Tibetan
ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཀྱང་ཚིག་ནི་ལོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ནི་བསྐལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དམ་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཅི་དེ་ལ་ཚིག་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། འདི་ལྟར་དཔེ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་མི་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྨྲའམ། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ལ་སྨྲ་སྙམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཚུལ་དེ་གཉིས་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ། ལྡོག་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། ཡང་མ་ངེས་པ་ཁོ་ནའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འབྱེད་པ་དང༌། འཛུམ་པ་དང༌། བརྐྱང་བ་དང༌། བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །བདག་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་གནས་པའོ། །གསོན་པོའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ནི་ཤི་བའི་ལུས་བསལ་ཏོ། །འདི་རེ་རེ་ཤིང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་དང་བཅས་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་ལས་གང་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་གནས་ཕུང་པོ་གཞན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕུང་པོ་ནི་གཉིས་ཏེ། བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་མ་གཏོགས་ པ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེ་བདག་དང་བཅས་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་གཉིས་ལས་ལོག་སྟེ། གཞན་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མི་སྲིད་ཅེ་ན། བདག་གནས་པ་དང༌། རྣམ་པར་གཅོད་པ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནས་པ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་གནས་པ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དག་སྟེ། གནས་པ་ནི་ཡོད་པའོ། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་མེད་པའོ། །བདག་གི་གནས་པ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་བདག་ཉིད་གནས་པ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དག་གོ ། དེ་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ། འདི་ལྟར
Chinese
如果不是这样，那么从非遍知者那里，言辞也不是颠倒的。为了显示随行产生的怀疑。因为遍知者和离欲者是劫，所以怀疑他们是否有言辞等，这样说了。因为遍知者本身和离欲者本身不是感官的行境，所以怀疑他们是否有言辞。就像这样，在例子中显示的这个人，是遍知者吗？会说吗？或者不是遍知者而说呢？对此没有确定。如果对这两种方式都怀疑，就是不确定，也就是说，当对随行或相违都产生怀疑的时候。这又是不确定之因的似因。为了显示例子，例如因为具有生命等。活着的身体是有我的，就像这样说了。生命等就是生命等，等等的声音包括张开、微笑、伸展、收缩等。所谓有我，就是我作为享受的所依而存在。所谓活着的身体，就是排除了死去的身体。为了显示对每一个都产生怀疑，从有我和无我之中，生命等会存在于哪个蕴聚中呢？没有其他的蕴聚，这样说了。蕴聚有两种，有我和无我，除了这些没有其他的。如果具有生命等是事物的法性，那么它从有我和无我两者中脱离，会存在于哪里呢？为什么不存在第三种蕴聚呢？因为我和存在、断除守护着一切，这样说了。存在和断除就是存在和断除，存在就是有，断除就是没有。我的存在和断除就是我自己的存在和断除。这两者包括了一切事物，就像这样
English
If it is not so, then even from non-omniscient beings, words are not reversed. In order to show the doubt arising from following. Because the omniscient and the desireless are kalpas, therefore there is doubt whether they have words, etc., it is said. Because the omniscient himself and the desireless himself are not the objects of the senses, therefore there is doubt whether they have words. Just like this, is the person shown in the example an omniscient being? Will he speak? Or is he not omniscient and speaks? There is no certainty about this. If there is doubt about these two ways, it is uncertain, that is, when doubt arises about both following or contradiction. This is again a pseudo-reason of uncertain cause. In order to show the example, for example, because of having life and so on. The living body is with self, it is said like this. Life and so on are life and so on, and the sound of etc. includes opening, smiling, stretching, contracting, and so on. The so-called having self is that I exist as the basis of enjoyment. The so-called living body excludes the dead body. In order to show that there is doubt about each one, from among having self and not having self, in which aggregate will life and so on exist? There is no other aggregate, it is said. There are two aggregates, having self and not having self, and there are no others except these. If having life and so on is the dharma of things, then it is separated from both having self and not having self, where will it exist? Why does the third aggregate not exist? Because I and existence and severance protect everything, it is said. Existence and severance are existence and severance, existence is being, and severance is non-being. My existence and severance are my own existence and severance. These two include all things, like this
Tibetan
་གང་ལ་བདག་མེད་གནས་པ་དེ་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ལྟ་ག་ལ་སྲིད་དེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་དག་ལ་ལྡོག་པར་མ་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ལས་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་གནས་པར་ཡང་ངེས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་དང་བཅས་པའམ། བདག་མེད་པ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་བྱ་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་དང་བཅས་པ་འམ། བདག་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་དངོས་པོའམ། བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་མ་མཐོང་ངོ༌། །དེའི་ཕྱིར་གནས་པར་ངེས་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་བས་ན་གསོན་པོའི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གསོན་པོའི་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བདག་དང་བཅས་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་དང་མ་བྲལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཇུག་བསྡུས་ཏེ། ལྡོག་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། ། བདག་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཇུག་པ་སྡུད་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ལྡོག་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལ་དེ་གཉིས་མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་དང་བཅས་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་ལས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་མེད་པར་ངེས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་དང་བཅས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་དེ་ལྟར་མེད་པར་ཡང་མ་ངེས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མེད་པར་ངེས་པར་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།
Chinese
凡是安住于无我的，那就是有我的。除了它以外，其他一切都是无我的。因此，怎么可能有第三种蕴呢？像这样，暂时与命等相关的，以及无我的那些，都未成立为相异。如果从这两者相异未成立，那么对于它就会有随行，如果这样说。因此，说这两者不一定安住于其中之一。具有命等，是有我还是无我，不能确定。为什么呢？因为在成立有我或无我时，命等没有成立的缘故。说的是，对于确定为有我的事物，或者确定为无我的事物，具有命等的情况是没有见到的。因此，怎么可能有确定的安住呢？因此，所谓与活着的身体相关的命等，在进行归纳时，是显示部分之法，即对“与活着的身体相关”这个词进行了解释。存在于何处，那本身就是与活着的身体相关的，这是部分之法的词语。因为没有成立从所有有我和无我中相异，所以没有脱离这两者，这表明了没有相异，以此来总结。 因为没有成立仅仅在唯一的我上，所以对于它没有随行，这总结了没有随行，像这样，暂时随行和相异两者没有成立为相异。那么，对于它，是否也确定没有这两者呢？因此，说从有我和无我中，没有确定没有它的随行和相异两者。就像对于有我，不确定有随行和相异两者一样，也不确定没有，对于无我，也应当这样说。即使不确定有，最终也没有，为什么不会变成确定没有呢？因此，说随行和相异两者是互相区分的自性。
English
Whatever abides in selflessness is with self. Everything else apart from that is selfless. Therefore, how could there be a third aggregate? Thus, for the time being, those associated with life and so forth, and those that are selfless, are not established as distinct. If distinctness from these two is not established, then there will be concomitance with it, if it is said. Therefore, it is said that it is not certain that it abides in one of these two. It cannot be determined whether having life and so forth is with self or without self. Why is that? Because when establishing with self or without self, life and so forth are not established. It is said that having life and so forth is not seen in things that are determined to be with self, or in things that are determined to be without self. Therefore, how can there be a determined abiding? Therefore, the so-called life and so forth that are related to a living body, when summarizing, show the dharma of a part, that is, the term "related to a living body" is explained. Whatever it exists in, that itself is related to a living body, which is the term for the dharma of a part. Because it is not established as distinct from all with self and without self, it is not separated from these two, which concludes by showing no distinctness. Because it is not established on the single self alone, therefore there is no concomitance with it, which concludes by showing no concomitance. Thus, for the time being, both concomitance and distinctness are not established as distinct. So, is it also certain that these two are not present in it? Therefore, it is said that from with self and without self, it is not certain that there is no concomitance and distinctness of it. Just as it is not certain that there is concomitance and distinctness for with self, it is also not certain that there is not, and the same should be said for without self. Even if it is not certain that there is, it is ultimately not, why would it not become certain that there is not? Therefore, it is said that both concomitance and distinctness are of a nature that mutually distinguishes.