Tibetan
་ཤེས་པ་དང༌། དབང་པོ་རྣམས་དང༌། ཚེ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་འགག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། དབང་པོ་དང༌། ཚེ་འགག་པའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་འཆི་བ་གང་ལ་འཆི་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། དབང་པོ་དང༌། ཚེ་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་པ་དག་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་འཆི་བ་ཁས་ལེན་གྱི་སྐམ་པ་ཙམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཤིང་དག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་འཆི་ བ་ཤིང་དག་ལ་མི་སྲིད་པའོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ཅན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་གྲངས་ཅན་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་ཚེ། གྲངས་ཅན་ན་རེ་བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རམ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཚད་མར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་སྐྱེ་བ་འམ་མི་རྟག་པར་ནི་གྲངས་ཅན་བདག་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ནི་ཅི་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་བདག་ཉིད་དམ། དེའི་གཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ། གཏན་ཚིག་བདག་ཉིད་དམ། དེའི་གཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དཔེ་ནི། དཔེར་ན་མེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རླངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རླངས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རླངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་དངོས་པོ་ནི་རླངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། རླངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འབྱུང་བ་རྣམས་འདུས་པ་ནི་འབྱུང་བ་འདུས་པ་སྟེ། མེ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱེད་ན་གང་གི་ཚེ་འདི་ཅི་རླངས་པའམ། རྡུལ་ལམ། དུ་བ་འམ། ཁུག་རྣ་ཡིན་ཞེས་རླངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་སྒྲ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། རི་སུལ་འདི་ན་རྨ་བྱ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྨ་བྱའི་སྒྲ་འབྱིན་པ་ནི་རྨ་བྱའི་སྒྲའོ། །རི་སུལ་ནི་རིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་རྨ་བྱའི་སྒྲ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། རིས་སུལ་འདི་ན་རྨ་བྱ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཚད་མར་བྱེད་ན། དེ་ན་རྨ་བྱའི་སྒྲ་གྲགས་པ་ནི་དེས་ན་འདོད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་རི་སུལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །ཇི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞེ་ན། སྒྲ་གྲགས་པའི་ཡུལ་མི་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྨ་བྱའི་སྒྲ་དེ་གྲགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། རྨ་བྱའི་སྒྲ་འདི་རི་སུལ་གང་ན་གྲགས་ཞེས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདག་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་ན་གནས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཐམས་ཅད་ན་དམིགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་བར་སྦྱར་རོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་དམིགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དོ། །སུ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ན་དམིགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ན་ཐམས་ཅད་ན་དམིགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པར་བརྗོད་པའི་བདག་དེ་ཉིད་མ་གྲུབ་བོ། ཕ་རོལ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡིན་ཞེས་གྲགས་ལ་དེ་དག་ཀྱང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་ངས་པའི་ལྷ་སྦྱིན་ལ་དམིགས་སོ། །བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱིར། བདག་ནི་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པར་ངེས་སོ་ཞེའོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའི་ཚུལ་གཅིག་མ་གྲུབ་ན་ཡང་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་བ་ལ་མ་གྲུབ་ན་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་འམ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་བའི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་རྟག་གོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ལ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ། །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ། །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་བ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་ ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །རེག་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་རྟག་གོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །དེས་ནི་མཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་དེ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཡང་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་ལ། གང་གི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚོ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་མི་ལ་ལ་ཞིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའམ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་མི་ལ་ལ་ཞིག་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེའི་སྨྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མ་ངེས་པ་དེ་མིང་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་པས་འདི་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཞིག་སྨྲ་བར་མ་མཐོང་བ་ལ། མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་ན་འདི་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྨྲ་བ་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡུལ་བལྟར་མི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྨྲ་བར་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཡུལ་བལྟར་མི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་བར་བཟོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པ་ལ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་བལྟར་མི་སྣང་བའི་མི་དམིགས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་སྨྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་
Chinese
识，以及诸根，以及命，这些词语要分别组合。这些的止息是识，以及诸根，以及命的止息。那个特征，在何处死亡，那个死亡就是以识，以及诸根，以及命的止息的特征而死亡。佛陀们是承认那样的死亡，而不是仅仅承认枯竭。而且，那种死亡在树木等上是不可能的。说“因为在树木等上是不可能的”就是指那种死亡在树木等上是不可能的。为了成立快乐等没有心识，而生起或者无常本身，对于数论派的论敌来说是没有成立的。当数论派说快乐等是没有心识的，因为是生起的或者无常的时候，如果对佛教徒进行衡量，那么，快乐等生起或者无常，对于数论派本身来说是没有成立的，因为他的任何东西都没有生起和坏灭。同样，如果对它的自性或者它的基础产生怀疑，就说没有成立。当对理由的自性或者它的基础产生怀疑的时候，那时就成了相似成立的理由。这里的例子是，例如，为了成立火，对蒸汽等事物产生怀疑的诸要素的集合等。凡是蒸汽等，那些就是蒸汽等。那些的事物就是蒸汽等的事物，是蒸汽等的体性的同义词。诸要素的集合就是要素集合。为了成立火，如果把那个作为理由，那么，当怀疑这个是什么，是蒸汽吗？是灰尘吗？是烟吗？是雾气的时候，就成了对蒸汽等事物产生怀疑的未成立的相似理由。为了显示对它的基础产生怀疑，例如，因为听到孔雀的叫声，所以说“这个山谷里有孔雀”等。发出孔雀的叫声就是孔雀的叫声。山谷就是山的一侧。如果有人这样说，因为听到孔雀的叫声，所以这个山谷里有孔雀，如果作为衡量，那么，在那里，听到孔雀的叫声，因此与意愿相关的山谷就成了怀疑的对象。如何怀疑呢？
English
Consciousness, as well as the faculties, and life, these words should be combined separately. The cessation of these is the cessation of consciousness, as well as the faculties, and life. That characteristic, where death occurs, that death is death by the characteristic of the cessation of consciousness, as well as the faculties, and life. The Buddhas acknowledge such death, but not merely the exhaustion. Moreover, such death is impossible in trees, etc. Saying "because it is impossible in trees, etc." means that such death is impossible in trees, etc. To establish that happiness, etc., is without consciousness, and that arising or impermanence itself is not established for the Samkhya opponent. When the Samkhya says that happiness, etc., is without consciousness, because it arises or is impermanent, if it is measured against the Buddhist, then the arising or impermanence of happiness, etc., is not established for the Samkhya itself, because nothing of his arises or perishes. Similarly, if there is doubt about its nature or its basis, it is said to be unestablished. When there is doubt about the nature of the reason or its basis, then it becomes a seemingly established reason. Here, the example is, for example, to establish fire, the collection of elements, etc., that doubt steam, etc. Whatever is steam, etc., those are steam, etc. Those things are the things of steam, etc., which is synonymous with the nature of steam, etc. The collection of elements is the collection of elements. To establish fire, if that is taken as the reason, then when doubting what this is, is it steam? Is it dust? Is it smoke? Is it mist?, it becomes an unestablished similar reason that doubts steam, etc. To show doubt about its basis, for example, because the sound of a peacock is heard, it is said, "There is a peacock in this valley," etc. Emitting the sound of a peacock is the sound of a peacock. The valley is one side of the mountain. If someone says, because the sound of a peacock is heard, there is a peacock in this valley, if it is taken as a measure, then there, hearing the sound of a peacock, therefore the valley related to the intention becomes an object of doubt. How to doubt?
Chinese
就像说不确定声音发出的地方一样。就像怀疑孔雀的声音是从哪里发出的，怀疑孔雀的声音是从哪个山谷发出的。如果所立宗不成立，那也是不成立的。例如，在证明“我”存在于一切之中时，就像一切所缘的功德一样。普遍存在就是存在于一切之中，是“存在于一切之中”的同义词。要分析“在一切之中所缘的功德”这句话的词义。它的本体就是一切所缘的功德。如果有人用“在一切之中所缘的功德”来证明“我”存在于一切之中，那么这就成了所依不成立的因。像这样，如果所说的“我”具有“在一切之中所缘的功德”的法，那么这个“我”本身就不成立。对方的论述是这样的：快乐等是“我”的功德，而且它们也是以存在于一切境中的自在天为所缘的。因为没有行为，所以“我”没有去来。因为它的所有功德都是所缘，所以“我”一定存在于一切之中。第三品。同样，如果反方不具有不存在的特点，那么也像是未决定的因。也就是说，如果反面不成立，那么就应该看作是未决定的因的假象。为了说明这一点，例如，在证明声音是常法等时，可量性等法存在于同品和异品的一切，或者存在于其中的一部分，就像这样。凡是常法等，就是常法等。同样，凡是可量性等法，就是可量性等。因为是可量，所以在证明“声音是常”时，可量性存在于同品和异品的一切中。在证明“因为是无常，所以声音不是立即产生的”时，无常性存在于同品的一部分中，而存在于异品的一切中。在证明“因为是无常，所以声音是立即产生的”时
English
It is said to be like not knowing the place where the sound originates. It is like doubting where the sound of the peacock comes from, doubting which valley the sound of the peacock comes from. If the proposition is not established, then it is also not established. For example, when proving that "I" exists in everything, it is like the merit of all objects of perception. Universally existing is existing in everything, which is a synonym for "existing in everything." One must analyze the meaning of the phrase "merit of all objects of perception." Its essence is the merit of all objects of perception. If someone uses "merit of all objects of perception" to prove that "I" exists in everything, then this becomes a reason where the basis is not established. Like this, if the "I" that is spoken of has the dharma of "merit of all objects of perception," then this "I" itself is not established. The opponent's argument is like this: happiness and so on are the qualities of "I," and they also have the Ishvara existing in all realms as their object of perception. Because there is no action, "I" has no going or coming. Because all of its qualities are objects of perception, therefore "I" must exist in everything. Third Chapter. Similarly, if the opposite side does not have the characteristic of non-existence, then it also appears like an undecided reason. That is to say, if the opposite side is not established, then it should be regarded as an illusion of an undecided reason. To illustrate this, for example, when proving that sound is permanent, etc., the dharma of measurability, etc., exists in all of the similar and dissimilar classes, or exists in a part of them, like this. Whatever is permanent, etc., is permanent, etc. Similarly, whatever is the dharma of measurability, etc., is measurability, etc. Because it is measurable, when proving that "sound is permanent," measurability exists in everything that is similar and dissimilar. When proving that "because it is impermanent, sound is not produced immediately," impermanence exists in a part of the similar class, and exists in everything that is dissimilar. When proving that "because it is impermanent, sound is produced immediately"
Chinese
为了证明是无常，无常本身存在于所有顺同品方，而存在于异品方的一部分。为了证明声音是常，因为不是触及，不是触及本身存在于顺同品方和异品方双方的一部分。这显示了四种共同不定。同样，即使对那个道理本身产生怀疑，也只是不定，也就是说，在异品方不存在。当产生怀疑的时候，那个时候也是不定。为了举例说明，例如，为了证明某个想要说话的人不是一切智者，或者具有贪欲等，就像说话等法一样，这样说道。如果有人说，某个想要说话的人，因为说话，所以不是一切智者，同样，如果说仅仅因为说话，所以具有贪欲等，那么，他的说话等法就只是不定。如果问，那个不定叫什么名字？回答说，从异品方退回就是怀疑。这里因为对从异品方退回存在怀疑，所以这是对异品方产生怀疑，即怀疑退回的同义词。对于一切智者，没有看到说话，因为没有看到，难道不是成立了退回吗？如果这样，为什么说这是不定呢？因此，说一切智者的说话没有被观察到，像这样没有观察到的情况，仅仅因为对境不显现，就是怀疑的原因。即使已经确定没有看到一切智者说话，但是这种没有观察到，因为是对境不显现的自性，所以也是怀疑的原因，但不能容忍成立退回。因此，从不是一切智者中返回的说话等退回，就是变成怀疑，这是因为对境不显现的没有观察到仅仅是怀疑的原因。从不是一切智者中返回的一切智者本身，就是说话的特征的理由。