Tibetan
ང་དུ་བས་མེ་བསྒྲུབས་ཏེ། གྲང་བ་ཟློག་བར་བྱེད་ལ། དེད་ལོག་ན་གང་ན་ཡང་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་མེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་དེར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བའི་མེ་དེ་ལྷ་བུ་ཁོ་ནས་མི་དམིགས་པས་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་འདུ་བ་ཉིད་དོ། །གང་དག་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་གཉིས་བྱ་བ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་གིས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་འདུའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་དེ་ནི་བཏགས་པས་འདུ་བ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་བཅའ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། བརྒྱུད་པའི་དོན་ཡང་མི་འཐད་དོ། །རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་མི་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མས་བཟློག་པར་བརྗོད་པས་འདུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་གང་དང་མཐུན་པར་འགྱུར། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནམ། དེར་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེ་ན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མཐོང་བ་གོམས་པ་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས། བདག་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་རྣམས་མཐོང་བ་ནི་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཐ་དད་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་གོམས་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པ་རྟོག་པ་ནི་དགག་པ་ཡིད་ཆེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡང་ན་རྣམས་པར་དཔྱད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་ཞེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨོས་ཀྱི། འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་ནི་དེ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་ སྙད་སྒྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པའི་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དང༌། རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་མི་དམིགས་པའི་དགག་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་གང་བ་དེ་དག་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་ཁོ་ན་དག་ལས་དམིགས་པ་དང༌། མི་དམིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱེ་བྲག་དེ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ཚེ་མི་མཐུན་པ་ཅན་དགག་པར་ནུས་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཞན་དག་ལ་ནི་འགལ་བ་དང༌། རྒྱུ་དང༌། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འགལ་བ་དང༌། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་ནི་འགལ་བ་དང༌། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་མི་འགྲུབ་པ་ལ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་དག་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་འགལ་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་ལ། འགལ་བ་མེད་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྲུབ་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པ་གང་དག་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ནི་འགའ་ཞིག་ཉེ་བས་མི་སྣང་ན་ནི་དེ་དང་འགལ་པར་ཡིད་ཆེས་པར་ཡང་ནུས་ལ། གང་དག་འགའ་ཞིག་ཉེ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འདུག་སྟེ། དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་གང་ཡོད་ན། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་སྔོན་མ་མཐོང་བ་གང་ཞིག་དམིགས་བ་ལ། དེ་ནི་དེ་མེད་པར་ནི་མི་དམིགས་ན། དེ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་དེ་གཉིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ངེས་པར་བྱེད་ལ། གང་མེད་ཀྱང་གང་ཞིག་དམིགས་པ་དེ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མེད་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལར་རེ་ཞིག་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་བ་དམིགས་བའི་རིག་བྱར་ གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་ལས་གཞན་པས་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་ཅེ་ན། བསྐལ་པའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་དང༌། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་བསྐལ་བའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དང༌། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མ་ལོག་ཀྱང་དོན་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚད་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྐལ་བའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། ཚད་མ་ལོག་ཀྱང་དོན་མད་པར་གྲུབ་བོ། །ཚད་མ་ནི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ཚད་མ་ལོག་པས་རྒྱུ་ཙམ་ལྡོག་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །རིགས་པའི་ཐིགས་པའི་རྒྱ་ཆེར་འབྲེལ་བ་སློབ་མ་ལ་ཕན་པ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཞར་ལ་རང་གི་དོན་དང༌། གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལས་རང་གི་དོན་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། འདི་སྐད་དུ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་སོ། འདིས་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ན་བརྗོད་པ་སྟེ་ཚིག་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་ན་འདི་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའོ། །འདི་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྟགས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཚུལ་གསུམ་བའི་རྟགས་ཏེ། བརྗོད་པ་ལ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ན། ཇི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་ནི་ཚིག་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་བ་དེར་སྒྲོ་བཏགས་པས། ཚིག་དེ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་དེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ཚིག་ཏུ་འགོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དོ། ། ༄༅། རྣམ་པ་གཉིས་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་དང༌། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་པས་འདི་ནི་ཆོས་མཐུན་པའོ། །ཆོས་དེའི་དངོས་པོ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། འདི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དང༌། ལྡོག་བ་དང་ལྡན་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད
Chinese
我用火来取暖，可以驱散寒冷，如果反过来，无论在哪里，都会产生像“毛发竖立”这样的现象，从而证明没有火。这也就是说，以火为目标而产生的知识，并非仅仅因为没有看到火而无法确定，而是属于无法确定自性的范畴。有些人认为，果和因两者在作用上没有差别，因此没有区别地进行推断，并说它们属于无法确定自性的范畴，但他们的说法只是名义上的归类，并非真正的归类。即使是承诺的一个方面，也会变成似是而非的理由，并且传递的意义也不合理。对于自性相违的显现等等，如果说可以用不一致的量来反驳，那么什么会与什么相符呢？对于自证的推论来说，难道不可能进行陈述吗？如果问，在那里，无法确定的陈述有十一种差别，那么，正因为如此，通过习惯于看到陈述，自己也能像那样理解区分，所以才说对于自证的推论也显示了差别。看到陈述就是理解。将事物显现为不同就是习惯。因此，因为非常习惯于陈述，所以在某个时候，自己会进行分析思考，那时，仅仅通过陈述的方式就能理解，因此，对于自证的推论也显示了无法确定的陈述的差别。分析思考就是否定和确信的同义词。或者，分析思考就是理解，也就是区分理解的同义词。虽然说了自性无法确定的差别，但对于果无法确定来说，因为没有那个，所以，如果问，如何才能不迷惑呢？因此，对于所有证明不存在的名称的无法确定，无论是自性相违的显现等等，还是原因等等的无法确定，凡是所说的否定，都应该仅仅从作为目标对象的知识中，来理解显现和无法显现。也就是说，那个差别是证明不存在的名称的。
English
I use fire to warm myself and dispel the cold. Conversely, if anywhere, phenomena like "hair standing on end" occur, it proves the absence of fire. That is to say, the knowledge that arises with fire as its object is not determined solely by not seeing the fire, but belongs to the category of not determining self-nature. Some people believe that there is no difference between the effect and the cause in terms of function, so they infer without distinction and say that they belong to the category of not determining self-nature, but their statement is only a nominal classification, not a real classification. Even one aspect of a commitment can become a seemingly valid reason, and the meaning conveyed is also unreasonable. Regarding the appearance of contradictory self-nature, etc., if it is said that it can be refuted by an inconsistent measure, then what will be consistent with what? For self-proving inferences, is it impossible to make a statement? If asked, there, the statement of non-determination has eleven differences, then, precisely because of this, by being accustomed to seeing the statement, one can also understand the distinction in the same way, so it is said that the difference is also shown for self-proving inferences. Seeing the statement is understanding. Making things appear different is habit. Therefore, because one is very accustomed to statements, at some point, one will analyze and think, and at that time, one can understand only through the way of the statement, therefore, for self-proving inferences, the difference of the statement of non-determination is also shown. Analytical thinking is a synonym for negation and conviction. Or, analytical thinking is understanding, which is a synonym for distinguishing understanding. Although the difference of non-determination of self-nature is mentioned, for the non-determination of the effect, because there is no that, so, if asked, how can one not be confused? Therefore, for all non-determinations that prove the name of non-existence, whether it is the appearance of contradictory self-nature, etc., or the non-determination of causes, etc., all the negations that are said should be understood only from the knowledge that is the object of the target, to understand appearance and non-appearance. That is to say, that difference is the name of proving non-existence.
Chinese
应当观察所有关于未见的多种解释。如果未见是由于原因等成为可见的对象，那么那时才能成立对结果等的否定，否则就不是。自性相违等，如果也是成为可见的对象，那时才能否定不一致者，否则就不是。为什么呢？因此，说对于其他，相违、原因和结果的有和无不能成立。相违、原因和结果的有和无，就是相违、原因和结果的有和无，对于那些不能成立的，就那样说。那就是说，对于那些不是成为可见的对象，相违也不能成立，没有相违也不能成立。原因和结果的有也不能成立，原因和结果的无也不能成立，这将显示出来。像这样，对于那些成为可见的对象，持续进入，如果看到的人们因为某些接近而不显现，那么也能相信与此相违背，对于那些某些接近却仍然如故的，就确定对于那个可见的对象没有相违。同样，如果存在成为可见的对象，对于成为可见的对象，先前未见的事物显现，如果未见它不存在，那么它就是由此产生的，这样就确定这两者是原因和结果的事物。如果不存在，那么显现的事物，这两者就被认为是原因和结果的无。因此，暂时已经讲述了成立不存在的名称，从成为可见的对象中区分出未见。那么，除此之外还能成立什么呢？说“时间的处所，未见，现量和比量颠倒的特征是怀疑的原因”，时间的处所，现量和比量颠倒的自性，那是怀疑的原因，而不是事物不存在的名称的理由。为什么呢？即使量颠倒，也不能成立无意义。
English
All the various explanations of the unseen should be observed. If the unseen arises from causes, etc., becoming visible objects, then at that time the negation of results, etc., can be established; otherwise, it is not. Similarly, if inherent contradictions, etc., are also visible objects, then at that time it is possible to negate what is inconsistent; otherwise, it is not. Why? Therefore, it is stated that for others, the presence and absence of contradiction, cause, and effect cannot be established. The presence and absence of contradiction, cause, and effect are indeed the presence and absence of contradiction, cause, and effect. It is said in this way that these cannot be established. That is to say, for those that are not visible objects, neither contradiction nor the absence of contradiction can be established. Neither the presence of cause and effect nor the absence of cause and effect can be established. This will be shown as follows: For those who see objects that have become visible and continuously enter, if something is not visible due to proximity, then one can believe that it contradicts it. For those who remain the same even when something is close, it is certain that there is no contradiction for that visible object. Similarly, if there is a visible object, and something previously unseen appears as a visible object, if it is not seen as non-existent, then it arises from it, and thus these two are determined to be cause and effect. If something does not exist, then the object that appears is considered to be the absence of cause and effect. Therefore, for the time being, the establishment of the term "non-existence" has been explained, distinguishing the unseen from the visible object. So, what else can be established besides that? It is said that "the unseen realm of time, the characteristics of direct perception and reversed inference, are the cause of doubt." The nature of the realm of time, direct perception, and reversed inference is the cause of doubt, but not the reason for the term "non-existence of things." Why? Because even if the valid cognition is reversed, it cannot be established as meaningless.
Chinese
说“哦”这个词。不成立量的特征是，劫末之境不可见，即使不成立量，也成立为无意义。量是意义的果，因此，即使不成立量，也不能成立仅仅是因的反转。《正理滴论》的广释，第二章有益于学生。 此外，在宣说正确知识的同时，承诺自义和以他义的差别进行推论分为两种，其中自义已详细阐述完毕。为了宣说他义的推论，因此这样说：他义的推论是具有三种相的理由的陈述。因为通过它来陈述，所以称为陈述，即词语。因为它具有三种相，所以它是具有三种相的。这既是具有三种相的，也是理由，所以是具有三种相的理由，对于陈述来说，就是这样称呼的。如果说推论是正确的知识，那么，如何成为推论的词语呢？因此，说“因为在因上施设果”，意思是说，因是词语，果是推论，因为在那里施设，所以说词语本身就是推论，因为是推论的因，所以称为推论，这是总结性的词语。 说是两种，这是与他义的推论相联系的。如果说是具有三种相的理由的陈述，那么，如何说是两种呢？说“以结合的差别”。结合就是词语的安排，因此，以差别来说，就是两种。 什么是这两种呢？说是“具有顺同性，和具有不顺同性”。因为这是顺同的，所以这是顺同的。该法的实体就是顺同性。具有该法的就是具有顺同性。因为这是不顺同的，所以是不顺同的。不顺同的实体就是不顺同性。具有该法的就是具有不顺同性，是具有随行和具有相违的同义词。如果具有随行就是顺同性