Tibetan
་པ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བར་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་གཞལ་བུ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་རྣམས་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་དེ་ལ་དཔྱད་པ་འདི་ཡིན་ལ། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་ཉིད་དུ་མོས་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྤྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ཡུལ་དུ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡོད་དོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཤེས་པ་གང་ལ་དེ་རྣམས་སོ་སོར་སྣང་བ་དེས་ཤེས་བྱ་ཉིད་དུ་དེ་རྣམས་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དེ་རྣམས་སྤྱིའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་གོ །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་གསལ་བར་སྣང་ཞེ་ན། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ངོ་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྐར་ཤད་ལ་སོགས་པ་འདིའི་ཞེས་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་སྤྱིའི་རྣམ་པས་མི་གསལ་བར་སྣང་བཞིན་པ་རྣམས་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་སྤྱི་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་ལ། དེ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་དུ་ནི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དོན་གཞན་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ངོ་ཤེས་པའི་བློ་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་དེ་རྣམས་ལས་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པ་བཞིན་དུ་ཁོ་ནར་མཐོང་ངོ་ཞེས་པས་བློས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དོན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིར་རྣམ་པར་གཞག་གོ །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྤྱི་ནུས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་གཞལ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན། དེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་བདེན་ཏེ་གང་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་གཞལ་བྱའོ། །གང་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དུད་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཁོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དག་གིས་རྟོགས་པ་ལས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་གི་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ལས་གཞལ་བྱ་གཅིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་གཟུང་བྱའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་དེའི་དངོས་པོར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་ངོ་བོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོན་རྟོགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ཅིང་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཆ་ཤས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉིད་དུ་ཞེན་ནས། དོན་བྱ་བ་དོན་དུད་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པས་སོ། །གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་སྤྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་གྱུར་ན་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་པོ་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང༌། བུམ་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་བུམ་པ་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པ་དེའི་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བུམ་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་བར་འགྱུར་བ་འམ། མི་འཇུག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་ནི་གང་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན། དེས་ན་དེའི་དངོས་པོར་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་རྟོགས་ལ། འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མཐུན་པས་ཐུན་མོང་བར་གྱུར་པའི་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་དོན་འཛིན་ཞིང༌། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དག་གིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བཤད་ དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དོན་ནི་རང་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་གྱི། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་གང་ཁོ་ན་རང་རིག་པ་དེ་ཁོ་ན་དོན་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །ཤེས་པ་ལ་དོན་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་དོན་རྟོགས་སོ་ཞེས་སེམས་པས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཞལ་བྱ་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་ཞེས་གཞན་རྣམས་སོ། །འདི་སོང་ངོ༌། །འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཅན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཚད་མ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དོན་འདི་ཡང་རྒྱས་པར། རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་བྱ་མིན། །གཟུང་བྱ་ཐ་དད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པས་གསུངས་པ། རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ཡང་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་འདིས་ནི་གཅིག་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པའང་གཞལ་བྱར་བསྟན་པས་ཚད་མ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཚད་མ་གཅིག་ཡིན་པ་བསལ་བར་བྱས་ལ། གཞལ་བྱ་གསུམ་པོ་མེད་པར་བསྟན་པས་ཚད་མ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བསལ་ལོ། །དེ་ལྟན་གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་ངེས་ཏེ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་གཞན་གཞལ་བྱ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལྟན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་བསྟན་པ་ལས་གཟུགས་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ལ་འདི་དག་འདྲེས་པས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཅི་ཁོ་ནའམ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཁྱད་པར་དང་སྤྱིའི་ངོ་བོ་གཞལ་བྱ་གཞན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མི་འཇལ་བར་འགྱུར་ན་འཇལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དང་སྤྱིའི་ཡུལ་འཛིན་པ་ཚད་མ་གཞན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ་སྤྱི་ཡང་འཛིན་ བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཡང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྟགས་མེད་པར་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅི་ལྟར་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་འཛིན་པ་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཚད་མ་གཞན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གཅིག་གི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མེ་དང་དུ་བ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ན། སླར་ཡང་བརྒྱུད་པས་གང་གི་ཚེ་དུ་བ་དེ་ཁོ
Chinese
那些不是自相，因为对于毛发等需要实现的事务，没有作用的能力。也不是共相，因为显现为各自不同的缘故。如果那些变成其他的量，这没有过失，因为对于什么事物施设名称的那些执着于境，这是对此的观察。对于有眼翳等所缘的毛发等，对于自己认识的显现，那些没有意乐作为境。如果无事物一般不变成共相，因为它不是应该执着为境的事物，不是的，因为更加执着于所知，因此对于它也更加意乐作为境。又，当如同无事物一般，有眼翳等所见到的毛发等，被其他的意识执持为所知的时候，那时仅仅是想要作为共相的体性。对于哪个意识，那些显现为各自不同，由于它没有执持那些作为所知，因此仅仅是说那些不是共相的体性。如果那些不是事物，那怎么能清楚地显现呢？因为是意识的体性，是自己的自相的缘故。当能认识的意识，对于毛发等相似的星发等，说“这是境”的时候，那时以共相的行相不清楚地显现的那些，安立为共相的体性。如果那些因为是意识的体性而是事物，那也会太过成为共相，如果是那样，也承许那是自相，因此没有过失。那是具有共相的体性，是观待于境而安立的，由依赖于与他事相异的事物而生起的能认识的智慧，以无有差别的行相，仅仅是从那些见到如同无有差别一般，因此由意识所了知的行相，安立为诸事物的共相。正因为如此，这也不是事物，因为对于执着于外境的体性，不是它的体性的缘故。如果那样，共相与一切能力分离，那会变成仅仅是不应量，因为不是所量，那论师
English
Those are not their own characteristics, because they do not have the ability to act on matters that need to be accomplished, such as hair. Nor is it a common characteristic, because it appears distinctly and separately. If those become other measures, this is not a fault, because this is the observation for those who apply names to things and are attached to objects. For those with cataracts, etc., the objects are hair, etc., and for the appearances of their own consciousness, they have no intention of those as objects. If non-things generally do not become common characteristics, because they are not things that should be clung to as objects, that is not the case, because they are more attached to what is knowable, and therefore they are also more inclined to be objects. Moreover, when, like non-things, hair, etc., seen by those with cataracts, etc., are held by other consciousnesses as knowable, then it is only desired to be the nature of the common characteristic. For which consciousness those appear as distinct, because it does not hold those as knowable, therefore it is only said that those are not the nature of the common characteristic. If those are not things, how can they appear clearly? Because it is the nature of consciousness, it is the reason for its own self-characteristic. When the knowing consciousness says, "This is an object," for star-hairs, etc., similar to hair, etc., then those that appear unclearly with the aspect of a common characteristic are established as the nature of the common characteristic. If those are things because they are the nature of consciousness, then it would be too much to become a common characteristic, if that is the case, it is also accepted that it is its own self-characteristic, therefore there is no fault. That is the nature of having a common characteristic, it is established in relation to the object, and the knowing wisdom that arises from relying on things that are different from other things, with an undifferentiated aspect, only sees from those as if there is no difference, therefore the aspect understood by consciousness is established as the common characteristic of things. For this very reason, this is also not a thing, because it is not its nature for clinging to the nature of external objects. If that is the case, the common characteristic is separated from all abilities, then it will become only unmeasurable, because it is not measurable, then the teacher
Chinese
如果有人问：正因为有为自相和共相之外的其他所量，所以才说境有两种，这是怎么回事呢？答：这确实是真的，凡是对于人的目的有切近需要的，只有自相才是所量。如果论师所说的境有两种，那是因为唯有通过自性和他性才能了知。因为事物本身通过现量以自性了知，所以所量唯一就是自相。唯有通过比量，随之产生的共相，是作为可取部分的自性，通过他性对该事物特别执著才能了知，所以二者是共相。如果有人问：通过他性如何了知自相呢？答：因为在比量的分别念之外，分别显现的部分，即使不是自相，也执著为自相本身。因此，追求目的的人只专注于自相。否则，如果共相被比量完全利用，那么追求目的的人就会只专注于共相。如果完全断除了瓶子，并且安住于对瓶子的认知，那么追求目的的人就不会专注于瓶子，或者只会不专注于瓶子，因为共相在任何方面都没有切近的需要。通过比量获得自相，从而获得需要通过它来成就的目的，因此应该理解为对比量的事物特别执著。现量也只能通过他性来了知，这是一种区别，即比量通过相似的共同的他性来把握事物，而现量则通过不共同的他性来把握事物。因此，为了通过共同和不共同的他性来了知，所以才说所量有两种。就像识一样，事物并不是从自身正确地认识，而是具有事物形象的识的自证分，才是正确认识事物的。当在识中体验到事物的显现时，就认为了知了事物，因此外
English
If someone asks: Precisely because there are other objects of measurement besides the characteristics of self and general, so it is said that there are two kinds of objects, how is this so? Answer: This is indeed true, whatever is closely needed for the purpose of a person, only the self-characteristic is the object of measurement. If the teacher says that there are two kinds of objects, it is because they can only be known through self-nature and other-nature. Because the thing itself is known by the self-nature through direct perception, so the only object of measurement is the self-characteristic. Only through inference, the resulting general appearance, is the nature of the part to be taken, and it can be known through the other-nature's special attachment to the thing, so the two are the general appearance. If someone asks: How can the self-characteristic be known through the other-nature? Answer: Because outside the conceptualization of inference, the separately appearing part, even if it is not the self-characteristic, is also attached to as the self-characteristic itself. Therefore, the person who pursues the purpose only focuses on the self-characteristic. Otherwise, if the general appearance is fully utilized by inference, then the person who pursues the purpose will only focus on the general appearance. If the vase is completely cut off, and one abides in the cognition of the vase, then the person who pursues the purpose will not focus on the vase, or will only not focus on the vase, because the general appearance has no close need in any aspect. Through inference, one obtains the self-characteristic, thereby obtaining the purpose that needs to be accomplished through it, therefore it should be understood as a special attachment to the thing of inference. Direct perception can also only be known through the other-nature, this is a distinction, that is, inference grasps things through the similar common other-nature, while direct perception grasps things through the non-common other-nature. Therefore, in order to know through the common and non-common other-nature, it is said that there are two kinds of objects of measurement. Just like consciousness, things are not correctly known from themselves, but the self-awareness part of the consciousness with the image of things is the correct knowledge of things. When the appearance of things is experienced in consciousness, it is thought that things are known, therefore external