Tibetan
་ཡང༌། སྐད་ཅིག་འཇིག་པའི་དངོས་རྣམས་ལ། །ངོ་ཤེས་པ་ཡང་འཐད་པར་དཀའ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ། སེམས་རྣམས་འགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་ཅན་ཏེ། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྲས་བུ་དང་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་འབྲས་བུ་དང་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་དེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་གང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཁོ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་དྲན་པ་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཅི་ཞེ་ན། རྒྱུན་གང་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐད་ཅིག་སྐྱེ་བས་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་བསྒོས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ། གཞན་གྱིས་དྲན་དང་ལོངས་སྤྱོང་སོགས། །ཐལ་བར་འགྱུར་བའང་གནོད་བྱེད་མིན། །དེ་ཡིས་འགའ་ཡང་མ་དྲན་ཕྱིར། །འདི་ལྟར་མྱོང་ལས་དྲན་པ་འབྱུང༌། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །གང་གིས་བློ་ཐ་དད་ན་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཅེས་བརྗོད། ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པ་པོ་གཅིག་པུ་འགའ་ཞིག་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་སྲིད་པའི་བཙོན་རར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅིངས་པ་དང༌། ཐར་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ་དེ་ལ། མ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་དག་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། བཅིངས་བར་བྱ་བ་དང་གྲོལ་བར་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནས་རྒ་ཤིའི་མཐར་ཐུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། དེ་ལྟ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ལས་བྲལ་བ་ནི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་བློ་གང
Chinese
又，对于刹那坏灭之事物，认识也很难成立。如是说之后，说了心识等“某些”等。所谓“果与有果者”，是指此有果，即是因之义。果与有果之事物，即是果与有果本身，是因与果之事物之义。如此，由谁所体验，仅由彼而成为忆念，忆念者真实存在，体验者则任何也不存在。那么是什么呢？在何相续上，体验极明了，由上以上极超胜之刹那生起，播下了忆念等之种子，就在彼上生起忆念等，而非在其他上。因为因与果之事物是各自决定的缘故，这是总义。如是说：由他忆念与受用等，成为过失也不成为损害，因为彼未忆念任何，如此从体验生起忆念。如是宣说。认识等生起，也因为忆念等是先行的缘故，没有相违。由谁认为心识各异，也说没有理由。认识等之理由，唯一认识者某者成立也是不存在的，因为一切都仅仅以因与果之事物而承诺彼之缘故。又，对于以有之牢狱贪欲等所束缚，以及解脱之安立不合理等所说，说了无明等。对于我等来说，依赖于一个补特伽罗之束缚与解脱任何也不成立，因为能束缚与能解脱任何也不成立之缘故。从无明等行至老死之究竟的痛苦生起之因本身，仅仅是名为束缚而已。如是说：若如此，则仅仅生起此大痛苦蕴。如是说。无明等彼等，也是远离了知彼性者，是远离垢染之何心识，
English
Furthermore, it is difficult to establish recognition even for things that perish in an instant. After saying this, they mentioned things like "some" minds. The term "fruit and the one possessing fruit" means that this possesses fruit, which is the meaning of cause. The entity of fruit and the one possessing fruit is the fruit and the one possessing fruit itself, meaning the entity of cause and effect. Thus, by whomever it is experienced, only by that one does it become memory, the rememberer truly exists, but the experiencer does not exist at all. What then? On whatever continuum the experience is extremely clear, and from moment to moment increasingly superior moments arise, sowing the seeds of memory and so on, on that very continuum memory and so on will arise, and not on another. Because the entities of cause and effect are determined separately, this is the general meaning. As it is said: "The fault of others remembering and enjoying, etc., does not cause harm, because they do not remember anything. Thus, memory arises from experience." This is how it is explained. The arising of recognition and so on is also not contradictory because memory and so on are antecedent. Whoever thinks that minds are different also says that there is no reason. It is not the case that a single knower of the reasons for recognition and so on is established, because everything is affirmed by merely the entities of cause and effect. Furthermore, regarding the statement that being bound by attachment and so on in the prison of existence, and the establishment of liberation are unreasonable, they mentioned ignorance and so on. For us, bondage and liberation dependent on a single person are not established at all, because there is no one to be bound and no one to be liberated. The very cause of the arising of suffering from ignorance and so on, up to the ultimate end of old age and death, is merely what is called bondage. As it is said: "If that is so, then only this great mass of suffering will arise." So it is said. Those such as ignorance and so on, also being separated from knowing that very nature, are whatever mind is free from defilement,
Tibetan
་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་ཕྱིར་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་བས། །བསྒོས་པའི་སེམས་ཉིད་འཁོར་བ་སྟེ། །དེ་ཉིད་དེ་དག་ལས་གྲོལ་བ། །སྲིད་མཐར་ཕྱིན་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་བཅིངས་དང་གྲོལ་བ་དེ་དག་ནི། གཞི་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནེ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅིངས་པ་དང་ཐར་བ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་ཚེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་མ་ཐག་ཁོ་ནར་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་པ་དེའི་ཚེ་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་དེ་དག་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ། །དེའི་པའི་དེ་ལྟར་རང་གི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཞག་ ནས། བདག་ལ་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་འགེགས་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བདག་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་དེའི་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་ན། གང་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངེས་པའི་མཚམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་འདྲ་བ་འདི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་བཅིངས་པ་དང་ཐར་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བདག་ལ་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། བདག་ཀྱང་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་པ་འདི་མི་ལན་བརྒྱར་བརྟགས་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་བརྟག་པ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།ད་ནི། ཡོན་ཏན་རྫས་དང་ལས་རིགས་པ། །འདུ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས་སྟོང་པ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་བརྟག་པ་ཉེ་པར་འགོད་པར་བྱེད་པ་ནི། རྐང་མིག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྐང་མིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ན་རེ། སྔར་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བརྟག་པར། རིགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་མེད་ཕྱིར། །སྐད་ཅིག་འཇིག་པར་
Chinese
那就是解脱。如是说，何故贪等烦恼所，染污之心即轮回，其自彼等得解脱，是谓已达有边际。如是说。凡是束缚和解脱，对于说“是为一基”等等，为了显示譬喻的所立不圆满。说了“此等束缚与解脱是”等等。以何者证明一切事物才生即灭之时，由于彼等束缚与解脱是为一基，无论于何处皆无成立，故譬喻不成。如是安立自宗之后，以“于我常时”等等遮止他宗。若贪著等烦恼，以及彼性之修习等，于我作少分差别，尔时则成彼之束缚与解脱等之安立。以何因故，恒常性者不能于彼成立差别，故不作决定，以因与果决定之界限为相之束缚与解脱等之安立，譬如虚空，如是思择。所谓“于异”者，若于我生差别，尔时则成差别自体之故，我亦不异于彼，故如差别一般，亦成无常性。差别成为异体则不应理，以无有关联之故，此已百番观察讫。彼性总摄之难解释中，业与果之关联观察，即第十四品。如今，功德事物与作用，聚集等等以差别而空，为了成立此，将安立六句义之观察，说了“具足眼足者”等等。具足眼足者等说，于先前所说之事物观察中，以种类等为无事物之故，于刹那坏灭。
English
That is liberation. As it is said: Because of attachment and other afflictions, The mind itself is defiled, which is samsara. That itself is liberated from those, It is said to have reached the limit of existence. It is said. Whatever bondage and liberation are, for saying "it is one basis" and so on, in order to show that the example is not complete. It said, "These bondages and liberations are" and so on. When it is proved that all things perish as soon as they are born, since those bondages and liberations are one basis, there is no establishment anywhere, so the example is not established. Having thus established one's own side, one prevents the other's side with "always to me" and so on. If attachment and other afflictions, and the practice of that very nature, make some difference to me, then there will be the establishment of its bondage and liberation and so on. For what reason does the constant nature not establish a difference in it, so it is not determined, and the establishment of bondage and liberation and so on, which are characterized by the definite boundary of cause and effect, is not made, just like space, so it is thought. The so-called "in other" means that if a difference arises in me, then it becomes the self of the difference, and I am not different from it, so like the difference, it also becomes impermanent. It is not reasonable for the difference to become a different entity, because there is no connection, this has been examined a hundred times. In the difficult explanation of the collection of that very nature, the examination of the relationship between action and result is the fourteenth chapter. Now, qualities, things, and actions are logical, aggregates, etc. are empty of distinctions. In order to establish this, the examination of the six meanings of words will be arranged. It said, "The one with feet and eyes" and so on. Those with feet and eyes, etc., say that in the examination of the things previously shown, because the types, etc., are non-things, they are destroyed in an instant.