English
Because its object is not accessible to reason, because there would be too many faults, so a question is raised. It is said, "That is the sound of otherness," and so on. So, how is it called otherness? It is said, "From outside of self-nature," and so on. From outside of self-nature, among all things, the otherness that returns from those things, when grasped, because it manifests the non-common blue and other images, it is the follower of the form of the sound that is determined as otherness, and the conceptual thought with the form called otherness arises. If the name "otherness" is not used, then it will not be grasped, and it is not the self-nature that things speak of, nor is it the nature that possesses it. Therefore, the reason is not established. If, because of doubt, the object of the differentiated one made by the difference itself is the meaning of the reason, then, because the difference is not related to other meanings. At that time, also to show that one's own reason is uncertain. Others said "bhi ni" and so on. The nature of the general is two: the nature of the distinction of difference and the nature of non-distinction. Among them, what is the nature of distinction, that is what is desired to be taken as the wisdom without distinction. For that also is for the general. This and the distinction are the same as this object of wisdom. How is it? It is said, "Is it not the difference itself?" and so on. Because from the difference, the differentiated one is returned.
Tibetan
མ་གཏོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཟུང་བའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་སྤྱི་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱིའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གང་གིས་ཏེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་དེ་ལས་སྤྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ག་ལས་ཡིན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་མ་འཆོལ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། མི་འདྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཉིད་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བརྗོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདྲ་དང་མི་འདྲ་བའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་འདྲེས་པའོ། །སྤྱི་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སྤྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཡང་སྤྱི་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཉི་ག་ཡང་ཕན་ཚུན་རང་གི་ངོ་བོས་དབེན་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འཆོལ་བར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་མ་འདྲེས་པར་འགྱུར་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ནི་ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་ལས་ལྟོས་པ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་འདི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདིར་མ་འཆོལ་བར་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དབྱེར་མེད་པར་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་དགག་པ་རང་བཞིན་གཞན་སྒྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པ་གཟུང་བ་དང་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ།
Chinese
如果不是差别自性的总相，就一点也不存在，然而，能被理解为没有差别的各别事物本身，就叫做总相。不需要依赖各个确定的自性而理解的，就是可以用总相的词语来表达的，这是它的定义。如果是这样，那么凭借什么来执持呢？如果与分别念相应，那么总相又如何能从差别中脱颖而出，成为具有特殊性质的总相呢？那么，如何才能将总相和差别安置为不相混淆的状态呢？（经文：）“不同与相同”。等等，已经说了。这些各别的事物，通过相同和不同来认识，按照顺序，体验总相和差别，通过体验，总相和差别的名称，就能在不同的对象上被理解。如果（经文：）“如果相同与不同”。等等，这样来回答。所谓各别，就是不混合。总相也是他者，差别也是他者，这是它的定义。总相比差别更具特殊性，这只是一个近似的表达，同样，差别也比总相更具特殊性。两者都因为互相远离自己的自性而各别。所谓“不混淆而存在”，就是不混合而转变。正如善慧（的论典）所说，因为存在等等的缘故，具备总相的自性，就能明显地显现差别，否则就不是这样。因此，作为差别分别念的对象自性，种类的总相能够不依赖所有差别而明显地显现，因此，这与无分别念的对境自性并不矛盾。像这样说，在这里就不会变得不混淆而存在了。如果认为既不是各别，也不是无差别，那么（经文：）“互相”。等等，已经说了。互相排斥而存在的法相，如果没有一个自性否定，另一个自性成立，就不会产生，因此，没有其他的蕴存在。另外，为了表明理解无差别和各别是互相矛盾的，（经文：）“除了差别自性之外”。等等，已经说了。从各别事物中，没有其他的差别，
English
The general characteristic that is not the self-nature of difference does not exist at all, but the distinct things themselves that can be understood as without difference are called the general characteristic. Understanding without relying on the self-nature of each determination is what can be expressed by the term "general characteristic," which is its definition. If this is the case, then by what is it held? If it is associated with conceptual thought, then how can the general characteristic stand out from the difference and become a general characteristic with special qualities? So, how can the general characteristic and the difference be placed in a state of non-confusion? (Text:) "Different and the same." Etc., has been said. These distinct things are known through the same and the different, and in order, the experience of the general characteristic and the difference is expressed. Through experience, the names of the general characteristic and the difference can be understood on different objects. If (text:) "If the same and the different." Etc., is used to answer. What is called distinct is unmixed. The general characteristic is also other, and the difference is also other, which is its definition. The general characteristic is more special than the difference, which is only an approximate expression. Similarly, the difference is also more special than the general characteristic. Both are distinct because they are mutually distant from their own self-nature. What is called "existing without confusion" is transforming without mixing. As stated in the (treatise of) Good Wisdom, because of existence, etc., possessing the self-nature of the general characteristic can clearly manifest the difference, otherwise it is not so. Therefore, as the object self-nature of the conceptual thought of difference, the general characteristic of the kind can be clearly manifested without relying on all differences. Therefore, this is not contradictory to the object self-nature of non-conceptual thought. Saying it like this, here it will not become existing without confusion. If it is thought that it is neither distinct nor undifferentiated, then (text:) "Mutual." Etc., has been said. The characteristics that exist by mutually excluding each other will not arise without one self-nature negating and another self-nature establishing. Therefore, there is no other aggregate existing. In addition, in order to show that understanding non-difference and distinctness is mutually contradictory, (text:) "Except for the self-nature of difference." Etc., has been said. From distinct things, there is no other difference.
Tibetan
ཁྱད་པར་དེ་ཡང་སྤྱི་འཛིན་པའི་ཤེས་པས་མ་རེག་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་དག་ངེས་པར་འཛིན་པར་འགྱུར། མ་བཟུང་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་ངོ་བོས་རེག་ན་སྟེ། ཐ་དད་པའི་ངོ་བོས་རེག་ན་བཟུང་ན་གཟུང་བ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་བཟུང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཡང་བཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་འདི་དག་ལ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ལས། དེ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཟུང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་ཉེ་བར་རྗོད་བྱེད་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་སྤྱི་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་འདྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་བརྟག་པ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ཡང་སྤྱི་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ལ་ མཚུངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཞེས་དེ་སྤྱི་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཤིང༌། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལས་མཚུངས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་སྤྱིའི་ལྡོག་མཚམས་སུ་བྱས་ནས་མཚུངས་པའམ། ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཞིག་འདི་ལྡོག་མཚམས་སུ་བྱས་ནས་མཚུངས་པའམ། ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེས་ན་དེ་ཡང་ལྡོག་མཚམས་དང་མཚུངས་པ་དང་མི་འདྲ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་མཚམས་དེ་དེས་མཚུངས་པའམ་མི་འདྲ་བར་སྣང་བར་མ་གྱུར་ན། ཅིག་ཤོས་ལྡོག་མཚམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་མཚུངས་པའམ་མི་འདྲ་བར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལས་ཐ
Chinese
而且，如果不能用总体的认知来触及差别，又怎么能确定地把握这些差别呢？如果不能把握，因为事物没有差别，所以也就不把握它们了，我是这样想的。如果想要说是把握，那么这时如果用它的自性来触及，也就是用差别的自性来触及，如果把握，因为与所把握的没有差别，所以就像所把握的自己的自性一样，差别也同样是被把握的，因此对于这些差别，凡是想要显现为总体和差别的认知，那就会变成分别。另外，因为总体的差别和没有差别，所以没有变成比它更具差别性的东西。即使这样，就像兔子角等无法接近言说的事物一样，因为它本身就是一种差别，所以分别的认知不应该被把握。因此，为了表明这是不确定的，所以说了“因为接近言说”等等。这样想，总体不是从没有事物中产生差别，也不是相似的。就像任何不存在的东西，如果被认为是虚无，那么这种虚无本身也不是从总体中产生的差别，也不是 相似的，因为会变成事物本身。就像如果说空性，它会变成比总体更具差别性的东西，那么它也会变成事物本身，因为对于没有事物来说，根本不可能存在被说成是差别的自性。没有被说成是差别的自性，也就无法被说成是具有差别性的，并且会变成事物本身。对于没有事物来说，根本不存在任何总体的体性，而且从没有总体的体性中，也不可能产生相似性，因为会变得非常过分。因此，将空性作为总体的对立面来考虑相似性或差别性是不合理的。就像任何将此作为对立面来考虑相似性或差别性的事物，那么它也会显现为与对立面相似或不同。如果对立面没有显现为与它相似或不同，那么另一个具有对立面的事物也不会显现为相似或不同。此外，所谓的“没有”与事物
English
Moreover, if differences cannot be touched by the cognition of the general, how can these differences be grasped with certainty? If they cannot be grasped, then because things are not different, they are not grasped either, or so I think. If one wants to say that there is grasping, then at that time, if it is touched by its own nature, that is, if it is touched by the nature of difference, if it is grasped, because it is not different from what is grasped, just like the self-nature of what is grasped, the difference is also grasped. Therefore, for these differences, whatever cognition wants to manifest as the general and the particular, that will become discrimination. Furthermore, because the difference of the general and the non-difference, it has not become something more differentiated than that. Even so, just like the horns of a rabbit and other things that cannot be closely spoken of, because it is itself a difference, the discriminating cognition should not be grasped. Therefore, to show that this is uncertain, it is said, "Because of approaching speech," and so on. Thinking thus, the general is not different from the absence of things, nor is it similar. Just like anything that does not exist, if it is considered to be nothingness, then that nothingness itself is not a difference arising from the general, nor is it similar, because it would become a thing itself. Just like if one says emptiness, it would become something more differentiated than the general, then it would also become a thing itself, because for the absence of things, it is impossible to have the nature of being spoken of as a difference. Without the nature of being spoken of as a difference, it cannot be spoken of as having a difference, and it would become a thing itself. For the absence of things, there is no general essence, and from the absence of a general essence, similarity cannot arise, because it would become too extreme. Therefore, it is not reasonable to consider similarity or difference by making emptiness the opposite of the general. Just like anything that considers this as an opposite to become similar or different, then it will also appear to be similar or different from the opposite. If the opposite does not appear to be similar or different from it, then another thing that has an opposite will not appear to be similar or different either. Furthermore, the so-called "absence" is different from things.