Tibetan
ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་མེད་པའི་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ནང་ན་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་བས། དེ་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་རུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་དང༌། ཤ་སྤྲང་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་སྐད་དུ་གཟུང་བའི་ཆ་དེ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རུང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་ངོ་བོའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པོ་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྐྱེན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡང་གྲུབ་པོ། །དེའི་རྐྱེན་ནི་དེའི་རྐྱེན་ཉིད་དེ། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྦྱོར་རོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་རྐྱེན་ཉིད་དོ། །དེའི་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། གསུམ་པ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། །བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་མདོའི་དོན་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་དུ་སྣང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ནང་ན་ཡོད་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དང༌། དོན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ཡོད་ན་དེ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཉིད་གཉིས་དང་ལྡན་པས་ན་ནང་གི་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །འདི་སྐད་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ནང་ན་ཡོད་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་བྲིས་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱ་བྲིས་པའི་རྣམ་པས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཟུང་བའི་ཆ་ཡོད་ན་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་དམིགས་པའི་ཆ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པས་འདི་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡན་ ནོ། །འདིར་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་དེ་
Chinese
如果有人问，难道不是还有吗？因此才说了“外境”等等。对于这个，没有没有所缘之缘的过失，因为虽然没有外境，但是内在有像外境一样显现的，那就会变成所缘之缘。比如，对于有眼翳者，有毛发和肉丝等形象的心识，就像毛发等形象一样。这里说，能取分是能够成为所缘的体性的，因此说是所缘之缘。又，这是如何能够成为所缘的体性的呢？因此才说了“识自性故”等等。因为识，由于青色和黄色等习气完全成熟的力量，而生起具有青色和黄色等形象，因此，因为具有青色等形象，所以成立为具有它的形象。又，因为青色等形象是那个识的缘，因此也成立为因。它的缘就是它的缘，这个“它”字是和识相连的。它的自性就是它的缘。因为是它的缘，所以，这第三个应该观察理由。造论者为了结束解释经文意义的方法，才说了“内在的识是显现为义”等等。因为识是以内在存在的义的形象而具有它的形象，而且如果义的形象存在，它就会产生，因此，因为具有两种法性，所以理应是内在的所缘。这里说，识就像内在存在的义的形象所描绘的形象一样显现。因此，它是具有它的形象的，比如，就像用图画描绘的形象而具有它的形象一样。因为如果能取分存在，它就会产生，因此，也可以说识是从它产生的。因此，因为具有两种所缘分，所以这理应是所缘。以上是所说的内容。这里为了显示其他宗派的言论机会，暂且这样。
English
If someone asks, isn't there more? Therefore, it is said "external object" etc. For this, there is no fault of not having the object-condition, because although there is no external object, there is only the appearance of something like an external object inside. That will become the object-condition. For example, for someone with cataracts, the mind with the appearance of hair and meat threads, like the appearance of hair etc. Here it says that the apprehending aspect is suitable to be the nature of the object, therefore it is said to be the object-condition. Also, how can this be the nature of the object? Therefore, it is said "because of the nature of consciousness" etc. Because consciousness, due to the power of the complete ripening of the habits of blue and yellow etc., arises with the appearance of blue and yellow etc., therefore, because it has the appearance of blue etc., it is established as having its appearance. Also, because the appearance of blue etc. is the condition of that consciousness, therefore it is also established as the cause. Its condition is its condition, this word "it" is connected with consciousness. Its nature is its condition. Because it is its condition, therefore, this third one should observe the reason. The commentator, in order to conclude the method of explaining the meaning of the sutra, said "the inner consciousness appears as meaning" etc. Because consciousness has its appearance with the appearance of the meaning existing inside, and if the appearance of the meaning exists, it will arise, therefore, because it has two natures, it should be the inner object. Here it says that consciousness appears like the appearance depicted by the appearance of the meaning existing inside. Therefore, it has its appearance, for example, like having its appearance with the appearance depicted by a drawing. Because if the apprehending aspect exists, it will arise, therefore, it can also be said that consciousness arises from it. Therefore, because it has two object aspects, this should be the object. The above is what is said. Here, in order to show the opportunity for the statements of other schools, for the time being, it is like this.
Tibetan
ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ་ནི་རག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནང་ན་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱ་སྣང་བ་ཉིད་ནི་ཡིན་ལ་རག་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ངེས་བྲིས་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་སྐྱེའོ་ཞེས་བཤད་ན་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བ་དང༌། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གོ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་པ་དང༌། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཛིན་པའི་ཆ་ཡང་གཟུང་བའི་ཆ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་སྐྱོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའོ། །འདི་ལ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་ལན་གདབ་པར། གཅིག་ཆའང་མི་འཁྲུལ་ཕྱིར་ན་རྐྱེན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། །ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་འདིར་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུང་བའི་ཆ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། རྐྱེན་གཞན་རྒྱུ་དང་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་དང༌། བདག་པོ་དག་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །འདི་ལྟར་གཟུང་བའི་ཆ་དེ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་དབྱུག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི། འདི་རྐྱེན་རིལ་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའམ། རྐྱེན་རེ་རེ་ལ་སྒྲོ་གདགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཤེས་པ་དེ་གཟུང་བའི་ཆ་དེ་ལས་ཕན་འདོགས་པ་མི་རེ་ན་ཅི་སྟེ། དེ་མེད་པར་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕན་ཚུན་མི་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཕན་མི་འདོགས་པ་ནི་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགའ་ཡང་མི་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་འདིས་གཟུང་བའི་ཆ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དུ་ཟད་དེ། འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་དག་ནི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མེད་དོ། །བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ལ་ལར་འདོད་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་མར་ མེ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཁ་ནས་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་རེ་སྐན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་པ་དག་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་པ་དག་
Chinese
显现的自性，如说“尼拉嘎纳”等，所说的是，在识中存在的所知显现的自性是存在的，依赖于此。如果说，它是所知的形象，如确定的图画般产生，那么它就成为它的一部分，并且同时产生的所知形象是什么，它如何成为那个识的因？如果那样，就成了承认自己对自己起作用，并且太过分了。能取的部分也会使所取的部分产生，牛的左右角也会互相推动，不是太过分了吗？这是前一种观点。对此，论著作者回答说：一部分也不混淆，因此是因。这样说了。为了详细解释它，说了“即使是同时产生的”等。这在这里不会成为过失，因为所取的部分即使是同时产生的，也成为其他因，如与因相同的紧接着的和从主人那里产生的识的所缘缘。这样，没有那个所取的部分，那个识就不会产生，它只是作为依赖于棍子的方式而被观察的某种东西，而不是做整体的因的作用，也不是对每个因都进行虚构。如果又问，那个识不希望从那个所取的部分获得利益，那又怎么样呢？即使没有它也不会不产生，这样，不互相帮助就不需要依赖，不互相帮助即使不存在，也不会不产生。如果以这种方式，所取的部分也最终会成为因，有什么矛盾呢？牛的左右角是因为混淆，所以没有因和果的实体。自己对自己起作用，在某些情况下也是被允许的，例如灯。它从自身发出光芒照亮自身。通过部分的差别，自己对自己起作用也是有可能的，是有不混淆因果实体的理由的。这是从哪里来的呢？像这样，立宗者们说了“有和无的”等，像这样，立宗者们
English
The nature of appearance, such as saying "Nirakara," etc., what is said is that the nature of the knowable appearing within consciousness exists and depends on it. If it is said that it is the image of the knowable, arising like a definite picture, then how does it become a part of it, and what is the image of the knowable that arises simultaneously, how does it become the cause of that consciousness? If so, it becomes an admission that oneself acts on oneself, and it goes too far. The grasping aspect would also cause the grasped aspect to arise, and the left and right horns of a cow would also push each other, wouldn't that be too far? This is the former view. To this, the author of the treatise replies: Not even a part is confused, therefore it is a cause. Thus it is said. To explain it in detail, it is said, "Even if it arises simultaneously," etc. This does not become a fault here, because even if the grasped aspect arises simultaneously, it becomes another cause, such as the immediately preceding and the object-supportive condition of the consciousness arising from the master, which is the same as the cause. Thus, without that grasped aspect, that consciousness would not arise, it is only something to be observed as a way of relying on a stick, not doing the work of a whole cause, nor fabricating each cause. If it is asked again, what if that consciousness does not want to benefit from that grasped aspect? Even without it, it will not fail to arise, thus, not helping each other does not require dependence, and even if not helping each other does not exist, it will not fail to arise. If in this way, the grasped aspect will also ultimately become a cause, what contradiction is there? The left and right horns of a cow are confused, so there is no entity of cause and effect. Acting on oneself is also allowed in some cases, such as a lamp. It shines from itself and illuminates itself. Through the difference of parts, it is also possible for oneself to act on oneself, and there is a reason for not confusing the entity of cause and effect. Where does this come from? Like this, the proponents said "of existence and non-existence," etc., like this, the proponents