Tibetan
ལ་ཕྱིས་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་སྲིད་ཡུལ་མཐོང་བ་ལ་བརྡ་གཟོ་ཞིང་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡུལ་ལྡོག་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ཡུལ་ཅན་རིག་པ་ཡང་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བརྡའི་དུས་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་བརྡར་ཐལ་ལོ། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གང་དང་སྒྲ་གང་འགོད་པའི་དུས་ན་ཞིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་བརྡ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་སྒྲ་འགོད་པའི་དུས་ལས་སྔར་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོང་པའི་བ་ལང་དང་ལྷ་སྦྱིན་དག་བཞིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་རིག་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འགོད་པའི་དུས་ན་ཞིག་པ་ཡིན་ནོ། ། རང་གི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཡོད་ན་སྒྲ་གཟོ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡོད་ན་ཡང་སྒྲ་འགོད་པ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་དང་རིག་པ་དག་ནི་མཐོང་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་བྱ་བརྡའི་དུས་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྡ་ནི་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དག་གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཞིག་པའི་རང་རིག་པས་བརྡ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲ་གཟོ་བའི་འོག་རོལ་གྱི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལ་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྒྲ་གཟོ་བའི་དུས་ཉིད་ན་ཞིག་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲ་གཟོ་བའི་འོག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་རིག་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་འདི་དག་ནི་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདི་ནི་དོན་གཞན་ཡིན་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་རིག་པས་ནི་སྒྲ་འགོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་དུས་མཉམ་པར་འབྱུང་བ་གཞན་གྱིས་ནི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་གཅིག་པ་དག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་དུས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལོག་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སྔར་ཞིག་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་
Chinese
因此，后来才进行表诠。如果想要在见到境的时候进行表诠，那么境就会转变，因为它是刹那性的。由于它与境没有差别，因此有境的觉识也会转变。因此，在表诠的时候，由于没有境和有境，所以会陷入没有所取和能取的表诠的过失。这其中的含义是：在安立所取和能取，以及声音的时候，凡是已经坏灭的那些，就不能进行表诠。例如，在安立牛的声音的时候，就像先前已经死亡，并且长期失明的牛和天授一样。快乐等等的自性以及觉识，也是在安立见到快乐等等的声音的时候坏灭的。 如果存在见到自己的体性，才能安立声音。即使存在，如果安立声音，那么自己的体性和觉识，在刚刚见到的时候就坏灭了，因此在后来进行表诠的时候就不存在了。表诠是执持声音的特殊性，而它又被具有所取和能取的那些所遍及，因此不存在能遍及者。有人认为，即使已经坏灭的自证识不能确定地结合表诠，但是在安立声音之后的时刻产生的其他意识，以其作为对境来进行表诠。对此，经中说“其他也”。凡是在安立声音的时刻就已经坏灭的意义，在安立声音之后产生的意识，又如何能够觉知呢？由于不是觉识，因此这些作为对境的，其他也不能进行陈述和结合。或者，这有其他的意义，有人怀疑觉识不能安立声音，而是其他的意识安立声音，对此，经中说“其他也”。这是这样说的：暂且，同时产生的事物，其他是不能作为对境的，因为对同时的事物，没有能起作用的行为。即使是不同时，其他的意识在那个时候，由于快乐等等的自性已经改变，因此不是觉识。在具有相的方面，只有意识本身才是应该觉知的，而不是意义。因此，其他的意识也不能将先前已经坏灭的自性作为对境。
English
Therefore, the expression is done later. If one wants to express when seeing an object, then the object will change because it is momentary. Since it is no different from the object, the consciousness that possesses the object also changes. Therefore, at the time of expression, since there is no object and no possessor of the object, it would lead to the fault of an expression without a grasped and a grasper. The meaning of this is: when establishing the grasped and the grasper, and the sound, those that have already perished cannot express. For example, when establishing the sound of a cow, it is like a cow that has already died and has been blind for a long time, and Devadatta. The nature of happiness, etc., and consciousness also perish at the time of establishing the sound of seeing happiness, etc. If there is seeing of one's own nature, then sound can be established. Even if it exists, if sound is established, then one's own nature and consciousness perish as soon as they are seen, so they do not exist at the time of later expression. Expression is the holding of the particularity of sound, and it is pervaded by those who have the grasped and the grasper, so there is no pervader. Someone thinks that even if the self-cognition that has perished cannot definitely combine the expression, the other consciousness that arises after the moment of establishing the sound uses it as an object to express. To this, the sutra says "others also". Whatever meaning has perished at the very moment of establishing the sound, how can the consciousness that arises after the establishment of the sound cognize it? Since it is not consciousness, these objects cannot be stated and combined by others either. Or, this has another meaning. Someone doubts that consciousness cannot establish sound, but other consciousness establishes sound. To this, the sutra says "others also". This is what is said: For the time being, others cannot take things that arise simultaneously as objects, because there is no action that can benefit simultaneous things. Even if they are not simultaneous, other consciousness at that time is not consciousness because the nature of happiness, etc., has changed. In the aspect with characteristics, only consciousness itself is to be cognized, not the meaning. Therefore, other consciousness cannot take the nature that has already perished as an object.
Tibetan
གྱི། འོན་ཀྱང་བདག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རིག་པར་བྱ་བ་རང་གི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ལ་ཤེས་པས་སྒྲ་འགོང་ན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་སྒྲ་འགོད་པར་འདོད་པར་འགྱུར་གྱི། དོན་དམ་པར་བཀོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྒྲ་དང་འདྲེས་པར་ སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འདོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱིས་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྒྲ་དང་འདྲེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་པ་ནི་སྒྲ་དང་མ་འདྲེས་པའི་དོན་རིག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བརྡ་མི་ནུས་པ་འདི་ཉིད་ནི་རང་རིག་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་མི་ནུས་པའི་རྣམ་པ་འདིས་ཀྱང་རང་རིག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞིག་ནས་རིང་དུ་ལོང་པའམ། ཤེས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཡང་རུང་སྟེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རང་རིག་པའི་ཡུལ་སྒྲ་དགོད་པར་རུང་བ་ན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བཞེད་པ་ཡིན་གྱི། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་སྨྲས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་དང་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རང་རིག་པའམ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་སྒྲ་དགོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལ་སྒྲ་འགོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྡ་སྟེ། སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་པ་སྟེ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རང་རིག་པ་ལ་བརྗོད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་བསགས་པའོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ནི་བརྗོད་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་བརྡར་མི་ནུས་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པ་ཡིན་ལ་གཞན་འདི་ཡང་འབྲེལ་པ་ལས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྡ་མི་ནུས་པ་ཉིད་བསྒྲུབས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ
Chinese
然而，是自性。能被认知的事物，如果其自身具有形态，即使知识施加了声音，对于不具有快乐等自性的可认知事物，则不是这样。由于执着于知识的形态是其自性，因此也希望在那目标上以名言施加声音。但实际上并非如此施加。因此，仅以缘于过去的快乐等，知识显现为与声音混合，这将被认为是具有分别念。因为有分别念者的理由是，执着于与声音混合。自证是认知不与声音混合之义，因此是无分别念。不能表达的这本身，是为了在自证中成立无分别念而设立的，通过不能表达的形态，也成立了自证是无分别念。因此，无论是已经消逝很久远的，还是存在于知识产生之时，快乐等自性作为自证的对境，在可以施加声音时，认为这是“不是被其他知识所认知”的意义。而不是因为没有缘于快乐等的知识。如果那样，说“过去的自性”就变得没有意义了。仅仅应该说“因为不是被其他所认知”。因此，不能表达和结合。因此，像这样，对于自证或者其他知识分别确定快乐等自性，是不施加声音的。同样，因为没有必要，所以也不对其施加声音，这样解释是不恰当的，因为这是对于非产生、非随行、非共同的表达。确定声音的结合是没有意义的，因为没有必要。这个“又”字，是为了积累对于自证不能言说之理的论证。从偈颂中，为了成立不能言说，将不能表达作为论证而安立，而其他的这（论证）也是从关联中说出的。在成立了不能表达之后，成为无分别念。
English
However, it is the very nature of self. If something to be cognized has its own form, even if knowledge applies sound, it is not so for things to be cognized that do not have the nature of happiness, etc. Because of clinging to the form of knowledge as its own nature, it is also desired to apply sound nominally to that object. But in reality, it is not applied in this way. Therefore, merely by focusing on past happiness, etc., knowledge appears to be mixed with sound, which will be considered to be with conceptualization. Because the reason for those with conceptualization is that they cling to being mixed with sound. Self-awareness is the very absence of conceptualization because it cognizes meaning that is not mixed with sound. This very inability to express is established for the sake of establishing non-conceptualization in self-awareness, and through the form of inability to express, it is also established that self-awareness is non-conceptual. Therefore, whether it has passed away long ago or exists at the time of the arising of knowledge, the nature of happiness, etc., as the object of self-awareness, when sound can be applied, it is considered to be in the sense of "not being cognized by other knowledge." It is not because there is no knowledge focused on happiness, etc. If that were the case, saying "past nature" would become meaningless. It should only be said, "because it is not cognized by others." Therefore, it is not possible to express and combine. Therefore, in this way, it is not the application of sound to the separate determination of the nature of happiness, etc., by self-awareness or other knowledge. Similarly, because there is no need, it is also not the application of sound to it, and this explanation is inappropriate because it is an expression for the non-arising, non-following, and non-common. The determination of the combination of sound is meaningless because there is no need. This word "again" is to accumulate the argument for the reason that self-awareness cannot be spoken of. From the verses, in order to establish that it cannot be spoken of, the inability to express is established as the argument, and this other (argument) is also spoken of from the connection. After establishing the inability to express, it becomes non-conceptual.