Tibetan
གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པའི་འགྲེལ་པ། གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པའི་འགྲེལ་པ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཧེ་ཏུ་བིནྡུ་བི་བ་རཎ། བོད་སྐད་དུ། གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པའི་འགྲེལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་བསྐྱེད་བ་ཅན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་བསགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡི་རྒྱུ་དག་ངལ་བ་རྣམ་པར་བསལ། །ཤེས་བྱ་མ་ལུས་རབ་འབྱམས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་འཆར་བའི་རི་བོ་ལ་བརྟེན་ནས། །འཇིག་རྟེན་སྙིང་གི་མུན་པ་འཇོམས་མཛད་རྒྱལ་བ་ཉི་མ་གང་ཡིན་དེ་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་རྣམས་ལ་ནི།། དཔྱད་ཟིན་ཀྱང་ནི་དཔྱད་པ་མཛེས། །རྒུན་ནི་བཙིར་བ་གྱུར་ཀྱང་ནི། །མངར་བ་ཅིས་ན་འདོར་འགྱུར་རམ། །འགྲོ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་གང་གི་བློ། །རིགས་ལམ་གནས་ནས་གཞལ་གྱུར་ན། །རྒྱལ་གྱུར་དེ་གསུང་ཟབ་མོ་གང༌། །བདག་བློ་བླུན་པོས་ག་ལ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ལས་ཀྱང༌།། གང་དག་ཁ་ཅིག་བློ་དམན་པ། །ཡོད་པ་རྣམས་ལ་བདག་གིས་ནི། །གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པར་རྣམ་པར་དབྱེ། །ཁ་ཅིག་ནི་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་བྱེད་བ་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་གསུངས་པ་བ་དེ་ཡང་ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་འཇུག་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། །བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཉིད་དམ་ནི། །ཡང་ན་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ལ། །ཇི་སྲིད་དགོས་པ་མ་བརྗོད་པར། །དེ་སྲིད་གང་གིས་གཟུང་བར་བྱ། །ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའི་དགོས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས་དགོས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དོན་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ་དེ་སྐད་སྟོན་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགོས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ནི་དེའི་ཐབས་ངེས་པ་དེ་ཡོད་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཞིང་རྨོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལོ་ཐོག་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ས་བོན་མ་ཡིན་པ་ལས་དབེན་པའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ཐབས་མ་ངེས་པའི་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་རྟོག་ པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐབས་ལས་བྱུང་བའམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཚད་མའི་བྱ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲེལ
Chinese
《正理一滴论》释 《正理一滴论》释 印度语：हेतुबिन्दुविवरण (hetubinduvivaraṇa， हेतुबिन्दुविवरण，hetu-bindu-vivarana，因滴释)。藏语：《正理一滴论》释。顶礼薄伽梵金刚持！为了救护众生的烦恼，具有真正生起的大悲心。积累福德智慧的自性，消除广大之因的疲劳。依靠无垢智慧显现的诸知识无余遍布之山。摧毁世间心之黑暗的胜者太阳，向您顶礼膜拜。对于法称的论典，即使已经研究过，再次研究仍然美好。葡萄即使被压榨，又怎能舍弃其甜味呢？众生心中唯一的光明，如果从理性的角度来衡量，那么殊胜的教言又是什么呢？我的愚钝智慧又怎能理解呢？即便如此，在我看来，有些人智慧低下，为了这些人，我将《正理一滴论》进行分解。有些人认为，撰写解释隐藏意义等论著的必要性，是为了引导听众进入正题。所有的论典，或者某些行为，如果不说明必要性，谁会去接受呢？这是不合理的。因为，通过说明“这部论著的必要性是这个”，就能确定必要的特殊性是方法。因为不符合方法就不会进入，所以具备追求意义的思考，论著就会变得平等。因此，说出与意义相符的话语，表达这种观点是不合理的。因为，具备思考能力的人们，追求必要性的人们，是因为存在确定其方法而产生的。例如，耕田等行为，获得收成等的方法，种子等，与非种子不同的种子等，是必然确定的。否则，从不确定的方法中产生，追求意义，就会被具备思考能力的人们所抛弃。因为，从方法中产生或将要产生的事物，不可能成为量士夫的行为。即使是不确定的，也存在关联。
English
Commentary on the Drops of Reasoning Commentary on the Drops of Reasoning In Indian language: Hetubinduvivaraṇa (हेतुबिन्दुविवरण, hetubinduvivaraṇa, hetu-bindu-vivarana, Explanation of the Drop of Reason). In Tibetan: Commentary on the Drops of Reasoning. Homage to the Bhagavan Vajradhara! With great compassion truly generated to protect beings from afflictions. Accumulating the essence of merit and wisdom, eliminating the fatigue of the vast cause. Relying on the mountain where immaculate wisdom arises, encompassing all knowable things. To the victorious sun who destroys the darkness of the world's heart, I bow with my head. For the works of Dharmakirti, even if studied, further study is beautiful. Even if grapes are pressed, why would one discard their sweetness? The single light in the hearts of beings, if measured from the perspective of reason, what profound teachings are there? How could my foolish mind comprehend them? Nevertheless, even from me, for those who are somewhat less intelligent, I will dissect the Drops of Reasoning. Some say that the necessity of composing treatises that elaborate on hidden meanings and so forth is to lead listeners into the subject matter. All treatises, or certain actions, unless the necessity is stated, who would accept them? This is unreasonable. Because by stating, "The necessity of this treatise is this," the particularity of the necessity is determined as the method. Because one does not enter into what is not a method, therefore, with the thought of pursuing the meaning, the treatise becomes equal. Therefore, stating words that accord with the meaning, expressing this view is unreasonable. Because those who possess thought, those who pursue necessity, arise from the existence of that definite method. For example, actions such as plowing fields, the method of obtaining harvests and so forth, seeds and so forth, seeds distinct from non-seeds, are necessarily determined. Otherwise, arising from an uncertain method, pursuing meaning, will be abandoned by those who possess thought. Because it is impossible for the actions of a reliable person to arise or be about to arise from a method. Even if it is uncertain, there is a connection.
Tibetan
་པ་མ་ཚང་བ་མེད་བའི་ཐབས་ངེས་བར་རུང་བ་འདི་དག་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་པས་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་དེས་ན་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་ངོ༌། །ངེས་པ་ཡང་ཚད་མ་ཁོ་ནས་ཡིན་ན་དགོས་པའི་ངག་ལ་ཚད་མ་མེད་དེ། སྒྲ་རྣམས་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཚད་མ་དེ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཐབས་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ། །གང་གིས་ཇི་ལྟར་དོན་གང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བར་དེས་རྗེས་སུ་མི་སྒྲུབ་པོ། །གཞན་བསམས་ནས་གཞན་དུ་བརྗོད་པས་འཇུག་པ་ན་སླུ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དགོས་པའི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་དགོད་བ་དེའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞིང་རྨོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལས་ས་བོན་དང་ས་བོན་མ་ཡིན་པར་ངེས་པས་འཇུག་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དགོས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཐབས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་བརྗོད་པ་ལས་སྔར་ཡོང་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང༌། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་དེ་ནི་རིགས་པའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེའི་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྣམས་མཐོང་བས་ཅི་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་པའི་དགོས་པའམ། གཞན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོའི་ཐེ་ཚོམ་སྔར་འཇུག་པ་ན་གང་གིས་བསལ་བར་ནུས། གཞན་ཡང་ཅི་འདི་དགོས་པ་མེད་པ་འམ། ཡང་ན་ཁོ་བོ་ཅག་མངོན་པར་འདོད་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པ་འཇུག་པ་སྲིད་པས་དགོས་པའི་ངག་ཉེ་བར་དགོད་པ་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་དགོས་པ་སྤངས་པའི་ངག་གམ་དེའི་དོན་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྩོམ་པ་བྱེད་པའམ་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སེའུ་བཅུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་དང༌། བྱ་རོག་གི་སོ་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་འམ་འདིའི་དོན་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་ དམིགས་པས་རྒོལ་བ་ན། དེ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་དགོས་པའི་ངག་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །དེ་ལ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་འདིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ངག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ནི་ངག་གི་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་དེ་ཚིག་གི་ནང་ཚན་རྣམས་དང
Chinese
因此，由于这些没有遗漏的、确定可行的方便法门能够成就想要表达的果实，因此具有分别念的人会进入，所以完全不会舍弃。如果确定仅仅依靠量，那么必要的语言就没有量，因为声音和外境的意义没有关联。想要表达的量，对于它如何进入事物也没有确定性，因此详细阐述的必要性，对于特殊的方法没有确定性。谁想要表达什么样的意义，它如何不会随之成立呢？因为想到其他而说成其他，进入时会见到欺骗，所以对于所有世间人都没有信任。如果将必要的差别靠近放置，成为它的方便的详细阐述的对境产生怀疑，因此说它从耕田等本身确定是种子和非种子而进入。不是的，对于必要的差别的方便产生怀疑，是在表达它之前就产生的，因此是成立和损害的量不存在，那是从理性的力量而来的缘故。为了显示随之推断的必要性等，见到详细阐述的那些，这难道是显示随之推断的必要，或者稍微是其他呢？像这样的事物的怀疑，在先前进入时，谁能够消除呢？另外，这难道是没有必要的，或者我们是想要了解具有显现的必要呢？由于进入是可能的，所以靠近放置必要的语言没有意义。因此，凡是舍弃必要的语言，或者对于它的意义具有分别念而造作或者显示都不会发生，例如名为“第十个苹果”等的语言，以及像乌鸦的牙齿的分别念一样。这或者这的意义也是没有必要的，因为没有观察到特殊性而反驳时，为了说它没有成立，所以首先放置必要的语言。对于此，为了显示它，名为“为了显示它”的词语的自性，就说了详细阐述的必要，就像用语言要表达的事物的领悟是语言的必要一样，它也存在于此，即词语的组成部分等。
English
Therefore, since these certain and feasible methods without omission can accomplish the desired fruit of expression, those with discernment will enter, so they will not be completely abandoned. If certainty is only through valid cognition, then necessary speech has no valid cognition, because sounds and external meanings have no connection. The valid cognition that wants to express also has no certainty about how it enters into things, so the necessity of detailed explanation has no certainty about special methods. How can it not be established accordingly, whatever meaning one wants to express? Because one thinks of something else and speaks of something else, deception is seen upon entering, so there is no trust in all worldly people. If the necessary distinction is placed close, and doubt arises in the object of detailed explanation that becomes its means, therefore it is said to enter from the very act of plowing fields, etc., determining whether it is a seed or not a seed. It is not so, because doubt arises about the means of necessary distinction before it is expressed, so the valid cognition that establishes and harms does not exist, and that comes from the power of reason. In order to show the necessity of inference, etc., seeing those detailed explanations, is this the necessity of showing inference, or is it something else? Who can eliminate such doubt about things when entering beforehand? Furthermore, is this unnecessary, or do we want to know that we have the necessity of manifestation? Since entry is possible, placing necessary speech close is meaningless. Therefore, whatever speech abandons necessity, or those who have discernment about its meaning, will not create or show, like the speech called "the tenth apple," etc., and like the discernment of a crow's tooth. This or its meaning is also unnecessary, because when refuting without observing the particularity, in order to say that it is not established, the necessary speech is placed first. For this, in order to show it, the nature of the words called "in order to show it" speaks of the necessity of detailed explanation, just as the realization of what is to be expressed by language is the necessity of language, and it also exists here, namely the components of words, etc.