Tibetan
ས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ལས་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ། དེ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག །འདི་འདྲ་བ་ཉིད་གསལ་བ་ཉིད། །ཅེས་གང་བཤད་པ་དེ་རིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རེས་འགའ་གཞན་འདོན་བཞིན་པ་དག །ཤེས་པ་དོན་ཉམས་མྱོང་བ་ལས། །ཐ་དད་ཁས་ལེན་བྱེད་ན་ཡང༌། །དེ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ཁས་བླངས་ན་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རིག་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཁས་ བླངས་པའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན་རང་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི། དེ་རང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ནི་སྔོན་པོའི་རིགས་པ་ཡིན་གྱི། སེར་པོའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་དུ་དོན་རིག་པར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་ལ། བློ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ལའོ། །དེ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག །འདི་འདྲ་བ་ཉིད་གསལ་བ་ཉིད། །ཅེས་གང་སྨྲས་པ་འདི་ལ། གལ་ཏེ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རང་ལས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ན། དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར། གཟུགས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པས་ནི་སྒྲ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ངེས་པར་མ་བཟུང་བར་ཐ
Chinese
如果经验的自性，也就是本体，与识相异，那么那时，识就不能体验事物。那个体验事物的我，像这样本身就是明晰的。凡是这样说的，就合乎道理了。有时，有些人提出，识与体验事物是相异的，即使那样主张，也应说那是不存在的。那是与识相异的体验。如果承认了，那就是承认了识的自性是与觉性相离的性质。如果承认识与体验相异，那就会导致完全舍弃，因为那会导致自证。有人想，因为识是体验事物的自性，所以不认为是明晰的。那么是什么呢？他们解释说，仅仅因为体验的自性是明晰的。对此，应说“从它自身”。如果识仅仅是体验的自性而生起，而不是体验事物的自性，即使那样，也不能成立对境是各异的认知，例如“这是蓝色的，那不是黄色的”等等。为什么不能成立呢？应说“如何识”等等。所谓“对于他者”，是指那些持有“相状存在于外境，而心识没有相状”的观点的人，也就是那些宣说无相识的人。对于那些说“那个体验事物的我，像这样本身就是明晰的”的人，应说“如果这是”等等。如果识不是以物质的自性来认识自身，那么，如果它不是从自身显现，那么体验事物也不应是显现的。有人想，如果识不是显现的，为什么体验事物也会变成显现的呢？他们想，就像形不是显现的，声音也不会变成显现的一样。对此，应说“识本身是”等等。除了体验之外，不存在确定抓住其他事物的本体。在没有确定先前存在的他者的情况下，
English
If the nature of experience, that is, the essence, is different from consciousness, then at that time, consciousness cannot experience things. That self who experiences things, like this, is itself clear. Whatever is said like this is reasonable. Sometimes, some people propose that consciousness and experiencing things are different. Even if they assert that, it should be said that it does not exist. That is the experience that is different from consciousness. If it is admitted, then it is admitting that the nature of consciousness is a characteristic that is separate from awareness. If one admits that consciousness is different from experience, then it will lead to complete abandonment, because it will lead to self-cognition. Someone thinks that because consciousness is the nature of experiencing things, it is not considered clear. Then what is it? They explain that it is only because the nature of experience is clear. To this, it should be said "from itself." If consciousness only arises as the nature of experience, and not as the nature of experiencing things, even so, it cannot be established that the objects are different cognitions, such as "this is blue, that is not yellow," and so on. Why can't it be established? It should be said "how does consciousness" and so on. The so-called "for others" refers to those who hold the view that "characteristics exist in external objects, while consciousness has no characteristics," that is, those who proclaim non-characteristic consciousness. To those who say "that self who experiences things, like this, is itself clear," it should be said "if this is" and so on. If consciousness does not recognize itself by the nature of matter, then, if it is not manifest from itself, then experiencing things should also not be manifest. Someone thinks, if consciousness is not manifest, why would experiencing things also become manifest? They think that just as form is not manifest, sound will not become manifest either. To this, it should be said "consciousness itself is" and so on. Apart from experience, there is no certain grasping of the essence of other things. Without certainly grasping the previously existing other,