Tibetan
་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ལྷས་བྱིན་གསོན་པ་ཁང་པ་ན་མ་མཐོང་ བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལ་མཐོང་གི་དེ་མེད་ན་ཡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཁོ་ན་ལ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་དོན་གྱིས་གོ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཁང་པ་ནམ་དམིགས་ཤིང་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཕྱི་རོལ་ན་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་མཆོད་སྦྱིན་བཞིན། སྒྲ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡོད་པ་ཅན་ལྷས་བྱིན་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ། གང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞལ་བྱ་ཉིད་བཞིན། མ་ངེས་པའི་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བ་གསུངས་སོ། །ནག་པ་ཁྱིམ་ན་མེད་པ་ལས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁང་པ་ན་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ནག་པ་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རི་བོང་གི་རྭའི་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་གྱི་སྒྲ་ངག་དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བས་ནི། དེ་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་གོ་བར་བྱེད་དེ། ཁྱིམ་གྱི་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱར་ན་ནི་ངག་འདིས་མེད་པ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ངག་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱིམ་དང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ངག་འདིས་ནི་ཁྱིམ་ན་མེད་པ་དང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་འཕེན་པར་བྱེད་དེ། ངེས་པར་སྦྱོར་བ་འཆད་པར་བྱེད་པ་གཅིག་ཀྱང་གཉིས་པ་འཕེན་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་འབའ་ཞིག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ལ། ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འབའ་ཞིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ནག་པ་ཁང་པ་ན་མེད་དོ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཡང་ངོ༌། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཁོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་པ། དཔེར་ན་སྣོད་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཆོས་པ་ ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མེད་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་འཕེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགག་པ་ངེས་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན། ཁྱིམ་གྱི་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་མེད་ན་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་འཕེན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཇི་ལྟར་འཚོད་པ་ནི་ཕྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ངག་གི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཁང་པའི་སྒྲ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པའིའོ་ཞེས་པས་དེ་ལས་དེ་རྟོགས་སོ། །རི་ཁྲོད་པ་ན་རེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཚད་མའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་པ་ཕྲད་པ་མེད་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་ལྔ་མེད་པ་ནི། དབང་པོ་དང་ཕྲད་པ་མེད་པའི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཚད་མའོ་ཞེས་པ་ངག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་མ་དམིགས་པའི་སྒྲས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ལས་ཚད་མ་གཞན་དུ་སྨྲ་བ་གཞན་རྣམས་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། ཉེ་བར་དམིགས་པ་གང་གིས་དོན། །གང་ཞིག་ཤེས་པ་དེ་མེད་ལས། །མེད་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ཡིས་ནི། །འདི་ནི་མི་དམིགས་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་ཚད་མ་མེད་པའོ། །མ་བཟུང་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པ་མེད་པ་ཚད་མ་མེད་པས་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ཚད་མ་མེད་པ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེས་པས་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཅིག་འཛིན་པ་མེད་པ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཛིན་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པས་ན་དེ་ག་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན། གལ་ཏེ་མ་བཟུང་བ་ཡང་དབང་པོ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཁྱེད་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ མི་དམིགས་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི། དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན
Chinese
说“不是”之后，那样也不合理。如果说，活着的天授在房间里没看见，就只能看见他在外面，如果不在外面也看不见，这样说来，用其他方式也不合理，如果这样说，那么就变成了只说他存在，其他不合理。那也只是变成随行和相违的意义，因此，从意义上理解，与比量没有差别。陈述是，作为所缘的自性，房屋何时成为所缘，具有生命者就在外面，例如就像前面所说的，在外面近处成为所缘的供养一样。从声音中理解的有者天授，也具有前面所说的法，这是自性。因为是怀疑的因，凡是怀疑的因，就不是量，就像所量一样。不决定的意义所理解的也是如此，这样说了与周遍相违。黑色的不在家里，等等，仅仅因为不在房间里，就认为黑色在外面，那是不可能的，否则也会变成兔子的角。通过将房屋的声音与语言紧密结合，才能理解他在外面，如果将房屋的声音紧密结合，那么这个语言就会表达确定没有。只有想要表达那种意义的时候，才会组合这种语言。所说的是，如果在家和外面都没有，那就只能说没有。因此，这个语言会推出不在家里和在外面两种情况，因为如果确定陈述一个，而不推出第二个，那是不可能发生的。仅仅是没有，不会推出在外面，而确定也不是仅仅一个，因为确定是两者的体性。因此，说黑色不在房间里，并不是仅仅表达没有事物，而是也表示在外面。因此，仅仅从意义上理解没有事物，例如就像没有容器等，法
English
After saying "no," that is also not reasonable. If it is said that the living Devadatta is not seen in the room, then he can only be seen outside, and if he is not outside, he cannot be seen. Saying this, it is not reasonable in other ways. If it is said like this, then it becomes saying that he exists, and nothing else is reasonable. That also only becomes the meaning of following and contradicting, therefore, understanding from the meaning is no different from inference. The statement is that, as the nature of the object of focus, when the house becomes the object of focus, the one with life is outside, for example, like the offering that is the object of focus nearby outside, as mentioned earlier. Devadatta, the one who exists and is understood from the sound, also has the Dharma mentioned earlier, this is the nature. Because it is the cause of doubt, whatever is the cause of doubt is not a valid means of knowledge, just like the object to be measured. Understanding from the uncertain meaning is also like that, thus it is said to contradict the pervasion. The black one is not in the house, etc., just because he is not in the room, it is not possible to think that the black one is outside, otherwise it would also become a rabbit's horn. By closely combining the sound of the house with the language, it can be understood that he is outside. If the sound of the house is closely combined, then this language will express the certainty of non-existence. Only when one wants to express that kind of meaning, will one combine this kind of language. What is said is, if he is not in the house and not outside, then one should only say that he does not exist. Therefore, this language will imply both not being in the house and being outside, because if one definitely states one and does not imply the second, it is impossible to happen. Merely not existing does not imply being outside, and certainty is also not merely one, because certainty is the nature of both. Therefore, saying that the black one is not in the room does not only express the absence of things, but also indicates being outside. Therefore, merely understanding the absence of things from the meaning, for example, like the Dharma without containers, etc.
Chinese
“存在非有”是指如果不存在，那么因为其本身不存在，所以它会引发那个不存在。同样，如果想要确定地表达否定，那么说“房屋”这个词，是因为如果外边没有房屋，那么存在就不是有，因为如果不存在，就不会产生，所以它会引发那个不存在。因此，就像烟雾等是火的征兆一样，这种语词的一部分——“房屋”这个词，也因为外边有房屋而使人从中领悟到房屋。隐士说，不存在的事物，作为量的事物不存在，意思是说没有相遇。没有现量等五种量，意思是说没有与根相遇，这对于确定事物的不存在会成为原因。因此，说“事物的不存在是量”，是语言的意义。除了用“未见”这个词来表达之外，其他声称有其他量的人会这样说：凭借何者而接近观察，凭借何者而知晓，从不存在中，凭借知晓不存在的那个，认为这是不见。像这样，对于这个，也是没有量的。未被抓住不是成为抓住事物不存在的原因。如果依赖于抓住，它在抓住事物不存在时起作用，那么就会变成没有尽头。就像通过没有量来抓住没有瓶子一样，没有量也通过其他来抓住，那个也通过其他来抓住，因为没有尽头。如果连一个抓住也没有，那么所有抓住都没有，因此，那怎么会是量呢？如果未被抓住也像根一样成为抓住的原因，那么并非如此，因为不存在的自性是与所有能力分离的。否则，就会变成只有存在，因为存在的自性是能够做事情。因此，事物的不存在不是量。那么，对于你来说，未见也不会成为量，因为正如所说的那样存在着同样的过失。这并非是存在。因为我并不想要这种样子的未见，而是成为所见之自性的未见。成为所见之自性的是其他的所见之缘。
English
"Existence is not existence" means that if it does not exist, then because it itself does not exist, it causes that non-existence. Similarly, if one wants to express negation definitively, then saying the word "house" is because if there is no house outside, then existence is not existence, because if it does not exist, it will not arise, so it causes that non-existence. Therefore, just as smoke, etc., is a sign of fire, this part of speech—the word "house"—also makes people understand the house from the fact that there is a house outside. The hermit says that the non-existence of things, as the non-existence of the object of valid cognition, means that there is no encounter. The absence of the five valid cognitions, such as direct perception, means that there is no encounter with the senses, which will become the cause for determining the non-existence of things. Therefore, saying "the non-existence of things is valid cognition" is the meaning of language. Besides using the word "unseen" to express it, others who claim that there are other valid cognitions would say this: By what is close observation done? By what is it known? From non-existence, by that which knows non-existence, it is considered that this is unseen. Like this, for this, there is also no valid cognition. Not being grasped is not the cause of grasping the non-existence of things. If relying on grasping, it acts on grasping the non-existence of things, then it will become endless. Just as grasping the absence of a pot is done by non-valid cognition, non-valid cognition is also grasped by another, and that is also grasped by another, because there is no end. If even one grasping is absent, then all grasping is absent, therefore, how could that be valid cognition? If not being grasped also becomes the cause of grasping like the senses, then it is not so, because the nature of non-existence is to be separated from all abilities. Otherwise, it would become only existence, because the nature of existence is to be able to do things. Therefore, the non-existence of things is not valid cognition. Then, for you, the unseen will also not become valid cognition, because the same fault exists as has been said. This is not existence. Because I do not want this kind of unseen, but rather the unseen that has become the nature of the seen. That which has become the nature of the seen is the other condition of the seen.