Tibetan
ད་པ་ནི་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མེད་ན་མི་ འབྱུང་བར་གྱུར་པ་གནོད་པ་མེད་པ་བསྟན་པས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པའི་སྐྱོན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བརྗོད་པ་བསལ་ཅིང་སྔ་ངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་དྲིས་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གང་གིས་ཇི་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དག་ཀྱང་ཡིན། གང་གིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་དང་ལྡན་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ནི་གཅིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཆོས་ཅན་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འགྲན་ཟླའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཏན་ཚིགས་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་གཞན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་གནོད་པ་དང་མཚུངས་སོ། །གནོད་པ་མི་སྲིད་པ་མཚུངས་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོས་བསལ་བ་ཁོ་ནས་བསལ་ཏོ། །འདིར་ཡང་སྐྱོན་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཅི་འདི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའམ། བཟློག་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པའམ། བསྒྲུབ་པར་བྱའམ་དེ་ལས་ཟློག་པའི་ཤེས་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད། གང་ལས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད། ཡང་ན་འདི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང༌། བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་སྐྱོན་གཞན་མ་མཐོང་ངོ་སྙམ་ནས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་སྔ་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ་ཕྱི་མ་དེ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མི་སྲིད་པས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་དངོས་པོ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་དག་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་གིས་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ལས་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་ཀྱང་རེས་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བས་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་དེ་མེད་པར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་སྨྲ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མི་སྲིད་དོ། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གཅིག་གིས་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་འགལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འགྲང་ཟླའི་གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་པར་ནུས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གཉིས་མི་རིགས་པས་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་ན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང༌། འགལ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྲིད་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ཐོག་མར་དེ་ལ་ཚད་མས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མེད་པར་ངེས་པར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ངེས་པར་མི་ནུས་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མི་སྲིད་པས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་བསྟུན་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པར་གྱུར་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ ཡིན་ན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐེ་ཚོམ་ཅན་བཞིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་འགལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མ་མཐོང་བ་དེ་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མི་སྲིད་པར་དོགས་ན་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་མེད་ན་གནོད་པར་དོགས་པ་ནི་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། གནོད་པའི་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པས། །དོགས་པ་ཚད་མ་མེད་ན་མིན། །ཞེས་བཤད་དོ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་ལ་དོགས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མཚན་ཉིད་མཚུངས་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་ལ་མཐོང་བ་ན་འགྲན་ཟླའི་གཏན་ཚིགས་ལ་གནོད་པ་སྲིད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པ་རྣམས་ནི་འགྲན་ཟླ་མ་མཐོང་བ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་སྲིད་པའི་ཡུལ་དོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཟླ་བོ་སྲིད་པ་མཐོང་བ་དང་ཟླ་བོ་མ་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དང་ཅིག་ཤོས་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྲིད་པར་དོགས་པར་མི་བྱའོ། །སྐྱེས་བུའི་ནུས་པ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་མཐོང་བ་སྲིད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་ཅི་ཞིག །བརྗོད་དོགས་ཚད་མ་མེད་ན་མིན། །ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཁྱད་པར་ནི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པར་མཐོང་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་འགྲན་ཟླ་སྲིད་པར་དོགས་པ་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི་དེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆ་གཅིག་ཏུ་སེལ་བ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་པས་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་སྤངས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་ལ་མ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཚན་ཉིད་ཅན་ ལ་མ་ཡིན་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་དང་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་གང་གིས་དེ་ལྡོག་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་དུ་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་བརྗོད་པ་ཁོ་ནས་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་ལ་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་པར་གྱུར་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་དོགས་པ་མེད་དོ། །ཇི་སྲིད་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་ཁས་བླང་བ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་པས་གང་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། གང་གིས་འདི་དོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག
Chinese
现在说“以彼亦”等，说明若无则不生，没有妨害，因此排除了所欲表达的具有单一数量、不违背不混淆之过失的相异方面，并且是先行的。他人提问如何呢？以何种方式，怎样的若无则不生，以及不共存的方式，这样的因的同品和若无则不生也是。以何种方式排除具有所欲表达的单一数量呢？宗义论者正确地指出，说了“一”等。一个因的特征是合理的，如果仅仅因为自己的立宗存在，自己的立宗怎么会混淆呢？如果不是这样，若无则不生的特征就会丧失。任何法相具有一个特征，那个法相就是那个法，因为是那个，所以其他的敌对因也是相违的，那么怎么会具有因的特征呢？一个因的自性的立宗，损害它的是仅仅存在与它相违的其他法，即使没有也存在，因此不是若无则不生，所以与损害相同。由于妨害不可能相同，仅仅被因的同品排除就排除了。在这里，也想说其他的过失，因此分别念说了“其他也”等。事物是真实的，因的同品是什么，那是不可能的，这是正确的知识吗？或者相反的陈述吗？或者立宗，或者与此相反的知识被认为是因。从哪里说所欲表达的具有单一数量的特征呢？或者这个因的同品没有显示立宗和相反的成立者。即使真实存在，也认为没有看到其他的过失，所以说了“会怎样”。如果认为先前的分别念或者后面的那个有什么过失呢？宗义论者说，如果因的同品不可能，认为是正确的知识等的因，那么这个时候这个特征不是所欲表达的单一数量。
English
Now, it is said, "Also with that," etc., indicating that if there is no arising, there is no harm, thus excluding the different aspects of the desired expression with a single quantity, without contradicting or confusing faults, and it is prior. How does another ask? In what way, how is it that if there is no arising, and the way of not coexisting, such a similar instance of reason and if there is no arising also. In what way is the possession of the desired singular number excluded? The tenet proponents correctly point out, saying "one," etc. The characteristic of a single reason is reasonable, if only because one's own thesis exists, how can one's own thesis be confused? If it is not so, the characteristic of if there is no arising will be lost. Any subject that has one characteristic, that subject is that thing, because it is that, so other opposing reasons are also contradictory, then how can it have the characteristic of a reason? The thesis of the nature of a single reason, what harms it is only the existence of other dharmas that contradict it, even if there is none, it exists, so it is not if there is no arising, so it is the same as harm. Since harm cannot be the same, it is excluded only by the similar instance of reason. Here, too, one wants to speak of other faults, so the discrimination says "other also," etc. Things are real, what is the similar instance of reason, that is impossible, is this correct knowledge? Or the opposite statement? Or the thesis, or knowledge contrary to this is considered a reason. From where does one speak of the characteristic of having a single quantity that one wants to express? Or this similar instance of reason does not show the establishment of the thesis and the opposite. Even if it really exists, it is thought that other faults have not been seen, so it is said, "What will happen?" If it is thought that there is some fault in the previous discrimination or the latter one? The tenet proponents say that if the similar instance of reason is impossible, and it is considered a reason such as correct knowledge, then at this time this characteristic is not the single quantity that one wants to express.
Chinese
为什么呢？因为不能确定。对于任何事物，如果不可能存在理由的反驳，那么就如实地说明。这些话是根据其他人的观点而说的。因为其他人认为，即使与（我们）所见或未见的事物没有关联，如果不存在就不会产生（结果），所以，那种理由的反驳是有可能存在的。也就是说，即使不明显，有时也会发生，因此不能确定事物本身不存在（某种性质）。但对于我们这些以关联的理由来说，如果不存在就不会产生（结果）的人来说，理由的反驳是不可能存在的。这是非常确定的。因为凭借通过量成立的、具有本体和由本体产生的性质的关联，以及具有“无则不生”之理由的单一理由，能够成立自己所要成立的（结论），所以不可能再有能够成立与该本体的性质相违背的、反驳性的理由。因为事物不可能同时具有两种矛盾的自性，如果存在矛盾的性质，那么性质就会不同。如果能够成立矛盾的性质，那么首先就不可能通过量成立，使该事物对于自己所要成立的（结论）具有“无则不生”的关系。如果对于事物来说，我们不能确定一定不存在理由的反驳，即使如此，如果坚持认为理由的反驳是不可能存在的，那么为什么不按照所说的数量一致性，将（这种坚持）视为理由的定义呢？（回答：）因为已经说了“所成立的法不确定”等等。如果作为认识对象的法的理由是不确定的自性，那么为什么它的定义不会变成所成立的法呢？例如，就像对所立宗的法产生怀疑一样。怀疑的定义无论是什么，即使与非理由相矛盾，也不会变成理由。任何未见到理由反驳的事物，都是因为该事物本身不可能存在理由的反驳。如果怀疑该事物不可能存在理由的反驳，那么在没有损害性认识的情况下，怀疑损害是不合理的。如是说：损害的认识未生起……
English
Why is that? Because it cannot be determined. For any entity, if there is no possibility of a counter-argument to the reason, then it is stated as such. These words are spoken in consideration of the views of others. Because others believe that even if there is no connection with what is seen or unseen (by us), if it does not exist, the result will not arise, therefore, such a counter-argument to the reason is possible. That is, even if it is not obvious, it sometimes happens, so it cannot be determined that the entity itself does not possess (a certain quality). But for us, who speak of the reason of connection as 'if it does not exist, it will not arise,' a counter-argument to the reason is impossible. This is very certain. Because by means of a single reason that is established by valid cognition, has a connection of essence and qualities arising from that essence, and possesses the reason of 'if it does not exist, it will not arise,' it is able to establish what it is to be established (the conclusion), so it is impossible to have a counter-argument that can establish something contradictory to the nature of that essence on the same subject. Because it is impossible for entities to have two contradictory natures, if there is a contradictory quality, then the natures will be different. If it is possible to establish a contradictory quality, then it is impossible to first establish through valid cognition that the entity has a relationship of 'if it does not exist, it will not arise' with what it is to be established. If we cannot determine for certain that there is no counter-argument to the reason for an entity, even so, if we insist that a counter-argument to the reason is impossible, then why not consider (this insistence) as the definition of reason, according to the consistency of the stated number? (Answer:) Because it has already been said that 'the property to be proven is uncertain,' and so on. If the reason of the property that is the object of cognition is of an uncertain nature, then why would its definition not become the property to be proven? For example, like having doubt about the property of the subject. Whatever the definition of doubt is, even if it contradicts non-reason, it will not become a reason. Any entity for which a counter-argument to the reason has not been seen is because it is impossible for that entity itself to have a counter-argument to the reason. If one doubts that it is impossible for that entity to have a counter-argument to the reason, then it is unreasonable to doubt harm in the absence of damaging cognition. Thus it is said: 'The cognition of harm has not arisen...'