Tibetan
པ་དང་བསམ་པ་ལས་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང༌། སྐར་ཁུང་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་སྣང་བའི་འཁྲུལ་བའི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུར་རེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཏགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། ཕུང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་དུ་བདག་གདགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པོ། །དེ་མ་གྲུབ་པས་ན་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བསགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས། ད་ནི་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲན་མི་རིགས་པ་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་དག་རགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བརྩམས་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འདི་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ལག་པ་ལ་སོགས་པ་གཡོ་བ་ན་ཐམས་ཅད་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ལན་མང་དུ་དཔྱད་པས་གསལ་བའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སུན་འབྱིན་པ་མ་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ན་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ས་ལ་སོགས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པོ། །དེ་མེད་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པའི་ཤེས་པའི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ ཙམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་འགལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པ་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་མེད་པའམ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའམ། གཞན་གྱི་རྣམ་པས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འཛིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་ཤེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་
Chinese
以及由寻思所熏染的习气完全成熟，以及有如从窗户等处看到尘埃幻象的心的理由。凡是安立的，那本身就不是原因，因为会成为没有安立的过失。如果不是那样，则成为安立为我的因就是我本身，而不是蕴。如果是那样，则如同极微一样，我也不会被安立。这样一来，暂且极微等不是一体成立。因为那不成立，所以众多本身也不成立，因为那是积累它的自性之故。说没有极微的名称，成立的理由不是不成立。这样一来，暂且外境的事物成立了远离多体自性之后，现在为了成立远离一体自性，说了“因为微尘不相容”等等。有些人认为粗大不是由极微所造，按照那些人的观点，这个也如同极微一样，不可能是一体，因为方分各异，以及手等摇动时，会成为一切摇动等等的过失，对于这些已经多次观察而明了，因此没有另外说破斥。因此，像那样在成立外境事物不存在的名称时，不是成为一体和多体的自性等等的论式等等，因为理由不是不成立，所以成立了外境地等所取不存在的名称。如果那不存在，则依赖于那而安立的能取识也不存在之故，成立了唯识。因此，像那样因为外境事物不合理而显示了唯有分别之后，现在为了显示能取和所取的体性相违，说了“无相与有相”等等，无相或者有相，或者以其他的相也不可能执持外境事物，而且其他的相也不存在。因此，即使有其他的外部原因，识也是唯有自证，因此成立了唯识。
English
And the complete maturation of the habitual tendencies cultivated by thoughts and considerations, as well as the reason for the mind's illusion of perceiving dust particles through windows and the like. Whatever is designated is not itself the cause, for it would be a fault to be non-designated. If it were not so, then the cause of designating as self would be the self itself, and not the aggregates. If that were the case, then like atoms, the self would not be designated either. Thus, for the time being, atoms and the like are not established as a single entity. Because that is not established, multiplicity itself is also not established, for it is the nature of accumulating it. The reason for establishing the term 'no atom' is not unestablished. Thus, having established for the time being that external objects are devoid of the nature of multiplicity, now, in order to establish that they are devoid of the nature of unity, it is stated, 'Because particles are incompatible,' and so forth. Those who believe that gross objects are not composed of atoms, according to those people's view, this also, like atoms, cannot be a single entity, because the directional parts are different, and when hands and the like move, it would be a fault for everything to move, and so forth. These have been clarified by repeated examination, so a separate refutation is not stated. Therefore, in establishing the term 'external objects do not exist' in that way, the formulation that it does not become the nature of unity and multiplicity, and so forth, is not unestablished because the reason is not unestablished, so the term 'external objects such as earth, which are to be grasped, do not exist' is established. If that does not exist, then the grasping consciousness that is designated in dependence on that also does not exist, therefore, only consciousness is established. Therefore, having shown that only conceptualization exists because external objects are unreasonable in that way, now, in order to show that the characteristics of the grasped and the grasper are contradictory, it is stated, 'Without aspect and with aspect,' and so forth. It is not reasonable to grasp external objects either without aspect or with aspect, or with other aspects, and other aspects also do not exist. Therefore, even if there are other external causes, consciousness is only self-awareness, therefore, only consciousness is established.
Tibetan
པོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡང་དོན་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་དུང་སེར་པོར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྐད་དུ་ཀུ་མཱ་ར་རི་ལས། སྐྱེ་བ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་ནི། །ཡུལ་དུ་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཕྱི་རོལ་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་ཏེ། །དེའི་ཚེ་དུས་གཞན་དུ་ཡང་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གསུམ་པོ་དགོས་པར་བྱས་སོ། །འོན་ཏེ་བདག་རིག་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་བདག་ཉིད་རིག་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་གནས་པའི་སྣང་བ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་མི་འདོད་ཅེ་ན། གཅིག་པ་ཆ་མེད་རང་བཞིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི་རིག་བྱ་དང་རིག་བྱེད་དང༌། རིག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །ཡང་ཅི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བདག་ཉིད་རིག་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་ན་ཡང་རིག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེའི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡོག་པའི་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དངོས་པོ་རེ་རེ་ལ་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན། དམ་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་རྟོག་པའི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་རང་རིག་པ་བསྒྲུབས་ནས། ད་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་རིག་པར་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། །འདྲ་བས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་འདྲ་བ་ལས་སོ། གདགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བས་ཉེ་བར་གཏགས་པས་དངོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་ཅི་སྟེ་དཔེར་ན་རལ་གྲིས་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསོད་པ་དང་ཡང་ཇི་ལྟར་མེས་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་ལ་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡུལ
Chinese
波。有些则认为，识是具有其他事物的相状，但却了知其他事物的相状。例如，具有白色相状的识，却执著为黄色的海螺，就像这样出名。正如鸠摩罗梨所说： “对于唯一的生，在境中，属于他者的自性，于一切外境中，进行观察，彼时亦在其他时间。” 因为这样说，所以必须要有这三个方面。如果对于自证，为何不会产生没有相状等等的分别念呢？ 说了“识是无情物”等等，不是以所取和能取的体性来认为自证。那么是什么呢？就像安住在虚空中的显现一样，自己以自性而明亮。又为何不认为是所取和能取的体性呢？ 说了“一性无分之自性”等等，三者的自性是所知和能知，以及识的差别。又如果像外境的自性识一样，即使没有所取和能取的体性，也会成为识吗？ 说了“彼之自性于他无”等等，如果事物中没有等等，对于反体的有等等的体性是一，即使是这样，但因为它们在每个事物上是胜义谛的差别，所以不是唯一存在的。 说了“在胜义谛中”。如果这样想，外境的事物与识是不同的，即使是这样，也会像识一样成为识吗？如果这样想，说了“以分别的体性”等等。 这样成立了自证之后，现在为了成立如何以无相的识不能了知外境，说了“识具有相状”等等。影像就是识的相状。 “因为相似”就是因为与事物相似。 “安立”就是非真实的。 “这也是”就是因为与它相似而近似安立，所以是非真实的。又如果例如剑杀死大象等等，又如火焚烧木柴，剑等等那些不是大象等等的体性，同样识也是境。
English
Po. Some believe that consciousness, though having the appearance of other things, cognizes the appearance of other objects. For example, it is famous that consciousness with a white appearance apprehends a yellow conch shell. As Kumarila says: "For that single birth, in the object, belonging to the nature of another, in all external objects, it observes, at that time it is also at another time." Because of this statement, these three aspects are necessary. However, if it is self-awareness, why would conceptual thoughts such as having no appearance not arise? It is said, "Consciousness is an inanimate object," etc., it is not considered that self-awareness is the nature of the grasped and the grasper. Then what is it? Like an appearance abiding in the center of the sky, it is self-luminous by its own nature. Again, why is it not considered the nature of the grasped and the grasper? It is said, "The nature of oneness, indivisible," etc., the nature of the three is the knowable, the knower, and the distinction of consciousness. Furthermore, if, like the self-awareness of external objects, there is no nature of the grasped and the grasper, would it still be consciousness? It is said, "Its nature is not in others," etc. If there is no such thing in objects, even if the nature of the opposite existence, etc., is one, even so, because they are ultimately different in each object, they are not uniquely existent. It is said, "In the ultimate truth." If one thinks that external objects are different from consciousness, even so, would they become consciousness like consciousness? If one thinks this way, it is said, "With the nature of discrimination," etc. Having thus established self-awareness, now, in order to establish how external objects cannot be known by formless consciousness, it is said, "Consciousness has forms," etc. An image is the form of consciousness. "Because of similarity" means because of similarity to the object. "Imputation" means it is not real. "This also" means that because it is similar to it, it is approximately imputed, so it is not real. Furthermore, if, for example, a sword kills an elephant, etc., and also how fire burns firewood, those swords, etc., are not the nature of the elephant, etc., similarly, consciousness is also an object.
Tibetan
་གྱི་རྣམ་པར་མ་ཐོབ་ཀྱང་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། བརྒྱ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་འདིའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ༌། །འདི་མི་མཚུངས་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། རལ་གྲི་ལ་སོགས་པ་ནི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་གྲགས་ཏེ། རལ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་སོགས་བརྒྱབ་པ་ན་གླང་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཚིགས་ཐ་དད་པ་སྐྱེ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་མེ་དང་ཕྲད་པ་ལས་བུད་ཤིང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་པས་ཡུལ་ལ་ཕན་པ་འགའ་ཞིག་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་དེའི་རིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། འདི་མིག་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་དུ་འོང་བས་ཤེས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དེའི་རིག་པར་བྱེད་པར་བརྟགས་པར་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་དགེ་སྲུངས་ན་རེ། རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཐོབ་ན་ཡང་ཡུལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་ཅི་དང་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅེས་དོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡང་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་དེ་འཛིན་བྱེད། །དེ་ཡང་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི། །ཤེས་པ་དེ་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དང༌། །ཅི་འདྲ་བར་ཞེས་དོགས་མི་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ། གང་ཚེ་གཟུང་བྱ་ཤེས་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཅོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་དེ་དང་འདྲ་བས་ཀྱང་དེས་རིག་པ་བཏགས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་