Tibetan
གས་པར་བྱེད་དོ། །དོན་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་ངེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུའི་བག་ཆགས་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོག་མ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་དཔེ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གཅིག་གིས་རབ་རིབ་ཅན་གཉིས་ལ་ལྟོས་ཞེས་ཟླ་བ་གཞན་ཞིག་སྟོན་པ་ལས་དེ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། དེ་ལ་ནི་སྟོན་པ་པོ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་འདི་ལ་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ་ཉན་པ་པོ་ཡང་འདིས་བདག་ལ་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་གཉིས་ནི་རང་རང་གི་སྣང་བ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཟད་དོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དག་ལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་ཉེ་བར་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིའི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་རྩྭ་ཀུ་ཤ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དག་གིས་ཇི་སྟེ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྨྲས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ལ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནང་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའོ། །གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་དུ་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྟག་པ་གཉིས་སོ། །རྣམ་པར་བརྟག་པ་དང་པོ་ལ་ཉེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཡུལ་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འོན་ཏེ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས། ཇི་སྟེ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པར་གདགས་པ་ནི་དེའི་རང་གིས་ངོ་ཤེས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་དེ་མེད་ན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། གྲུབ་པའི་ མཐའ་སྨྲ་བས། འདི་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མཚུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚུངས་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་དང་ཚིག་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱིའི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ཡང་བྱ་བ་དང་ཚིག་དག་གི་རྟགས་དག་གིས་གཞན་གྱི་སེམས
Chinese
这样做。确定执着于同一事物，是因为这种识的因的习气生起的自性差别，是从无始以来就有的缘故。这里也是像两个患有眼翳的人看到两个月亮一样。一个患有眼翳的人对两个患有眼翳的人说，看啊，指向另一个月亮，说了看到它。对于此，指示者也会这样想，我已向此人指示了，从而产生我慢，而听者也会想，此人已向我指示了。然而，这二者只是各自体验着各自的显现而已。与此相似，在这里，也因为确定知道是同一事物，所以对于自己和他人的表识之识，会接近于表识。主张外境存在的人，就像进入吉祥草丛一样，说了诸如现象是行为等等。对于哪个识，行为等等仅仅在其中显现，那就是显现为行为等等的识。那本身就是果的标志。从那产生的，就是从显现为行为等等的识的果的标志产生的。那些了解他人心识的人，是以外在心识的自性作为对境吗？或者不是？这是两种考察。为了指出第一种考察的过失，说了“如果作为对境”等等。如果作为对境，那么它的对境就会在另一个地方存在。为了近似地指出第二种考察，说了“如果不作为对境”等等。然而，如果不作为对境，那么那时如何知道他人心识的存在？如果认为不会知道，那么在没有了解它的自性的情况下，说了行为等等。像这样，如果说存在是依赖于亲自认识它的，那么如果它不存在，就不会存在，这是前一种观点。成立宗派者说，这也会有同样的过失，说了“这也同样会有过失”，为了指出相同之处，说了“以行为和语言等等”。主张外境存在的人，也以行为和语言等等的标志来了解他人心识。
English
This is how it is done. The certainty of clinging to the same thing is because the distinctive nature of the arising habit of such consciousness's cause comes from beginningless time. Here, too, it is like two people with cataracts seeing two moons. One with cataracts says to two with cataracts, "Look," pointing to another moon, and says, "I see it." To this, the indicator will think, "I have shown this to this person," and become arrogant, while the listener will think, "This person has shown this to me." However, these two are merely experiencing their own appearances separately. Similarly, here, too, because of the certainty of knowing it as the same thing, one will approach the consciousness of self and others as an expression. Those who assert external objects, like those who enter a kusha grass thicket, say things like, "The appearance is action," and so on. For which consciousness does action and so on appear only within it, that is the consciousness that appears as action and so on. That itself is the sign of the fruit. What arises from that is what arises from the sign of the fruit of the consciousness that appears as action and so on. Those who know the minds of others, do they take the self-nature of the minds of others as their object, or not? These are two investigations. To show the fault in the first investigation, it is said, "If it takes as an object," and so on. If it takes as an object, then its object will exist in a separate place. To closely indicate the second investigation, it is said, "If it does not take as an object," and so on. However, if it does not take as an object, then how does one know that the mind of another exists at that time? If one thinks that it will not be known, then without knowing its own nature, one speaks of actions and so on. In this way, if the imputation of existence depends on personally knowing it, then it will not exist if it does not exist, which is the former position. The proponent of the established conclusion says, "This will also have the same fault," and says, "This will also have the same fault," to show the sameness. "With actions and words, etc.," is said, and so on. Those who assert external objects also understand the minds of others through the signs of actions and words.
Tibetan
་ཤེས་པ་ན་ཅི་གཞན་གྱི་སེམས་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་དུ་བྱེད་དམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཤེས་པའམ། རྟོགས་པ་པོ་དེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན། ཕྱིའི་དོན་དུ་སྨྲ་བའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར་གལ་ཏེ་རྟགས་ཀྱིས་ནི་སྤྱི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟགས་ནི་སྤྱིས་ཁྱབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཁོ་ན་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་སྤྱི་དེ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་དེ་ཅི་གཞན་གྱི་སེམས་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བརྟག་པ་གསུམ་མོ། །བརྟག་པ་གཉིས་བདལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་དང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དག་ཅིག་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལྟར་ན་ནི་སྤྱི་དེ་ཁོ་ན་གཟུང་གི་གཞན་གྱི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཤས་པ་དེས་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་དེ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྤྱི་གཞན་གྱི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱི་སེམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་སྤྱི་འཛིན་པར་ཁས་ལེན་ན། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡང་ཤེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་གི་ མཚན་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་དོ། །མངོན་སུམ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའོ། །ངེ་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ཅེ་ན། སྣང་བ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་འདྲ་བར་གསལ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །སོག
Chinese
如果了知，那么他人的心识，是以其自性作为对境，还是不是？如果以其作为对境，那么那时对于他人的心识之相，也会变成了知。如果不是以其作为对境，那么那时，了知者或者证悟者，是如何了知的呢？为了迎接外义论者的宗义的疑惑，如果以理证，是因为通达总相之故等等这样说。因为理证不是以总相周遍的差别所周遍，因此仅仅了知总相，而不是差别，这是前一方面的疑惑。成立宗派者说，总相是什么等等这样说。总相是什么？是他人的心识本身，还是异体，或者说是不可言说的？这是三种考察。为了展开两种考察，如果是异体和不可言说，等等这样说，如果按照是异体的方面来说，那么仅仅是执取总相，而不是他人的心识。因此，如何了知者会了知那他人的心识呢？对于不可言说的方面，也是同样的道理。为了遣除不是异体的方面，总相也不是他人的心识本身，这样说。总相也不是他人心识的自性。为什么呢？如果那样，等等这样说。如果承认执取与他人心识无异的总相，那么就会导致也了知他人心识之相，这之前已经说过了。对此有人想，即使是那样，有什么过失呢？因此，这也不是随比量的道理，等等这样说。为了详细解释那一点。随比量不是以义的自性，等等这样说。随比量是不承认是执取自己的相状的。现量是不相似法的例子。如果说，为什么不承认是执取自己的相状呢？因为会导致显现没有差别等等，这样说，随比量也会变得像现量一样，变得清晰显现。等等。
English
If there is knowledge, then does the mind of another take its own nature as an object, or not? If it takes it as an object, then at that time, the appearance of the mind of another will also become known. If it does not take it as an object, then at that time, how does the knower or the realized one know? To welcome the doubts of the proponents of external objects, if it is said that inference is because of understanding the generalities, etc. Because the sign is not pervaded by the distinctions that pervade the generalities, therefore only the generalities are known, but not the distinctions, this is the doubt of the former aspect. The proponent of the established tenet says, what is the generality, etc. What is the generality? Is it the mind of another itself, or something different, or is it something that cannot be expressed? These are three examinations. In order to expand the two examinations, if it is otherness and inexpressibility, etc., if according to the aspect of being otherness, then only the generality is grasped, but not the mind of another. Therefore, how will the knower know that mind of another? For the aspect of the inexpressible, the same reasoning applies. In order to eliminate the aspect of not being different, the generality is not the mind of another itself, thus it is said. The generality is not the nature of another's mind. Why? If that were the case, etc. If it is admitted that the generality that is not different from another's mind is grasped, then it would follow that the appearance of another's mind is also known, which has been said before. To this, someone might think, even if that is the case, what is the fault? Therefore, this is not the reasoning of subsequent inference, etc. In order to explain that in detail. Subsequent inference is not in the nature of the object, etc. Subsequent inference does not admit to being the one who grasps its own characteristics. Direct perception is an example of dissimilar phenomena. If it is said, why is it not admitted to be the one who grasps its own characteristics? Because it would lead to the appearance being indistinguishable, etc., thus it is said that subsequent inference will also become clear and apparent like direct perception. Etc.