ་བ་བྱས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སེམས་པ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་རྟོགས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་བརྗོད་པའི་འབད་པ་དོན་མེ
Chinese
则会太过分，因为它们是胜过诸神的阻碍反驳的方法。或者，如果阻碍一个反驳，也完全想要剩余的方法，那么排除而来的五种就不是了，因为必须阻碍无边无际的反驳。无边的词语在这里近似地表示超过五种。应当思考似是而非的理由，因为从那之中反过来是为了领悟清晰的理由的意义。如果问什么是未说而未成立的差别，回答说：那是任何未成立等等的差别等等。那么，如果从与眼睛所取相似的事物中，没有做出说明那些事物没有同品周遍，那不是吗？回答说：如果没有说明定义，就能领悟那种情况。那么，仅仅指示符合意义的名称，难道也不能了解这些的定义吗？回答说：因为不能完全了解差别，所以不是，在“未成立”中不能了解，未成立的是什么。那么，难道导师也没有说明未成立的差别吗？因为没有说在一方的品中未成立，以及在所承诺的意义的一方中未成立。这个过失是没有的，因为从说明定义中，普遍地领悟一切例子。那么，在这里也从领悟理由的定义中，因为从理由的定义中反过来就容易了解，即使没有说明定义，也能领悟一切似是而非的理由的自性吗？这不是有的，如果没有那样，因为没有从“显示没有不出现的法是理由”的理由的定义中排除未成立。也已经这样说过：眼睛所取等等声音
English
It would be excessive, because they are methods of obstructing refutations that surpass the gods. Or, if one refutation is obstructed, and one completely desires the remaining methods, then the five that come by exclusion are not, because one must obstruct endless refutations. The word "endless" here approximately indicates more than five. One should contemplate fallacious reasons, because by reversing from that, it is for the sake of understanding the meaning of a clear reason. If asked what is the difference of the unestablished that is not stated, it is said: That is the difference of any unestablished, etc., etc. Then, if from things similar to what is apprehended by the eye, it is not explained that those things do not have the property of being present in the similar class, is it not? It is said: If the definition is not stated, one can understand that kind of situation. Then, is it not possible to understand the definitions of these merely by indicating names that correspond to the meaning? It is said: Because one cannot fully understand the difference, it is not, one cannot understand in "unestablished," what is unestablished. Then, has the teacher not explained the difference of unestablished either? Because it is not said that it is unestablished in one aspect of the subject, and unestablished in one aspect of the meaning of the proposition. This fault is not present, because from stating the definition, one universally understands all examples. Then, here also, from understanding the definition of reason, because it is easy to understand by reversing from the definition of reason, even if the definition is not stated, will one understand the self-nature of all fallacious reasons? This is not the case, if it is not like that, because one has not excluded the unestablished from the definition of reason, which is "the reason that shows the dharma that does not not occur." It has also been said: What is apprehended by the eye, etc., sound