Tibetan
ས་མེད་ལས་དངོས་པོ། །གལ་ཏེ་མེད་པ་གོ་བྱེད་ཉིད། །ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་གནས་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་གཅིག་མཐོང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་གཞན་མཐོང་ཡིན་པར་བརྗོད། །རང་གི་ངོ་བོས་བེམས་པོ་ཉིད། །མིན་ཕྱིར་དེ་ཡང་རང་དབང་འགྲུབ། །བློ་ནི་བློ་གཞན་ལས་གྲུབ་པ། །བློ་གཞན་གྱིས་ནི་རྟགས་ལས་ཏེ། །ཡང་ན་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའམ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མི་འབྱུང་བའོ། །བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་གསུམ་པོ་འདི། །རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཡོད་སྲིད་ན། །ཐུག་པ་མེད་པ་དུ་མ་ཡི། །ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །རུང་བའི་ངོ་བོར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་ཉིད་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ལས། །རུང་བ་ཉིད་གཞན་མེད་པར་ནི། །ངེས་པར་ཡང་དག་རྟོགས་པར་བྱེད། །མཁའ་ལ་ཟླ་བ་མེད་ཤེས་པར། །གཅིག་པོ་གང་ལས་རིག་པ་ཡིན། །སྒྲ་ཀུན་གྱིས་ནི་དབེན་པར་ཡང༌། །གང་དུ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད། །སྣང་བ་དང་ནི་མུན་པ་ཡི། །ཕུང་པོ་དག་ལས་སྒྲུབ་པ་པོ། །དེ་ཉིད་ཤེས་མཁའོ་སྙམ་སེམས་ཏེ། །གང་ཕྱིར་གནས་མེད་བ་ལྟར་ཡང་མེད། །སྒྲ་ཀུན་གྱིས་ནི་དབེན་པར་ཡང༌། །འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ་ལས་ཤེས། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་གཞན་དག་གི །ཉམས་སུ་མྱོང་ལས་དེ་ཡང་འགྲུབ། །འདི་ཡི་དངོས་མེད་ཚད་མ་ནི། །དངོས་པོའི་དངོས་པོ་དེ་གནས་པ། །དངོས་མེད་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་ཉིད། །ནང་དུ་འདུས་བྱས་གནོད་པ་མེད། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ནི། །རང་དང་རྗེས་མཐུན་པས་དཔོག་ན། །དེ་འདིར་འགྲུབ་པ་ལས་བསྒྲུབ་ཉིད། །དེ་འདྲར་རྗེས་མཐུན་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ།། །། དེ་ཡོད་པར་དེར་འདི་འབྱུང་ལ། །མེ་དཔར་ཡང་ནི་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལས་འབྱུང་བ་དེ། །འདི་ནི་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། །འདི་ཡོད་པས་ནི་འདི་འབྱུང་གི །འདི་མེད་པར་ནི་འདི་མི་འབྱུང༌། །འདི་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་ཅེས། །ཐུབ་པ་ཙར་ཀ་སྨྲ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་འདི་དཔེ་མ་དམིགས་ཕྱིར། །འདི་ནི་རྗེས་དཔག་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་གང་གིས་དོན་གང་ཞིག །རྟོགས་པ་དེ་དངོས་མེད་པ་ལས། །མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། །མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད། །དཔེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འདི་ཡང་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ནོ། །དཔེ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ། །རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་དང་དངོས་མེད་དང༌། །རྟོགས་པ་དང་ནི་འབྲེལ་མེད་ཀྱི། །སྒྲུབ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དང་འདི་ལ་འདི་དབྱེར་མེད། །དེ་ཡོད་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་གཞན་མེད། །སྣང་བ་མི་དམིགས་མ་གཏོ
Chinese
无处所生事物。 若无即是能知者， 则成互相安住。 彼之见一为何者， 说是见彼即见他。 以自性故为实事， 非故彼亦成自主。 智由他智而成办， 他智乃由相而生， 或于他处不应理， 或于一切皆不生。 此等三种破与察， 一一亦皆可得者， 则无穷尽众多之， 于汝此中遍布也。 以是应理体性同， 由唯缘一近取故， 应理自性无他性， 定能如实而了知。 知解虚空无月时， 由何唯一而知耶？ 由一切声亦皆离， 于何如何定知耶？ 由是显现与黑暗， 聚集中之成办者， 彼即知解谓虚空， 以无处所如石女故。 由一切声亦皆离， 由不见果而知解。 如是知解其他者， 由其体验彼亦成。 此之无实量者， 实事之实事彼安住， 无实之声所诠说， 内中和合无有损。 无实事物之量者， 由自与随顺而测度， 彼于此处由成办， 即是所成办之性， 以于如是具随顺故。 无实事物之分别竟。 彼有故此于彼生， 火处亦且不生者， 是故由彼所生之， 此说名为正理也。 此有故此即能生， 此无故此即不生， 此即名为他量也， 能仁匝迦如是说。 以于此处不见喻， 此即非是随念也。 由何所缘知何义， 彼由无实知为无， 即是名为不缘见， 以无观待譬喻故。 此亦即是他量也， 譬喻亦于无性中， 即由此性能成办。 因果自性与无实， 及与觉受无关联， 成办与所成办者， 于彼与此此无别。 除彼有则能生外， 因与果性无有他， 显现不缘见除外，
English
Things arising from no place. If non-existence itself is the knower, then they will become mutually abiding. Whatever is the seeing of one of them, it is said that seeing that is seeing the other. Because of its own nature, it is an inert thing, therefore it also achieves independence. Intelligence is accomplished from other intelligence, other intelligence is from signs, or it is unreasonable elsewhere, or it does not occur at all. These three refutations and examinations, if each one could exist, then countless endless ones will pervade this one of yours. Because of being the same in the nature of suitability, from focusing closely on just one, the very nature of suitability is without otherness, it is certain to truly understand. To know that there is no moon in the sky, from what single thing is it known? Even when separated from all sounds, how and where is it determined? From the aggregates of appearance and darkness, the accomplisher, that itself is the mind that knows the sky, it is thought, because there is no place like a barren woman. Even when separated from all sounds, it is known from not seeing the result. Thus, other knowledges are accomplished from their experience. The valid cognition of this non-existence is that the reality of things abides, the very object expressed by the word "non-existence" is harmless when compounded within. The valid cognition of the non-existence of things is inferred by self and conformity, that which is to be accomplished here from accomplishment is the very nature of what is to be accomplished, because there is conformity in such a way. The analysis of the non-existence of things is complete. When that exists, this arises there, and it also does not arise in a fire place, therefore, that which arises from that, this is said to be reasoning. When this exists, this arises, when this does not exist, this does not arise. This is said to be another valid cognition, Thubpa Tsarka says. Because this example is not seen here, this is not recollection. By what object is what meaning understood, that from non-existence is understood as non-existence, that is called non-apprehension, because there is no dependence on examples. This is also another valid cognition, examples also in non-existence, are thoroughly accomplished by this nature. Causality itself and non-existence, and unrelated to perception, whatever is the accomplisher and what is to be accomplished, there is no difference between that and this. Except for that existing and arising, there is no other nature of cause and effect, except for the non-apprehension of appearance,
Tibetan
གས་པར། །མེད་པ་གཞན་ཉིད་རྟོགས་པ་མིན། །དངོས་པོ་དེ་ཡི་ཐ་སྙད་དུ། །རུང་བ་ཉིད་དུ་རབ་སྒྲུབ་བྱེད། །བརྡ་ཡིས་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིས། །དོན་ཡོད་ངེས་པར་མཐོང་བའོ། །ཚོགས་པར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡི། །རྒྱུ་ནི་ཚོགས་པ་ཅན་ཉིད་དེ། །སྟོང་ཡོད་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་ནི། །བརྒྱ་སོགས་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ། །ཞེས་གྲགས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ། །མཐངས་ཀྱིས་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ། །འདི་འདྲའི་འཁྲུལ་བཅས་དུ་མ་དག །ཚང་མར་མི་སྦྱར་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་གནས་མིན་པ། །ཉིད་ལ་ཉམ་ཐག་ལས་བྱེད་ནའང༌། །མངོན་སུམ་དང་ནི་ལྐོག་གྱུར་ཏེ། །དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གནས། །གཉིས་ཀ་གཉིས་ཀ་མིན་བདག་ཉིད། །དོན་གཞན་རིགས་པ་མིན་པ་ཉིད། །གཅིག་ལ་བྱ་དང་བྱ་མིན་པར། །ཤེས་ན་གཅིག་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན། །དངོས་སུ་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་བྱེད་ལ། །མངོན་སུམ་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལས་བཟློག་པ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད། །རེ་ཞིག་སྒྲ་འབྱུང་ཉེར་འཇལ་སོགས། །འདི་ནི་དང་པོའི་དོན་ཡུལ་མིན། །མངོན་སུམ་ཁོང་གཏོགས་ཐོབ་པའམ། །འབྲས་མེད་ཉིད་དེ་དྲན་པ་བཞིན། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ པའི་ཡུལ་དེ་ཡང༌། །དེ་རྣམས་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དངོས་གྱུར་ལྐོག་གྱུར་འདི། །མིན་ཏེ་མངོན་སུམ་དངོས་པོ་བཞིན། །གཞན་ལ་རྣམ་པར་བརྟེན་ན་ཡང༌། །འདི་ནི་དེ་རྟོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན། །གཞན་དང་འབྲེལ་པའམ་མ་འབྲེལ་པའམ། །ཐ་དད་སྣང་བའམ་དེ་བཞིན་མིན། །མ་འབྲེལ་པ་ལས་དེ་འབྱུང་ན། །ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་སྣང་འགྱུར་ན། །ཁྱབ་པ་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན། །འབྲེལ་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། །ཐ་དད་དེ་གཞན་མི་བརྟེན་ཏེ། །རྗེས་དཔག་ཡིན་པར་བསལ་ཞེས་བྱ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་ཚད་མ་གཞན་བརྟག་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ།། །།གལ་ཏེ་ནོར་བུ་གཟི་ལྟ་བུར། །དངོས་པོ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན། །རང་བཞིན་དེ་ལྟར་ཡིན་པའམ། །ཡོད་ལ་སོགས་པ་འགལ་ཅི་ཡོད། །དངོས་པོ་དངོས་གཞན་མཚུངས་པ་ཡིན། །ནམ་མཁའ་མེ་ཏོག་ཁྱད་པར་མེད། །གལ་ཏེ་མཚུངས་མིན་ཉིད་བྲལ་ན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་མིན། །གང་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཚུངས་མིན་ཕྱིར། །མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ། །དངོས་པོ་གཞན་དུ་ངེས་པ་ནི། །དངོས་པོ་ཉིད་ནི་མེད་པར་འགྱུར།། དངོས་པོ་ལས་ནི་ལྡོག་པ་ན། །མེད་པ་ཉིད་ནི་སྤངས་ནས་ནི། །གཞན་དུ་འགྲོ་ཡོད་ཅི་ཞིག་མཚོན། །རྒྱུ་སྐར་ལམ་གྱི་
Chinese
总之，对不存在的他者之认识并非认识。 在那个事物的名言中，完全成立为可行。 通过符号直接认识，必定能见到有意义。 聚集而安住的，因是具有聚集性。 从空有果的征相中，产生百等存在的知识。 如是著名，同样地，以边缘感受等等， 像这样的诸多带错乱，因为是遍计所执，故不应全部施加。 如果此非安住处，即使自身竭力运作， 显现和隐蔽，意义存在两种方式。 二者皆非二者之自性，他义非理。 若知一为能作与非能作，则一自体即坏灭。 对直接产生名言识者，应说为现前义。 与如是所说相违者，说为隐蔽。 暂且，声音生起、逼近测量等，此非最初的义境。 或者获得属于现前的，或者如忆念般无果。 彼隐蔽之境，彼等如何成为境？ 如果此已成事物、隐蔽，并非如现前事物， 即使依赖于他者，此如何能认识彼？ 与他者相关或不相关？显现为异体或非如此？ 若从不相关者产生彼，则将成无决定之过。 如果显现为异体，则周遍不成相关。 凡是隐蔽之义，依赖于相关之义， 异体不依赖于他者，应说已遣除是比量。 摄略彼性之善说中，已说量其他观察，即二十三品。 如果如摩尼宝珠，具有众多事物之自性， 自性如是，或者有等有何相违？ 事物与他物是相同的，虚空与花无差别。 如果远离非相同之自性，则彼等一切皆不成立。 因为一切皆非相同之故，对于显现欲求之事物， 确定为他物，事物自体则将不成立。 若从事物中退还，舍弃不存在之自性后， 前往他处，有何所表示？星宿之路的
English
In short, the recognition of a non-existent other is not recognition. In the expression of that thing, it is fully established as feasible. Through symbols, one directly recognizes, and one will surely see the meaningful. That which abides in assembly, the cause is the very nature of having assembly. From the sign of empty and existent results, the knowledge of the existence of hundreds and so on arises. As is well-known, similarly, with edge sensations and so on, such numerous things with confusion, because they are imputed, should not all be applied. If this is not a dwelling place, even if one exerts oneself, manifest and hidden, meaning exists in two ways. Both are not the nature of both, other meanings are irrational. If one knows one as being able to act and not able to act, then the one self is destroyed. To that which directly generates the nominal consciousness, it should be said to be the present meaning. That which is contrary to what is said, it is said to be hidden. For the time being, the arising of sound, approaching measurement, etc., this is not the object of the initial meaning. Either obtaining what belongs to the manifest, or being fruitless like memory. That hidden object, how do those become objects? If this has become a thing, hidden, not like a manifest thing, even if relying on others, how can this recognize it? Related to others or unrelated? Appearing as different entities or not so? If it arises from the unrelated, then it will become an error of uncertainty. If it appears as a different entity, then pervasion will not become related. Whatever is the hidden meaning, relying on the related meaning, the different entity does not rely on others, it should be said that it has eliminated being inference. In the well-spoken summary of that nature, the examination of other measures has been spoken, that is, the twenty-third chapter. If like a Mani jewel, having the nature of many things, nature is like that, or what contradiction is there with having, etc.? Things and other things are the same, space and flowers are no different. If one is separated from the nature of not being the same, then all of those are not established. Because all are not the same, for the object of manifest desire, determining it as another thing, the very nature of the thing will not be established. If one retreats from the thing, after abandoning the nature of non-existence, going elsewhere, what does it indicate? The path of the stars