Tibetan
དེ་ལྟར་ནི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གོང་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འདྲ་བ་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ཡུལ་དུ་དེས་བརྗོད་ལ། འདྲ་བའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་དུ་འདྲ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཚད་མ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་གལ་ཏེ་འདྲ་བ་ལས་གཞན་པའི་འདྲ་བ་ཉིད་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་འདི་སྣང་དུ་རུང་བ་མི་དམིགས་པས་ཉམས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། ཅི་སྟེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ལས་ཀྱང་དེ་ཇི་ ལྟར་གྲུབ། འདྲ་བའི་རྟོགས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོས་ཀྱང་བྱ་བ་འཐད་དོ་ཞེས་པས་དེའི་རྟོགས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་གྲུབ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཁོ་ན་ལས་འདྲ་བ་ཉིད་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འདྲ་བའི་གོང་བུ་ག་གི །གང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རྒོལ་བ་དེས་བརྟགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་ཉིད་ཙམ་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ལས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་པའོ། །དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི། གང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྟོགས་པའི་དོན་དེ་གང་མེད་ན་འཐད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བའོ་ཞེས་པ་དོན་གྱིས་གོ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདིར་འདི་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། གང་འདི་ཚད་མས་མཐོང་བའི་དོན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་འདི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའམ་འབྲས་བུ་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱིས་གོ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་ན་ད་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལས་སྣམ་བུ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རེ་ཞིག་མ་དམིགས་ཏེ། ཅི་ལས་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ཅི་ཞིག །ཅི་མི་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚད་མ་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་མམ། འོན་ན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་ཡིན། དངོས་པོ་གཞན་པ་ཡང་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན། ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཙམ་མ་མ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེས་པའི་དངོས་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པར་དགག་པའི་ངོ་བོར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དམ་ཤེས་པ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པའི་ཆོགས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུས་གང་གསུངས་པ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཅི་ཞིག་གི་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་སོ། །བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བེམས་བོ་ལ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ནི་བུམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་འགར་ཡང་མཐོང་བའམ་ཐོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་བ་རི་རབ་ཙམ་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆད་མ་འམ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཞར་བྱུང་སྟེ། སའི་གཞི་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་མིང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འུ་ཅག་ལ་མི་མཐུན་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་གནས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པའོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་བསྡོམས་ནས་སྒྲ་དང་འདྲེས་པའི་རྣམ་པའི་རྟོག་པའམ་ནང་གི་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་པའི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པ་དང་ལྐུགས་པ་དང་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ལྷུར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བར་སྣང་བའི་རྟོགས་པ་ནི་རྟོགས་པའོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་བྱིས་པ་ཆུང་དུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནང་གི་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་ལས་ངེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱ་བ་ལས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ལེན་པ་དང་འདོར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་བ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པས་འདོད་པའི་དོན་ལེན་པ་དང་མི་འདོད་པའི་དོན་གཏོང་བ་
Chinese
如此，相似的具有差别之物的差别，相似是接近测量的对境，他这样说。如果相似的物体之外不能安立相似性，因为没有正量认识的缘故。如此，如果和相似之外的相似性转变，那么这个显现可容忍的不可见，仅仅会变成衰损。如果不能显现可容忍，那么，因为没有和它相关的因相，从比量等场合中，它又如何成立？相似的认识是从自己的因中那样产生，相似的物体也行作合适，这样说，从它的认识中它也成立是不合理的。仅仅从接近测量成立相似性吗？不是的，因为其他正量成立的相似的聚类是什么？哪个差别和具有差别的物体，那个接近测量的对境本身被辩论者考察。因此，仅仅相似性如何从接近测量成立呢？通过意义理解也合适成为正量等吗？不是的。如此，从现量等认识的意义，如果哪个没有就不合适的意义，完全认识它就是通过意义理解，这是通过意义理解的定义。这里应当思考，哪个这个正量所见的意义，如果和应当完全考察的隐蔽的意义一起，具有自性的相或者从它产生的相的某种关联，那么，这个认识是从自性因相产生或者果因相产生的缘故。通过意义理解仅仅是比量。然而如果没有关联，那么现在通过意义理解就不会变成正量，因为没有关联，就像从瓶子认识氆氇一样。暂时没有见到无事物的自己的体性，从什么它会变成正量呢？如此，现量等的正量不产生，无事物叫做正量，行者们这样说。那么，这个不产生是什么呢？是不以不否定的方式仅仅是不产生的正量吗？或者是不以否定的方式是其他事物？其他事物也
English
Thus, similarity is said to be the object of approximate measurement of the difference of things with differences of similarity. If similarity itself cannot be established apart from similar objects, it is because there is no valid cognition. Thus, if similarity other than similarity changes, then this apparent tolerable invisibility will only become impaired. If it is not tolerable to appear, then, since there is no sign related to it, how can it be established even from the occasion of inference and so on? The realization of similarity arises in that way from its own cause, and it is also reasonable for similar objects to act, so it is not reasonable for it to be established from its realization. Is similarity established only from approximate measurement? No, because what is the cluster of similarities established by other valid cognitions? Which difference and the object with difference, that object of approximate measurement itself is examined by the opponent. Therefore, how is mere similarity established from approximate measurement? Is understanding through meaning also appropriate as valid cognition and so on? No. Thus, the meaning understood from direct perception and so on, if that meaning without which it is not appropriate, fully understanding it is understanding through meaning, which is the definition of understanding through meaning. Here it should be considered, whatever this meaning seen by valid cognition, if together with the hidden meaning to be fully examined, there is some connection of the nature of self or the nature arising from it, then this cognition arises from the sign of self-nature or from the sign of the fruit. Understanding through meaning is only inference. However, if there is no connection, then now understanding through meaning will not become valid cognition, because there is no connection, just as understanding woolen cloth from a pot. For the time being, one's own nature of non-existence is not seen, from what will it become valid cognition? Thus, the valid cognitions of direct perception and so on do not arise, non-existence is called valid cognition, the practitioners say. So what is this non-arising? Is it merely non-arising valid cognition in a non-negative way? Or is it another thing in a non-negative way? Another thing also
Chinese
是物质的自性还是知识的自性呢？是知识与知识本身，与一个未知的物体混合的物体的知识。如果暂时否定物体，作为否定的本体是不合理的，因为它是所有能力都空虚的空性，如何能完全断除或产生知识呢？因此，没有什么能证明它。正如智者之首的宝珠所说：“无物不能成就任何事物，也不是成就的原因，那么它又如何能成就呢？”也不是物质的本体，因为物质本身没有进行辨析的能力。物质的本体，如车等，在任何时候都没有看到或听到过能完全断除瓶子的说法。也不是仅仅是知识，因为从处所、时间和自性上来说，劫、须弥山、转轮王和食肉者等也仅仅是知识，因此会陷入无物或不存在的过失。然而，如果说通过一个知识顺带地，知道地基等物体是无物，那么，如果仅仅将显现的差别作为无物的名称，我们之间就没有什么不同了。因此，只有现量和比量两种量是成立的。其中，现量是离分别、无错乱的。将先前和后来的事物加在一起，与声音混合的形态的分别念或内在语言的形态就是分别念，例如具有辨识能力的士夫认为“这是瓶子”的分别念。对于孩童、哑巴和畜生等来说，内在语言的形态是专注的本体的分别念。正如所说：“与语言相近的显现的分别念就是分别念。”那么，如何确定孩童等具有内在语言形态的分别念的知识呢？因为从分别念的行为中，他们会取舍喜爱和不喜爱的事物。孩童等会取喜爱的事物，舍弃不喜爱的事物。
English
Is it the nature of matter or the nature of knowledge? It is the knowledge of an object where knowledge itself is mixed with an unknown object. If we temporarily negate the object, it is unreasonable to consider it as the essence of negation, because it is emptiness devoid of all capabilities. How can it completely sever or generate knowledge? Therefore, nothing can prove it. As the jewel at the crown of the wise ones said, "Nothing can accomplish anything, nor is it the cause of accomplishment. How can it then accomplish anything?" It is also not the essence of matter, because matter itself lacks the ability to discriminate. The essence of matter, such as a chariot, has never been seen or heard to completely sever a vase. It is also not merely knowledge, because in terms of place, time, and nature, kalpas, Mount Meru, Chakravartins, and flesh-eaters are also merely knowledge, which would lead to the fallacy of non-existence or nothingness. However, if it is said that through one knowledge, incidentally, knowing objects like the ground are referred to as non-objects, then if only the distinction of appearance is named as non-object, there is no difference between us. Therefore, only the two valid cognitions, direct perception and inference, are established. Among them, direct perception is free from conceptualization and non-erroneous. The conceptualization of the form mixed with sound, combining prior and subsequent events, or the form of inner speech, is conceptualization. For example, the conceptualization of a person with discriminating ability thinking, "This is a vase." For children, mutes, and animals, the form of inner speech is the conceptualization of the essence of focus. As it is said, "The conceptualization of appearance that is close to speech is conceptualization." Then, how can it be determined that young children and others have the knowledge of conceptualization with the form of inner speech? Because from the actions of conceptualization, they take and abandon what they like and dislike. Young children and others take what they like and abandon what they dislike.