Tibetan
པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་དེ་ལ་གཞན་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འདི་བརྟགས་སོ་ཞེས་འགྲེལ་ཏོ། །རྟོག་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ཡང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་བདག་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མེད་པར་ཡང་ངོ༌། །ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེན་པའོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གཞན་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་ཞེ་ན། སྣང་བ་གཞན་ལས་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་བཞིས་འདི་སེལ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྣང་བ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པས་རང་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བསལ་བར་བྱས་ན་སླེ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ལས་སེལ་བ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏགས་པ་པ་ནི་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་ཆོས་བཏགས་པ་སྟེ། གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་པོ་ནི། ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཕྱིར་ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུའི་ཆོས་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟེ། དེ་སྟོན་པ་ནི་མ་འདྲེས་ པའི། དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་འདྲེས་པ་ནི་གཞན་དང་མ་འབྲེལ་བ་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་སྒོ་སྟེ་ཐབས་སོ། །དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་སེལ་བའི་དངོས་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྟོགས་པ་པོ་དག་གིས་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་བཞི་པ་སྟོན་པ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་ཡོད་པའི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྣང་བ་གཞན་ལས་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་བཞི་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའོ། །དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་བའི་དོན་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྡོག་པ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའོ། །གཞན་སེལ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འདི་བཏགས་ཞེས་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ། གཞན་མ་འདྲེས་པ་ཡོད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་ལས་ཏེ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། ལྡོག་པ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་མི་མཐུ
Chinese
解釋說，凡是分別的識，在那裡，對於事物的形相本身的意義，凡是事物的影像，在那裡，事物的形相顯現，這就安立了「他者遣除」這個名稱。所謂「有分別的」，就是「具有分別」的同義詞。這也與「識」是同一個基礎。因為說「即使事物無自性」，即使外境的事物沒有自性。所謂「確定」，就是執著。如果這樣，那麼如何說明這就是他者遣除呢？就說了「由於顯現異於他者」等等，說明以四個理由遣除這個。實際上，由於與其他分別所增益的顯現不同，所以自己顯現，如果遣除，就是竹編物，因為說了遣除他者。所謂安立者，是以三個理由，即在因上安立果的法，也就是說，異於他者的事物，就是所說的「由於是獲得之因」。又因為在果上安立因的法，為了說明這個，就說了「不雜染的，從事物之門而來」。所謂不雜染，就是與他者不相混，是異於他者的同義詞。那個事物之門，就是方法。由於以體驗它的力量，而生起那樣的種種分別。並且，由於與遣除異類的實物一起迷亂，以及為了說明證悟者們執著的第四個理由，就是所謂的異類等等。所謂「這個」，就是存在於分別心上的事物的影像。所謂「具有理由」，就是因為與「由於顯現異於他者」等等四個理由一起運用，所以是具有理由的。為了說明以事物的自性遣除的意義，因為那個因在自己的特徵上有遣除，所以是具有理由的。將「他者遣除」這個名稱安立，是與語境相合的。對於那個理由的解釋，就是「因為存在不雜染的他者」，也就是說，從他者，即異類中不雜染，因為存在那個遣除，即異
English
It is explained that whatever is the discriminating consciousness, there, for the meaning of the form of the thing itself, whatever is the image of the thing, there, the form of the thing appears, this is established with the name "other-exclusion." The so-called "with discrimination" is a synonym for "having discrimination." This is also the same basis as "consciousness." Because it is said, "Even if things are without self-nature," even the external things are without self-nature. The so-called "certainty" is attachment. If so, then how is it explained that this is other-exclusion? It is said, "Because the appearance is different from others," etc., explaining that this is excluded for four reasons. In reality, because it is different from the appearance that is imputed by other discriminations, it appears by itself. If it is excluded, it is a bamboo basket, because it is said to exclude others. The so-called establisher is for three reasons, that is, establishing the dharma of the result on the cause, that is, the thing that is different from others, is what is said, "Because it is the cause of attainment." Also, because the dharma of the cause is established on the result, in order to explain this, it is said, "The unmixed, coming from the door of things." The so-called unmixed is a synonym for not being mixed with others, being different from others. That door of things is the method. Because by the power of experiencing it, such various discriminations arise. And, because of being confused together with the real thing that excludes dissimilar kinds, and in order to explain the fourth reason that the realizers are attached to, it is the so-called dissimilar kind, etc. The so-called "this" is the image of the thing that exists in the discriminating mind. The so-called "having reason" is because it is used together with the four reasons such as "Because the appearance is different from others," so it is having reason. In order to explain the meaning of excluding with the self-nature of things, because that cause has exclusion in its own characteristics, so it is having reason. Establishing the name "other-exclusion" is in accordance with the context. The explanation for that reason is, "Because there exists an unmixed other," that is, from the other, that is, unmixed from dissimilar kinds, because that exclusion exists, that is, dissimil
Tibetan
ན་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡོད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདིས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཞན་སེལ་པར་བསྟན་པ་ནི་དངོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པར་དགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞན་སེལ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མེད་པར་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སེལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ནས། སྐབས་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཞན་སེལ་དང་པོ་འདི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་རྒྱུ་བཤད་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཁོ་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ན་སྒྲའི་དོན་དུ་རིགས་ཀྱི། འདི་ལ་དགག་པ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་བློའི་ བྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ཞེན་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་དངོས་པོ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། སྒྲའི་དོན་དུ་རིགས་ཀྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་སྒྲའི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། བློ་དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཡང་ཡིན་ཞེས་བསྡུའོ། །བློའི་དེའི་ངོ་བོའི་གཟུགས་བརྙན་དེའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པ་ན་སྟེ་འབྱུང་བ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དེ་དཔྱད་པ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་གྲུབ་སྟེ་འདི་ལྟར་སྒྲ་ནི་གཟུགས་བརྙན་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་ལ། གཟུགས་བརྙན་དེ་ཡང་སྒྲས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ། དགག་པ་ཙམ་འདིར་སྣང་བ་མིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དགག་པ་ཙམ་སྒྲའི་དོན་དུ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་བ་ནི་ད
Chinese
因为有不混合的缘故，这是个总结性的词语。这表明，显示自己的特征排除其他事物是真实的。为了显示以否定不存在的事物为特征的排除其他事物的自性，提到了“否定不存在的事物”等等。因此，在显示了三种排除方式之后，为了将它们应用于当前语词的意义，提到了“那么，这第一个排除其他事物”。“第一个”这个词的本质是如前所述的意义的影像。对此进行解释的原因是，提到了“在外境中”等等。凡是仅仅从语词产生的知识中显现的，才适合作为语词的意义。因为对此不存在确定的否定，而且也不像感官的知识那样显现自己的特征。那么是什么呢？仅仅是在从语词产生的智慧中，对外境的执着才会逐渐产生。因此，由于事物的影像在从语词产生的知识中显现为该事物的自性，所以认为它适合作为语词的意义，而不是其他的。无论何时，当语词的意义与可表达的事物和表达者的特征之间的关系成立时，这仅仅是原因和结果的事物的自性。为了说明这一点，提到了“那个智慧的本质”等等。在外境的特征中确定的那个本质，即具有自性的事物，被称为那个，即既是那个本质，也是影像，这是总结。当智慧的那个本质的影像的关系从语词中产生时，即出现时，通过表达者的特征来分析事物的特征，结果仅仅成立为原因和结果的事物自性。就像语词是产生那个影像的原因，所以被称为表达者；而那个影像也是被语词所产生的事物，所以是可表达的。因此，对于从语词产生的知识，“仅仅否定在此不显现”，所说的这些话是没有关联的，因为仅仅否定并没有被承认为语词的意义。这是这样认为的。因此，暂时以影像的特征来排除事物是
English
Because there is non-mixture, this is a summarizing word. This indicates that showing one's own characteristics excluding other things is real. In order to show the nature of excluding others with the characteristic of negating non-existence, "negating non-existence" and so on are mentioned. Therefore, after showing the three types of exclusion, in order to apply them to the meaning of the current word, "So, this first exclusion of others" is mentioned. The essence of the word "first" is the image of the meaning as previously stated. The reason for explaining this is that "in external objects" and so on are mentioned. Whatever appears only in the knowledge arising from words is suitable as the meaning of the word. Because there is no definite negation for this, and it does not appear its own characteristics like sensory knowledge. So what is it? Only in the wisdom arising from words, attachment to external objects gradually arises. Therefore, since the image of the thing appears as the nature of that thing in the knowledge arising from words, it is considered suitable as the meaning of the word, not others. Whenever the relationship between the meaning of the word and the characteristics of the expressible thing and the expresser is established, this is only the nature of the cause and effect things. To illustrate this, "the essence of that wisdom" and so on are mentioned. That essence determined in the characteristics of external objects, that is, the thing with its own nature, is called that, that is, both that essence and the image, this is the summary. When the relationship of the image of that essence of wisdom arises from words, that is, when it appears, by analyzing the characteristics of things through the characteristics of the expresser, the result is only established as the nature of the cause and effect things. Just as the word is the cause of producing that image, so it is called the expresser; and that image is also the thing produced by the word, so it is expressible. Therefore, for the knowledge arising from words, "only negation does not appear here," what is said is irrelevant, because only negation has not been acknowledged as the meaning of the word. This is what is thought. Therefore, temporarily excluding things by the characteristics of the image is