Tibetan
པ་མེད་དོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད། ཇི་ལྟར་ག་ལས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསལ་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་འགྱུར་བ་བདེན་ཏེ། དེ་དག་ལས་དོན་རྟོགས་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་པོ་རྣམས་ལ་ནི་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། འདི་དག་སྒྲ་དེ་ལས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། དེ་གང་ལས་སྨྲ་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེས་པ་འཐད་པ་ཡིན། དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། འདི་མི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་མི་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འདི་དེས་སྔར་ངེས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འདི་བསྟན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མེ་ལ་སོགས་པའི་འོད་ཟེར་སར་པ་ཡིན་ཡང་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་འདྲ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་ལྷག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲོན་མ་མངོན་སུམ་གྱིས་ལྷག་མ་ཉིད་ནི་ཡན་ལག་གི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་ནི་ཡུལ་ལེགས་པར་བྱས་པས་སམ་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྲོ་བ་ན་གསར་པ་ཡིན་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། སྒྲ་ནི་དངོས་སུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མི་འདྲའོ། །ཡང་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་དེ་མིག་ཡིན་ནོ། །སྒྲོན་མ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སར་པ་ཡིན་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པས་མི་མཚུངས་སོ། །འོན་ཏེ་ཡང་སྒྲ་གསར་པ་ཡིན་ཡང་སྔ་མ་དང་འདྲ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདྲ་བ་ཉིད་ནི་མ་རྟོགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདྲ་བ་མ་རྟོགས་པར་དེའི་སྒོ་ནས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འདྲ་བ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རེ་ཞིག་ ལྟ་ཞོག །འདྲ་བ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཅིག་གིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་ན། དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཅིག་ཤོས་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྟག་པར་བྱས་ན་དེ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅི་སྟེ་སྔར་བརྡའི་དུས་སུ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅིག་ཤོས་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཚེ་ཙམ་ལོང་ཁོམ་ག་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔར་མཐོང་བའི་སྒྲ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་པའི་ལོང་ཁོམ་ག་ལས་ཏེ། དེ་ནི་བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གཉིས་སམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་ནི་སྒྲ་དང་དོན་གྱིས་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། ལན་ཅིག་དམིགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རིས་མཐུན་པ་གཞན་འཛིན་པ་ན་དེ་ཉིད་དོན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཞན་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟོགས་པ་པོ་གང་དག་སྒྲ་གཞན་མ་རྟོགས་པ་དེ་དག་ཐོས་པའི་དུས་ན་འདི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ཉིད་སྒྲ་གཞན་མ་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་པོ་དེ་དག་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་གཅིག་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བདག་ཏུ་འགྱུར། གཞན་ཐོས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རིས་མཐུན་པའི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐོས་པ་རྟོགས་པ་པོ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས་ད་ནི་འབྲེལ་པ་བྱེད་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་སྒྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དང་པོར་བརྗོད་ལ་དེ་ལས་འབྲེལ་པ་བྱེད་ཅིང་དེ་ལས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིམ་པ་འདིས་ཐ་སྙད་བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་རིམ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཞིག་པ་ལ་འབྲེལ་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་འབའ་ཞིག་ ཏུ་མ་ཟད་དེས་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང༌། བརྡ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ
Chinese
怎么说没有呢？ 怎么从何处领悟意义，那本身自然就能领悟意义呢？难道不是清清楚楚地确定吗？如果这样问，那么就说了“从何处”等等。 这确实会使听者确信“这是通过意义来领悟的”，因为从这些（词语）中会产生对意义的领悟。 但对于造句者来说，这很难获得，因为这些词语并非从声音中领悟意义。 那些人仅仅是为了让别人理解才造句的，那么说话者们凭借什么才能令人信服呢？ 为了说明这一点，就说了“因为不了解”等等。 因此，如果那样的话，不了解的一方就有这样的过失。 对于了解的一方来说，也因为他先前已经确定地了解，所以为了表明这是通过指示的力量而来的，就说了“如果了解”等等。 然而，就像灯等的光芒即使是新出现的，也能使事物清晰显现一样，声音也会变得相似吗？ 回答说：因为是现量余论。 说了“因为是现量余论”。 灯是现量的余论，是分支的事物。当通过完善对境或完善根识而成为现量认识的分支时，即使是新出现的，也能使事物清晰显现。 而声音实际上是为了显示超出根识的对象，所以是主要的，因此不相同。 或者，现量的分支，即使不依赖于对关联的了解，也能使事物清晰显现，那就是眼睛。 灯也是现量的分支，因此即使是新出现的，也能使事物清晰显现。 声音是隐蔽的对境，因此不是现量的分支，所以不相似。 然而，即使声音是新出现的，难道不也会跟随并效仿先前的声音吗？ 回答说：因为没有领悟到相似性。 说了“因为没有领悟到相似性”等等。 如果没有领悟到相似性，通过它来进行表达是不合理的，因为那样会太过分。 此外，暂且不论领悟到相似性这件事，相似性本身……
English
How can it be said that there is none? How can one understand the meaning from where, that itself naturally understands the meaning? Isn't it clearly determined? If asked like this, then it is said "from where" etc. This indeed makes the listeners believe that "this is understood through meaning," because from these (words) the understanding of meaning arises. But for the composers, this is difficult to obtain, because these words do not understand the meaning from the sound. Those people compose sentences only for others to understand, then by what means can the speakers be convincing? To illustrate this, it is said "because of not knowing" etc. Therefore, if that is the case, the side of not knowing has this fault. For the side of knowing, also because he has previously definitely known, so to show that this comes through the power of indication, it is said "if knowing" etc. However, just as the light of a lamp etc., even if it is newly emerged, can make things clearly appear, will the sound also become similar? Answer: Because it is a remainder of direct perception. It is said "because it is a remainder of direct perception." The lamp is the remainder of direct perception, it is a branch thing. When it becomes a branch of direct perception by perfecting the object or perfecting the sense faculty, even if it is newly emerged, it can make things clearly appear. And sound actually shows the object beyond the sense faculty, so it is the main one, therefore they are not the same. Or, the branch of direct perception, even if it does not rely on the understanding of connection, can also make things clearly appear, that is the eye. The lamp is also a branch of direct perception, therefore even if it is newly emerged, it can make things clearly appear. Sound is a hidden object, therefore it is not a branch of direct perception, so it is not similar. However, even if the sound is newly emerged, will it not follow and imitate the previous sound? Answer: Because the similarity is not understood. It is said "because the similarity is not understood" etc. If the similarity is not understood, it is not reasonable to express through it, because that would be too excessive. Furthermore, let's put aside the matter of understanding similarity for a moment, the similarity itself...
Chinese
为了显示这是可能的，所以说了“什么是唯一的”等等。如果通过一个来表达成立，那么如果考察另一个也同样是那样，这也是不可能的，因为没有领悟到所有的声音都与意义相关联。又如果说，先前在约定俗成的时期所见到的，那本身就是具有意义的，因此会变得与另一个相似，那么就说了“那时哪里有时间空闲”。先前见到的声音哪里有时间空闲能够持续存在呢？因为它是在刚说出时就消逝的缘故。如果说，即使是刚说出就消逝，那又为什么不会变得具有意义呢？就说了“二或三”等等。因为见到反复出现，才是了解声音和意义相关联，仅仅一次观察则不是。如果说，在执持其他同类时，那本身就会变得具有意义，那么这是不合理的，因此说了“不领悟其他声音的那些人”等等。那些不领悟其他声音的领悟者，在听到的时候，不会领悟到这个意义，因为那时没有不同所依的相似之处。又说，那本身就是不领悟其他声音的那些领悟者领悟意义，这是超世间的，怎么会对一个来说，做与不做会变成相互矛盾的自性呢？“对于听到其他”是指对于那些具有其他同类声音的境的听闻的领悟者来说，就应该那样说。这样，暂且通过表达本身不可能是其他，从而成立了声音是常恒的，现在为了成立关联是不可能是其他，所以说了“暂且声音是”等等。首先是表达，然后从中产生关联，然后从中进行命名，通过这样的次第，对于不是刚说出就消逝的次第，怎么会变成那样呢？对于消逝的事物，不可能进行关联，不仅仅是
English
To show that this is possible, it is said "What is the one?" and so on. If it is established that it is expressed by one, then if it is examined that the other is just like that because it is similar to it, that is also not possible, because it is not understood that all sounds are related to meaning. Furthermore, if it is said that what was seen earlier at the time of convention is itself endowed with meaning, therefore it will become similar to the other, then it is said, "At that time, where is the leisure?" Where is the leisure for the sound seen earlier to remain? Because it disappears as soon as it is uttered. If it is said that even if it disappears as soon as it is uttered, why will it not become endowed with meaning? It is said, "Two or three," and so on. Because seeing it occur again and again is knowing the connection between sound and meaning, but not by observing it once. If it is said that when holding another similar one, that itself will become endowed with meaning, then that is unreasonable, therefore it is said, "Those who do not understand other sounds," and so on. Those understanders who do not understand other sounds do not understand this meaning when they hear it, because at that time there is no similarity with a different basis. Furthermore, saying that that itself is that those understanders who do not understand other sounds understand the meaning is supramundane, how can doing and not doing become mutually contradictory natures for one? "For hearing others" refers to those understanders who have hearing that is the object of other similar sounds, it should be said to them in that way. Thus, for the time being, it is established that sound is permanent by the fact that expression itself cannot be other, and now, in order to establish that connection cannot be other, it is said, "For the time being, sound is," and so on. First is expression, then connection arises from that, and then naming is done from that, through this sequence, how can it become that for a sequence that does not disappear as soon as it is uttered? It is not possible to connect to something that has disappeared, not only