Tibetan
བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། རྫས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་བརྟག་པ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དགག་པའི་ཕྱིར་རྫས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྫས་རྣམས་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་མེད་པ་ན་ཡང་བརྟེན་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་བརྟེན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་དང་ལས་དག་ནི་དངོས་ཁོ་ནར་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྫས་ལ་བརྟེན་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་ལྡན་པ་དང༌། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་ལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྫས་གཅིག་པ་ཅན་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཅན་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་ལ་ལྟོས་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྫས་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་ཁ་ཅིག་ནི་རྫས་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་རྫས་ལ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ནས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལས་ཉིད་ལ་སོགས་རྫས་དང་འབྲེལ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ལ་འཇུག་གོ །སྤྱི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གི་དོན་གསུམ་ལ་འཇུག་གོ །དེ་ལྟ་བས་ན་རྫས་བཀག་ནས་འབད་མི་དགོས་པར་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཀག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་དོན་ལྷག་མ་བརྟགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྫས་བརྟག་པ་ཉིད་དུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདུ་བ་དགག་པ་ལོགས་ཤིན་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན། འདུ་བའང་གང་དུ་གང་གི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་ལྔ་ལ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ནི་འདུ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། རྫས་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམ་པ་ལྔ་བསལ་བ་ཡིན་ན་གང་དུ་གང་གིས་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ཡང་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་དགག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མདོ་ལས་གཟུགས་དང༌། རོ་དང༌། དྲི་དང༌། རེག་པ་རྣམས་དང༌། གྲངས་དང༌། ཚད་དང༌། སོ་སོ་པ་ཉི
Chinese
是结尾词。在《彼性总摄释难论》中说，对实事之词义进行考察，这是第十五（品）。为了遮遣功德等，所以说了“实事等”等。仅仅遮遣实事，就能消除功德和业等差别之究竟，因为它们是依赖于它的。没有所依，那么所依赖者以他者的力量而存在是不合理的。依赖于它，即如此认为，是指实际上或间接地认为是依赖于实事的。如此，功德和业等实际上仅仅被认为是依赖于实事的。如经中也说： “功德的特征是依赖于实事，功德的具有和差别等不是原因，没有依赖。”业的特征是“具有同一实事、没有功德、具有和差别等没有依赖的原因”。所谓“同一实事”是指依赖于同一实事的意思。有些功德是适用于多个实事的，如具有和差别等。总和别，有些也仅仅适用于实事，如从例子本身等一样。功德和业本身等与实事相关的功德和业的词义相关。所谓存在大总，是指与实事等三个词义相关。因此，遮遣实事后，不需要努力，功德等也会被遮遣，因此，考察剩余词义的结果是实事考察本身就圆满了，这是所要显示的。那么，如果必须非常努力地单独进行集合的遮遣，那么，“集合也是在何处，属于何者？”这样说了。五种词义所适用的自性被认为是集合，如果排除了实事等相关的五种形态，那么在何处，通过何者集合呢？任何地方也没有任何东西，这是指遮遣了所有所依和能依。其中，首先要说的是对功德的特别遮遣，对此，经中说：色、味、香、触等，数、量、各别自体
English
It is a concluding word. In the Difficult Points Commentary on the Compendium of Thatness, it says, "Examining the meaning of the word 'substance' is the fifteenth (chapter)." In order to refute qualities and so forth, it mentions 'substances' and so on. By merely refuting substances, one can eliminate the ultimate distinctions of qualities and actions, because they are dependent on it. If there is no basis, then it is unreasonable for the dependent ones to exist by the power of others. Dependent on it, that is, what is considered in this way, is considered to be dependent on substance, either actually or indirectly. Thus, qualities and actions are actually considered to be dependent on substance only. As it is also said in the sutra: 'The characteristic of quality is dependence on substance, the possession and differentiation of quality are not causes, without dependence.' The characteristic of action is 'having the same substance, without qualities, the possession and differentiation are not dependent causes.' The so-called 'same substance' means dependent on the same substance. Some qualities apply to multiple substances, such as possession and differentiation. Some universals and particulars also apply only to substance, such as from the example itself. Qualities and actions themselves are related to the meaning of the words of qualities and actions related to substance. The so-called existence of a great universal refers to the three meanings of the words, such as substance. Therefore, after refuting substance, there is no need to strive, and qualities and so forth will also be refuted. Therefore, the result of examining the remaining meanings of the words is that the examination of substance itself is complete, which is what is to be shown. Then, if the refutation of aggregation must be done separately with great effort, then, 'Where is the aggregation, and to whom does it belong?' This is said. The nature to which the five meanings of words apply is considered to be aggregation. If the five forms related to substance and so on are excluded, then where and through what is aggregation? There is nothing anywhere, which means that all bases and dependents are refuted. Among them, first of all, what is to be said is the special refutation of qualities. In this regard, the sutra says: Form, taste, smell, touch, etc., number, quantity, individual self.